phần mở đầu, mục lục, phụ lục, bảng biểu, danh mục viết tắt, danh mục tài liệu tham khảo, kết luận thì kết cấu của đề tài gồm có ba phần chính, nhƣ sau: 3 Chƣơng 1. Lãi suất và chính sách lãi suất của Ngân hàng Trung ƣơng Chƣơng 2. Thực trạng chính sách lãi suất của Ngân hàng Nhà nƣớc giai đoạn 2011 - 2015. Giải pháp nâng cao hiệu lực của chính sách lãi suất của Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam giai đoạn 2016 - 2020 4 CHƢƠNG 1 LÃI SUẤT VÀ CHÍNH SÁCH LÃI SUẤT CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƢƠNG 1.
KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA LÃI SUẤT 1. Khái niệm và các nhân tố ảnh hƣởng tới lãi suất 1. Khái niệm Lãi suất phản ảnh mối quan hệ giữa chủ thể sử dụng vốn (ngƣời vay vốn) với chủ thể sở hữu vốn (ngƣời cho vay) theo nguyên tắc hoàn trả có kỳ hạn kèm theo lãi ở thị trƣờng vốn ở một thời điểm nhất định. Nói cách khác, lãi suất là giá cả của quyền được sử dụng vốn vay trong một thời gian nhất định mà người sử dụng trả cho người sở hữu nó hay lãi suất là tỷ lệ phần trăm của số tiền tăng thêm mà ngƣời đi vay phải trả cho ngƣời cho vay so với phần giá trị vay ban đầu.
Các nhân tố ảnh hưởng tới lãi suất Trong các nền kinh tế thị trƣờng, Nhà nƣớc chỉ đóng vai trò là ngƣời điều tiết vĩ mô, thị trƣờng tài chính hoạt động theo cơ chế tự do hoá, cơ chế hình thành lãi suất là cơ chế thị trƣờng. Lãi suất vì vậy mà chịu ảnh hƣởng của rất nhiều nhân tố kinh tế vĩ mô cũng nhƣ nhiều các nhân tố khác. Ảnh hưởng của cung cầu tiền tệ: Lãi suất là giá cả sử dụng vốn vì vậy bất kỳ sự thay đổi nào của cung và cầu hoặc cả cung và cầu tiền tệ không cùng một tỷ lệ đều sẽ là thay đổi mức lãi suất trên thị trƣờng. Tuy mức biến động của lãi suất ít nhiều phụ thuộc vào các quy định của chính phủ và NHTW, song đa số các nƣớc có nền kinh tế thị trƣờng đều dựa vào nguyên lý này để xác định lãi suất.
Do vậy, có thể tác động vào cung cầu trên thị trƣờng vốn để thay đổi lãi suất trong nền kinh tế cho phù hợp với mục tiêu, chiến lƣợc trong từng thời kỳ chẳng hạn nhƣ thay 5 đổi cơ cấu vốn đầu tƣ, tập trung vốn cho các dự án trọng điểm. Mặt khác, muốn duy trì sự ổn định của lãi suất thì sự ổn định của thị trƣờng vốn phải đƣợc đảm bảo vững chắc. Ảnh hưởng của lạm phát kỳ vọng: Khi lạm phát đƣợc dự đoán tăng trong một thời kỳ nào đó, lãi suất sẽ có xu hƣớng tăng. Điều này là xuất phát từ mối quan hệ giữa lãi suất thực và lãi suất danh nghĩa và để duy trì lãi suất thực không đổi, tỷ lệ lạm phát tăng đòi hỏi lãi suất danh nghĩa phải tăng lên tƣơng ứng.
Mặt khác, công chúng dự đoán lạm phát tăng sẽ dành phần tiết kiệm của mình cho việc dự trữ hàng hoá hoặc những dạng thức phi tài sản khác nhƣ vàng, ngoại tệ mạnh hoặc đầu tƣ vốn ra nƣớc ngoài nếu có thể. Tất cả những điều này làm giảm cung quỹ cho vay và gây áp lực tăng lãi suất trên thị trƣờng. Từ mối quan hệ này cho thấy ý nghĩa và tầm quan trọng của việc khắc phục tâm lý lạm phát đối với việc ổn định lãi suất, sự ổn định và tăng trƣởng của nền kinh tế. Ảnh hưởng của tỷ suất lợi nhuận bình quân: Tỷ suất lợi nhuận bình quân của các dự án đầu tƣ phải cao hơn lãi suất các khoản vay tài trợ cho dự án.