Cơ sở lý luận và thực tiễn của những điểm mới trong Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014

Khám phá cơ sở lý luận và thực tiễn của những điểm mới trong Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 qua đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường.

• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Văn Cừ
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Pháp luật Dân sự
• Đề tài: Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn điểm mới trong Luật Hôn nhân và Gia đình 2014
• Loại tài liệu: Nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN THỨ NHẤT: TỔNG THUẬT ĐỀ TÀI
• 2. PHẦN THỨ HAI: CÁC BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ
• 2.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc sửa đổi, bổ sung Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và ban hành Luật Hôn nhân và gia đình mới
• 2.2. Một số vấn đề áp dụng tập quán trong quan hệ hôn nhân và gia đình hiện nay
• 2.3. Những điểm mới về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn theo Luật HN&GD năm 2014
• 2.4. Một số vấn đề về quyền kết hôn giữa những người cùng giới tính
• 2.5. Giải quyết hậu quả pháp lý của việc nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật hiện hành
• 2.6. Chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận (hôn ước)
• 2.7. Chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định
• 2.8. Một số vấn đề về nghĩa vụ giữa vợ chồng
• 2.9. Quyền và nghĩa vụ giữa các thành viên khác của gia đình
• 2.10. Những quy định mới về cấp dưỡng trong Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014
• 2.11. Nội dung căn cứ ly hôn — sự kế thừa và phát triển trong Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014
• 2.12. Chế định mang thai hộ theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014
• 2.13. Quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và thực tiễn của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014

Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 được ban hành nhằm khắc phục những hạn chế của Luật Hôn nhân và Gia đình 2000. Cơ sở lý luận của luật mới dựa trên sự phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu hội nhập quốc tế. Thực tiễn áp dụng Luật 2000 cho thấy nhiều quy định chưa cụ thể, gây khó khăn trong thi hành. Luật 2014 đã bổ sung các điểm mới như quy định về kết hôn, ly hôn, và chế độ tài sản, nhằm đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.

1.1. Cơ sở lý luận

Cơ sở lý luận của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 được xây dựng dựa trên học thuyết Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Luật phản ánh sự phát triển của xã hội Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Các quy định mới nhằm đảm bảo quyền bình đẳng, tự do hôn nhân, và bảo vệ quyền lợi của các thành viên gia đình. Nghiên cứu pháp lý cho thấy sự cần thiết phải cập nhật luật để phù hợp với thực tiễn.

1.2. Thực tiễn áp dụng

Thực tiễn áp dụng Luật Hôn nhân và Gia đình 2000 cho thấy nhiều bất cập. Các quy định về kết hôn, ly hôn, và chế độ tài sản chưa cụ thể, gây khó khăn trong thi hành. Luật gia đình và luật hôn nhân cần được cải cách để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Luật 2014 đã bổ sung các quy định mới, như quyền kết hôn của người cùng giới và chế độ mang thai hộ, nhằm giải quyết các vấn đề phát sinh.

II. Những điểm mới trong Luật Hôn nhân và Gia đình 2014

Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 đã bổ sung nhiều điểm mới quan trọng. Các quy định về kết hôn, ly hôn, và chế độ tài sản được cập nhật để phù hợp với thực tiễn. Pháp luật hôn nhân và pháp luật gia đình được hoàn thiện nhằm đảm bảo quyền lợi của các thành viên gia đình. Luật cũng bổ sung quy định về mang thai hộ và quyền kết hôn của người cùng giới, phản ánh sự tiến bộ của xã hội.

2.1. Quy định về kết hôn

Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 đã bổ sung quy định về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn. Luật quy định rõ các điều kiện kết hôn, như tuổi kết hôn và sự tự nguyện của hai bên. Quy định pháp lý về kết hôn được cập nhật để phù hợp với thực tiễn. Luật cũng bổ sung quy định về quyền kết hôn của người cùng giới, phản ánh sự tiến bộ của xã hội.

2.2. Quy định về ly hôn

Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 đã bổ sung quy định về căn cứ ly hôn và thủ tục ly hôn. Luật quy định rõ các căn cứ ly hôn, như mâu thuẫn không thể hòa giải và vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ hôn nhân. Phân tích pháp lý cho thấy các quy định mới nhằm đảm bảo quyền lợi của các bên trong quá trình ly hôn. Luật cũng bổ sung quy định về hậu quả pháp lý của ly hôn, như chia tài sản và quyền nuôi con.

III. Giá trị và ứng dụng thực tiễn của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014

Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 có giá trị lớn về cả lý luận và thực tiễn. Luật phản ánh sự tiến bộ của xã hội và đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Hệ thống pháp luật được hoàn thiện nhờ các quy định mới. Luật cũng có giá trị tham khảo trong việc pháp điển hóa và hoàn thiện các quy định pháp luật. Nghiên cứu pháp lý cho thấy luật đã giải quyết được nhiều vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

3.1. Giá trị lý luận

Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 có giá trị lớn về lý luận. Luật phản ánh sự tiến bộ của xã hội và đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Hệ thống pháp luật được hoàn thiện nhờ các quy định mới. Luật cũng có giá trị tham khảo trong việc pháp điển hóa và hoàn thiện các quy định pháp luật. Nghiên cứu pháp lý cho thấy luật đã giải quyết được nhiều vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

3.2. Ứng dụng thực tiễn

Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 có giá trị lớn về thực tiễn. Luật đã giải quyết được nhiều vấn đề phát sinh trong thực tiễn, như quyền kết hôn của người cùng giới và chế độ mang thai hộ. Pháp luật Việt Nam được hoàn thiện nhờ các quy định mới. Luật cũng có giá trị tham khảo trong việc pháp điển hóa và hoàn thiện các quy định pháp luật. Nghiên cứu pháp lý cho thấy luật đã giải quyết được nhiều vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

È TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CÁP TR¯ỜNG C SỞ LÝ LUẬN VÀ TRUC TIEN CUA NHUNG DIEM MỚI TRONG LUii HON NHÂN VÀ GIA ÌNH NM 2014 MÃ SO: LH - 2014 - 49/DHL-HN Chủ nhiệm ề tài: TS. NGUYÊN VN CỪ KHOA PHÁP LUẬT DÂN SỰ TRUONG ẠI HỌC LUẬT HÀ NOI „ h° ký ề tài: TS. NGUYEN THỊ LAN TRUNG TÂM THÔNG TIN TH¯ VIÊN TR¯ỜNG ẠI HỌC Xã ã NÊ PHÒNG ỌC HÀ NỘI - 2015 | | ng kì lang Tie Gi. “Ee eel ate aoe =— aPs Ss BANG CHU VIET TAT BLDS Bộ luật Dân su HN&GD Hôn nhân và gia ình VKS Viện kiểm sát TANDTC Tòa án nhân dân tối cao TTLT Thông t° liên tịch MỤC LỤC - Trang MỞ DAU 4 PHAN THỨ NHẤT 14 TONG THUAT DE TAI PHAN THU HAI 95 CAC BAO CAO CHUYEN DE C¡ sở lý luận và thực tiên của việc sửa ổi, bổ sung Luật Hôn nhân và gia ình nm 2000 và ban hành Luật Hôn nhân và gia ình mới 35 TS.

Bùi Minh Hồng — Bộ T° pháp Một số van dé áp dụng tập quán trong quan hệ hôn nhân và gia ình hiện nay 114 TS. Nguyễn Ph°¡ng Lan - ại học Lụât Hà Nội Những iểm mới về iều kiện kết hôn và ng kỷ kết hôn theo Luật HN&GP nm 2014 130 ThS. Bùi Thị Mừng - ại học Luật Hà Nội Một số vấn ề về quyên kết hôn giữa những ng°ời cùng giới tinh LAD TS. Nguyen Phuong Lan — Dai hoc Luat Ha Noi Giải quyết hậu qua pháp lý của việc nam nữ chung sống với nhau nh° vợ chồng mà không ng ký kết hôn theo quy ịnh của pháp luật hiện hành Is? ThS.

Lê Thu Trang - Dai học Luật Ha Nội Ché ộ tài sản của vợ chong theo thỏa thuận (hôn woe) TS. Nguyễn Vn Cừ - ại học Luật Hà Nội | 1 Chế ộ tài sản của vợ chồng theo luật ịnh 208 TS. Nguyễn Vn Cừ - ại học Luật Hà Nội Na Một so ván ê về ại iện giữa vo chong TS. Nguyễn Thị Lan - ại học Luật Hà Nội ae 9 Quyên và ngh)a vụ giữa các thành viên khác của gia ình TS.

Ngô Thi H°ờng — ại học Luật Hà Nội | 24° 10 | Những quy ịnh mới về cap d°ỡng trong Luật Hôn nhân và gia ình nm 2014 251 TS. Ngô Thị H°ờng - ại học Luật Hà Nội `1 Nội dung cn cứ ly hôn — sự kê thừa và phát trién trong Luật Hon nhán và gia ình nm 2014 264 Ths. Bùi Thị Mừng — ại học Luật Hà Nội 12 Chế ịnh mang thai hộ theo Luật Hôn nhân và gia ình nm 2014 275 TS. Nguyén Thi Lan - Dai hoc Luat Ha Noi 13 Quan hệ hôn nhân và gia ình có yếu to n°ớc ngoài theo Luật Hôn nhân và gia ình nm 2014.

Nguyễn Ph°¡ng Lan — Dai học Luật Hà Nội KẾT LUẬN 311 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 312 MO DAU 1. Tinh cấp thiết của việc nghiên cứu dé tài : Luật Hôn nhân và gia ình (HN&GD) Việt Nam nm 2000 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2001, (cho ến tr°ớc ngày Luật HN&GD nm 2014 °ợc ban hành); ã °ợc h¡n m°ời hai nm. Quá trình thực hiện và áp dụng Luật HN&GD nm 2000 ã dat °ợc nhiều kết quả và thành tựu to lớn: chế ộ HN&GD xã hội chủ ngh)a °ợc củng cố; tng c°ờng pháp chế xã hội chủ ngh)a trong l)nh vực HN&G; các quyền, lợi ích hợp pháp của công dân °ợc bảo ảm thực hiện. Tuy nhiên, quá trình thi hành va áp dụng Luật HN&GD nm 2000 cing ã cho thấy có một số iều (quy ịnh) của Luật ch°a cụ thể, thiếu sự thống nhất trong hệ thống pháp luật nói chung và ngay cả trong Luật HN&G; ã có nhiều ảnh h°ởng ến tính khả thi của Luật, ảnh h°ởng tới chất l°ợng và hiệu quả ối với các phán quyết của tòa án nhân dân các cấp khi giải quyết các tranh chấp từ quan hệ HN&GD và anh h°ởng ến quyên, lợi ích hợp pháp của các °¡ng sự.

Trong những nm qua, do iều kiện kinh tế - xã hội phát triển của ất n°ớc trong xu thế hội nhập và phát triển ã có nhiều ảnh h°ởng tới hệ thống pháp luật của Nhà n°ớc ta nói chung và Luật HN &GD nói riêng. Theo thời gian, Nhà n°ớc ta ã ban hành nhiều vn bản pháp luật trong ó có nhiễu quy ịnh liên quan tới van ề HN &GD nh° Bộ luật Dan sự nm 2005, Luật ất dai nm 2003, sửa ổi, bd sung nm 2013, Bộ luật Té tụng Dân sự nm 2004, sửa ổi, bổ sung nm 2011, Luật Doanh nghiệp nm 2005, Luật Kinh doanh Bất ộng sản nm 2006, Luật Nhà ở nm 2006, sửa ổi, bồ sung nm 2014, Luật Nuôi con nuôi nm 2010. ã là nhu câu khách quan òi hỏi cân có sự sửa ôi, bô sung Luật HN&GD nm 2000; ban hành Luật HN&GD mới cho phù hợp với sự phát triển của các iều kiện kinh tế-xã hội trong giai oạn hiện nay và bảo ảm có sự thống nhất với quy ịnh của các vn bản pháp luật liên quan. Sau thời gian xây dựng, xin ý kiến của nhân dân và Quốc hội, Luật HN&G (sửa ổi) ã °ợc Quốc hội khoá XII, tại kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 19/6/2014.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2015 (sau ây gọi là Luật HN&GD nm 2014). Luật gồm 9 ch°¡ng, 133 iều, ã quy ịnh t°¡ng ối day ủ các quan hệ HN&GD cần thiết °ợc iều chỉnh; Luật °ợc ban hành ã phản ánh sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật HN& GD của Nhà n°ớc ta. Cho ến nay, Luật ã có hiệu lực và °ợc áp dụng với khoảng thời gian 5 tháng. Mặc dù với thời gian ngắn °ợc áp dụng nh°ng một số quy ịnh của Luật và hai Nghị ịnh của Chính phủ quy ịnh chỉ tiết thi hành một số iều của Luật! vẫn mang tính ịnh khung, ch°a cụ thể; có nhiều ý kiến khác nhau trong quá trình áp dụng.

Một số chế ịnh của Luật ch°a có vn bản quy ịnh chỉ tiết thi hành hoặc h°ớng dẫn áp dụng (các chế ịnh về kết hôn, huỷ việc kết hôn trái pháp luật; xác ịnh cha, mẹ, con; ly hôn.) ã ảnh h°ởng tới qua trình thi hành và áp dụng Luật HN&GD nm 2014. Tình hình ó òi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy ịnh của Luật HN&GD nm 2014. Vì vậy, với dé tài “Co sở lý luận và thực tiễn của những quy ịnh mới của Luật Hôn nhân và gia ình nm 2014” °ợc nghiên cứu ã áp ứng cả về lý luận và thực tiễn; ề tài có tính thời sự trong giai oạn hiện nay. ' Xem: Nghị ịnh số 126/2014/N-CP ngày 31/12/2014 của Chính phủ quy ịnh chỉ tiêt một số diéu và biện pháp thi hành Luật HN&GD (Nghị ịnh có hiệu lực từ ngày 15/2/2015); Nghị ịnh số 10/2015/N-CP ngày 28/1/2015 của Chính phủ quy ịnh về sinh con bằng kỹ thuật thụ tỉnh trong ống nghiệm và iều kiện mang thai hộ vì mục ích nhân ạo (Nghi ịnh có hiệu lực từ ngày 15/3/2015).

Tình hình nghiên cứu ề tài Từ khi Luật HN&GD nm 2000 có hiệu lực thi hành, cho ến nay, Luật HN&GD nm 2014 mới có hiệu lực, ã có một số công trình khoa học nghiên cứu về nội dung của hai vn bản Luật này: * Giáo trình - Giáo trình Luật HN&GD Việt Nam, Tr°ờng ại học Luật Hà Nội, 2001, 2009, 2013. * Luận án tiến sỹ luật học - Pháp luật iều chỉnh quan hệ hôn nhân có yếu tố n°ớc ngoài ở Việt Nam : Luận án tiến s) Luật học, Nông Quốc Binh; 2003; - Chế ộ tai sản của vợ chồng theo Luật HN&GD Việt Nam nm 2000, Luận án tiến s) luật học, Nguyễn Vn Cừ, 2005; - Chế ịnh cấp d°ỡng giữa các thành viên trong gia ình theo Luật HN&G Việt Nam nm 2000, Luận án tiến s) luật học, Ngô Thị H°ờng, 2006; - Nuôi con nuôi trong pháp luật Việt Nam - Những c¡ sở lý luận và thực tiễn, Luận án tiến s) luật học, Nguyễn Ph°¡ng Lan, 2007; - Vấn dé xác ịnh cha, mẹ, con theo Luật HN&GD Việt Nam nm 2000- c¡ sở lý luận và thực tiễn, Luận án tiến s) luật học, Nguyễn Thị Lan, 2009; - Chế ịnh kết hôn trong Luật HN&GD - vẫn ề lý luận và thực tiễn: Luận án Tiến s) Luật học, Bùi Thị Mừng, 2015. * Luận vn thạc sỹ luật học - Xác ịnh tài sản của vợ chồng theo Luật HN&GD nm 2000, Nguyễn Hồng Hải; 2002 6 - Cn cứ pháp lý và thủ tục giải quyết các vụ kiện ly hôn tại toà án Việt Nam, Nguyễn Thị Tuy Hoa; 2002. - Bảo vệ quyền lợi của phụ nữ trong Luật HN&GD Việt Nam, Bùi Thị Mừng; 2003.

- Chia tai sản chung của vợ chồng theo Luật HN&GD Việt Nam nm 2000, Nguyễn Thị Lan; 2012. - Van ề hạn chế quyền của cha, mẹ ối với con ch°a thành niên trong Luật HN&GD Việt Nam, ỗ Thị Thu Huong; 2011. - Hậu quả pháp lý của ly hôn theo Luật HN&G Việt Nam nm 2000, Nguyễn Viết Thái; 2013. * Sách chuyên khảo - Nguyễn Van Cừ, Ngô Thị H°ờng, Một số van ề lý luận và thực tiễn về Luật HN&GD nm 2000, Nxb.CTQG, Hà Nội, 2003.

- Nguyễn Vn Cừ, Chế ộ tài sản của vợ chồng trong pháp luật HN& GD Việt Nam, Nxb T° pháp, 2008. - Một số quy ịnh về HN&GD, Nxb. Chính trị quốc gia, 2005. - Ngô Vn Thâu, Pháp luật về HN&GD tr°ớc và sau cách mạng tháng tám, Nxb T° pháp, 2005.

- Thu Anh, Cấp d°ỡng theo pháp luật Việt Nam, NXB T° pháp, 2006. - Binh luận khoa học Luật HN&GD Việt Nam, Dinh Thi Mai Ph°¡ng chủ biên; Bộ t° pháp, Viện nghiên cứu khoa học Pháp lý, Nxb Chính tri quốc gia, 2004. - T°ởng Duy L°ợng, Bình luận một số vụ án dân sự và HN&GD, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001 - Bình luận khoa học Luật HN& GD Việt Nam, Viện Khoa học Pháp lý ; Dinh Thị Mai Phuong chủ biên; Hà Nội, NXB Chính trị Quốc gia, 2004. - Binh luận khoa học Luật HN&GD Việt Nam.

Tap 1, Gia ình, Nguyễn Ngọc iện, TP. Hồ Chí Minh, Nxb. * M6t số công trình khoa học ng trên các tạp chí chuyên ngành về pháp luật - Giải quyết việc nuôi con nuôi có yếu tố n°ớc ngoài tại Việt Nam những v°ớng mắc can tháo gỡ, TS. Vi ức Long, Tạp chí Dân chủ va pháp luật.

Bộ T° pháp, Số chuyên dé. - Bàn về quan hệ HN&G có yếu tố n°ớc ngoài, Thái Công Khanh,Tạp chí Toà án. Toà án nhân dân tối cao, Số 01/2004, tr. - Xem xét yếu tô lỗi khi ly hôn với việc giải quyết quyên lợi ng°ời phụ nữ khi ly hôn, Phan Thị Vân H°¡ng, Tạp chí Toà án nhân dân.

Toà án nhân dân tối cao, Số 3/2011, tr.