Chương 1 TONG QUAN C AN ĐỂ NGHIÊN CỨU LL. VATTRÒ CUA GIỐNG TRONG SAN XUẤT LAM NGHỊ Giống cay rừng là khái niệm chung vẻ nguồn giống phục vụ cho công tác trồng rừng. Cay rừng có đời xống lâu năm. diện tích gie0 trồng thường rất in, vige tác dong vào điều kiện hoàn cảnh chỉ có qh thực hiện tối đối với cay sụn ở giải đoạn vườn ươm và một hai năm đầu sau khi gieo trồng mà khong thể chăm sóc cho đến khí khai thác như cây nog nghiệp ngắn ngày.
Du dó giống là một wong những khâu quan tang nhất ong sản xuất làm nghiệp. không có giống tốt thì không thể dưa năng xuất rừng lên cao. nghiên cứu xo sánh vai trò Lúa giống được cái thiện và các biện pháp thuật làm sinh một số loài ty mọc nhanh nh Keo. Bạch đàn ở vùng nhiệt đối cho thấy năm thứ 6 sau khi trong giống có thể chiếm đến 60⁄7 nàng uất rừng rồng “Thực tế cho thấy ở nưỚt ta trúng những nam trước đáy năng xuất rừ tự nhiên chỉ đạt từ 2-ŠynVhafnäm.
năng suất rừng trồng cũng chỉ dat Š- lOm /hư/năm. Gần đây do những thành quả của cải thiện Wing, năng xuất một số loài cay một xố nơi đã tăng lên rõ rộ. vẫn chưa thoả man được nhụ cầu ngay một gia tảng vẻ gỗ, cúi và các lam sản khác cúa xã hoi đòi hỏi ngan tam nghiệp phải đáp ứng. Điều đó chỉ có thể giải quyết khi công tác tuyến chọn giống dược đẩy mạnh kết hợp với các biện pháp làm.
xinh thâm cánh theo chiều sau, Tuyển chon giống có nghĩa là chon loài cay trồng cho năng suất cao có hình đáng đẹp và có khả năng thích ứng được với các điều kiện sing hất lợi. yêu cẩu của mục tiêu dễ ra thững năm trước day. nhiệm vụ chủ yếu của trồng. ở nước ta là phú xanh đất trồng đối núi Woe chống xói mòn.
ít chú ý đến năng suất và chất lượ ủa rừng do đócông tác cải thiện giống cây rừng không được quan tâm đúng mức. Việc cung cấp giống mới chỉ chú ý đến sổ lương mà chưa quan tâm đẩy dit đến chất lượng. đặc biệt là chất lượng di truyền cũng như tính thích ứng của giống với lap địa gay trồng nên tỷ lệ thành rừng thấp. xuất và chất lượng rừng trồng kém.
Ngày nay cling với sự phát triển của xã hội nhu cầu về gỏ cũi và các sain phim khác lữ rừng trống ngày mộU lãng. Việc trồng rừng ngày vàng di theo hướng thám canh tăng năng suất với mục tiêu kinh tế rõ rằng thì yêu cau ng có chat lượng cao ngày cảng trở lên quan trọng. Do dé công tác chọn ng cay làm nghiệp càng cin được quan tâm nhằm dip ứng nhủ cầu vẻ giống có sinh trưởng nhanh, cất lượng gỗ tối. khả năng thích: ứng cao và chất lượng di truyền được cải thiên.
Đây là nhiệm vụ dat ra đồ Với tat cá những. người làm cong tác nghiên cứu và sản xuất giống cây rừng ở nước ta 1.3, COSO KHON HỌC CỦA, CHỌN GIỐNG CÂY RUNG Cay rừng cũng như Bat cứ một sinh vật bac cáo nào khác déu phải chịu sit chỉ phối cac Các quy luật chung xinh trưởng. phát triển cũng như di truyền và hier MỸ vua, cái thiện giống eay rừng là ấp dụng những nguyễn lý di truyền học và Cáo phương pháp chọn giống để tạo ra giống cho: năng suất rừng cao. chất lượng rừng tốt và ổn định.
Do đó mục tiêu của cải thiên giống. cay rừng là thu nhận được một lượng ding kử tảng thu các tính trạng mong muốn cảng nhanh vàng tố. đồng thời phải duy trì ồn định trong tương lai Nhung phản lớn cay rừng đều có nguồn gốc hoang dại. chưa qua chọn lọc nhàn tạo nên quy mô biến dị về các tính trạng ở cây rừng thường lớn gap hai lin so với các cây trồng khác (Hamrick và cộng sự, 1979).
Vì vậy các bước di sơ bản được áp dụng trong các chương trình cải thiện giống cây rừng là từng hước chọn lọc loài. xuất xứ và chọn lọc cá thể nhằm lợi dụng mội cách triệt để những biển di sẵn có rong tự nhiên để tao ra các giống được cải thiện dưa vào: sin xuất, Mặt khác. do cây rừng ống lâu năm, khó áp dụng phương pháp chọn loc nhiều lần như cây nông nghiệp ngắn ngày để loại bỏ kiểu hình không: có kiểu gen tương ứng. Vì thế, bên cạnh việc KiGin tra và đánh giá kiểu gen vữa cay mẹ bảng con đường hữu tính thông qua các khảo nghiệm hậu thế thì các khảo nghiêm dòng vo inh bằng cây ghépy cây hom hoặc cây mỏ là rất cán thiết, Trong lâm nghiệp để có giống tố dựa ra xin xuất, không thể thực hiện trong một thời gian ngân mà phải cần nhiều thời gian vì cây rừng có tuổi sinh học cao và biến di các tính wang rất phức tạp.
Nhưng do tính cấp thiết hiện nay cửa xã hồi. đồi hỏi giống có năng xuất cao để phục vụ công tác trồng sừng, vì vay cái thiện giống cấy rừng phải kết hợp giữa mục tiêu lầu dài là chọn. tạo được những giống cây di truyền ổn định các tính trạng mong rnuôn, chờ các thế hệ sau và mục tiêu tước mắt vẫn dim bảo có giống tốt phục vụ sản xuất. Từ đó có thể thấy cái thiện giống phải là một việc làm thường xuyên liên tục trong nhiều thế hệ và qua mỗi thế hệ đưa năng suất rừng từng bước: tang lên 6 So do những bước cơ ban của quá rình cải thien giống cây rừng.
Khảo nghiệm loài | | Khảo nghiệm xuất xứ (Chọn loài: (Chon xuatxứ) Chon cây trôi - 9) Rừng giọng, Vision gion thom, tite) eo | img rong mới Í® =— |or i | 1. Cơ số khoa học Khao nghiệm loài và xuất xứ. Khảo ¡em loài và xuất xứ là những bước đầu tiên của các chương trình cải thiện giống cây rừng nhằm xác định được các loài và xuất xứ phù hyp với mục tiêu kinh tế hoặc phòng hộ. đồng thời lại phải có khả năng thích ứng với lập địa gây trồng rong quá tình chọn lọc tự nhiên cay rừng đã có tính thích ứng với những điều kiện địa lý sinh thái nhất định và hình thành nên các biển dị di truyền hết sức phong phú cá về hình thái.
tạp tính sinh trưởng và khả năng vhống chịu với điều kiện không thuận lợi của môi trường. Những loài có pham, ví phản bố rộng thường có biến dị dị tuyển lớn và bao gốm nhiều xuất xứ News lại loài vó phạm vỉ phan bố hẹp thường có quy mô biến dị nhỏ hơn và hào m ít xuất xứ. Như vậy chọn lục loài và xuất xứ thông qua các khảo. nghiệm gay trúng tong những điều kiện mới là một phương pháp chon giống: nhanh nhất và rẻ at it m ra những biến di dĩ ƯUyên có lợi tiểm tầng sản có một cá th khoa học.
(Lẻ đình Khả, Dương Mong Hùng, 1998) |5] Theo Willan, 198 [25] tăng thu di tđỦyền đạt được thông qua việc chon Joe xuất xứ ở các loài có biến dị lớn giữá các xuất Xứ có thể đạt được 15-3017. ở cấu loài cố biến dị trung bình là 3-5. và ứ những loài có qui mỏ biến dị nhỏ là 1-5%. Khảo nghiệm loài và: khảo nghiệm xuất xứ là hai giai đoạn nối tiếp nhau.
Theo Pederson và cộng vư. 1993 |26| bao gồm các bước chính như. Khảo nghiệm loài. = Giải đoạn loại từ loài: Xác định khả năng xống của các loài trên một hay một số lập địa Giải doạn đánh giá le : Xác định tính thích ứng, khả năng sinh trưởng của một vố loài có điỂn vong nhất đã được xác định ở giai đoạn tr = Giai đoạn chứng mình loài: Xác định năng xuất và chất lượng sản phẩm chủ một sở soma iển vọng nhất được lựa chọn ở giải doạn hai trong điều kiện su sual bình thường.
“Khảo nghiệm xuất xứ. Theo Pederson và công sự. 1993 |26J, khảo nghiệm xuất xứ có thể tiến hành ngay sau giải đoạn loại trữ loài và gm các giải đoạn chính sau = Khảo nghiệm nhiều xu xứ: ác dịnh quy mô và kiểu biến dị giữa các xuất xứ củu những loài cố triển vọng để chọn ra một sỹ ít xuất xứ cố triển vong nhất. = Khảo nghiệm ít xuất xứ: Xác định được nhữ lạ xuất xứ có triển vọi nhất phù họp với từng lap địa ở các noi khảo nghiệm.
Khảo whim chúng minh xuất xứ: Xác định chính xác một hoặc hai xuất xứ. tốt nhất đưa vào trồng rừng ở mỗi lấp địa hay theo mục tiêu sử dụng cuối cùng Như vậy khảo nghiệm xuất xứ là bước tiếp Sâu của khảo nghiệm loài và chi tiến hành đối với các loài đã được khẳng định, Tuy nhiền trong thực tế khi người làm công tác chọn giống nắm vững cất thông ta cần thiết vở đạc tính xinh học. phân bố và đặc điểm sinh thấi cũng như khả nang cung cấp sản phẩm theo mục tiêu kinh tế hoặc pho lệ hộ của loài cây định lựa chọn thì việc chọn lọc loài được kết hợp với chọn lọ kuất xứ trong cùng một kháo nghiệm. và được gọi là Khảo nghiệm loài xuất xứ.
Đây là một phương thức khảo nghiệm giống được rất nhiều nước trên thế giới áp dụng nhằm rút ngắn thời gian nghiên cứu để chuyển giao nhanh vác tiến bộ kỹ thuật về củ thiện giống vào thực 1 sản xuất 1. Chon lọc cây trội và khảo nghiệm hậu thế. Sau khi đã xác định dược loài và xuất xứ tốt đáp ứng với mục tiêu chon giống và phù hợp: với mỗi vùng sinh thái thì chọn lọc cây tồi là bước di quan trọng nhất của, Bát kỳ vuốt chương trình nào về cải thiện giống cây rừng || Theo Eldridge (97D, cấy trội là nền táng của một chương trình chọn giống. Khi các vay trội dư: chọn lọc cần than và được đánh giá thông qua các khảo nghiệm hậu thể để tir đồ say dựng vườn giống cung cấp giống cho sản xuất tụ vẽ từng bước đượcnăng cao, Ngoàira tây tri cũ 1 khởi đầu quan trọng cho các chương trình tạo giống mới hing các phương.
pháp lai giống. gay đột biến. biến nạp gen .v Cay trội (plus tre) là những cây có kiểu hình ưu trội vẻ các chỉ tiêu như xinh trưởng. chất lượng gỗ.
hình dạy hân và. cũng như năng xuất và chất lương của sản phẩm theo mục tiêu sử dụng được chọn trong các rừng trồng. hay rừng tự nhiên thuần loại hoặc hỗn loại. Về thực chất.
