Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại hà nội

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Lan
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Hoài Nam
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Chất Lượng Hệ Thống Thông Tin Kế Toán Tại Các Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.6.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.6.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.7. Tổng quát những nghiên cứu liên quan
• 1.7.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.7.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.8. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.9. Bố cục nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thành phần của HTTTKT
• 2.2. Chất lượng HTTTKT
• 2.3. Lý thuyết về hệ thống
• 2.4. Lý thuyết thông tin hữu ích
• 2.5. Lý thuyết Công nghệ - Tổ chức - Môi trường kinh doanh (TOE)
• 2.6. Quan điểm TQM - total quality management - quản lý chất lượng toàn bộ và mô hình PSP/IQ (Product and Service Performance Model for Information Quality)
• 2.7. Lý thuyết dự phòng
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết
• 3.2. Quy trình nghiên cứu
• 3.3. Nghiên cứu định tính
• 3.4. Nghiên cứu định lượng
• 3.4.1. Quy mô mẫu nghiên cứu
• 3.4.2. Phương pháp chọn mẫu và phương pháp tiếp xúc đáp viên
• 3.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả mẫu
• 4.2. Đánh giá độ tin cậy thang đo
• 4.3. Kiểm định thang đo thông qua phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.4. Mô hình nghiên cứu sau khi đánh giá thang đo
• 4.5. Kiểm định mô hình nghiên cứu và các giải thuyết
• 4.6. Phân tích tương quan
• 4.7. Phân tích hồi quy
• 4.8. Dò tìm các vi phạm giả định cần thiết
• 4.9. Kiểm định các giả thuyết
• 4.10. Thảo luận các kết quả định lượng
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Gia tăng sự tham gia của nhà quản trị trong quá trình thực hiện HTTTKT
• 5.2. Nâng cao năng lực đội ngũ kế toán và sự gắn bó với doanh nghiệp
• 5.3. Gia tăng kiến thức kế toán của người quản lý
• 5.4. Gia tăng Trình độ tham gia của người sử dụng
• 5.5. Gia tăng sự cải tiến liên tục
• 5.6. Gia tăng quản trị rủi ro
• 5.7. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Chất Lượng HTTTKT Tại DNNVV Hà Nội

Ngày nay, Hệ thống thông tin kế toán (HTTTKT) đóng vai trò then chốt trong việc ra quyết định, hoạch định, và quản lý rủi ro cho doanh nghiệp. Nhiều quyết định quan trọng dựa trên thông tin từ HTTTKT. Các tổ chức ngày càng nhận thức tầm quan trọng của chất lượng thông tin, theo Wang và cộng sự (1998). Tuy nhiên, quá trình vận hành hệ thống cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, ảnh hưởng đến tính chính xác và độ tin cậy. Thông tin kém chất lượng có thể gây tác động tiêu cực đến xã hội và hoạt động kinh doanh (Strong và cộng sự, 1997). Vì vậy, việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT là rất cần thiết để kiểm soát rủi ro và nâng cao độ tin cậy. Theo Noravesh, H. báo cáo tài chính đóng vai trò là kênh chuyển thông tin hiệu quả cho những người bên ngoài cũng như bên trong tổ chức một cách đáng tin cậy và kịp thời. Do đó, việc nghiên cứu về HTTTKT tại DNNVV ở Hà Nội là vô cùng quan trọng.

1.1. Tầm Quan Trọng của HTTTKT đối với DNNVV

DNNVV chiếm phần lớn số lượng doanh nghiệp tại Hà Nội, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế. Nghiên cứu này tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT tại các DNNVV, giúp các doanh nghiệp này cung cấp thông tin tài chính hữu ích cho việc ra quyết định kinh doanh. Số liệu thống kê đã cho thấy các DNNVV có vai trò đáng kể đối với nền kinh tế Việt Nam trong việc tạo việc làm, gia tăng thu nhập cho người lao động (Bộ kế hoạch đầu tư, 2017). Để hỗ trợ các DNNVV, về phía nhà nước cũng đã có nhiều văn bản quy định và hướng dẫn, ưu đãi nhằm tạo điều kiện cho các DNNVV tăng trưởng và phát triển như Luật hỗ trợ DNNVV năm 2017.

1.2. Mục Tiêu và Câu Hỏi Nghiên Cứu Chính

Nghiên cứu này hướng đến việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT tại các DNNVV ở Hà Nội, đo lường mức độ ảnh hưởng của chúng, và đề xuất các khuyến nghị để nâng cao chất lượng HTTTKT. Các câu hỏi nghiên cứu chính bao gồm: (1) Những yếu tố nào ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT? (2) Mức độ ảnh hưởng và chiều tác động của các yếu tố này như thế nào? (3) Những khuyến nghị nào có thể giúp nâng cao chất lượng HTTTKT tại các DNNVV?

II. Thách Thức Vấn Đề Chất Lượng Hệ Thống Thông Tin Kế Toán

Quá trình vận hành Hệ thống thông tin kế toán tại các Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) ở Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự thiếu hụt về nguồn lực tài chính và nhân lực, cùng với trình độ quản lý hạn chế và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán còn yếu, ảnh hưởng đến khả năng cung cấp thông tin tài chính hữu ích cho việc ra quyết định kinh doanh. Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, 2020. DNNVV chiếm đến hơn 98% trong tổng số các doanh nghiệp, và đang gặp phải những khó khăn trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh như các vấn đề về năng suất thấp, công nghệ lỗi thời, và những thiết hụt về nguồn lực tài chính và nhân lực. Do đó, việc cải thiện chất lượng HTTTKT là vô cùng quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động của các DNNVV.

2.1. Rủi Ro Ảnh Hưởng Đến Độ Tin Cậy Thông Tin Kế Toán

Nghiên cứu cho thấy rằng việc thiếu kiểm soát nội bộ cũng như kế toán, báo cáo tài chính không chính xác, thông tin kế toán không đủ điều kiện để báo cáo tài chính đáng tin cậy và không thể sử dụng báo cáo để đưa ra quyết định tại các doanh nghiệp ở Indonesia. Vì thế chất lượng thông tin kế toán là vấn đề cực kỳ quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và hiệu quả quyết định của người sử dụng thông tin. Do đó việc xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng của HTTTKT là vấn đề cấp thiết để tìm ra công cụ kiểm soát tốt nhất làm giảm rủi ro, gia tăng độ tin cậy thông tin.

2.2. Khó Khăn Trong Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Kế Toán

Những tồn tại mà các DNNVV gặp phải xuất phát từ môi trường kinh doanh cũng như xuất phát từ phía nội tại quá trình quản lý kinh doanh của doanh nghiệp như trình độ quản lý, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán, trình độ nhân lực… Chính vì vậy, nghiên cứu này tập trung vào các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng của HTTTKT tại các DNNVV tại Hà Nội.

III. Phương Pháp Đánh Giá Chất Lượng HTTTKT Tại DNNVV

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng để đánh giá chất lượng HTTTKT tại DNNVV ở Hà Nội. Phương pháp định tính được sử dụng để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT. Nghiên cứu định lượng được thực hiện qua bảng câu hỏi khảo sát, thu thập dữ liệu từ các kế toán viên làm việc trong các doanh nghiệp tại Hà Nội. Dữ liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm SPSS 25 để đánh giá độ tin cậy và kiểm định mô hình nghiên cứu.

3.1. Nghiên Cứu Định Tính Xác Định Các Yếu Tố Ảnh Hưởng

Nghiên cứu định tính: nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT tại các DNNVV tại Hà Nội đồng thời xây dựng và hoàn thiện bảng phỏng vấn: từ mục tiêu ban đầu, dựa trên cơ sở lý thuyết, tác giả xây dựng bảng câu hỏi định tính. Tiếp đến sẽ phỏng vấn sâu với 30 đối tượng, kết cấu mẫu gồm chuyên gia, giảng viên giảng dạy về KTQT, Giám Đốc và Kế toán Trưởng các DN. Họ là những người thường xuyên quản lý về các vấn đề liên quan đến việc vận dụng KTQT nên những ý kiến từ họ sẽ là những thông tin thực tế hết sức quan trọng nhằm xây dựng bảng câu hỏi.

3.2. Nghiên Cứu Định Lượng Đo Lường Mức Độ Ảnh Hưởng

Nghiên cứu định lượng với kỹ thuật thu thập dữ liệu là phỏng vấn qua bảng câu hỏi đóng dựa trên quan điểm, ý kiến đánh giá của những kế toán viên làm việc trong các doanh nghiệp tại Hà Nội. Toàn bộ dữ liệu hồi đáp sẽ được xử lý với sự hỗ trợ của phần mềm SPSS 25. Thang đo sau khi được đánh giá bằng phương pháp hệ số tin cậy Cronbach‟s Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích hồi quy tương quan được sử dụng để kiểm định mô hình nghiên cứu.

IV. Kết Quả Các Nhân Tố Tác Động Đến HTTTKT Tại Hà Nội

Nghiên cứu này xác định nhiều nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT tại DNNVV ở Hà Nội, bao gồm: sự hỗ trợ của nhà quản lý, trình độ nhân viên kế toán, tuân thủ pháp luật, và ứng dụng công nghệ thông tin. Các nhân tố này có tác động trực tiếp đến tính chính xác, kịp thời, và độ tin cậy của thông tin kế toán. Theo kết quả nghiên cứu, sự hỗ trợ của nhà quản lý đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng HTTTKT, tạo điều kiện cho nhân viên kế toán nâng cao trình độ chuyên môn và tuân thủ các quy định pháp luật.

4.1. Ảnh Hưởng của Sự Hỗ Trợ Quản Lý Đến Chất Lượng

Một nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến chất lượng HTTTKT là nghiên cứu của Carolina (2014). Kết quả nghiên cứu cho thấy văn hóa tổ chức ảnh hưởng 55.45% đến chất lượng HTTTKT, trong khi đó cam kết tổ chức ảnh hưởng đến 62.17% và mức độ ảnh hưởng của cơ cấu tổ chức là 23.16%, mức độ ảnh hưởng của các nhân tố này không chỉ trong giai đoạn thiết kế phát triển mà cả trong giai đoạn ứng dụng HTTTKT.

4.2. Vai Trò của Trình Độ Nhân Viên Kế Toán

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích lý thuyết và phương pháp phỏng vấn chuyên gia. Mục tiêu của phương pháp nghiên cứu định tính là tìm ra cách thức đo lường chất lượng HTTTKT và xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT, gắn với các DN may Việt Nam. Kết quả nghiên cứu chỉ ra 3 nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT, gồm: (i) Kiến thức của người làm kế toán; (ii) Kiến thức của nhà quản lý; (iii) Sự hỗ trợ của nhà quản lý.

V. Ứng Dụng Nâng Cao Chất Lượng Hệ Thống Thông Tin Kế Toán

Để nâng cao chất lượng HTTTKT tại các DNNVV ở Hà Nội, cần tăng cường sự tham gia của nhà quản trị trong quá trình thực hiện HTTTKT, nâng cao năng lực đội ngũ kế toán, gia tăng kiến thức kế toán của người quản lý, và khuyến khích sự cải tiến liên tục. Ngoài ra, việc gia tăng quản trị rủi ro và tuân thủ pháp luật cũng rất quan trọng. Từ đó đưa ra các khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng HTTTKT tại các DNNVV tại Hà Nội.

5.1. Tăng Cường Quản Trị Rủi Ro Và Tuân Thủ Pháp Luật

Nghiên cứu này tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của HTTTKT tại các DNNVV tại Hà Nội, là loại hình doanh nghiệp chiếm đa số và chủ yếu trong nền kinh tể, đóng vai trò quan trọng. Chính vì vậy, việc thực hiện đề tài “Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Nội” là rất cấp thiết. Nghiên cứu này tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của HTTTKT tại các DNNVV tại Hà Nội, giúp các doanh nghiệp này cung cấp thông tin tài chính hữu ích cho việc ra quyết định kinh doanh.

5.2. Khuyến Khích Sự Tham Gia Của Nhà Quản Trị

Để giải quyết các mục tiêu đặt ra cho nghiên cứu thì các câu hỏi nghiên cứu được đặt ra là: - Các nhân tố nào ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT tại các DNNVV tại Hà Nội? - Mức độ ảnh hưởng và chiều tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT tại các DNNVV tại Hà Nội như thế nào? - Các khuyến nghị nào giúp nâng cao chất lượng HTTTKT tại các DNNVV tại Hà Nội?

VI. Kết Luận Tương Lai Nghiên Cứu Về Chất Lượng HTTTKT

Nghiên cứu này đã cung cấp cái nhìn tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT tại DNNVV ở Hà Nội. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc mở rộng phạm vi nghiên cứu, áp dụng các mô hình nghiên cứu phức tạp hơn, và xem xét các yếu tố vĩ mô như chính sách của nhà nước và môi trường kinh doanh. Tương lai của HTTTKT là ngày càng phát triển, ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và blockchain để nâng cao hiệu quả và độ tin cậy.

6.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Và Hướng Phát Triển

Có thể thấy các công trình nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán thường tập trung vào các yếu tố nội bộ của các doanh nghiệp. Các công trình nghiên cứu quốc tế thường đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán thông qua trung gian chất lượng hệ thống thông tin kế toán.

6.2. Ứng Dụng Công Nghệ Mới Vào Hệ Thống Thông Tin Kế Toán

Trong tương lai việc ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo và blockchain sẽ là một hướng đi mới để nâng cao hiệu quả và độ tin cậy của Hệ thống thông tin kế toán.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống thông tin kế toán (HTTTKT) đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Hà Nội trong quá trình ra quyết định, quản lý và kiểm soát hoạt động kinh doanh. Tính đến ngày 31/10/2020, Hà Nội có khoảng 299,741 doanh nghiệp, trong đó DNNVV chiếm hơn 98%, đóng góp quan trọng vào việc tạo việc làm và tăng thu nhập cho người lao động. Tuy nhiên, các DNNVV vẫn gặp nhiều khó khăn như năng suất thấp, công nghệ lỗi thời, thiếu hụt nguồn lực tài chính và nhân lực, đặc biệt là trong xây dựng và vận hành HTTTKT chất lượng cao. Chất lượng HTTTKT ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác và tin cậy của thông tin kế toán, từ đó tác động đến hiệu quả ra quyết định và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Nghiên cứu này nhằm mục tiêu xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT tại các DNNVV trên địa bàn Hà Nội trong năm 2021, đo lường mức độ và chiều tác động của các nhân tố này, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng HTTTKT. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các nhà quản trị và nhân viên kế toán tại các DNNVV, với dữ liệu thu thập từ tháng 1 đến tháng 12 năm 2021. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp cải thiện hệ thống thông tin kế toán, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế hiện nay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết hệ thống: Xem doanh nghiệp như một hệ thống tổng thể, trong đó HTTTKT là hệ thống con có vai trò thu thập, xử lý và cung cấp thông tin kế toán. Sự thay đổi trong một bộ phận có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống, do đó cần sự tích hợp và đồng bộ trong quản lý HTTTKT.

• Lý thuyết thông tin hữu ích: Nhấn mạnh tính hữu ích của thông tin kế toán trong việc hỗ trợ ra quyết định kinh tế. Thông tin kế toán phải đáp ứng yêu cầu về tính chính xác, kịp thời và phù hợp với nhu cầu người sử dụng.

• Lý thuyết Công nghệ - Tổ chức - Môi trường kinh doanh (TOE): Mô hình này phân tích sự chấp nhận và ứng dụng công nghệ mới dựa trên ba yếu tố chính: công nghệ (cơ sở hạ tầng, tính năng công nghệ), tổ chức (cấu trúc, quy mô, nguồn lực) và môi trường kinh doanh (cạnh tranh, chính sách, quy định).

• Quan điểm quản lý chất lượng toàn bộ (TQM) và mô hình PSP/IQ: Tập trung vào việc nâng cao chất lượng thông tin thông qua quản lý chất lượng toàn diện, bao gồm cả chất lượng sản phẩm và dịch vụ thông tin.

• Lý thuyết dự phòng: Đề cập đến các yếu tố nội tại doanh nghiệp và môi trường kinh doanh ảnh hưởng đến hiệu quả và chất lượng HTTTKT, như chiến lược, cấu trúc, công nghệ, đặc điểm người dùng.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu gồm: sự hỗ trợ của người quản lý, kiến thức của người quản lý, trình độ tham gia của người sử dụng, trình độ nhân viên kế toán, sự cải tiến liên tục và quản trị rủi ro.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:

• Nghiên cứu định tính: Phỏng vấn sâu 30 đối tượng gồm chuyên gia, giảng viên, giám đốc và kế toán trưởng các DNNVV tại Hà Nội nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng và xây dựng bảng câu hỏi khảo sát. Phương pháp thảo luận tay đôi được áp dụng, thời gian phỏng vấn từ 1-2 giờ mỗi đối tượng.

• Nghiên cứu định lượng: Thu thập dữ liệu qua bảng câu hỏi Likert 5 điểm gửi trực tiếp và trực tuyến đến 300 đối tượng là nhà quản trị và nhân viên kế toán tại các DNNVV Hà Nội. Tổng số phản hồi hợp lệ là 210 mẫu. Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm SPSS 25 với các kỹ thuật: kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích tương quan Pearson và hồi quy đa biến.

• Chọn mẫu: Phương pháp chọn mẫu thuận tiện, đảm bảo cỡ mẫu tối thiểu theo tỷ lệ 10 biến quan sát x 10 = 300 mẫu, phù hợp với quy chuẩn phân tích nhân tố.

• Timeline nghiên cứu: Dữ liệu thu thập trong năm 2021, từ tháng 1 đến tháng 12, bao gồm cả giai đoạn khảo sát định tính và định lượng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Sự hỗ trợ của người quản lý có ảnh hưởng tích cực và mạnh mẽ đến chất lượng HTTTKT với hệ số Cronbach’s Alpha 0.811 và mức độ tương quan biến tổng cao. Phân tích hồi quy cho thấy nhân tố này đóng góp lớn trong việc nâng cao độ tin cậy và hiệu quả của hệ thống.

2. Kiến thức của người quản lý về kế toán và HTTTKT cũng có tác động tích cực rõ rệt (Cronbach’s Alpha 0.772). Nhà quản lý có kiến thức sâu rộng giúp lựa chọn và triển khai hệ thống phù hợp, nâng cao chất lượng thông tin kế toán.

3. Trình độ tham gia của người sử dụng (người dùng hệ thống) có ảnh hưởng tích cực nhưng mức độ thấp hơn (Cronbach’s Alpha 0.575). Sự hiểu biết và tuân thủ quy trình của người sử dụng góp phần cải thiện chất lượng dữ liệu và thông tin đầu ra.

4. Trình độ của nhân viên kế toán được đánh giá có ảnh hưởng tích cực (Cronbach’s Alpha 0.714). Nhân viên có kinh nghiệm và năng lực chuyên môn cao giúp đảm bảo tính chính xác và kịp thời của thông tin kế toán.

5. Sự cải tiến liên tục trong HTTTKT có tác động tích cực đáng kể (Cronbach’s Alpha 0.818). Việc thường xuyên nâng cấp và đánh giá hệ thống giúp duy trì và nâng cao chất lượng thông tin.

6. Quản trị rủi ro được xác định là nhân tố quan trọng với ảnh hưởng tích cực mạnh mẽ (Cronbach’s Alpha 0.851). Quản lý rủi ro hiệu quả giúp giảm thiểu các sai sót và bảo vệ tính toàn vẹn của hệ thống.

Mô hình phân tích nhân tố khám phá (EFA) cho thấy 6 nhân tố trên giải thích được khoảng 63.96% biến thiên dữ liệu, chứng tỏ tính phù hợp và sức mạnh của mô hình nghiên cứu. Các biến quan sát đều có hệ số tải nhân tố trên 0.5, đảm bảo độ tin cậy và phân biệt tốt giữa các nhân tố.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước trước đây, khẳng định vai trò quan trọng của sự hỗ trợ và kiến thức của người quản lý trong việc nâng cao chất lượng HTTTKT. Sự tham gia tích cực của người sử dụng và trình độ nhân viên kế toán cũng góp phần không nhỏ vào hiệu quả vận hành hệ thống. Đặc biệt, yếu tố cải tiến liên tục và quản trị rủi ro được bổ sung và chứng minh có ảnh hưởng rõ ràng, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì và bảo vệ hệ thống trong môi trường kinh doanh biến động.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố theo hệ số hồi quy, hoặc bảng tổng hợp hệ số Cronbach’s Alpha và hệ số tải nhân tố để minh họa độ tin cậy và phân biệt của các thang đo. So sánh với các nghiên cứu trước, mức độ ảnh hưởng của các nhân tố trong nghiên cứu này tương đồng hoặc cao hơn, phản ánh đặc thù và mức độ quan tâm của các DNNVV tại Hà Nội đối với HTTTKT.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường sự tham gia và hỗ trợ của nhà quản trị: Đẩy mạnh vai trò của ban lãnh đạo trong việc lập kế hoạch, tài trợ và giám sát HTTTKT nhằm nâng cao chất lượng hệ thống. Thời gian thực hiện trong 6-12 tháng, chủ thể là ban giám đốc và phòng CNTT.

2. Nâng cao kiến thức và kỹ năng của người quản lý: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kế toán và công nghệ thông tin cho nhà quản lý để họ có thể đưa ra các quyết định chính xác và phù hợp. Thời gian triển khai 3-6 tháng, do phòng nhân sự phối hợp với các trung tâm đào tạo thực hiện.

3. Đào tạo và nâng cao trình độ nhân viên kế toán và người sử dụng hệ thống: Tăng cường các chương trình đào tạo, hướng dẫn sử dụng HTTTKT, đồng thời khuyến khích sự tham gia tích cực của người dùng trong quá trình vận hành. Thời gian liên tục, chủ thể là phòng kế toán và CNTT.

4. Thực hiện cải tiến liên tục và quản trị rủi ro hiệu quả: Xây dựng quy trình đánh giá, cập nhật và bảo trì hệ thống định kỳ, đồng thời thiết lập các biện pháp quản lý rủi ro nhằm giảm thiểu sai sót và bảo vệ dữ liệu. Thời gian thực hiện hàng năm, do phòng CNTT và ban quản lý rủi ro phối hợp thực hiện.

Các giải pháp trên cần được triển khai đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong doanh nghiệp để đảm bảo nâng cao chất lượng HTTTKT một cách bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị doanh nghiệp nhỏ và vừa: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến HTTTKT, từ đó xây dựng chiến lược quản lý và phát triển hệ thống thông tin kế toán hiệu quả.

2. Nhân viên kế toán và chuyên viên CNTT: Nắm bắt các yếu tố kỹ thuật và quản lý để cải thiện chất lượng dữ liệu và vận hành hệ thống, nâng cao năng lực chuyên môn.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn về HTTTKT, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức hỗ trợ DNNVV: Tham khảo để xây dựng chính sách, chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý và ứng dụng công nghệ thông tin trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao sự hỗ trợ của người quản lý lại quan trọng đối với chất lượng HTTTKT?
   Sự hỗ trợ của người quản lý tạo điều kiện về nguồn lực, định hướng và giám sát quá trình triển khai HTTTKT, giúp hệ thống hoạt động hiệu quả và đáp ứng nhu cầu thông tin chính xác, kịp thời.

2. Kiến thức của người quản lý ảnh hưởng thế nào đến HTTTKT?
   Người quản lý có kiến thức sâu về kế toán và công nghệ thông tin sẽ lựa chọn và áp dụng hệ thống phù hợp, từ đó nâng cao chất lượng thông tin và hiệu quả quản lý.

3. Làm thế nào để nâng cao trình độ tham gia của người sử dụng hệ thống?
   Thông qua đào tạo, hướng dẫn sử dụng, khuyến khích sự tham gia và phản hồi của người dùng trong quá trình vận hành, giúp cải thiện chất lượng dữ liệu và sự hài lòng của người sử dụng.

4. Sự cải tiến liên tục có vai trò gì trong HTTTKT?
   Cải tiến liên tục giúp hệ thống luôn được cập nhật, khắc phục lỗi và nâng cao tính năng, đảm bảo đáp ứng tốt hơn các yêu cầu quản lý và kinh doanh.

5. Quản trị rủi ro giúp bảo vệ HTTTKT như thế nào?
   Quản trị rủi ro giúp nhận diện, đánh giá và xử lý các nguy cơ tiềm ẩn, giảm thiểu sai sót và bảo vệ tính toàn vẹn của hệ thống, từ đó nâng cao độ tin cậy và an toàn thông tin.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định 6 nhân tố chính ảnh hưởng tích cực đến chất lượng HTTTKT tại các DNNVV Hà Nội: sự hỗ trợ của người quản lý, kiến thức của người quản lý, trình độ tham gia của người sử dụng, trình độ nhân viên kế toán, sự cải tiến liên tục và quản trị rủi ro.
• Mô hình nghiên cứu giải thích được gần 64% biến thiên dữ liệu, chứng tỏ tính phù hợp và sức mạnh của các nhân tố được lựa chọn.
• Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung lý thuyết và thực tiễn về quản lý HTTTKT trong bối cảnh các DNNVV tại Việt Nam.
• Các đề xuất giải pháp tập trung vào nâng cao năng lực quản lý, đào tạo nhân lực, cải tiến hệ thống và quản trị rủi ro nhằm nâng cao chất lượng HTTTKT.
• Bước tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất trong thực tế và đánh giá hiệu quả nhằm hoàn thiện mô hình quản lý HTTTKT cho các DNNVV.

Để nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển bền vững, các doanh nghiệp và nhà quản lý nên áp dụng các khuyến nghị từ nghiên cứu này, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng trong các lĩnh vực liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 sẽ được làm rõ hơn trong những chương tiếp theo. 10 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. Khái niệm HTTTKT là hệ thống dùng để thu thập, ghi nhận, lưu trữ và xử lý dữ liệu để tạo ra thông tin cho người ra quyết định (Romney and Steinbart, 2015). HTTTKT là một nhóm tích hợp các hệ thống/các thành phần cả vật chất và phi vật chất tương quan với nhau xử lý các giao dịch liên quan đến vấn đề tài chính thành thông tin tài chính (Susanto, 2015).

HTTTKT đóng vai trò quan trọng trong tổ chức, được xem như là đòn bẩy để nâng cao hiệu quả hoạt động và hỗ trợ các hoạt động quản lý bao gồm cả việc đưa ra quyết định (Gelinas and Dull, 2005). Tổng hợp từ các quan điểm trên, HTTTKT là một hệ thống được dùng để thực hiện chức năng thu nhận, xử lý, phân tích và cung cấp các thông tin tài chính và phi tài chính cho các đối tượng quan tâm cũng như kiểm soát các hoạt động trong doanh nghiệp. Thành phần của HTTTKT HTTTKT gồm có 6 thành phần cơ bản , đó là: - Con người: người sử dụng hệ thống (thuộc thành phần tổ chức của hệ thống thông tin) - Quy trình và thủ tục: được sử dụng để thu thập, xử lý và lưu trữ dữ liệu (thuộc thành phần tổ chức của hệ thống thông tin) - Dữ liệu: dữ liệu về tổ chức và các hoạt động kinh doanh của tổ chức (thuộc thành phần công nghệ thông tin của hệ thống thông tin) - Phần mềm: được sử dụng để xử lý dữ liệu (thuộc thành phần công nghệ thông tin của hệ thống thông tin) - Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin: bao gồm máy tính, thiết bị ngoại vi, 11 thiết bị truyền thông mạng được sử dụng trong HTTTKT (thuộc thành phần công nghệ thông tin của hệ thống thông tin) - Kiểm soát nội bộ và an ninh: nhằm bảo vệ dữ liệu HTTTKT (thuộc thành phần quản lý của hệ thống thông tin) 2. Chất lƣợng HTTTKT Chất lượng là khả năng của một sản phẩm (hoặc dịch vụ) đáp ứng được hoặc vượt quá sự mong đợi của khách hàng (Stair and Reynolds, 2010).

Có rất nhiều quan điểm khác nhau về chất lượng HTTTKT. Theo quan điểm của nhóm tác giả (Stair and Reynolds, 2010) thì chất lượng HTTTKT phải linh hoạt, hữu hiệu, truy cập được và kịp thời. Có năm thông số để đo lường hệ thống thông tin, đó là phạm vi, thời gian, chi phí, chất lượng và rủi ro (Laudon and Laudon, 2011). Chất lượng được hiểu là thành công theo DeLone & McLean.

Thật vậy, mô hình hệ thống thông tin thành công DeLone & McLean 1992 và 2003 là một trong những mô hình đo lường sự thành công của hệ thống thông tin. Hai tác giả đã tổng hợp các nghiên cứu trước đây về sự thành công của hệ thống thông tin và đưa ra cơ sở chặt chẽ cho hướng nghiên cứu trong tương lai. Thang đo chất lượng hệ thống thông tin được DeLone & McLean hướng tới tính sử dụng dễ dàng, đáng tin cậy, linh hoạt, có chức năng, chất lượng dữ liệu, tính tích hợp và tâm quan trọng (DeLone and McLean, 2003). Wixom and Todd (2005) và Ong et al.

Dựa trên cơ sở nghiên cứu của Wixom and Todd (2005), Ong et ai (2009), Stair and Reynolds (2010), Laudon and Laudon (2011) sử dụng các yếu tố tích hợp, linh hoạt, đáng tin cậy và hữu hiệu để đo lường chất lượng HTTTKT. 12 Trong khi đó, Sačer và Oluić (2013) đưa ra khái niệm: “Chất lượng của HTTTKT là sự đồng bộ và hợp nhất các thành phần gồm phần cứng, phần mềm, bộ xử lý, mạng viễn thông, chất lượng cơ sở dữ liệu, chất lượng công việc và sự hài lòng của người dùng”. Trong khái niệm của Sačer và Oluić (2013) đưa ra, chất lượng HTTTKT tập trung nhiều về mặt kỹ thuật mà chưa nhấn mạnh về thông tin kế toán, trong khi bản chất của HTTTKT là một hệ thống thông tin và mục đích cuối cùng là sinh ra thông tin kế toán để cung cấp cho các đối tượng liên quan. Tương tự Susanto (2015) đưa ra ba thang đo chất lượng HTTTKT gồm tích hợp, đáng tin cậy và linh hoạt.

Trong đó, tích hợp hệ thống bao gồm việc tích hợp các thành phần và chức năng với nhau; độ tin cậy của HTTTKT phụ thuộc vào cách thiết kế và quản lý của cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin cũng như mức độ bảo mật an ninh của hệ thống, đồng thời độ tin cậy tập trung vào mức độ mà người dùng có thể cho rằng hệ thống luôn có sẵn cho người dùng sử dụng; tính linh hoạt thể hiện ở chỗ việc thiết kế hệ thống có ích cho những người cần sử dụng, bao gồm cả khách hàng và lập trình viên. Ngoài ra, Syaifullah (2014) đo lường chất lượng HTTTKT thông qua ba khía cạnh: khía cạnh của hiệu quả, bao gồm (1) sử dụng nguồn lực thiết bị tối ưu và (2) trong việc thực hiện HTTTKT được hỗ trợ bởi nguồn nhân lực thích hợp với chuyên môn cần thiết; khía cạnh hữu hiệu, đó là (1) dễ dàng trong việc thực hiện HTTTKT và (2) dễ dàng tiếp cận thông tin được tạo ra bởi HTTTKT; và cuối cùng là khía cạnh tích hợp được đo lường bởi (1) có năng lực (kiến thức, kỹ năng hoặc chuyên môn) phù hợp với mức độ của HTTTKT, (2) sử dụng dữ liệu trong cơ sở dữ liệu có liên quan đến các thành phần khác, (3) sử dụng liên kết giữa hoạt động này với các hoạt động khác và tổ chức từng bước thực hiện các quy trình xử lý giao dịch và (4) sử dụng phương tiện điện tử để truyền dữ liệu từ một địa điểm đến một hoặc nhiều vị trí để hình thành một mạng lưới truyền thông dữ liệu. Tác giả Susanto (2017) khái niệm về chất lượng HTTTKT được giới hạn dựa trên khía cạnh về việc sử dụng HTTTKT và sự hài lòng của người dùng giữa thông tin mà HTTTKT cung cấp và thông tin mà họ mong muốn. 13 Tóm lại, chất lượng HTTTKT chính là sự tương tác đồng bộ giữa các thành phần trong quá trình thực hiện các chức năng thu thập, xử lý, lưu trữ và cung cấp thông tin kế toán đáp ứng các tiêu chuẩn trong quá trình xử lý thông tin cũng như tiêu chuẩn thông tin kế toán và mang lại sự hài lòng cho các đối tượng sử dụng.

Các thang đo về chất lượng HTTTKT của các nghiên cứu được tập hợp trong bảng 2.1 dưới đây: Bảng 2. Tổng hợp thang đo chất lượng HTTTKT Thang đo chất Diễn giải Tác giả lượng HTTTKT Tính tích hợp Có khả năng phối hợp phần cứng, phần (Wixom and Todd, mềm, mạng viễn thông, chất lượng cơ sở 2005) (Ong et al., dữ liệu, chất lượng công việc và sự hài 2009) (Carolina, 2014) lòng của người sử dụng. (Syaifullah, 2014) Đề cập đến cách thức hệ thống cho phép (Susanto, 2015) dữ liệu có thể tích hợp được từ nhiều nguồn khác nhau. Đáng tin cậy Mức độ tin cậy của HTTTKT bị ảnh DeLone and McLean hưởng bởi cách thiết kế và quản lý cơ sở (2003), Wixom and hạ tầng công nghệ thông tin và mức độ Todd (2005), Ong et mà người sử dụng hệ thống có thể cho al.

(2009), Carolina rằng hệ thông sẽ có sẵn cho người dùng (2014), Susanto sử dụng. (2015) 14 Tính linh hoạt Hệ thống được thiết kế hữu ích cho Wixom and Todd, những ai cần nó như là kết quả của sự (2005), Ong et al., phát triển kinh doanh. Susanto (2015) Hiệu quả Sử dụng nguồn lực tối thiểu để đạt kết Stair and Reynolds quả tối ưu (2010), Carolina (2014), Syaifullah (2014) Hữu hiệu Đo lường mức độ hoạt động của hệ Syaifullah (2014) thống so vói mục tiêu Truy cập được Tính truy cập được được hiểu là thông Wixom and Todd tin được truy cập hoặc trích xuất từ hệ (2005), Ong et al., thống dề dàng. (2009), Stair and Reynolds (2010) Nguồn: Tác giả tổng hợp.

Lý thuyết về hệ thống Lý thuyết hệ thống được đề xuất những năm 1940 (Bertalanffy, 1969). Lý thuyết hệ thống mô tả sự tác động qua lại giữa các bộ phận trong doanh nghiệp và làm cách nào mà sự thay đổi của một bộ phận lại có thể ảnh hưởng đến nhiều bộ phận khác trong doanh nghiệp. Với lý thuyết này, thì toàn bộ doanh nghiệp được coi như một hệ thống cha, các bộ phận/phòng ban trong doanh nghiệp chính là các hệ thống con trong hệ thống cha đó. Sự tương tác trong hệ thống không phải lúc nào cũng là sự tương tác trực tiếp giữa các bộ phận.

Có khi, một sự thay đổi nhỏ của một bộ phận lại gây ra sự thay đổi lớn trong toàn bộ doanh nghiệp, trong khi, có những sự thay đổi lớn trong một bộ phận lại chỉ gây ra sự thay đổi nhỏ với các bộ 15 phận khác. Các doanh nghiệp hoạt động như một hệ thống có tác động với môi trường xung quanh. Chính vì vậy, sự cân bằng trong doanh nghiệp cũng sẽ cần phải thay đổi thích ứng với sự thay đổi của môi trường kinh doanh. Tóm lại, lý thuyết hệ thống cho rằng thấy HTTTKT là một hệ thống con trong hệ thống thông tin quản lý doanh nghiệp.

Do vậy, khi xem xét đến các biện pháp thay đổi hệ thống cần đặt HTTTKT trong bối cảnh của doanh nghiệp, cân nhắc đến những tác động đến các bộ phận khác. Ngoài ra, khi đề xuất các giải pháp cần có sự tích hợp, thống nhất giữa các hệ thống con để cùng hướng đến mục tiêu chung của doanh nghiệp. Lý thuyết hệ thống cũng cung cấp những nền tảng về việc lựa chọn các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng HTTTKT, gồm các yếu tố bên trong doanh nghiệp và yếu tố bên ngoài chính là môi trường kinh doanh. Lý thuyết thông tin hữu ích Quá trình phát triển của lý thuyết kế toán có thể phân chia thành hai giai đoạn.

Giai đoạn thứ nhất là sự dịch chuyển của phương pháp kế toán chuẩn tắc sang phương pháp kế toán thực chúng. Giai đoạn thứ hai được tiếp tục phát triển và có sự dịch chuyển dần sang lý thuyết hữu ích của thông tin kế toán. Lý thuyết thông tin hữu ích ra đời vào những năm 1960 đã mở đầu giai đoạn định hướng vào việc sử dụng thông tin kế toán hữu ích để phục vụ ra quyết định phù hợp. Lý thuyết này được xem là lý thuyết nền tảng để xây dựng các chuẩn mực kế toán quốc tế.

Vào năm 1973, lý thuyết này được xem xét một cách rộng rãi tại Mỹ với mục tiêu của BCTC là cung cấp thông tin hữu ích đề ra quyết định. Mặt khác, lý thuyết này hướng đến tính hữu ích thông tin cho người sử dụng hơn là đáp ứng theo yêu cầu của luật pháp.