HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM HỒNG ĐĂNG NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA BỆNH DỊCH TẢ VỊT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THÁI THỤY - TỈNH THÁI BÌNH Chuyên ngành : Thú y Mã chuyên ngành: 60 64 01 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Bùi Trần Anh Đào NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Phạm Hồng Đăng i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS. Bùi Trần Anh Đào – Trưởng bộ môn Bệnh lý thú y Khoa Thú y Học viện nông nghiệp Việt Nam đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh lý, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Thái Bình, Trạm chăn nuôi và thú y huyện Thái Thụy và huyện Vũ Thư đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Phạm Hồng Đăng ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục bảng.
v Danh mục hình. vi Danh mục biểu đồ. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Tổng quan tài liệu. Những nghiên cứu về bệnh dịch tả vịt ở trong nước và nước ngoài.
Những nghiên cứu về bệnh Dịch tả vịt ở Việt Nam. Những nghiên cứu về bệnh Dịch tả vịt ở nước ngoài. Bệnh dịch tả vịt. Lịch sử và phân bố bệnh.
Truyền nhiễm học. Triệu chứng và bệnh tích. Biện pháp can thiệp và phòng bệnh Dịch tả vịt. Virus gây bệnh dịch tả vịt.
Hình thái và kích thước. Sức đề kháng. Đặc tính nuôi cấy. Miễn dịch chống virus dịch tả vịt.
Đáp ứng miễn dịch không đặc hiệu. Đáp ứng miễn dịch đặc hiệu. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.
Thời gian nghiên cứu. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp điều tra và xác định bệnh:. Nghiên cứu các chỉ tiêu huyết học:. Phương pháp mổ khám:. Phương pháp làm tiêu bản vi thể:.
Phương pháp xử lý số liệu:. Kết quả nghiên cứu, thảo luận. Kết quả khảo sát tình hình chăn nuôi, tình hình dịch bệnh dịch tả vịt trên đàn vịt nuôi tại huyện Thái Thụy tỉnh Thái Bình. Kết quả điều tra tình hình chăn nuôi vịt tại huyện Thái Thụy năm 2016 - 2017.
Kết quả điều tra sử dụng vắc xin Dịch tả vịt trên địa bàn huyện Thái Thụy. Kết quả điều tra tỷ lệ vịt chết do bệnh Dịch tả vịt tại huyện Thái Thụy. Kết quả xác định triệu chứng lâm sàng chủ yếu của vịt mắc dịch tả. Kết quả xác định bệnh tích đại thể của vịt mắc dịch tả.
Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể một số cơ quan của vịt mắc dịch tả. Kết quả xác định một số chỉ tiêu huyết học của vịt mắc dịch tả. Kết quả xác định một số chỉ tiêu hệ hồng cầu của vịt bệnh. Kết quả xác định một số chỉ tiêu bạch cầu ở vịt bệnh.
Kết luận và kiến nghị. 45 Tài liệu tham khảo. 46 iv DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tình hình bệnh dịch tả vịt ở một số nước châu Á.
Kết quả điều tra tình hình chăn nuôi vịt tại huyện Thái Thụy năm 2016 - 2017. Bảng điều tra sử dụng vắc xin dịch tả vịt trên địa bàn huyện Thái Thụy năm 2016 - 2017. Kết quả điều tra tỷ lệ vịt chết do bệnh Dịch tả vịt tại huyện Thái Thụy tỉnh Thái Bình. Triệu chứng lâm sàng của vịt mắc Dịch tả vịt.
Bệnh tích đại thể của vịt mắc Dịch tả. Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể một số cơ quan của vịt mắc bệnh Dịch tả. Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể một số cơ quan của vịt mắc bệnh Dịch tả. Kết quả khảo sát một số chỉ tiêu hệ hồng cầu của vịt 4 tuần tuổi mắc Dịch tả vịt.
Kết quả khảo sát chỉ tiêu bạch cầu của vịt mắc Dịch tả vịt. 43 v DANH MỤC HÌNH Hình 2. Các giai đoạn của phản ứng PCR. Đàn vịt đẻ chăn thả tự nhiên.
Mổ khám vịt chết. Vịt đẻ trứng non. Vịt liệt trước khi chết. Xuất huyết mỡ vành tim.
Xuất huyết và loét ruột. Xuất huyết vùng hầu họng. Tế bào gan bị thóa hóa và thâm nhiễm tế bào viêm xung quanh các mạch quản. Gan tụ máu và thóa hóa mỡ tế bào gan.
Gan tụ máu – hồng cấu tràn ngập trong tĩnh mạch. Phổi xuất huyết – hồng cầu tràn ngập trong các phế nang. 40 vi DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4. Số hộ chăn nuôi vịt tại các xã.
Sử dụng vắc xin ở vịt thịt và vịt đẻ. Chỉ tiêu bạch cầu của vịt mắc Dịch tả vịt. 44 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Hồng Đăng Tên luận văn: “Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh Dịch tả vịt trên địa bàn huyện Thái Thụy – tỉnh Thái Bình ”. Ngành: Thú y Mã số: 60 64 01 01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam I.
Mục đích nghiên cứu: - Xác định các triệu chứng lâm sàng của vịt mắc bệnh dịch tả vịt. - Xác định các bệnh tích đại thể của vịt mắc bệnh Dịch tả vịt. - Xác định một số bệnh tích vi thể một số cơ quan của vịt mắc bệnh Dịch tả vịt. Phương pháp nghiên cứu: 2.
Nội dung nghiên cứu - Khảo sát tình hình chăn nuôi, tình hình dịch bệnh Dịch tả vịt trên đàn vịt nuôi tại huyện Thái Thụy tỉnh Thái Bình. - Nghiên cứu một số triệu chứng lâm sàng chủ yếu của vịt mắc bệnh Dịch tả. - Nghiên cứu một số bệnh tích đại thể của vịt mắc bệnh Dịch tả. - Nghiên cứu bệnh tích vi thể của một số cơ quan của vịt mắc bệnh Dịch tả.
- Nghiên cứu một số chỉ tiêu huyết học của vịt mắc bệnh Dịch tả. Phương pháp nghiên cứu 2.1 Phương pháp điều tra và xác định bệnh Điều tra, khảo sát đánh giá thực trạng tình hình bệnh Dịch tả vịt trên địa bàn nghiên cứu theo phương pháp phỏng vấn trực tiếp các hộ nuôi vịt, cán bộ thú y cơ sở thông qua phiếu điều tra, tổng hợp số liệu dịch bệnh được lưu trữ tại Chi cục Chăn nuôi và Thú y, Trạm Chăn nuôi và thú y huyện Thái Thụy. Nghiên cứu các chỉ tiêu huyết học Chúng tôi tiến hành lấy máu ở tim của vịt mắc Dịch tả vịt vào lúc sáng sớm, trước khi cho vịt ăn. Máu lấy xong đưa nhanh vào ống EDTA, lắc nhẹ, bảo quản trong bình lạnh từ 0 2 - 8 C.
Các chỉ tiêu huyết học được đo trong vòng 24 giờ sau khi lấy mẫu. viii - Chúng tôi tiến hành nghiên cứu một số chỉ tiêu huyết học như sau: + Số lượng hồng cầu (RBC, triệu/µl), (1mm3 = 1µl) + Hàm lượng huyết sắc tố (HGB, g/l). + Tỷ khối huyết cầu (HCT, %) + Thể tích trung bình hồng cầu (MCV, fl) + Lượng huyết sắc tố trung bình hồng cầu (MCH, pg) + Số lượng bạch cầu (WBC, nghìn/µl) và công thức bạch cầu (%). Phương pháp mổ khám: Vịt mắc bệnh được cố định trên bàn mổ hoặc khay mổ, mổ khám theo trình tự từ trên xuống dưới, bộc lộ tất cả các khí quan để quan sát, tìm ra những biến đổi bệnh tích đại thể và lấy mẫu: Gan, lách, thận,… sau đó tiến hành ngâm bảo quản ở formol 10% để làm tiêu bản vi thể.
Phương pháp làm tiêu bản vi thể: Chúng tôi sử dụng phương pháp làm tiêu bản tẩm đúc parafin theo Robert (1969), Burn (1974), cắt dán mảnh bằng máy cắt chuyên dụng, nhuộm Hematoxylin – Eosin (HE). Mỗi vịt bệnh được tiến hành lấy mẫu ở mỗi cơ quan hai miếng bệnh phẩm rồi đúc thành hai block. Mỗi block được cắt, nhuộm tiêu bản, sau đó tiến hành soi dưới kính hiển vi để đọc kết quả bệnh tích vi thể. Nếu block nào có 2 tiêu bản có bệnh tích trở lên được coi là dương tính.
Phương pháp xử lý số liệu: Các số liệu thu thập được trong quá trình điều tra, thí nghiệm được xử lí bằng phương pháp thống kê sinh học, các phần mềm Excel, Minitab. Kết quả chính và kết luận 3. Kết quả khảo tình hình chăn nuôi, tình hình dịch bệnh Dịch tả vịt trên đàn vịt nuôi tại huyện Thái Thụy tỉnh Thái Bình - Việc sử dụng vắc xin Dịch tả vịt phòng trên đàn vịt thịt thấp. - Tỷ lệ vịt chết do bệnh Dịch tả vịt ở các ổ dịch đối với vịt thịt là 28,03% và ở vịt đẻ là 17,87%.
Triệu chứng lâm sàng chủ yếu của vịt mắc bệnh Dịch tả là: mắt sưng, chảy nước mắt, tiếng kêu khản đặc, chậm chạp, rớt đàn, liệt chân, Ỉa chảy, phân xanh, khắm 3. Bệnh tích đại thể của vịt mắc bệnh Dịch tả rõ nhất là viêm, loét trực tràng ix sau đến dạ dày xuất huyết. Bệnh tích vi thể của vịt mắc Dịch tả là ở các cơ quan như: dạ dày tuyến, ruột non, ruột già, gan và phổỉ. Các tế bào ở cơ quan này đều bị sung huyết, hoại tử tế bào, thoái hóa tế bào và thâm nhiễm tế bào viêm.