Nghiên cứu các hình thức chăm sóc giáo dục trẻ mầm non cho con em người lao động tại Hà Nội và Seoul

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích nghiên cứu các hình thức chăm sóc giáo dục con em người lao động trong lứa tuổi mầm non tại các, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Lee Kye Sun
• Người hướng dẫn: Lê Thị Quý
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Xã Hội Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Chăm Sóc Giáo Dục Trẻ Mầm Non Cho Con Em Người Lao Động Tại Hà Nội Và Seoul
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 0.3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng, Khách thể và Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết nghiên cứu, Khung lý thuyết
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LAO ĐỘNG NỮ VÀ GIÁO DỤC MẦM NON TRONG BIỂN ĐỔI KINH TẾ - XÃ HỘI
• 1.1. Một số khái niệm công cụ
• 1.2. Trẻ em lứa tuổi mầm non (Trẻ em LTMN)
• 1.3. Chăm sóc và giáo dục trẻ em (CS-GD trẻ em)
• 1.4. Cơ sở giáo dục mầm non (cơ sở GDMN). Cơ sở giáo dục mầm non tại nơi làm việc
• 1.5. Lao động nữ trong kinh tế xã hội
• 1.6. Lý thuyết giáo dục và xã hội hoá giáo dục mầm non
• 1.7. Lý thuyết giáo dục và giáo dục mầm non. Tiếp cận xã hội học và khoa học hữu quan với vấn đề xã hội hoá giáo dục mầm non
• 1.8. Quan điểm về Lao động nữ và Giáo dục mầm non trong những biến đổi kinh tế - xã hội
• 1.9. Quan điểm về lao động nữ của các nhà sáng lập xã hội học
• 1.10. Sự biến đổi nhân khẩu trong gia đình
• 1.11. Các chính sách giáo dục mầm non và chính sách lao động nữ
• 1.12. Triển vọng của chính sách GDMN theo sự biến đổi kinh tế xã hội
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC HÌNH THỨC CHĂM SÓC VÀ GIÁO DỤC TRẺ EM LỨA TUỔI MẦM NON LÀ CON CÁI NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về tình hình chăm sóc và giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non Việt Nam. Thời kỳ trước đổi mới
• 2.2. Thời kỳ sau Đổi mới
• 2.3. Các hệ thống quản lý và pháp luật về sự nghiệp CS-GDMN. Những thách thức mới của một xã hội công nghiệp hóa, hiện đại hóa đối với lao động nữ và việc chăm sóc và giáo dục con cái
• 2.4. Vấn đề lao động nữ và vấn đề chăm sóc và giáo dục mầm non
• 2.5. Thực trạng thi hành các chính sách lao động nữ và chăm sóc-giáo dục con cái
• 2.6. Tình hình chăm sóc, giáo dục mầm non trong một số doanh nghiệp Hà Nội
• 2.7. Một vài nét chung về thực trạng chăm sóc, giáo dục mầm non ở khu vực công nghiệp Việt Nam
• 2.8. Kết quả điều tra xã hội học tại một số doanh nghiệp Hà Nội. Một số nhận xét
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC HÌNH THỨC CHĂM SÓC VÀ GIÁO DỤC TRẺ EM LỨA TUỔI MẦM NON LÀ CON CÁI NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SEOUL
• 3.1. Khái quát về tình hình chăm sóc và giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non Hàn Quốc
• 3.2. Thời kỳ mở rộng phát triển giáo dục mầm non (1962 ~ 1987)
• 3.3. Thời kỳ nâng cao về chất lượng giáo dục mầm non (1988-2000)
• 3.4. Thời kì Phúc lợi xã hội chăm sóc và giáo dục mầm non (từ năm 2001 đến nay)
• 3.5. Các hệ thống quản lý và pháp luật về sự nghiệp CS-GDMN. Những thách thức mới của một xã hội Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đối với lao động nữ và việc chăm sóc và giáo dục con cái
• 3.6. Các vấn đề lao động nữ và việc chăm sóc-giáo dục mầm non trong bối cảnh kinh tế xã hội thay đổi
• 3.7. Những chính sách thực hiện hệ thống hỗ trợ hài hoà giữa gia đình và công việc
• 3.8. Tình hình chăm sóc giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non trong các doanh nghiệp Seoul
• 3.9. Một vài nét chung về thực trạng chăm sóc giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non khu vực công nghiệp Hàn Quốc. Tình hình các cơ sở Giáo dục mầm non tại nơi làm việc hiện nay
• 3.10. Kết quả điều tra xã hội học tại một số doanh nghiệp SEOUL. Một số nhận xét
• 4. CHƯƠNG 4: BƯỚC ĐẦU SO SÁNH CÁC HÌNH THỨC CHĂM SÓC VÀ GIÁO DỤC TRẺ EM LỨA TUỔI MẦM NON LÀ CON CÁI NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG MỘT SỐ DOANH NGHIỆP Ở HÀ NỘI VÀ SEOUL
• 4.1. Nhận xét chung về quá trình xây dựng sự nghiệp chăm sóc và giáo dục mầm non của Việt Nam và Hàn Quốc. So sánh về khía cạnh văn hóa của phụ nữ và giáo dục con cái
• 4.2. So sánh về quan niệm Xã hội hóa giáo dục mầm non Việt Nam và Hàn Quốc
• 4.3. Xã hội hóa giáo dục mầm non Hàn Quốc. Xã hội hóa giáo dục mầm non Việt Nam. Sự tương đồng và khác biệt về Xã hội hoá giáo dục mầm non Việt Nam và Hàn Quốc
• 4.4. Một số so sánh về chính sách và thực tiễn sự nghiệp giáo dục mầm non ở khu vực công nghiệp
• 4.5. Các văn bản luật liên quan đến sự nghiệp giáo dục mầm non tại nơi làm việc
• 4.6. Tổ chức quản lí, chỉ đạo
• 4.7. Khái niệm “nhiều lao động nữ” và các loại hình cơ sở GDMN tại nơi làm việc. Về sự hỗ trợ chi phí giáo dục mầm non
• 4.8. So sánh nhận thức và thực trạng chăm sóc và giáo dục mầm non trong một số doanh nghiệp Hà Nội và Seoul
• 4.8.1. Nhận thức của lãnh đạo doanh nghiệp
• 4.8.2. Nhận thức của người lao động có con nhỏ
• 4.8.3. Nhận thức về những khó khăn trong việc xây dựng và quản lý cơ sở GDMN tại nơi làm việc
• 4.9. Mức độ hài lòng của phụ huynh khi gửi con ở cơ sở GDMN của công ty
• 4.10. Về chi phí GDMN
• 4.11. Một số nhận xét
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào chăm sóc trẻ mầm non cho con em người lao động tại Hà Nội và Seoul. Mục tiêu chính là phân tích các hình thức giáo dục trẻ em trong bối cảnh lao động nữ. Tình hình giáo dục mầm non tại hai thành phố này có nhiều điểm tương đồng và khác biệt, phản ánh sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Việc tìm hiểu này không chỉ giúp nâng cao nhận thức về chăm sóc trẻ em mà còn góp phần vào việc xây dựng các chính sách giáo dục phù hợp với nhu cầu thực tiễn.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Vấn đề chăm sóc giáo dục trẻ em trong lứa tuổi mầm non đang trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu của chính phủ và xã hội. Đặc biệt, với sự gia tăng số lượng người lao động nữ, nhu cầu về các cơ sở giáo dục mầm non tại nơi làm việc ngày càng trở nên cấp thiết. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra rằng, việc hỗ trợ chăm sóc trẻ em không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng cho phụ nữ mà còn nâng cao hiệu quả lao động trong các doanh nghiệp. Theo một báo cáo, những doanh nghiệp có hỗ trợ về giáo dục mầm non cho con em người lao động thường có tỷ lệ giữ chân nhân viên cao hơn và năng suất lao động tốt hơn.

II. Tình hình chăm sóc giáo dục trẻ em tại Hà Nội

Tại Hà Nội, chăm sóc trẻ mầm non đang đối mặt với nhiều thách thức. Mặc dù có sự phát triển về số lượng cơ sở giáo dục mầm non, chất lượng và sự tiếp cận của các dịch vụ này vẫn còn hạn chế. Nhiều người lao động nữ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm các cơ sở giáo dục phù hợp cho con cái của họ. Các chính sách hiện hành chưa đủ mạnh để hỗ trợ chăm sóc trẻ em, dẫn đến tình trạng nhiều phụ nữ phải nghỉ việc hoặc giảm giờ làm để chăm sóc con. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập của gia đình mà còn làm giảm hiệu quả công việc của họ. Cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này, bao gồm việc tăng cường đầu tư vào giáo dục mầm non và xây dựng các chính sách hỗ trợ cho người lao động.

2.1. Thực trạng giáo dục mầm non tại Hà Nội

Thực trạng giáo dục mầm non tại Hà Nội cho thấy sự phát triển không đồng đều giữa các khu vực. Trong khi một số khu vực có nhiều cơ sở giáo dục chất lượng cao, thì nhiều khu vực khác lại thiếu thốn về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên. Điều này dẫn đến sự bất bình đẳng trong việc tiếp cận chăm sóc trẻ em. Các chính sách hiện tại cần được điều chỉnh để đảm bảo rằng mọi trẻ em đều có cơ hội được giáo dục và chăm sóc tốt nhất, bất kể hoàn cảnh gia đình hay khu vực sinh sống.

III. Tình hình chăm sóc giáo dục trẻ em tại Seoul

Seoul đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển giáo dục mầm non. Chính phủ Hàn Quốc đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ cho người lao động nữ, bao gồm việc xây dựng các cơ sở giáo dục tại nơi làm việc. Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng cho phụ nữ mà còn khuyến khích họ tham gia vào lực lượng lao động. Các chương trình chăm sóc trẻ em tại Seoul được thiết kế để đáp ứng nhu cầu của người lao động, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho cả gia đình. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết, đặc biệt là trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục và chăm sóc trẻ em.

3.1. Chính sách giáo dục mầm non tại Seoul

Chính sách giáo dục mầm non tại Seoul được xây dựng dựa trên nguyên tắc bình đẳng và công bằng. Chính phủ đã đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng và đào tạo giáo viên, nhằm đảm bảo mọi trẻ em đều có cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng. Các chương trình hỗ trợ cho người lao động nữ cũng được triển khai rộng rãi, giúp họ có thể vừa làm việc vừa chăm sóc con cái. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ em mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.

IV. So sánh giữa Hà Nội và Seoul

Việc so sánh giữa Hà Nội và Seoul cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong cách tiếp cận chăm sóc giáo dục trẻ em. Trong khi Seoul đã có những chính sách mạnh mẽ hỗ trợ cho người lao động nữ, Hà Nội vẫn còn nhiều hạn chế. Sự khác biệt này không chỉ phản ánh sự phát triển kinh tế mà còn thể hiện quan điểm xã hội về vai trò của phụ nữ trong gia đình và xã hội. Cần có những bài học từ Seoul để cải thiện tình hình giáo dục mầm non tại Hà Nội, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động.

4.1. Những bài học kinh nghiệm

Bài học từ Seoul cho thấy rằng việc đầu tư vào giáo dục mầm non và hỗ trợ cho người lao động nữ là rất cần thiết. Các chính sách cần phải được thiết kế để đáp ứng nhu cầu thực tế của người lao động, từ đó tạo ra môi trường làm việc thân thiện và hỗ trợ cho phụ nữ. Hà Nội có thể học hỏi từ những kinh nghiệm này để xây dựng các chính sách chăm sóc trẻ em hiệu quả hơn, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và giảm bớt gánh nặng cho phụ nữ.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Xã hội học (mã số: 62.01) của tác giả Lee Kye Sun, được hoàn thành năm 2010 tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Lê Thị Quý và TS. Nguyễn Thị Kim Hoa. Công trình tập trung khảo sát và phân tích thực trạng các hình thức chăm sóc, giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non (viết tắt: CS-GD TELTMN) là con em người lao động tại các doanh nghiệp ở hai đô thị trung tâm là Hà Nội (Việt Nam) và Seoul (Hàn Quốc).

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Theo lập luận của tác giả, mối quan hệ giới và gánh nặng chăm sóc con cái vẫn đè nặng lên vai người phụ nữ, tạo ra nhiều bất lợi cho lao động nữ trong quá trình tuyển dụng, làm việc cũng như khả năng duy trì việc làm liên tục. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH-HĐH), sự thiếu hụt các dịch vụ hỗ trợ chăm sóc, giáo dục trẻ em từ phía nhà nước và doanh nghiệp làm gia tăng nguy cơ căng thẳng tâm lý, giảm hiệu suất làm việc hoặc buộc phụ nữ phải gián đoạn việc làm sau khi kết hôn và sinh con.

Tại Việt Nam, sau hơn 20 năm Đổi mới, các khu công nghiệp và doanh nghiệp thu hút lượng lớn lao động nữ nhưng vấn đề thiết lập các cơ sở giáo dục mầm non (GDMN) tại nơi làm việc gần như chưa nhận được sự đầu tư thỏa đáng, đặc biệt là trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định là: vấn đề chăm sóc, giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non là con cái người lao động trong doanh nghiệp chưa được nghiên cứu chuyên sâu dưới góc độ xã hội học và giáo dục học tại Việt Nam; nguồn tư liệu thực nghiệm và hệ thống dữ liệu so sánh xuyên quốc gia trong khu vực Đông Á về chủ đề này còn thiếu hụt.

Mục tiêu nghiên cứu

• Mục đích tổng quát: Luận án tập trung nghiên cứu các hình thức CS-GD trẻ em LTMN là con cái nữ công nhân, viên chức trong doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc; xác định các nhân tố tác động và hiệu quả thực tế của các mô hình này; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp cho các doanh nghiệp tại Hà Nội và Seoul nhằm hỗ trợ phát triển sản xuất bền vững, bảo đảm quyền lợi người lao động và thúc đẩy bình đẳng giới.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Tìm ra cơ sở lý luận và phương pháp luận của đối tượng nghiên cứu.
  2. Tiến hành điều tra xã hội học và thu thập tài liệu liên quan.
  3. Tìm hiểu các hình thức CS-GD trẻ em LTMN trong các doanh nghiệp ở Hà Nội và Seoul.
  4. So sánh để tìm ra các điểm mạnh, điểm yếu của các hình thức CS-GD trẻ em LTMN là con cái người lao động ở mỗi thành phố.
  5. Xây dựng các giải pháp chính sách để giải quyết về việc CS-GD trẻ em LTMN cho các doanh nghiệp.

Giả thuyết nghiên cứu

Luận án xây dựng 4 giả thuyết nghiên cứu cụ thể:

1. Thứ nhất: Công cuộc công nghiệp hoá – hiện đại hoá của Việt Nam và Hàn Quốc đã tác động trực tiếp đến sự biến đổi kinh tế - xã hội của mỗi nước nói chung, thành phố Hà Nội và Seoul nói riêng; do đó cơ cấu dân số và gia đình, các yếu tố thị trường kinh tế - xã hội cũng thay đổi nhanh chóng.
2. Thứ hai: Sự biến đổi kinh tế - xã hội đã có ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế của lao động nữ, mối quan hệ chủ thợ và hoạt động của doanh nghiệp.
3. Thứ ba: Có sự khác biệt giữa hệ thống chăm sóc giáo dục con em người lao động trong lứa tuổi mầm non tại các doanh nghiệp ở Hà Nội và Seoul.
4. Thứ tư: Việc chăm sóc giáo dục trẻ em tại doanh nghiệp sẽ mang lại lợi nhuận cho chủ doanh nghiệp vì công nhân sẽ yên tâm lao động.

Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Vấn đề và các hình thức chăm sóc, giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non nói chung; vấn đề và các hình thức chăm sóc, giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non là con em người lao động tại các doanh nghiệp ở Seoul và Hà Nội.
• Khách thể nghiên cứu: Lao động nữ, lãnh đạo doanh nghiệp, cán bộ giáo dục, các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý lao động nữ và cán bộ nghiên cứu.
• Phạm vi thời gian: Tập trung khảo sát và thu thập dữ liệu chủ yếu trong giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2008.
• Phạm vi không gian: Lựa chọn các doanh nghiệp có thường xuyên trên 100 lao động nữ và có tỷ lệ lao động nữ từ 30% trở lên so với tổng số lao động thường xuyên (căn cứ theo Điều 5, Nghị định 23/CP ngày 06/11/1997 của Chính phủ Việt Nam) trên địa bàn Hà Nội và Seoul.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tình hình nghiên cứu tại Hàn Quốc

Tại Hàn Quốc, các nghiên cứu về lao động nữ và cơ sở GDMN tại nơi làm việc phát triển mạnh mẽ từ sau khi ban hành Luật Bình đẳng nam nữ trong tuyển dụng lao động (1987) và Luật Chăm sóc và giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non (1991). Đến thời điểm tác giả thực hiện luận án, đã có hơn 130 luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ và đề án nghiên cứu của Bộ Lao động, Bộ Bình đẳng giới và Viện Nghiên cứu Phát triển Phụ nữ Hàn Quốc (Korean Women's Development Institute) về chủ đề này.

Các hướng nghiên cứu chính tại Hàn Quốc được tác giả tổng thuật bao gồm:

• Giai đoạn đầu thập niên 1990: Làm rõ khái niệm cơ sở GDMN tại nơi làm việc, phân tích thị trường lao động nữ và xác định trách nhiệm phúc lợi của nhà nước cùng chủ doanh nghiệp.
• Giai đoạn từ năm 2000 trở đi: Đi sâu vào chất lượng dịch vụ và phương án mở rộng mạng lưới cơ sở GDMN tại nơi làm việc.
• Các công trình tiêu biểu:
  • Lee Kyungsuk (2002), Nghiên cứu các hình thức chăm sóc, giáo dục lứa tuổi mầm non trong doanh nghiệp khu vực Seoul, khảo sát 28 doanh nghiệp và 708 người lao động có con nhỏ.
  • Kim Taeyun (2002), Luận án tiến sĩ: Thực trạng và các vấn đề cơ sở GDMN tại nơi làm việc.
  • Sin Kyungmi (2000), Nghiên cứu về mức độ hài lòng và nhu cầu về cơ sở GDMN tại nơi làm việc của lao động nữ.
  • Kim Rijin, Nghiên cứu về mặt tâm lý học về Stress của lao động nữ trong việc chăm sóc, giáo dục mầm non.
  • Na Jung (2003), Phương án phát triển Chăm sóc, giáo dục mầm non con cái của lao động, phân tích biến đổi nhân khẩu, cấu trúc gia đình và hoạt động kinh tế của phụ nữ.

Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam

Tại Việt Nam, các nghiên cứu chủ yếu tiếp cận vấn đề lao động nữ hoặc xã hội hóa giáo dục mầm non một cách riêng lẻ, chưa kết nối chuyên biệt vào mô hình nhà trẻ tại doanh nghiệp:

• Trần Hàn Giang chủ biên (2002), Nữ công nhân khu vực công nghiệp ngoài quốc doanh và dịch vụ trợ giúp pháp lý ở Việt Nam (Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia).
• Ngô Tuấn Dung (2001), Một số nét về điều kiện làm việc của nữ công nhân khu vực ngoài quốc doanh ở Hà Nội.
• Phạm Thanh Vân, Nâng cao nhận thức về quyền pháp lý cho lao động nữ.
• Dương Thị Thanh Huyền (2005), Luận án tiến sĩ: Xã hội hoá giáo dục mầm non và những biện pháp thực hiện trên địa bàn Hà Nội, phân tích sự phối hợp liên ngành và đa dạng hóa nguồn lực đầu tư cho GDMN.

Khoảng trống nghiên cứu luận án giải quyết

Luận án đặt vị trí nghiên cứu vào điểm giao thoa giữa Xã hội học Giới, Xã hội học Gia đình, Xã hội học Lao động và Xã hội học Giáo dục. Công trình bù đắp khoảng trống dữ liệu thực nghiệm về mô hình cơ sở GDMN tại nơi làm việc ở Việt Nam thông qua khảo sát so sánh trực tiếp giữa hai thủ đô Hà Nội và Seoul, phân tích sự tương đồng và khác biệt về cơ chế thể chế, sự tham gia của doanh nghiệp và nhận thức của người lao động.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và các khái niệm công cụ

Luận án vận dụng quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của triết học Mác – Lênin, xem xét sự biến đổi của thiết chế gia đình, vai trò của lao động nữ và hệ thống GDMN trong mối quan hệ biện chứng với sự phát triển của phương thức sản xuất và cơ cấu kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Hệ thống khái niệm công cụ được xác lập trong luận án:

• Trẻ em lứa tuổi mầm non (TELTMN): Độ tuổi từ 0 đến dưới 6 tuổi (trước khi vào lớp 1 tiểu học). Tại Việt Nam chia thành: tuổi sơ sinh (0–1,5 tuổi), tuổi nhà trẻ (1,5–3 tuổi), tuổi mẫu giáo (3–dưới 6 tuổi). Tại Hàn Quốc quy định từ 0 đến 6 tuổi.
• Chăm sóc và giáo dục trẻ em: Hoạt động xã hội có mục đích nhằm nuôi dưỡng thể chất và hình thành nhân cách cho trẻ, đồng thời bảo đảm quyền lao động của người mẹ.
• Cơ sở GDMN tại nơi làm việc: Toàn bộ các trường, lớp mầm non, nhà trẻ được thành lập và vận hành bên trong hoặc trực thuộc các cơ quan, xí nghiệp, doanh nghiệp, trường học, bệnh viện nhằm phục vụ con em cán bộ, công nhân viên.

Các lý thuyết xã hội học ứng dụng

1. Lý thuyết giáo dục và chức năng xã hội hóa:
   • Émile Durkheim: Giáo dục có chức năng duy trì tính đồng nhất xã hội (homogeneity) và truyền bá các chuẩn mực giá trị cốt lõi, tạo lập sự đoàn kết xã hội. Durkheim cũng phân tích sự phân công lao động bình thường và bất bình thường (phi chuẩn mực, cưỡng bức bất công, thiếu đồng bộ).
   • Talcott Parsons: Nhà trường là cầu nối trung gian chuyển hóa đứa trẻ từ việc tiếp nhận các "chuẩn mực đặc thù" (particularistic standards) trong phạm vi gia đình sang các "chuẩn mực phổ quát" (universalistic standards) của xã hội dựa trên tài năng và thành tích.
   • Maria Montessori (1907): Mô hình "La casa dei Bambini" (Nhà trẻ) và phương pháp giáo dục mầm non thực hành.
2. Quan điểm Mác-xít về lao động nữ và gia đình:
   • Karl Marx và Friedrich Engels: Phân tích sự tha hóa lao động, áp bức kinh tế và tác động của đại công nghiệp cơ khí đến đời sống của phụ nữ và kết cấu gia đình.
3. Khung phân loại các mô hình phúc lợi quốc gia đối với GDMN: Luận án kế thừa khung lý thuyết của Viện Nghiên cứu Phát triển Phụ nữ Hàn Quốc (2004) để phân loại 3 mô hình chính sách:

Tiêu chí phân loại	Phúc lợi tự do chủ nghĩa	Phúc lợi bảo thủ	Phúc lợi xã hội dân chủ
Mục tiêu CS-GD trẻ em	Quan tâm đến bình diện cá nhân – xã hội	Duy trì vai trò chủ thể của gia đình	Lực lượng lao động tái sản xuất xã hội
Trách nhiệm CS-GD trẻ em	Toàn bộ trách nhiệm là của xã hội	Trách nhiệm thuộc về gia đình; nhà nước hỗ trợ gián tiếp	Trách nhiệm của quốc gia nhằm duy trì gia đình
Tính chất bảo hộ của nhà nước	Chính sách phúc lợi xã hội (hỗ trợ nhóm yếu thế)	Chính sách gia đình (nữ giới đảm nhận việc nuôi dưỡng)	Chính sách lao động (hỗ trợ cân bằng việc làm)
Thời điểm trợ giúp của chính phủ	Khi gia đình gặp khó khăn đặc biệt	Khi gia đình đảm nhiệm toàn bộ việc nuôi dạy trẻ	Khi cha mẹ thực hiện đồng thời nuôi con và làm việc

4. Khái niệm Xã hội hóa giáo dục mầm non (XHHGDMN): Gắn liền với định hướng của UNESCO về "Giáo dục cho tất cả mọi người; tất cả cho sự nghiệp giáo dục" (EFA - AFE), Công ước của Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em (1990), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII và Nghị quyết Đại hội IX của Đảng Cộng sản Việt Nam về việc huy động toàn xã hội đầu tư cho giáo dục mầm non.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Luận án kết hợp phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính:

1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi (định lượng):
   • Tại Hà Nội: Khảo sát 152 công nhân có con nhỏ tại 3 doanh nghiệp: Công ty Cổ phần May 10 (đã cổ phần hóa, có trường mầm non), Công ty Cổ phần Khóa Việt-Tiệp (đã cổ phần hóa, có trường mầm non), và Công ty TNHH Vina Korea (100% vốn nước ngoài, chưa có trường mầm non).
   • Đặc điểm mẫu Hà Nội (N = 152):
     • Giới tính: 88,2% nữ; 11,8% nam.
     • Cấu trúc gia đình: 64,5% gia đình hạt nhân; 35,5% gia đình sống chung với bố mẹ chồng.
     • Độ tuổi của con: dưới 12 tháng (12,5%), 2–3 tuổi (26,3%), 3–4 tuổi (42,8%), trên 5 tuổi (18,4%).
     • Hình thức hợp đồng: 42,8% biên chế chính thức, 57,2% hợp đồng lao động.
     • Thời gian làm việc: 74,3% làm giờ hành chính, 24,3% làm việc 2 ca luân phiên, 1,3% làm việc 3 ca luân phiên.
   • Công cụ xử lý: Phần mềm SPSS phiên bản 13.0.
   • Tại Seoul: Luận án khai thác dữ liệu thứ cấp từ đề tài khảo sát năm 2002 của Bộ Lao động Hàn Quốc (chủ biên: Lee Kyung-suk) trên mẫu N = 708 người lao động tại 28 doanh nghiệp có cơ sở GDMN.
2. Phương pháp phỏng vấn sâu (định tính): Thực hiện 33 cuộc phỏng vấn sâu cá nhân, gồm: 8 lãnh đạo doanh nghiệp (Việt Nam và Hàn Quốc), 8 giáo viên mầm non (Việt Nam và Hàn Quốc), 10 lao động nữ (Việt Nam và Hàn Quốc), 5 cán bộ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), 2 cán bộ Tổng Liên đoàn Lao động Hàn Quốc.
3. Phương pháp thảo luận nhóm tập trung: Tiến hành trên 9 nhóm đối tượng: 4 nhóm lãnh đạo doanh nghiệp (Việt Nam, Hàn Quốc), 1 nhóm cán bộ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, 1 nhóm cán bộ Viện Chiến lược và Chương trình Giáo dục Hàn Quốc, 1 nhóm cán bộ Viện Chiến lược Phát triển Chính sách Phụ nữ Hàn Quốc, 2 nhóm giáo viên mầm non (Việt Nam, Hàn Quốc).
4. Nguồn tài liệu thứ cấp: Dữ liệu thống kê và báo cáo từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Tổng cục Thống kê, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam; Bộ Bình đẳng Giới, Bộ Giáo dục, Bộ Lao động, Tổng cục Thống kê và Viện Phát triển Nữ giới Hàn Quốc.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về lao động nữ và giáo dục mầm non trong biến đổi kinh tế - xã hội

Chương này tập trung hệ thống hóa khung lý thuyết và phân tích các chỉ báo nhân khẩu học, kinh tế ảnh hưởng đến nhu cầu GDMN:

• Biến đổi cấu trúc gia đình: Quá trình chuyển dịch mạnh mẽ từ gia đình mở rộng (tam đại, tứ đại đồng đường) sang gia đình hạt nhân. Tại Hàn Quốc, đến năm 2005 mô hình gia đình nhỏ chiếm 85%, trong khi mô hình gia đình lớn nhiều thế hệ giảm xuống chỉ còn 6,4%. Điều này làm suy giảm mạng lưới trợ giúp gia đình truyền thống trong việc trông giữ trẻ.
• Tỷ lệ tham gia hoạt động kinh tế của phụ nữ: Tại Việt Nam (số liệu năm 2005), phụ nữ chiếm 43% lực lượng lao động từ 13 tuổi trở lên trong các ngành kinh tế quốc dân, tuy nhiên thu nhập bình quân của lao động nữ chỉ đạt khoảng 70% so với nam giới. Tại Hàn Quốc, tỷ lệ tham gia kinh tế của nữ giới tăng từ 40% (năm 1980) lên 46,8% (năm 1990) và 48,7% (năm 2000). Ở độ tuổi nuôi con nhỏ (25–30 tuổi và 30–35 tuổi), tỷ lệ tham gia kinh tế năm 2000 lần lượt là 55,9% và 48,5%.
• Sự gia tăng mô hình gia đình hai nguồn thu nhập (dual-earner): Tại Hàn Quốc, tỷ lệ gia đình có 2 người cùng đi làm kiếm sống tăng từ 27,4% (1990) lên 33,4% (1995) và 39,5% (2002).
• Hiện tượng đứt đoạn chu kỳ làm việc (M-curve): Tại Hàn Quốc, số liệu thống kê ghi nhận tỷ lệ lao động nữ hưởng lương là 71,3%, nhưng giảm xuống còn 44% sau khi kết hôn và tiếp tục giảm xuống mức 33% khi sinh con đầu lòng. Khi quay lại thị trường lao động, đa số phụ nữ phải chấp nhận công việc giản đơn, vị trí thấp hơn năng lực thực tế (lao động nữ làm việc giản đơn tăng từ 34,3% năm 1995 lên 51,9% năm 2005).

Chương 2: Các hình thức chăm sóc và giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non là con cái người lao động trong các doanh nghiệp Hà Nội

Chương 2 trình bày tiến trình lịch sử GDMN Việt Nam và phân tích kết quả điều tra thực nghiệm tại Hà Nội:

• Khái quát lịch sử: Giai đoạn trước Đổi mới (1956–1964 và 1965–1986), hệ thống nhà trẻ cơ quan, xí nghiệp thuộc khu vực kinh tế nhà nước phát triển rộng khắp theo chế độ bao cấp. Sau Đổi mới năm 1986 và quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, nhiều cơ sở mầm non tự giải thể hoặc bàn giao cho địa phương do doanh nghiệp phải tinh giảm chi phí và cơ cấu lại lao động.
• Thực trạng và khó khăn của lao động nữ: Trong các doanh nghiệp được khảo sát, phụ nữ đối mặt với tình trạng thiếu việc làm ổn định, thu nhập thấp, việc phân công lao động gia đình còn mang nặng định kiến giới khi phụ nữ vẫn là người chịu trách nhiệm chính trong việc nuôi dưỡng con nhỏ.
• Thực nghiệm tại May 10, Khóa Việt-Tiệp và Vina Korea:
  • Phần lớn công nhân tại các doanh nghiệp có nhà trẻ đánh giá cao sự tiện lợi khi gửi con tại nơi làm việc, giúp họ giảm áp lực đưa đón và yên tâm tăng ca, nâng cao năng suất.
  • Chi phí gửi trẻ tại cơ sở của doanh nghiệp thấp hơn so với trường tư thục bên ngoài, phù hợp với mức thu nhập trung bình của công nhân.
  • Doanh nghiệp chưa có nhà trẻ (Vina Korea) đối mặt với nhu cầu cấp thiết từ người lao động, tuy nhiên gặp rào cản về quỹ đất, chi phí đầu tư ban đầu và các thủ tục pháp lý.

Chương 3: Các hình thức chăm sóc và giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non là con cái người lao động trong các doanh nghiệp Seoul

Chương 3 khảo cứu tiến trình phát triển và các chính sách của Hàn Quốc:

• Ba giai đoạn phát triển GDMN Hàn Quốc:
  1. Giai đoạn mở rộng phát triển (1962–1987): Tập trung thiết lập khung chính sách cơ bản phục vụ tăng trưởng kinh tế.
  2. Giai đoạn nâng cao chất lượng (1988–2000): Ban hành Luật Bình đẳng nam nữ (1987) và Luật CS-GDTE LTMN (1991), bắt buộc các doanh nghiệp có quy mô nhất định phải lập cơ sở GDMN.
  3. Giai đoạn phúc lợi xã hội mầm non (từ năm 2001 đến nay): Xem GDMN là phúc lợi toàn dân, ứng phó trực tiếp với hiện tượng già hóa dân số và tỷ lệ sinh giảm mạnh.
• Chính sách hỗ trợ của Chính phủ Hàn Quốc:
  • Trợ cấp chế độ nghỉ thai sản và nghỉ chăm sóc con nhỏ.
  • Hỗ trợ tài chính từ Quỹ Bảo hiểm Việc làm cho doanh nghiệp: tài trợ kinh phí xây dựng, cải tạo cơ sở vật chất mầm non; trợ cấp tiền lương hàng tháng cho giáo viên và nhân viên chăm sóc; áp dụng chính sách ưu đãi và miễn giảm thuế đối với doanh nghiệp có nhà trẻ.
• Kết quả khảo sát thứ cấp (28 doanh nghiệp, 708 người lao động tại Seoul):
  • Lý do chính để doanh nghiệp lập cơ sở GDMN: bảo đảm thực thi quy định pháp luật, thu hút và giữ chân lao động nữ có tay nghề, nâng cao hình ảnh và uy tín xã hội của doanh nghiệp.
  • Mức độ hài lòng của phụ huynh đạt tỷ lệ cao về chất lượng chăm sóc, an toàn vệ sinh và sự thuận tiện trong giờ giấc làm việc.

Chương 4: Bước đầu so sánh các hình thức chăm sóc và giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non là con cái người lao động trong một số doanh nghiệp ở Hà Nội và Seoul

Chương 4 thực hiện đối chiếu tổng hợp trên các chiều kích thể chế, kinh tế và nhận thức xã hội:

Tiêu chí so sánh	Doanh nghiệp tại Hà Nội (Việt Nam)	Doanh nghiệp tại Seoul (Hàn Quốc)
Cơ sở pháp lý & bắt buộc	Quy định mang tính khuyến khích, chế tài chưa bắt buộc chặt chẽ đối với khối ngoài quốc doanh.	Quy định mang tính pháp chế nghiêm ngặt trong Luật Chăm sóc trẻ em và Luật Bình đẳng giới.
Hệ thống hỗ trợ tài chính từ nhà nước	Chưa có cơ chế trợ cấp trực tiếp từ ngân sách hay quỹ bảo hiểm cho nhà trẻ doanh nghiệp.	Chính phủ và Quỹ Bảo hiểm Việc làm trợ cấp kinh phí xây dựng, hỗ trợ trả lương giáo viên và giảm thuế.
Số lượng cơ sở GDMN doanh nghiệp	Số lượng rất ít (chủ yếu còn sót lại ở một số doanh nghiệp nhà nước cũ hoặc DN cổ phần hóa lớn).	Mạng lưới phát triển rộng khắp tại các tập đoàn, doanh nghiệp lớn và cụm khu công nghiệp.
Nhận thức của lãnh đạo doanh nghiệp	Thường coi cơ sở GDMN là gánh nặng tài chính và chi phí phụ trợ ngoài sản xuất.	Xem cơ sở GDMN là chính sách phúc lợi chiến lược giúp gia tăng năng suất và ổn định nhân sự.
Gánh nặng chi phí đối với người lao động	Chi phí tự chi trả chiếm tỷ trọng đáng kể so với thu nhập công nhân dù đã được hỗ trợ một phần.	Được nhà nước và doanh nghiệp đồng chi trả phần lớn, giảm thiểu gánh nặng cho hộ gia đình.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Hệ thống hóa và bổ sung các luận điểm xã hội học về mối quan hệ giữa biến đổi cơ cấu kinh tế - xã hội, cấu trúc gia đình và các hình thức CS-GD TELTMN tại nơi làm việc trong bối cảnh các quốc gia Đông Á.
• Làm rõ tính tất yếu của việc chuyển dịch trách nhiệm chăm sóc trẻ em từ phạm vi cá nhân/gia đình sang trách nhiệm liên đới giữa Nhà nước – Doanh nghiệp – Xã hội.
• Bổ sung tài liệu lý luận và khung phân tích thực chứng cho các chuyên ngành Xã hội học Giới, Xã hội học Gia đình, Xã hội học Đô thị và Xã hội học Quản lý.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Cung cấp cơ sở khoa học và dữ liệu thực chứng cho các cơ quan hoạch định chính sách (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) trong việc rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến lao động nữ và phát triển GDMN khu công nghiệp.
• Giúp các nhà quản lý doanh nghiệp nhận thức rõ lợi ích kinh tế - xã hội của việc thành lập cơ sở GDMN tại nơi làm việc: giảm tỷ lệ nghỉ việc, hạn chế căng thẳng tâm lý của người lao động, gia tăng năng suất lao động và nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR).
• Rút ra các bài học kinh nghiệm từ mô hình thể chế, cơ chế tài chính và phương thức quản lý cơ sở GDMN doanh nghiệp của Hàn Quốc để đề xuất khả năng áp dụng có điều chỉnh tại Việt Nam.

Kiến nghị và giải pháp đề xuất

1. Hoàn thiện khung pháp luật: Bổ sung các chế tài rõ ràng và quy định cụ thể về trách nhiệm của doanh nghiệp có đông lao động nữ trong việc tổ chức hoặc liên kết tổ chức cơ sở GDMN cho con em công nhân.
2. Cơ chế chính sách tài chính - thuế: Thiết lập cơ chế hỗ trợ tài chính từ quỹ an sinh xã hội hoặc ngân sách nhà nước; áp dụng chính sách miễn giảm thuế doanh nghiệp, ưu đãi tiền thuê đất đối với các doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà trẻ, trường mầm non.
3. Đa dạng hóa mô hình: Xây dựng mô hình liên doanh nghiệp (nhiều doanh nghiệp trong cùng một khu công nghiệp cùng đóng góp kinh phí xây dựng một cơ sở mầm non chung); tăng cường quản lý nhà nước về chuẩn chất lượng giáo dục và an toàn cho trẻ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài

• Do điều kiện thực tế tại thời điểm khảo sát (2006–2008), số lượng doanh nghiệp có trường mầm non trên địa bàn Hà Nội còn rất ít, vì vậy dung lượng mẫu điều tra định lượng tại Việt Nam còn hạn chế (152 người lao động tại 3 doanh nghiệp).
• Dữ liệu thực nghiệm phía Hàn Quốc chủ yếu là số liệu thứ cấp kế thừa từ các công trình và đề tài khảo sát trước đó của Bộ Lao động Hàn Quốc (năm 2002), chưa thể triển khai điều tra bảng hỏi sơ cấp đồng thời trên diện rộng tại Seoul trong cùng một thời điểm với Hà Nội do hạn chế về kinh phí và nguồn lực của nghiên cứu sinh.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng phạm vi điều tra xã hội học sang các vùng kinh tế trọng điểm, các khu công nghiệp tập trung lớn ở các tỉnh phía Nam và miền Trung Việt Nam (như Bình Dương, Đồng Nai, Hải Phòng, Bắc Ninh).
• Nghiên cứu sâu hơn về cơ chế hợp tác công – tư (PPP) trong việc phát triển dịch vụ mầm non tại các khu công nghệ cao và khu chế xuất.
• Đo lường định lượng dài hạn về tác động kinh tế của cơ sở GDMN tại nơi làm việc đối với tỷ lệ giữ chân nhân sự và năng suất tổng thể của doanh nghiệp.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cho nhiều nhóm đối tượng:

• Các nhà hoạch định chính sách: Cung cấp căn cứ thực tiễn để xây dựng chính sách an sinh xã hội, Luật Lao động (các điều khoản về lao động nữ), Luật Giáo dục mầm non và các chính sách ưu đãi đầu tư hạ tầng xã hội tại khu công nghiệp. Phần so sánh chính sách tại Chương 3 và Chương 4 là nội dung trọng tâm đáng tham khảo.
• Lãnh đạo và tổ chức công đoàn tại doanh nghiệp: Cung cấp thông tin thực chứng về việc tối ưu hóa chi phí vận hành cơ sở GDMN, nâng cao mức độ gắn kết của người lao động và bảo đảm quyền bình đẳng giới tại nơi làm việc.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Cung cấp khung lý thuyết liên ngành (Xã hội học, Giáo dục học, Giới), phương pháp nghiên cứu so sánh quốc tế và bộ công cụ bảng hỏi khảo sát xã hội học về nhu cầu chăm sóc con cái của người lao động.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án lựa chọn doanh nghiệp khảo sát tại Hà Nội dựa trên những tiêu chí nào?

Luận án căn cứ vào tiêu chuẩn quy định tại Điều 5, Nghị định 23/CP (ngày 06/11/1997 của Chính phủ), lựa chọn các doanh nghiệp có thường xuyên trên 100 lao động nữ và tỷ lệ lao động nữ đạt từ 30% trở lên so với tổng số lao động thường xuyên. Trên cơ sở đó, tác giả khảo sát 3 đơn vị đặc thù tại Hà Nội gồm: Công ty Cổ phần May 10, Công ty Cổ phần Khóa Việt-Tiệp (hai đơn vị đã cổ phần hóa và duy trì trường mầm non riêng) và Công ty TNHH Vina Korea (doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài chưa có trường mầm non).

2. Hiện tượng đứt đoạn chu kỳ làm việc của lao động nữ tại Hàn Quốc được văn bản ghi nhận bằng các số liệu cụ thể nào?

Văn bản dẫn chứng số liệu thống kê cho thấy: tỷ lệ phụ nữ tham gia lực lượng lao động tiền công tại Hàn Quốc là 71,3%, tuy nhiên tỷ lệ này sụt giảm mạnh xuống còn 44% sau khi phụ nữ kết hôn, và tiếp tục giảm xuống mức 33% khi họ sinh con đầu lòng. Khi tái gia nhập thị trường lao động, tỷ lệ phụ nữ phải nhận các công việc giản đơn ở vị trí thấp tăng từ 34,3% (năm 1995) lên 51,9% (năm 2005).

3. Chính phủ Hàn Quốc áp dụng các hình thức hỗ trợ tài chính nào cho cơ sở GDMN tại nơi làm việc?

Chính phủ Hàn Quốc trích kinh phí từ Quỹ Bảo hiểm Việc làm để hỗ trợ các doanh nghiệp thành lập cơ sở GDMN thông qua: tài trợ kinh phí xây dựng hoặc cải tạo cơ sở vật chất; chi trả một phần tiền lương định kỳ cho giáo viên và nhân viên nuôi dạy trẻ; áp dụng các chính sách ưu đãi, miễn giảm thuế đối với khoản đầu tư vào cơ sở GDMN của doanh nghiệp.

4. Quy mô và phương pháp điều tra thực địa của luận án được tiến hành ra sao?

Tại Hà Nội, tác giả thực hiện khảo sát bảng hỏi trên 152 công nhân có con nhỏ (88,2% nữ; 11,8% nam) tại 3 doanh nghiệp, xử lý số liệu bằng phần mềm SPSS 13.0. Đồng thời, nghiên cứu tiến hành 33 cuộc phỏng vấn sâu cá nhân (với lãnh đạo doanh nghiệp, giáo viên mầm non, lao động nữ, cán bộ công đoàn tại Việt Nam và Hàn Quốc) và tổ chức 9 cuộc thảo luận nhóm tập trung. Dữ liệu thực nghiệm tại Seoul được đối chiếu qua khảo sát thứ cấp trên 28 doanh nghiệp và 708 lao động.

---

Kết luận

Luận án của tác giả Lee Kye Sun là công trình nghiên cứu xã hội học thực nghiệm và so sánh về các hình thức chăm sóc, giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non là con em người lao động tại doanh nghiệp ở Hà Nội và Seoul. Tác giả đã làm rõ cơ sở lý luận, phân tích sự biến đổi cấu trúc gia đình và việc làm của phụ nữ dưới tác động của công nghiệp hóa, đồng thời chỉ ra sự khác biệt về khung thể chế và chính sách hỗ trợ giữa hai quốc gia. Kết quả nghiên cứu khẳng định việc đầu tư phát triển cơ sở giáo dục mầm non tại nơi làm việc là giải pháp thiết thực nhằm bảo đảm quyền lợi lao động nữ, thúc đẩy bình đẳng giới và gia tăng hiệu quả sản xuất bền vững cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài Vấn đề giới nảy sinh từ rất lâu cùng với sự nảy sinh của con người và xã hội nhưng khoa học về giới thì rất trẻ. Các nhà nghiên cứu đã tìm ra mối quan hệ mẹ - con và chính mối quan hệ này đã chi phối sâu sắc đến mối quan hệ giới (vợ - chồng) ở nhiều xã hội, chính sự vướng bận về con cái đã khiến cho phụ nữ rất vất vả và thiệt thòi hơn so với nam giới. Phụ nữ công nhân cũng không ngoại lệ.

Trên thực tế xã hội mà tri thức là căn bản thì quyền bình đẳng trong tuyển dụng nam nữ được xem như là một trong những vấn đề trọng tâm trong viê ̣c bảo vê ̣ nhân quyền. Khi quyền bình đẳng được thực hiện, và mọi người sẽ không bị phân biệt giới tính và, sẽ có thể làm việc theo năng lực và nhu cầu của bản thân. Đối với lao động nữ, vấn đề càng trở nên cấp thiết. Trong suốt chiều dài lịch sử, họ đã vượt qua muôn vàn khó khăn để đến giữa thế kỷ XX mới dần khẳng định được vị thế tương xứng của mình so với nam giới.

Họ đã được coi là một lực lượng lao động không thể thiếu của toàn xã hội. Tuy nhiên, dù muốn hay không, vấn đề chăm sóc, giáo dục con cái vẫn đè nặng lên vai người phụ nữ. Ai cũng dễ dàng thấy được những thiệt thòi của họ trong việc cống hiến sức lực và tài năng cho xã hội vì gánh nặng con cái. Đồng thời, không phải ở đâu họ cũng được đối xử bình đẳng.

Ngay ở một quốc gia phát triển, vì con cái và những hệ lụy liên quan mà một số không nhỏ phụ nữ đã phải nghỉ việc, mất việc hay gián đoạn việc làm.… Tình trạng này có thể xem như là đã đi chệch khá xa việc đảm bảo quyền lao động liên tục cũng như việc thực hiện bình đẳng giới. Trong tương lai, chắc chắn phụ nữ sẽ có vai trò to lớn hơn trong đội ngũ lao động chất lượng cao. Mô hình cơ sở Giáo dục mầm non từ trước tới nay vẫn gắn liền với vấn đề việc làm của phụ nữ màchứ không phải của nam 1 z giời. Việc chăm sóc, giáo dục con cái ở mỗi đất nước, mỗi xã hội, mỗi thời kỳ lại có những chính sách thể hiện những quan điểm khác nhau.

Thậm chí cả một chế độ cũng được thiết lập dựa trên quan điểm mang tính lịch sử, tính triết học đó. Khi vấn đề chăm sóc, giáo dục trẻ em, nhất là trẻ em lứa tuổi mầm non không có được sự hỗ trợ từ phía quốc gia và xã hội thì tỷ lệ nghỉ việc của lao động nữ tăng lên là điều tất yếu. Có thể tình trạng nghỉ việc chưa xảy ra, họ vẫn tiếp tục công tác nhưng họ cũng sẽ rất dễ bị stress do rất nhiều các vấn đề cá nhân liên quan đến việc giáo dục, nuôi dạy con cái. Do đó, điều khó tránh khỏi là hiệu quả làm việc bị giảm sút.

Hiện nay, đối tượng có nhu cầu cấp bách về cơ sở giáo dục mầm non là lao động nữ. Và trên thực tế, có báo cáo đã chỉ ra rằng, trường hợp doanh nghiệp có hỗ trợ về giáo dục mầm non thì thời gian lao động liên tục của lao động nữ được kéo dài hơn và hiệu quả sản xuất cũng cao hơn. Đến nay, hầu như ai cũng đã nhận thức được rằng việc nuôi dạy giáo dục con cái không phải là trách nhiệm của chỉ riêng gia đình hay phụ nữ mà là trách nhiệm của cả quốc gia, xã hội, doanh nghiệp và các bậc cha mẹ.