Nghiên Cứu Đặc Điểm Dịch Tễ Bệnh Giun Đũa Chó Ở Huyện Phú Lương - Tỉnh Thái Nguyên

Chuyên khảo phân tích Luận văn nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun đũa chó ở huyện phú l ương tỉnh thái nguyên, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Đỗ Thị Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Lê Minh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Một Số Đặc Điểm Dịch Tễ Bệnh Giun Đũa Chó Tại Huyện Phú Lương, Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm sinh học của giun đũa chó
• 2.2.1. Vị trí của giun đũa chó trong hệ thống phân loại động vật
• 2.2.2. Đặc điểm hình thái, cấu tạo giun đũa chó
• 2.2.2.1. Giun đũa Toxocara canis
• 2.2.2.2. Giun đũa Toxascaris leonina
• 2.2.3. Vòng đời của giun đũa chó
• 2.2.3.1. Giun đũa Toxocara canis
• 2.2.3.2. Giun đũa Toxascaris leonina
• 2.3. Bệnh giun đũa chó
• 2.3.1. Dịch tễ học bệnh giun đũa chó
• 2.3.1.1. Động vật cảm nhiễm
• 2.3.1.2. Tuổi cảm nhiễm
• 2.3.1.3. Mùa vụ
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm, đối tượng, thời gian nghiên cứu
• 3.2. Vật liệu, dụng cụ nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng chăn nuôi chó và việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh giun sán cho chó
• 4.2. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun đũa ở chó
• 4.2.1. Xác định thành phần loài giun đũa ký sinh ở chó (qua mổ khám)
• 4.2.2. Tình hình nhiễm giun đũa chó ở xã của huyện Phú Lương
• 4.2.3. Nghiên cứu khả năng phát triển và tồn tại của trứng giun đũa chó ở ngoại cảnh
• 4.2.3.1. Nghiên cứu khả năng phát triển của trứng giun đũa chó ở ngoại cảnh
• 4.2.3.2. Thời gian sống của trứng giun đũa có sức gây bệnh ở ngoại cảnh
• 4.2.4. Đánh giá hiệu lực và độ an toàn của một số thuốc điều trị bệnh giun đũa chó
• 4.2.4.1. Hiệu lực của thuốc điều trị bệnh giun đũa chó
• 4.2.4.2. Độ an toàn của một số thuốc điều trị bệnh giun đũa chó
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Tồn tại và đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• 1. Tài liệu tiếng việt
• 2. Tài liệu nước ngoài
• 3. Tài liệu internet

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Dịch Tễ Bệnh Giun Đũa Chó ở Phú Lương

Nghiên cứu dịch tễ học bệnh giun đũa chó là một vấn đề cấp thiết, đặc biệt tại các khu vực chăn nuôi chó phát triển như huyện Phú Lương, Thái Nguyên. Bệnh không chỉ gây hại cho vật nuôi mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm sang người, gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Việc hiểu rõ đặc điểm dịch tễ của bệnh, các yếu tố nguy cơ và biện pháp phòng trị là vô cùng quan trọng. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định tỷ lệ nhiễm, các loài giun đũa phổ biến, và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp hiện tại. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chương trình phòng chống bệnh hiệu quả, góp phần bảo vệ sức khỏe vật nuôi và con người. Theo tài liệu gốc, chưa có nghiên cứu chính thức nào về tình hình nhiễm giun đũa trên đàn chó nuôi tại tỉnh Thái Nguyên nói chung và huyện Phú Lương nói riêng, cũng như khuyến cáo cho người chăn nuôi cách phòng trị bệnh giun đũa trên đàn chó.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Bệnh Giun Đũa Chó ở Thái Nguyên

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá thực trạng nhiễm giun đũa chó tại huyện Phú Lương, Thái Nguyên. Việc xác định tỷ lệ nhiễm và các yếu tố liên quan giúp các nhà quản lý và người chăn nuôi có cái nhìn tổng quan về tình hình bệnh tật. Từ đó, có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp, giảm thiểu thiệt hại kinh tế và nguy cơ lây nhiễm cho người. Nghiên cứu cũng góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh ký sinh trùng và tầm quan trọng của việc vệ sinh phòng bệnh.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Dịch Tễ Học Bệnh Giun Đũa Chó

Mục tiêu chính của nghiên cứu là làm sáng tỏ các đặc điểm dịch tễ của bệnh giun đũa chó tại huyện Phú Lương. Phạm vi nghiên cứu bao gồm việc khảo sát tỷ lệ nhiễm bệnh ở các lứa tuổi chó khác nhau, xác định các loài giun đũa phổ biến, và đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố môi trường và thói quen sinh hoạt đến tỷ lệ nhiễm bệnh. Nghiên cứu cũng tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các loại thuốc tẩy giun hiện có và đề xuất các biện pháp phòng bệnh hiệu quả.

II. Thách Thức Trong Kiểm Soát Bệnh Giun Đũa Chó Tại Phú Lương

Việc kiểm soát bệnh giun đũa chó tại huyện Phú Lương đối mặt với nhiều thách thức. Tình trạng chăn nuôi chó thả rông, thiếu vệ sinh, và kiến thức hạn chế của người dân về phòng bệnh giun đũa chó là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm. Bên cạnh đó, việc xác định chính xác các loài giun đũa gây bệnh và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp hiện tại cũng là một thách thức không nhỏ. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, các nhà khoa học, và cộng đồng để giải quyết những thách thức này và xây dựng một chương trình phòng chống bệnh hiệu quả. Theo tài liệu gốc, chó là loài vật rất mẫn cảm với các tác nhân gây bệnh. Bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn, virus và bệnh do ký sinh trùng đã và đang làm chết nhiều chó ở Thái Nguyên, gây thiệt hại kinh tế cho nhiều hộ chăn nuôi.

2.1. Yếu Tố Nguy Cơ Gây Nhiễm Giun Đũa Chó Tại Địa Phương

Nhiều yếu tố nguy cơ góp phần vào sự lây lan của bệnh giun đũa chó tại huyện Phú Lương. Trong đó, điều kiện vệ sinh kém, mật độ chó nuôi cao, và tập quán thả rông chó là những yếu tố quan trọng nhất. Ngoài ra, việc thiếu kiến thức về vệ sinh môi trường và phòng bệnh cũng làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm. Cần có các biện pháp can thiệp đồng bộ để giảm thiểu các yếu tố nguy cơ này và kiểm soát bệnh hiệu quả.

2.2. Hạn Chế Trong Nhận Thức Về Bệnh Giun Đũa Chó Của Người Dân

Một trong những hạn chế lớn trong việc kiểm soát bệnh giun đũa chó là sự thiếu hiểu biết của người dân về bệnh. Nhiều người dân chưa nhận thức được mức độ nguy hiểm của bệnh và các biện pháp phòng ngừa đơn giản. Điều này dẫn đến việc không thực hiện các biện pháp vệ sinh cần thiết, không tẩy giun định kỳ cho chó, và không có biện pháp phòng ngừa lây nhiễm cho người. Cần có các chương trình giáo dục sức khỏe cộng đồng để nâng cao kiến thức người dân về giun đũa chó và khuyến khích họ thực hiện các biện pháp phòng bệnh.

2.3. Khó Khăn Trong Chẩn Đoán Và Điều Trị Bệnh Giun Đũa Chó

Việc chẩn đoán bệnh giun đũa chó đôi khi gặp khó khăn do triệu chứng bệnh không đặc hiệu. Nhiều trường hợp bệnh chỉ được phát hiện khi chó đã ở giai đoạn nặng, gây khó khăn cho việc điều trị. Bên cạnh đó, việc lựa chọn thuốc tẩy giun phù hợp và sử dụng đúng liều lượng cũng là một thách thức. Cần có sự hướng dẫn của các bác sĩ thú y để đảm bảo việc chẩn đoán và điều trị bệnh hiệu quả.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Dịch Tễ Bệnh Giun Đũa Chó Tại Phú Lương

Nghiên cứu dịch tễ học bệnh giun đũa chó tại huyện Phú Lương sử dụng kết hợp nhiều phương pháp khác nhau để thu thập và phân tích dữ liệu. Các phương pháp bao gồm khảo sát dịch tễ học, xét nghiệm phân, mổ khám, và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp. Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích thống kê để xác định tỷ lệ nhiễm bệnh, các yếu tố nguy cơ, và hiệu quả của các biện pháp phòng trị. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chương trình phòng chống bệnh hiệu quả. Theo tài liệu gốc, nghiên cứu được thực hiện tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, trên đàn chó nuôi tại địa phương.

3.1. Khảo Sát Dịch Tễ Học Và Thu Thập Mẫu Bệnh Phẩm

Khảo sát dịch tễ học được thực hiện bằng cách phỏng vấn người chăn nuôi chó về các thông tin liên quan đến tình trạng sức khỏe của chó, điều kiện chăn nuôi, và các biện pháp phòng bệnh đã áp dụng. Mẫu phân chó được thu thập ngẫu nhiên từ các hộ chăn nuôi để xét nghiệm tìm trứng giun. Các mẫu bệnh phẩm cũng được thu thập từ chó chết để mổ khám và xác định các loài giun đũa ký sinh.

3.2. Xét Nghiệm Phân Và Phân Tích Mẫu Bệnh Phẩm Giun Đũa Chó

Mẫu phân chó được xét nghiệm bằng phương pháp soi tươi và phương pháp ly tâm để tìm trứng giun. Các mẫu bệnh phẩm thu thập từ chó chết được mổ khám để xác định các loài giun đũa ký sinh. Kết quả xét nghiệm và mổ khám được ghi chép và phân tích để xác định tỷ lệ nhiễm bệnh và các loài giun đũa phổ biến.

3.3. Đánh Giá Hiệu Quả Của Thuốc Điều Trị Giun Đũa Chó

Hiệu quả của các loại thuốc điều trị giun đũa chó được đánh giá bằng cách theo dõi số lượng trứng giun trong phân chó trước và sau khi điều trị. Các chó được chia thành các nhóm khác nhau và điều trị bằng các loại thuốc khác nhau. Số lượng trứng giun trong phân được đếm trước và sau khi điều trị để đánh giá hiệu quả của từng loại thuốc.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Dịch Tễ Bệnh Giun Đũa Chó Tại Phú Lương

Kết quả nghiên cứu dịch tễ bệnh giun đũa chó tại huyện Phú Lương cho thấy tỷ lệ nhiễm bệnh khá cao, đặc biệt ở chó con. Các loài giun đũa phổ biến bao gồm Toxocara canis và Toxascaris leonina. Các yếu tố nguy cơ chính bao gồm điều kiện vệ sinh kém, mật độ chó nuôi cao, và tập quán thả rông chó. Các biện pháp phòng bệnh hiện tại chưa mang lại hiệu quả cao do sự thiếu hiểu biết của người dân và việc thực hiện không đầy đủ các biện pháp vệ sinh. Theo tài liệu gốc, các nhà khoa học nước ta đã xác định được 26 loài giun sán ký sinh ở chó, trong đó bệnh giun đũa chó khá phổ biến.

4.1. Tỷ Lệ Nhiễm Giun Đũa Chó Theo Lứa Tuổi Và Địa Phương

Tỷ lệ nhiễm giun đũa chó có sự khác biệt theo lứa tuổi và địa phương. Chó con có tỷ lệ nhiễm cao hơn chó trưởng thành. Các xã có điều kiện vệ sinh kém và mật độ chó nuôi cao có tỷ lệ nhiễm cao hơn các xã khác. Cần có các biện pháp can thiệp tập trung vào các đối tượng và địa phương có nguy cơ cao.

4.2. Các Loài Giun Đũa Chó Phổ Biến Tại Huyện Phú Lương

Các loài giun đũa chó phổ biến tại huyện Phú Lương bao gồm Toxocara canis và Toxascaris leonina. Toxocara canis thường gặp ở chó con, trong khi Toxascaris leonina thường gặp ở chó trưởng thành. Việc xác định các loài giun đũa phổ biến giúp lựa chọn thuốc tẩy giun phù hợp.

4.3. Ảnh Hưởng Của Môi Trường Đến Sự Phát Triển Của Trứng Giun Đũa

Môi trường có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của trứng giun đũa. Nhiệt độ và độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của trứng giun. Đất cát cũng là môi trường thích hợp cho sự phát triển của trứng giun. Cần có các biện pháp vệ sinh môi trường để hạn chế sự phát triển của trứng giun.

V. Giải Pháp Phòng Trị Bệnh Giun Đũa Chó Hiệu Quả Tại Thái Nguyên

Để phòng trị bệnh giun đũa chó hiệu quả tại huyện Phú Lương, cần có một chương trình can thiệp toàn diện bao gồm các biện pháp vệ sinh, tẩy giun định kỳ, và giáo dục sức khỏe cộng đồng. Các biện pháp vệ sinh bao gồm dọn dẹp phân chó thường xuyên, khử trùng chuồng trại, và kiểm soát chó thả rông. Tẩy giun định kỳ cho chó cần được thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Các chương trình giáo dục sức khỏe cộng đồng cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức của người dân về bệnh và các biện pháp phòng ngừa. Theo tài liệu gốc, cần có khuyến cáo cho người chăn nuôi cách phòng trị bệnh giun đũa trên đàn chó.

5.1. Hướng Dẫn Vệ Sinh Môi Trường Để Ngăn Ngừa Giun Đũa Chó

Vệ sinh môi trường là biện pháp quan trọng để ngăn ngừa bệnh giun đũa chó. Cần dọn dẹp phân chó thường xuyên, khử trùng chuồng trại, và kiểm soát chó thả rông. Phân chó cần được thu gom và xử lý đúng cách để ngăn ngừa sự lây lan của trứng giun.

5.2. Lịch Tẩy Giun Định Kỳ Cho Chó Theo Tư Vấn Thú Y

Tẩy giun định kỳ cho chó là biện pháp quan trọng để kiểm soát bệnh giun đũa chó. Lịch tẩy giun cần được thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Cần lựa chọn thuốc tẩy giun phù hợp và sử dụng đúng liều lượng.

5.3. Giáo Dục Cộng Đồng Về Phòng Bệnh Giun Đũa Chó

Giáo dục cộng đồng là biện pháp quan trọng để nâng cao nhận thức của người dân về bệnh giun đũa chó và các biện pháp phòng ngừa. Các chương trình giáo dục cần tập trung vào việc cung cấp thông tin về bệnh, các yếu tố nguy cơ, và các biện pháp phòng ngừa đơn giản.

VI. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Giun Đũa Chó

Nghiên cứu dịch tễ bệnh giun đũa chó tại huyện Phú Lương đã cung cấp những thông tin quan trọng về tình hình bệnh tật, các yếu tố nguy cơ, và hiệu quả của các biện pháp can thiệp. Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có một chương trình can thiệp toàn diện để kiểm soát bệnh hiệu quả. Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp mới, nghiên cứu về sự kháng thuốc của giun đũa, và phát triển các phương pháp chẩn đoán bệnh nhanh chóng và chính xác. Theo tài liệu gốc, kết quả nghiên cứu của đề tài là những khuyến cáo có ý nghĩa cho những hộ chăn nuôi chó trên địa bàn huyện Phú Lương - tỉnh Thái Nguyên và các địa phương khác.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Và Ý Nghĩa Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu đã xác định được tỷ lệ nhiễm giun đũa chó cao tại huyện Phú Lương, các loài giun đũa phổ biến, và các yếu tố nguy cơ chính. Nghiên cứu cũng đã đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp hiện tại và đề xuất các giải pháp phòng trị bệnh hiệu quả. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn trong việc xây dựng các chương trình phòng chống bệnh hiệu quả.

6.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Bệnh Giun Đũa Chó

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp mới, nghiên cứu về sự kháng thuốc của giun đũa, và phát triển các phương pháp chẩn đoán bệnh nhanh chóng và chính xác. Nghiên cứu cũng có thể tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của bệnh giun đũa chó đến sức khỏe cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Từ lâu ở nhiều nước chó được xem như một người bạn thân thiện của con người nhờ vào bản tính thông minh, nhanh nhẹn, dũng cảm và đặc biệt là trung thành với người nuôi nên được nuôi cho nhiều mục đích khác nhau của con người như: trông nhà, làm xiếc, đi săn, làm cảnh và là nguồn thực phẩm cho con người với giá trị dinh dưỡng cao. Những năm gần đây, nền kinh tế phát triển, đời sống dân trí được nâng cao và cải thiện, do vậy việc nuôi chó giữ nhà, làm cảnh và làm kinh tế được quan tâm chú ý trong nhiều gia đình người dân Thái Nguyên. Song chó là loài vật rất mẫn cảm với các tác nhân gây bệnh.

Bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn, virus và bệnh do ký sinh trùng đã và đang làm chết nhiều chó ở Thái Nguyên, gây thiệt hại kinh tế cho nhiều hộ chăn nuôi. Các nhà khoa học nước ta đã xác định được 26 loài giun sán ký sinh ở chó, trong đó bệnh giun đũa chó khá phổ biến. Bệnh giun đũa nói riêng đã gây ra những tác hại nhiều cho chăn nuôi chó nhất là chó non, do ký sinh ở đường tiêu hóa của chó, thường xuyên cướp chất dinh dưỡng làm cho chó chậm lớn, còi cọc giảm sức đề kháng, tạo cơ hội cho mầm bệnh khác phát triển. Một số ấu trùng giun đũa còn gây bệnh cho người.

Tuy nhiên, chưa có tài liệu nghiên cứu chính thức nào về tình hình nhiễm giun đũa trên đàn chó nuôi tại tỉnh Thái Nguyên nói chung và huyện Phú Lương nói riêng, cũng như khuyến cáo cho người chăn nuôi cách phòng trị bệnh giun đũa trên đàn chó. Xuất phát từ yêu cầu cấp thiết của việc khống chế dịch bệnh, đảm bảo sức khỏe cho đàn chó và sức khoẻ của con người, đặc biệt là người chăn nuôi ở tỉnh Thái Nguyên, chúng em thực hiện đề tài: “Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun đũa chó ở huyện Phú Lương - tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị ”. Mục đích nghiên cứu - Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ và biện pháp phòng bệnh giun đũa chó. - Xác định loài giun đũa gây bệnh cho chó nuôi ở huyện Phú Lương – tỉnh Thái Nguyên.

- Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun đũa chó tại các xã - của huyện Phú Lương. - Xác định thời gian phát triển và tồn tại của trứng giun đũa ngoài ngoại cảnh. - Xác định hiệu lực của một số thuốc tẩy trừ giun đũa chó. - Đề xuất biện pháp phòng trị bệnh giun đũa chó có hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu Làm sáng tỏ và bổ sung thêm những thông tin khoa học về giun đũa và bệnh giun đũa ở chó, từ đó có cơ sở khoa học xây dựng quy trình phòng trị bệnh giun đũa cho chó đạt hiệu quả cao. Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu của đề tài là những thông tin khoa học về giun đũa và đặc điểm dịch tễ của bệnh giun đũa chó ở một số xã của huyện Phú Lương, về khả năng tồn tại và phát triển của trứng giun đũa ở ngoại cảnh và biện pháp phòng trị bệnh có hiệu quả. * Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu của đề tài là những khuyến cáo có ý nghĩa cho những hộ chăn nuôi chó trên địa bàn huyện Phú Lương - tỉnh Thái Nguyên và các địa phương khác. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài 2.1 Đặc điểm sinh học của giun đũa chó 2.1 Vị trí của giun đũa chó trong hệ thống phân loại động vật Theo Nguyễn Thị Lê và cs (1996) [15], hệ thống phân loại giun đũa ký sinh ở chó như sau: Lớp: Nematoda Rudolphi, 1808 Bộ: Ascaridida Skrjabin và Schulz, 1940 Phân bộ: Ascaridina Skrjabin, 1915 Họ: Anisakidae Skrjabin et Karokhin, 1945 Giống: Toxocara Stiles, 1905 Loài: Toxocara canis Werner, 1782 Loài: Toxascaris leonine Linstow, 1902 Ký chủ cuối cùng: chó Nơi ký sinh: dạ dày, ruột non 2. Đặc điểm hình thái, cấu tạo giun đũa chó ∗ Giun đũa Toxocara canis Theo Nguyễn Thị Kim Lan (2012) [8], T. canis có kích thước lớn, màu vàng nhạt, đầu hơi cong về phía bụng, miệng có 3 môi bao quanh, trên mỗi môi đều có các răng nhỏ. Thực quản hình trụ, đặc biệt giữa thực quản và ruột có đoạn phình to như dạ dày.

Giun đực dài 50 - 100mm, đầu có cánh dài, hẹp, hơi giống mũi giáo, có hai gai giao cấu bằng nhau, dài 0,75 – 0,95mm. Giun cái dài 90 - 180mm, đuôi thẳng. Lỗ sinh dục cái ở khoảng 1/4 phía trước thân. Giun cái đẻ trứng, trứng hình tròn hoặc hình ovan, đường kính 0,068 – 0,075mm, có 4 lớp vỏ dày, trên vỏ trứng có những nếp nhăn nhỏ mịn, tế bào phôi xếp thành khối bên trong.

4 ∗ Giun đũa Toxascaris leonina Theo Lê Thị Hải, 2011 [6], giun Toxascaris leonina có đặc điểm hình thái, cấu tạo như sau: T. leonina có màu vàng nhạt, đầu có 3 môi, thực quản hình trụ, không có đoạn phình to như loài T. Giun đực dài 20 – 60mm, lỗ sinh dục ở cuối cơ thể, hai gai giao hợp bằng nhau. Giun cái dài 65 – 100mm, lỗ sinh dục cái ở phía trước thân, trứng hình ovan, có 4 lớp vỏ dày, vỏ ngoài cùng nhẵn, tế bào phôi xếp thành khối kín trong trứng, đường kính 0,075 – 0,085mm.

Vòng đời của giun đũa chó ∗ Giun đũa Toxocara canis (Werner, 1782). Dẫn theo Hoàng Minh Đức (2008) [4], giun cái trưởng thành ký sinh ở dạ dày, ruột non, đẻ trứng. Trứng giun theo phân được thải ra môi trường bên ngoài, gặp điều kiện ngoại cảnh (nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng) thích hợp, trứng phát triển thành ấu trùng cảm nhiễm, ấu trùng vẫn nằm trong vỏ trứng. Khi xâm nhập vào trong đường tiêu hóa của chó qua thức ăn nước uống, ấu trùng cảm nhiễm phá vỡ vỏ trứng và chui ra khỏi trứng, bắt đầu quá trình di hành trong cơ thể ký chủ.

Ấu trùng xuyên qua niêm mạc ruột, vào máu, theo hệ thống tuần hoàn đến gan, về tim, lên phổi đến nhánh khí quản lên hầu, theo đờm trở lại ruột non phát triển tới dạng giun trưởng thành. Một số ấu trùng sau khi vào phổi tiếp tục theo hệ thống tuần hoàn về các tổ chức cư trú làm thành kén nhưng vẫn có khả năng gây nhiễm nếu các động vật cảm nhiễm khác ăn phải. Nếu trong thời kỳ chó mang thai ăn uống phải trứng chứa ấu trùng gây nhiễm, ấu trùng qua hệ thống tuần hoàn và nhiễm vào bào thai. Ở bào thai ấu trùng cư trú chủ yếu ở gan và phổi.

Do vậy, chó con sau khi được sinh ra đã mang mầm bệnh, đến 14 ngày tuổi đã gây bệnh cho chó con và khi 30 ngày tuổi đã thành giun trưởng thành. Vòng đời của giun đũa T. canis được mô tả như sau: 5 Hình 2.1: Trứng giun Toxocara canis Hình 2.2: Giun đũa Toxocara canis (http://pixgood.com/ [37]) (http://news.vn/ [34]) ∗ Giun đũa Toxascaris leonina Theo Lê Thị Hải, 2011 [6], giun Toxascaris leonina có đặc điểm hình thái, cấu tạo như sau: T. leonina có màu vàng nhạt, đầu có 3 môi, thực quản hình trụ, không có đoạn phình to như loài T.

Giun đực dài 20 – 60mm, lỗ sinh dục ở cuối cơ thể, hai gai giao hợp bằng nhau. Giun cái dài 65 – 100mm, lỗ sinh dục cái ở phía trước thân, trứng hình ovan, có 4 lớp vỏ dày, vỏ ngoài cùng nhẵn, tế bào phôi xếp thành khối kín trong trứng, đường kính 0,075 – 0,085mm.3: Trứng giun Toxascaris leonina Hình 2. leonina (http://pixgood.com/[37]) (http://pixgood. Vòng đời của Toxocara canis (http://xetnghiemmau.com [36]) Theo một số tác giả, ở các ký chủ dự trữ (chuột đồng, chuột nhà) nuốt phải trứng T.

canis chứa ấu trùng cảm nhiễm thì ấu trùng nở ra theo máu đến các cơ quan vào mô và đóng kén tại đó. Ấu trùng đã đóng kén không phát triển nhưng cấu tạo giải phẫu không thay đổi. Chó ăn phải các ký chủ dự trữ chứa kén này thì ấu trùng sẽ giải phóng khỏi kén, tới ruột và phát triển thành dạng trưởng thành. Các loại thú ăn thịt bị nhiễm Toxocara canis theo hai đường: +Nhiễm ấu trùng qua đường tiêu hóa: ấu trùng được ký chủ nuốt vào đường tiêu hóa qua thức ăn, nước uống.

+Nhiễm ấu trùng qua nhau thai: Ấu trùng qua hệ thống tuần hoàn của chó mẹ có chửa xâm nhập vào bào thai qua máu. Thời gian hoàn thành vòng đời hết 26 – 28 ngày (Skrjabin và cs, 1973). Khi nhiễm qua bào thai là 21 – 22 ngày (dẫn theo Hoàng Minh Đức, 2008 [4]). 7 ∗ Giun đũa Toxascaris leonina Theo Skrjabin và cs, 1963 [18]: Giun cái trưởng thành ký sinh ở ruột non chó.

Giun đẻ trứng, trứng theo phân ra ngoài, gặp điều kiện thuận lợi (t0, A0, as), phát triển thành trứng có ấu trùng gây nhiễm, ấu trùng vẫn nằm trong trứng. Trứng lẫn vào thức ăn, nước uống, vào đường tiêu hóa của ký chủ, ấu trùng được giải phóng ở ruột, chúng chui qua niêm mạc ruột tới tĩnh mạch cửa rồi vào gan, theo hệ tuần hoàn đến phổi, phế nang. Khi con vật ho, ấu trùng cảm nhiễm theo đờm lên miệng rồi được nuốt trở lại ruột non. Tại đây ấu trùng lột xác 3 lần rồi phát triển thành dạng trưởng thành.

Thời gian hoàn thành vòng đời từ 55 – 72 ngày. Vòng đời phát triển của Toxocara leonina được mô tả như sau: T. leonina phân t0, A0, as Trứng có ấu trùng (Ruột non chó) Trứng có sức gây bệnh Chó nuốt Hầu Ấu trùng Phổi Gan Máu Niêm mạc ruột Hình 2. Sơ đồ phát triển Toxascaris leonina 8 2.

Bệnh giun đũa chó 2. Dịch tễ học bệnh giun đũa chó Nghiên cứu dịch tễ học cho ta cơ sở phòng trị bệnh ký sinh trùng có hiệu quả. Sự phát triển của ký sinh trùng phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. * Động vật cảm nhiễm Chó và hầu hết các loài thú ăn thịt họ chó đều nhiễm giun đũa Toxocara canis.

Các tác giả trong và ngoài nước đều có nhận xét: chó cũng như thú ăn thịt khác bị nhiễm giun nặng ở giai đoạn còn non và nhẹ hơn ở giai đoạn trưởng thành (Trịnh Văn Thịnh, 1963 [22]; Đoàn Văn Phúc và cs, 1993 [7]). Ký chủ dự trữ là chuột, chuột đồng và một số loài thú gặm nhấm khác. Đặc biệt, có nhiều công trình nghiên cứu đã công bố về việc giun đũa chó xâm nhập và gây bệnh cho người. Sau đây là một số trường hợp được công bố về sự xâm nhập và gây bệnh của Toxocara canis: - Ở Hàn Quốc, một nam giới 35 tuổi vào khoa cấp cứu vì đau bụng.

Anh ta gần đây có ăn gan sống (3 tuần trước khi nhập viện).