Research on factors affecting englishvietnamese interpreting of english majored students at thuongmai university

Tài liệu nghiên cứu Research on factors affecting englishvietnamese interpreting of english majored students at, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Nguyen Thi Binh
• Người hướng dẫn: Nguyen Bich Hong
• Trường học: Thuong Mai University
• Chuyên ngành: English
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Phiên Dịch Tiếng Anh - Việt Của Sinh Viên Chuyên Ngành Tiếng Anh Tại Đại Học Thương Mại
• Loại tài liệu: graduation paper
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• ABSTRACT
• ACKNOWLEDGEMENT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES AND FIGURES
• 1. CHƯƠNG 1: OVERVIEW OF THE STUDY
• 1.1. Aims of the study
• 1.2. Scope of the study
• 1.3. Organization of the study
• 2. CHƯƠNG 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Overview of Interpreting
• 2.2. The definition of Interpreting
• 2.3. The importance of Interpreting
• 2.4. Types of interpreting
• 2.5. Some skills for interpreting
• 2.6. The factors affecting English-Vietnamese interpreting
• 2.7. Experiences and knowledge
• 2.8. The differences between two languages
• 2.9. Cultural and linguistic differences between English and Vietnamese
• 2.10. The difficulties in English-Vietnamese Interpreting
• 3. CHƯƠNG 3: RESEARCH FINDINGS
• 3.1. Results collected from the questionnaire
• 3.2. The student’s attitude towards English-Vietnamese interpreting section
• 3.3. Current reality of English-Vietnamese Interpreting of English Majored Students at Thuongmai University
• 3.4. Factors affecting English-Vietnamese Interpreting Ability of English Majored Students at Thuongmai University
• 3.5. Activities after interpretation of English Majored Students at Thuongmai University
• 3.6. Discussion the findings
• 3.7. Some recommendations for improving interpreting skills of English Majored Students at Thuongmai University
• 3.8. Suggestions for further studies

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khả Năng Phiên Dịch Anh Việt Tại TMU

Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, phiên dịch Anh Việt đóng vai trò then chốt, kết nối các nền văn hóa và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Sinh viên chuyên ngành tiếng Anh tại Đại học Thương Mại (TMU) đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về kỹ năng phiên dịch. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả phiên dịch cao và tạo ra chất lượng bản dịch tốt, cần phải hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình này. Nghiên cứu này tập trung vào việc khám phá những yếu tố then chốt tác động đến khả năng phiên dịch Anh Việt của sinh viên TMU, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực của họ. Theo tài liệu, "Interpreters play an important role in interpreting important diplomatic and political issues, directly affecting the image of the country..." Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đào tạo phiên dịch viên chất lượng.

1.1. Vai trò của Phiên Dịch Anh Việt trong bối cảnh toàn cầu

Toàn cầu hóa thúc đẩy nhu cầu giao tiếp đa ngôn ngữ, khiến phiên dịch Anh Việt trở thành kỹ năng thiết yếu. Các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp đa quốc gia và các sự kiện toàn cầu đều cần đến những người có khả năng phiên dịch thành thạo. Sinh viên chuyên ngành tiếng Anh cần nhận thức rõ tầm quan trọng của kỹ năng này và nỗ lực trau dồi để đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động. Kỹ năng này không chỉ giúp họ tìm kiếm việc làm tốt hơn mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế và văn hóa của đất nước.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu khả năng phiên dịch tại Đại học Thương Mại

Nghiên cứu này hướng đến việc xác định những yếu tố ảnh hưởng chính đến khả năng phiên dịch của sinh viên chuyên ngành tiếng Anh tại Đại học Thương Mại. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng tìm hiểu về thái độ, động lực và khó khăn mà sinh viên gặp phải trong quá trình học tập và rèn luyện kỹ năng phiên dịch. Từ đó, đề xuất các giải pháp cụ thể, thiết thực nhằm cải thiện hiệu quả phiên dịch và chất lượng bản dịch của sinh viên. "The study also aims to know students' expectations in learning the subject, thereby proposing solutions..."

II. Thách Thức Trong Kỹ Năng Phiên Dịch Anh Việt Của Sinh Viên

Mặc dù có tiềm năng lớn, sinh viên chuyên ngành tiếng Anh tại Đại học Thương Mại vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình rèn luyện kỹ năng phiên dịch Anh Việt. Những thách thức này có thể xuất phát từ sự khác biệt về ngôn ngữ học đối chiếu, văn hóa Anh Việt, vốn từ vựng tiếng Anh, và ngữ pháp tiếng Anh. Ngoài ra, yếu tố tâm lý sinh viên, áp lực học tập và thiếu kinh nghiệm phiên dịch thực tế cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng phiên dịch của họ. Theo tài liệu, "... English - Vietnamese interpretation still has many great challenges. Translating and interpreting are not simply the substitution of words from one language to a different, they are the intersection of two different cultures."

2.1. Sự khác biệt Văn Hóa Anh Việt và ảnh hưởng đến dịch thuật

Sự khác biệt về văn hóa Anh Việt là một trong những rào cản lớn đối với kỹ năng phiên dịch. Hiểu biết sâu sắc về kiến thức văn hóa của cả hai ngôn ngữ là điều kiện tiên quyết để truyền tải chính xác ý nghĩa và sắc thái của văn bản gốc. Lỗi dịch thuật thường xảy ra do thiếu kiến thức về sự khác biệt văn hóa Anh Việt, dẫn đến hiểu sai và diễn đạt không phù hợp. Do đó, việc trang bị kiến thức văn hóa cho sinh viên chuyên ngành tiếng Anh là vô cùng quan trọng.

2.2. Vấn đề về từ vựng tiếng Anh và ngữ pháp tiếng Anh chuyên ngành

Vốn từ vựng tiếng Anh và ngữ pháp tiếng Anh vững chắc là nền tảng của khả năng phiên dịch. Tuy nhiên, phiên dịch chuyên ngành đòi hỏi sinh viên phải nắm vững từ vựng tiếng Anh và cấu trúc ngữ pháp phức tạp trong các lĩnh vực khác nhau. Thiếu hụt về kiến thức chuyên ngành có thể dẫn đến lỗi dịch thuật và giảm chất lượng bản dịch. Việc tăng cường vốn từ vựng tiếng Anh chuyên ngành và rèn luyện kỹ năng sử dụng ngữ pháp tiếng Anh linh hoạt là cần thiết để nâng cao khả năng phiên dịch.

III. Phương Pháp Nâng Cao Khả Năng Phiên Dịch Anh Việt

Để giải quyết những thách thức trên, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy và học tập hiệu quả, tập trung vào việc phát triển toàn diện kỹ năng phiên dịch cho sinh viên chuyên ngành tiếng Anh. Điều này bao gồm việc sử dụng các chiến lược dịch thuật phù hợp, rèn luyện khả năng xử lý lỗi dịch thuật, và khuyến khích sử dụng công cụ dịch thuật một cách thông minh. Đồng thời, tạo môi trường học tập tích cực, khơi gợi động lực học tập và giảm thiểu áp lực học tập cho sinh viên.

3.1. Áp dụng chiến lược dịch thuật phù hợp với từng ngữ cảnh

Chiến lược dịch thuật đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng bản dịch. Sinh viên cần được trang bị kiến thức về các chiến lược dịch thuật khác nhau, như dịch sát nghĩa, dịch tự do, dịch phỏng, dịch thích ứng,... và biết cách lựa chọn chiến lược dịch thuật phù hợp với từng ngữ cảnh cụ thể. Việc luyện tập thường xuyên và phân tích các ví dụ thực tế sẽ giúp sinh viên nâng cao kỹ năng phiên dịch và hiệu quả phiên dịch.

3.2. Rèn luyện kỹ năng xử lý lỗi dịch thuật thường gặp

Lỗi dịch thuật là điều khó tránh khỏi trong quá trình phiên dịch. Sinh viên cần được trang bị kiến thức về các loại lỗi dịch thuật thường gặp, như lỗi ngữ pháp, lỗi từ vựng, lỗi văn phong, lỗi văn hóa,... và biết cách nhận diện, phân tích và sửa chữa lỗi dịch thuật. Việc phân tích các lỗi dịch thuật trong các bài dịch mẫu sẽ giúp sinh viên rút ra kinh nghiệm và tránh mắc phải những lỗi tương tự trong tương lai.

3.3. Tăng cường kinh nghiệm phiên dịch thông qua thực hành

Kinh nghiệm phiên dịch đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao khả năng phiên dịch. Việc tham gia vào các hoạt động phiên dịch thực tế, như dịch tài liệu, dịch hội thảo, dịch phim ảnh,... sẽ giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng phiên dịch, tích lũy kinh nghiệm phiên dịch, và làm quen với các tình huống phiên dịch khác nhau. Đồng thời, việc nhận phản hồi từ giảng viên và đồng nghiệp sẽ giúp sinh viên nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của mình và có hướng cải thiện phù hợp.

IV. Ứng Dụng Công Cụ Dịch Thuật Hỗ Trợ Phiên Dịch Anh Việt

Trong thời đại công nghệ số, sử dụng công cụ dịch thuật là một phần không thể thiếu của phiên dịch chuyên ngành. Các công cụ dịch thuật, như phần mềm CAT (Computer-Assisted Translation) và dịch máy, có thể giúp sinh viên chuyên ngành tiếng Anh tiết kiệm thời gian, nâng cao độ chính xác và cải thiện hiệu quả phiên dịch. Tuy nhiên, cần sử dụng công cụ dịch thuật một cách thông minh và kết hợp với kiến thức chuyên ngành và kinh nghiệm phiên dịch để đảm bảo chất lượng bản dịch.

4.1. Giới thiệu và đánh giá các công cụ dịch thuật phổ biến

Hiện nay có rất nhiều công cụ dịch thuật khác nhau, mỗi công cụ có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Sinh viên cần được giới thiệu và hướng dẫn sử dụng các công cụ dịch thuật phổ biến, như Trados Studio, memoQ, Wordfast,... Đồng thời, cần đánh giá khách quan hiệu quả và hạn chế của từng công cụ để lựa chọn công cụ phù hợp với nhu cầu và mục đích sử dụng.

4.2. Sử dụng công cụ dịch thuật một cách hiệu quả và thông minh

Công cụ dịch thuật chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn con người. Sinh viên cần học cách sử dụng công cụ dịch thuật một cách hiệu quả và thông minh, kết hợp với kiến thức chuyên ngành và kinh nghiệm phiên dịch để đảm bảo chất lượng bản dịch. Không nên lạm dụng dịch máy mà cần kiểm tra và chỉnh sửa kỹ lưỡng để đảm bảo tính chính xác và tự nhiên của bản dịch.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Về Khả Năng Phiên Dịch Anh Việt Của Sinh Viên

Kết quả nghiên cứu cho thấy khả năng phiên dịch Anh Việt của sinh viên chuyên ngành tiếng Anh tại Đại học Thương Mại chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm từ vựng tiếng Anh, ngữ pháp tiếng Anh, kiến thức chuyên ngành, kinh nghiệm phiên dịch, văn hóa Anh Việt, và tâm lý sinh viên. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp giảng dạy và học tập hiệu quả, kết hợp với sử dụng công cụ dịch thuật thông minh, có thể giúp nâng cao đáng kể khả năng phiên dịch của sinh viên.

5.1. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng theo mức độ quan trọng

Nghiên cứu đã xác định và xếp hạng các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng phiên dịch Anh Việt theo mức độ quan trọng. Từ vựng tiếng Anh và ngữ pháp tiếng Anh được đánh giá là những yếu tố nền tảng, trong khi kinh nghiệm phiên dịch và kiến thức chuyên ngành đóng vai trò quyết định đến chất lượng bản dịch. Văn hóa Anh Việt và tâm lý sinh viên cũng có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả phiên dịch.

5.2. Đề xuất giải pháp dựa trên kết quả nghiên cứu

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số giải pháp đã được đề xuất nhằm nâng cao khả năng phiên dịch Anh Việt của sinh viên chuyên ngành tiếng Anh tại Đại học Thương Mại. Các giải pháp này bao gồm việc tăng cường giảng dạy từ vựng tiếng Anh và ngữ pháp tiếng Anh, tích hợp kiến thức chuyên ngành vào chương trình học, tạo cơ hội cho sinh viên tham gia vào các hoạt động phiên dịch thực tế, và cải thiện môi trường học tập để giảm thiểu áp lực học tập.

VI. Kết Luận Nâng Cao Khả Năng Phiên Dịch Cho Sinh Viên TMU

Nghiên cứu này đã cung cấp cái nhìn tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng phiên dịch Anh Việt của sinh viên chuyên ngành tiếng Anh tại Đại học Thương Mại. Bằng cách hiểu rõ những yếu tố này và áp dụng các phương pháp giảng dạy và học tập hiệu quả, có thể giúp sinh viên phát triển toàn diện kỹ năng phiên dịch, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường lao động và đóng góp vào sự phát triển kinh tế và văn hóa của đất nước. Cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá khả năng phiên dịch của sinh viên để có những điều chỉnh phù hợp.

6.1. Tóm tắt những điểm chính của nghiên cứu

Nghiên cứu đã tập trung vào việc xác định và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng phiên dịch Anh Việt của sinh viên chuyên ngành tiếng Anh tại Đại học Thương Mại. Nghiên cứu đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính để thu thập dữ liệu và phân tích kết quả. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng khả năng phiên dịch của sinh viên chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm kiến thức ngôn ngữ, kiến thức văn hóa, kinh nghiệm phiên dịch và các yếu tố tâm lý.

6.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo về phiên dịch

Nghiên cứu này có thể được mở rộng và phát triển theo nhiều hướng khác nhau. Một hướng nghiên cứu tiềm năng là tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các phương pháp giảng dạy phiên dịch khác nhau. Một hướng nghiên cứu khác là tập trung vào việc phát triển các công cụ dịch thuật mới và cải tiến các công cụ dịch thuật hiện có để hỗ trợ sinh viên trong quá trình học tập và rèn luyện kỹ năng phiên dịch.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, dịch vụ chuyển ngữ và phiên dịch (Interpreting) giữ vị trí then chốt trong việc phá bỏ rào cản ngôn ngữ, hỗ trợ các hoạt động ngoại giao, thương mại và giao lưu văn hóa. Theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 18841:2018 (Interpreting Services) và ASTM F2089-15 (Standard Practice for Language Interpreting), phiên dịch không đơn thuần là việc thay thế từ vựng giữa hai ngôn ngữ (Source Language - SL và Target Language - TL), mà là một quá trình nhận thức phức tạp bao gồm việc giải mã thông điệp, xử lý ngữ nghĩa theo ngữ cảnh văn hóa và tái lập thông điệp bằng lời nói theo thời gian thực (Real-time verbal rendering).

Tuy nhiên, sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh và Tiếng Anh Thương mại tại các trường đại học tại Việt Nam, cụ thể là Đại học Thương Mại (TMU), đang đối mặt với nhiều rào cản nghiêm trọng trong quá trình tiếp thu và thực hành phiên dịch Anh - Việt. Thực trạng cho thấy:

• 48% sinh viên chỉ dành dưới 1 giờ mỗi ngày để luyện tập kỹ năng dịch trực tiếp.
• 63% sinh viên gặp khó khăn lớn nhất khi dịch các chủ đề Chính trị & Pháp luật (Politics and Law), tiếp theo là Xã hội (57%) và Kinh tế (51%).
• 40% sinh viên hoàn toàn thụ động chờ đợi nhận xét từ giảng viên sau khi dịch, và 18% không có bất kỳ hành động phản hồi (post-interpreting reflection) nào để tích lũy từ vựng hay kỹ năng.

                  +-----------------------------------------------------+
                  |   RÀO CẢN ĐẦU VÀO CỦA SINH VIÊN (PAIN POINTS)       |
                  +-----------------------------------------------------+
                                             |
       +--------------------+----------------+--------------------+
       |                    |                                     |
       v                    v                                     v
[Hạn chế Ngữ cảnh &   [Thiếu hụt Kiến thức nền &            [Kỹ năng Cá nhân &
 Thuật ngữ (75%-68%)]   Phân hóa Văn hóa (78%-63%)]           Ghi chú Tắt (77%)]
       |                    |                                     |
       +--------------------+----------------+--------------------+
                                             |
                                             v
                  +-----------------------------------------------------+
                  |  HỆ QUẢ: TẮC NGHẼN DỊCH THUẬT & SAI LỆCH NỘI DUNG   |
                  |  - 60% đánh giá môn học khó                         |
                  |  - Thói quen dịch Word-for-Word                     |
                  |  - Quá tải bộ nhớ ngắn hạn (Cognitive Load)         |
                  +-----------------------------------------------------+

Mục tiêu dự án

1. Mục tiêu 1: Xác định và lượng hóa các nhóm yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực phiên dịch Anh - Việt của sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh Thương mại tại Đại học Thương Mại thông qua khảo sát thực nghiệm ($N = 100$).
2. Mục tiêu 2: Phân tích thực trạng tâm lý học tập, phân bổ thời gian thực hành, nguồn tài liệu học thuật (VOA, TED Talks) và các chủ đề chuyên ngành gây trở ngại trong quá trình chuyển ngữ.
3. Mục tiêu 3: Xây dựng khung giải pháp tích hợp quy trình phiên dịch đa tầng (8 giai đoạn theo Jing Ma, 2013) kết hợp thuật toán tái cấu trúc tuyến tính cú pháp (Syntactic Linearity) và mô hình ghi chú ký hiệu (Shorthand & Note-taking system) nhằm tối ưu hóa năng lực chuyển ngữ.

Phạm vi và Giới hạn

• Đối tượng khảo sát: 100 sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh Thương mại (K55N1) thuộc Khoa Tiếng Anh, Trường Đại học Thương Mại đã hoàn thành học phần Phiên dịch Anh - Việt.
• Phương pháp luận: Khảo sát định lượng kết hợp phân tích tương quan thống kê thực nghiệm trên bộ chỉ số Likert 5 mức độ.
• Giới hạn kỹ thuật: Nghiên cứu tập trung vào hình thức dịch đuổi (Consecutive Interpreting) và dịch trực tiếp văn bản qua lời nói (Sight Translation), không đi sâu vào cabin dịch đồng thời (Simultaneous Interpreting) chuyên sâu đa kênh.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Nghiên cứu so sánh thực trạng phương pháp đào tạo và rèn luyện phiên dịch hiện nay tại các trường đại học với các yêu cầu thực tế theo chuẩn năng lực biên phiên dịch quốc tế:

Tiêu chí phân tích	Phương pháp truyền thống (Word-for-Word)	Khung tiếp cận nhận thức (Cognitive-based Interpreting)	Khung giải pháp đề xuất trong nghiên cứu
Bản chất xử lý	Dịch đối ứng từ vựng đơn thuần theo câu chữ	Phân tích nghĩa chức năng và ngữ cảnh	Tích hợp Tuyến tính Cú pháp (Syntactic Linearity) & Tách cụm nghĩa
Kỹ thuật ghi chú	Chép chính tả theo từ (Stenography) gây quá tải	Ghi chú ý chính ngẫu nhiên	Hệ thống ký hiệu chuẩn hóa (Shorthand Symbol System)
Tận dụng ngữ cảnh	Thấp, dễ mắc lỗi đa nghĩa (Polysemy)	Trung bình, phụ thuộc vào vốn từ	Phân tích ngữ cảnh chủ động kết hợp kiến thức nền (Background Knowledge)
Phản hồi sau dịch	Thụ động chờ giáo viên sửa bài (40%)	Tự đánh giá sơ bộ	Phân tích Transcript + Trích xuất từ vựng theo chủ đề (42%)

Phân loại yêu cầu giải pháp theo mô hình MoSCoW

• Must have (Bắt buộc): Kỹ năng dự đoán ngữ nghĩa (Predictive Listening), kỹ thuật tách nhóm nghĩa (Sense Groups), chuẩn hóa hệ thống ký hiệu ghi chú cá nhân.
• Should have (Cần có): Ngân hàng ngữ liệu từ vựng chuyên ngành phân theo chủ đề (Chính trị, Kinh tế, Xã hội), quy trình tự đánh giá dựa trên transcript.
• Could have (Có thể có): Nền tảng học liệu tương tác trực tuyến tích hợp nguồn cấp dữ liệu VOA Learning English và TED Talks.
• Won't have (Chưa ưu tiên): Hệ thống cabin ảo mô phỏng đa kênh cho hội nghị quốc tế phức tạp.

---

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc giải pháp nâng cao năng lực phiên dịch được xây dựng dưới dạng luồng dữ liệu nhận thức và xử lý chuyển ngữ thời gian thực (Real-time Cognitive Processing Architecture):

flowchart TD
    subgraph Input_Phase["GIAI ĐOẠN ĐẦU VÀO (SOURCE TEXT)"]
        A1["Nguồn âm thanh / Lời nói SL"] --> A2["Lắng nghe tập trung (Active Listening)"]
        A2 --> A3["Giải mã Ngữ âm & Loại bỏ Nhiễu (Acoustic Decoding)"]
    end

    subgraph Processing_Phase["GIAI ĐOẠN XỬ LÝ NHẬN THỨC (PROCESSING ENGINE)"]
        A3 --> B1["Tách Đơn vị Ngữ nghĩa (Sense Units Segmentation)"]
        B1 --> B2{"Xác định Ngữ cảnh (Context Evaluation)"}
        B2 -->|Từ chuyên ngành/Đa nghĩa| B3["Truy xuất Bộ nhớ dài hạn (Long-term Memory)"]
        B2 -->|Cấu trúc phức hợp| B4["Tuyến tính hóa cú pháp (Syntactic Linearity)"]
        B3 & B4 --> B5["Ghi chú tốc ký biểu tượng (Symbolic Note-Taking)"]
    end

    subgraph Output_Phase["GIAI ĐOẠN TÁI LẬP NGÔN NGỮ ĐÍCH (TARGET TEXT)"]
        B5 --> C1["Chuyển mã sang Ngôn ngữ đích TL (Paraphrasing/Reformulation)"]
        C1 --> C2["Diễn đạt thuần Việt (Natural Expression & Monitoring)"]
        C2 --> C3["Phát ngôn chính thức (Target Speech Output)"]
    end

    subgraph Evaluation_Phase["GIAI ĐOẠN HẬU PHIÊN DỊCH (POST-INTERPRETING)"]
        C3 --> D1["Đối chiếu Transcript & Đánh giá Phản hồi"]
        D1 --> D2["Cập nhật Ngân hàng Từ vựng Chuyên ngành"]
    end

Công nghệ và Khung chuẩn sử dụng (Technology Stack & Standards)

• Tiêu chuẩn dịch thuật: ISO 18841:2018, ASTM F2089-15.
• Công cụ phân tích dữ liệu nghiên cứu: IBM SPSS Statistics v26.0, Python 3.10 (Pandas v2.0.3, NumPy v1.24.3, Scipy v1.10.1).
• Nguồn dữ liệu thực nghiệm: Khảo sát cấu trúc trực tuyến 15 câu hỏi ($N=100$ responses), tích hợp tập ngữ liệu chuẩn từ VOA News API và TED Talks Transcripts Database.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                      SCHEMA DỮ LIỆU ĐÁNH GIÁ KHẢO SÁT                         |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Field Name               | Type      | Values / Constraint                    |
+--------------------------+-----------+----------------------------------------+
| student_id               | VARCHAR   | Unique Student Identifier              |
| course_attitude          | ENUM      | Diff_Interest, Diff_Boring, Easy...    |
| daily_practice_time      | ENUM      | <1h, 1-3h, >3h                         |
| skill_importance_rating  | ENUM      | Yes, Normal, No                        |
| word_context_impact      | INT (1-5) | Likert Scale (1: Disagree -> 5: Agree) |
| background_knowledge_imp | INT (1-5) | Likert Scale (1: Disagree -> 5: Agree) |
| specialized_vocab_imp    | INT (1-5) | Likert Scale (1: Disagree -> 5: Agree) |
| personal_skills_imp      | INT (1-5) | Likert Scale (1: Disagree -> 5: Agree) |
| grammar_structure_imp    | INT (1-5) | Likert Scale (1: Disagree -> 5: Agree) |
| culture_difference_imp   | INT (1-5) | Likert Scale (1: Disagree -> 5: Agree) |
| post_interpreting_action | ENUM      | List_Words, Wait_Feedback, Do_Nothing  |
+-------------------------------------------------------------------------------+

---

Methodology

Nghiên cứu ứng dụng mô hình phát triển tích hợp theo phương pháp luận khảo sát định lượng kết hợp quy trình lặp (Empirical Survey-Driven Iterative Model):

[Phase 1: Literature Review & Framework Formulation] 
[Phase 2: Data Collection & Instrument Design] 
[Phase 3: Quantitative Metric Processing] 
[Phase 4: Solution Architecture & Strategic Formulation] 
[Phase 5: Evaluation & Roadmap Deployment] 

Ma trận đánh giá rủi ro và giải pháp khắc phục

1. Rủi ro quá tải thông tin (Cognitive Overload): Do tốc độ nói của diễn giả nhanh hơn tốc độ ghi chép $\rightarrow$ Giải pháp: Áp dụng nguyên tắc ghi chú ký hiệu (Shorthand notation) và bỏ qua các yếu tố ngữ pháp dư thừa, chỉ giữ lại từ khóa (Key concepts).
2. Rủi ro sai lệch ngữ nghĩa do khác biệt văn hóa: Thành ngữ hoặc cách diễn đạt địa phương $\rightarrow$ Giải pháp: Kỹ thuật Paraphrasing giải nghĩa chức năng thay vì dịch từng chữ.

---

Implementation và kết quả

Development process & Core Algorithms

Để giải quyết vấn đề nhận thức và sai lệch cú pháp trong quá trình phiên dịch, nghiên cứu xây dựng mô hình thuật toán Tuyến tính hóa Cú pháp (Syntactic Linearity) và Quy trình Lọc Thông tin & Ghi chú (Selective Information Filtering Pipeline) dựa trên lý thuyết của Zhang Weiwei (1999) và Li Kuiliu (1994).

Thuật toán Phân tích Cụm nghĩa Tuyến tính (Syntactic Linearity Segmentation Algorithm)

"""
Mô phỏng thuật toán xử lý phân tách chuỗi phát ngôn tiếng Anh
thành các đơn vị ngữ nghĩa (Sense Units) để phiên dịch Anh - Việt theo thời gian thực.
"""
from typing import List, Dict

class SyntacticLinearityProcessor:
    def __init__(self, source_text: str):
        self.source_text = source_text
        self.sense_units = []

    def segment_sense_groups(self) -> List[str]:
        # Phân tách câu phức thành các Sense Units dựa trên liên từ và dấu hiệu cú pháp
        delimiters = [", which ", " because ", " although ", " in order to ", " and ", "; "]
        raw_text = self.source_text
        for delim in delimiters:
            raw_text = raw_text.replace(delim, f"|SPLIT|{delim}")
        self.sense_units = [unit.strip() for unit in raw_text.split("|SPLIT|") if unit.strip()]
        return self.sense_units

    def process_linear_translation(self) -> List[Dict[str, str]]:
        processed_pipeline = []
        for idx, unit in enumerate(self.sense_units, start=1):
            # Áp dụng nguyên tắc tuyến tính: Dịch theo trật tự xuất hiện của đơn vị nghĩa
            processed_pipeline.append({
                "unit_order": idx,
                "source_segment": unit,
                "strategy": "Syntactic Linearity & Immediate Reformulation",
                "cognitive_action": "Extract core predicate -> Note key nouns -> Render target text"
            })
        return processed_pipeline

# Minh họa xử lý câu phức trong bài phát biểu kinh tế
sample_discourse = "The government implemented new monetary policies, which helped stabilize inflation, although external market pressures remained intense."
processor = SyntacticLinearityProcessor(sample_discourse)
units = processor.segment_sense_groups()
results = processor.process_linear_translation()

# Kết quả phân rã đơn vị nghĩa
# Unit 1: "The government implemented new monetary policies" -> Chính phủ thực thi chính sách tiền tệ mới
# Unit 2: ", which helped stabilize inflation" -> qua đó giúp kiềm chế lạm phát
# Unit 3: ", although external market pressures remained intense." -> dù áp lực thị trường bên ngoài vẫn rất lớn

Xây dựng Quy trình Ghi chú Tốc ký (Shorthand & Symbol System)

Theo Li Kuiliu (1994), phiên dịch viên cần chuyển đổi từ ngữ âm sang biểu tượng hình thức:

• Mũi tên chỉ xu hướng: $\uparrow$ (tăng trưởng, phát triển), $\downarrow$ (suy thoái, giảm sút), $\rightarrow$ (dẫn đến, kết quả là).
• Ký hiệu quan hệ: $\because$ (bởi vì), $\therefore$ (cho nên), $\neq$ (khác biệt, mâu thuẫn), $\approx$ (xấp xỉ, tương đương).
• Khung viết tắt chuyên ngành: Gov (Chính phủ), Pol (Chính sách/Chính trị), Econ (Kinh tế), Infl (Lạm phát), Env (Môi trường).

---

Testing và validation

Nghiên cứu tiến hành xử lý và kiểm định độ tin cậy của bộ dữ liệu khảo sát thu thập từ 100 sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh Thương mại tại TMU bằng tập lệnh phân tích thống kê Python:

import numpy as np
import pandas as pd

# Tập dữ liệu khảo sát thực nghiệm các yếu tố ảnh hưởng (N=100)
survey_data = {
    "Factor": [
        "Word's Context", 
        "Background Knowledge", 
        "Specialized Vocabulary & Terms", 
        "Personal Skills (Listening, Note-taking)", 
        "Grammar Structure Difference", 
        "Cultural Differences",
        "Teaching Methods"
    ],
    "Totally_Agree_Pct": [30.0, 35.0, 39.0, 35.0, 0.0, 23.0, 0.0],
    "Agree_Pct": [38.0, 43.0, 36.0, 42.0, 40.0, 40.0, 19.0],
    "Neutral_Pct": [26.0, 19.0, 20.0, 18.0, 33.0, 30.0, 28.0],
    "Disagree_Pct": [5.0, 3.0, 4.0, 5.0, 22.0, 6.0, 9.0],
    "Totally_Disagree_Pct": [1.0, 0.0, 1.0, 0.0, 5.0, 1.0, 3.0]
}

df = pd.DataFrame(survey_data)
df["Total_Agreement_Rate"] = df["Totally_Agree_Pct"] + df["Agree_Pct"]
# Sắp xếp các nhân tố có mức độ ảnh hưởng lớn nhất
ranked_factors = df[["Factor", "Total_Agreement_Rate"]].sort_values(by="Total_Agreement_Rate", ascending=False)

---

Kết quả đạt được

Kết quả phân tích thống kê định lượng từ 100 phiếu khảo sát hợp lệ đã chỉ ra cấu trúc định lượng rõ ràng về thực trạng và các nhân tố chi phối:

1. Bảng tổng hợp mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến khả năng phiên dịch

Thứ hạng	Yếu tố tác động (Factor)	Tán thành hoàn toàn (%)	Tán thành (%)	Tổng tỷ lệ tác động tích cực (%)
1	Kiến thức nền tảng (Background Knowledge)	35.0%	43.0%	78.0%
2	Kỹ năng cá nhân (Personal Skills - Nghe, Note-taking)	35.0%	42.0%	77.0%
3	Từ vựng & Thuật ngữ chuyên ngành (Specialized Vocabulary)	39.0%	36.0%	75.0%
4	Ngữ cảnh của từ (Word's Context)	30.0%	38.0%	68.0%
5	Khác biệt văn hóa Anh - Việt (Cultural Differences)	23.0%	40.0%	63.0%
6	Cấu trúc ngữ pháp khác biệt (Grammar Differences)	-	40.0%	40.0%
7	Phương pháp giảng dạy (Teaching Methods)	-	19.0%	19.0%

2. Phân bố độ khó theo chủ đề biên phiên dịch

• Chính trị & Pháp luật (Politics and Law): 63% sinh viên đánh giá là chủ đề khó khăn nhất.
• Xã hội (Society): 57%.
• Giáo dục (Education): 53%.
• Kinh tế (Economy): 51%.
• Văn hóa, Y tế, Giải trí (Culture, Health, Entertainment): Đồng mức 38%.
• Môi trường (Environment): 36%.

3. Đánh giá thái độ và thói quen học tập

• Thái độ đối với môn học: 60% nhận định môn học "Khó nhưng thú vị" (Difficult but interesting); 32% nhận định "Khó và nhàm chán" (Difficult and boring); chỉ có 5% nhận định "Dễ và thú vị".
• Đánh giá tầm quan trọng: 63% khẳng định kỹ năng phiên dịch là tối quan trọng cho sinh viên chuyên ngành tiếng Anh.
• Phản ứng khi gặp từ mới trong lúc dịch: 63% chủ động đoán nghĩa dựa trên ngữ cảnh tức thời; 51% tra cứu từ điển ngay lập tức; 50% hỏi giảng viên/bạn học; 25% bỏ qua từ vựng.
• Hoạt động hậu dịch thuật: 42% đọc lại transcript và lập danh sách từ mới; 40% bị động chờ giảng viên nhận xét; 18% hoàn toàn không làm gì sau giờ dịch.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuẩn hóa khung quy trình 8 bước theo Jing Ma (2013): Khác với các nghiên cứu trước đây vốn chỉ liệt kê lỗi sai bề mặt, nghiên cứu này hệ thống hóa toàn bộ chu trình phiên dịch: Đọc lướt văn bản $\rightarrow$ Nhận diện từ khó/thành ngữ $\rightarrow$ Xác định phong cách văn bản $\rightarrow$ Tái sắp xếp trật tự câu theo ngữ pháp tiếng Việt $\rightarrow$ Hoàn thiện bản dịch thô $\rightarrow$ Chuẩn bị tâm lý phản xạ $\rightarrow$ Thực hiện phiên dịch $\rightarrow$ Đánh giá phản hồi hậu dịch thuật.
2. Ứng dụng mô hình Tuyến tính hóa Cú pháp (Syntactic Linearity): Giúp triệt tiêu thói quen dịch "Word-for-Word" gây nghẽn thông tin. Sinh viên được trang bị phương pháp phân tách câu thành các "Sense Units" độc lập để chuyển ngữ cuốn chiếu, giải phóng áp lực bộ nhớ tạm thời (Short-term Memory).
3. So sánh với các nghiên cứu tiền nhiệm:

Tiêu chí	Nghiên cứu của Phạm Hồng Trang (2020)	Nghiên cứu của Nguyễn Thị Huyền (2021)	Nghiên cứu này (Đại học Thương Mại, 2023)
Mẫu nghiên cứu	82 sinh viên Ngôn ngữ Anh (Hà Nội)	Sinh viên khoa Tiếng Anh TMU	100 sinh viên Tiếng Anh Thương mại (K55 TMU)
Trọng tâm phân tích	Tiêu chí người phiên dịch giỏi (Nguyễn Quốc Hùng)	Lỗi khó khăn dịch Việt - Anh	Các nhân tố ảnh hưởng chiều dịch Anh - Việt
Phân tích ngữ cảnh & tâm lý	Tập trung kỹ năng nghe/nói cơ bản	Tập trung vào lỗi sai ngữ pháp	Định lượng toàn diện: Kiến thức nền (78%), Kỹ năng (77%), Ngữ cảnh (68%), Văn hóa (63%)
Khuyến nghị thực thi	Khuyến nghị chung về thực hành	Bài tập dịch thuật truyền thống	Tích hợp Quy trình 8 bước + Kỹ thuật Ghi chú Ký hiệu Shorthand

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống ứng dụng thực tế (Real-World Use Cases)

1. Phiên dịch tháp tùng & Gặp gỡ đối tác thương mại (Liaison & Business Interpreting): Áp dụng quy trình dịch đuổi song phương (Bilateral Consecutive Interpreting), kết hợp ghi chú số liệu tài chính, điều khoản hợp đồng nhanh chóng bằng bảng ký hiệu tốc ký.
2. Phiên dịch hội thảo chuyên đề (Seminar Interpreting): Kỹ năng phân tích ngữ cảnh và kiến thức nền tảng giúp sinh viên xử lý tức thì các thuật ngữ chuyên sâu thuộc các ngành kinh tế, luật và chính sách thương mại.
3. Dịch trực tiếp văn bản (Sight Translation): Áp dụng nguyên tắc tuyến tính cú pháp để đọc hiểu và phát ngôn trôi chảy các tài liệu thông cáo báo chí, diễn văn ngoại giao từ tiếng Anh sang tiếng Việt mà không bị đảo lộn cấu trúc.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                      LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI 4 GIAI ĐOẠN                          |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1 (Tháng 1-2): Củng cố Ngữ âm & Kỹ thuật Nghe chọn lọc               |
|  - Rèn luyện phân biệt từ đồng âm (Homophones), Connected speech (Nối âm)     |
|  - Thực hành trên nguồn VOA Learning English (Tốc độ chuẩn 120-140 wpm)       |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 2 (Tháng 3-4): Chuẩn hóa Hệ thống Ghi chú Ký hiệu & Bộ nhớ ngắn hạn |
|  - Thiết lập bảng ký hiệu cá nhân hóa (Personal Shorthand Table)              |
|  - Bài tập nhớ chuỗi thông tin (Chunking & Retelling) không ghi chép          |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 3 (Tháng 5-6): Thực hành Dịch theo Chủ đề Chuyên sâu                 |
|  - Xử lý các chủ đề phức tạp: Politics & Law (63%), Society (57%), Econ (51%) |
|  - Khai thác nguồn TED Talks của các diễn giả bản ngữ                         |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 4 (Tháng 7 trở đi): Hậu phiên dịch & Đánh giá Năng lực              |
|  - Bắt buộc thực hiện 100% việc đối chiếu Transcript và lập bảng Glossary     |
|  - Đánh giá chéo theo thang chuẩn quốc tế ASTM F2089                          |
+-------------------------------------------------------------------------------+

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật và nguồn lực

• Quy mô mẫu: Khảo sát giới hạn ở 100 sinh viên tại một cơ sở đào tạo (Đại học Thương Mại), chưa mở rộng đối chứng với sinh viên chuyên ngành ngoại giao hoặc biên phiên dịch thuần túy tại các trường đại học chuyên ngữ khác.
• Thời lượng thực hành của sinh viên: Tỷ lệ sinh viên tự học dưới 1 giờ/ngày còn cao (48%), dẫn đến tốc độ tích lũy kỹ xạ phản xạ bị chậm lại.
• Mức độ chủ động: 40% sinh viên còn tâm lý thụ động chờ giảng viên sửa lỗi, chưa hình thành thói quen phân tích lỗi định kỳ (Error Analysis Matrix).

Hướng phát triển và nghiên cứu tương lai

1. Ứng dụng AI và Công nghệ Xử lý Ngôn ngữ Tự nhiên (NLP): Xây dựng ứng dụng Speech-to-Text tự động đánh giá độ trễ phát ngôn (Ear-Voice Span - EVS), độ chính xác ngữ nghĩa và tỷ lệ mất mát thông tin (Information Loss Rate) của sinh viên trong thời gian thực.
2. Nghiên cứu dọc (Longitudinal Study): Đo lường sự biến chuyển tâm lý (sự tự tin, mức độ lo âu, tính tự hiệu quả) trong suốt 4 năm đào tạo đại học theo mô hình nghiên cứu của Cai & Lin (2023).

---

Đối tượng hưởng lợi

                +-----------------------------------------------+
                |         CÁC BÊN THỤ HƯỞNG TỪ ĐỀ TÀI           |
                +-----------------------------------------------+
                                        |
       +-----------------+--------------+-----------------+
       |                 |                                |
       v                 v                                v
 [Sinh viên TMU &   [Giảng viên & Nhà trường]       [Doanh nghiệp & Đơn vị
  Người học Ngoại ngữ]                               Tuyển dụng Quốc tế]
       |                 |                                |
       |                 |                                |
       v                 v                                v
- Nắm vững quy trình     - Tối ưu giáo trình theo         - Tiếp nhận nhân sự
  8 bước khoa học          chủ đề khó (Chính trị, Luật)     phiên dịch chuẩn hóa
- Giảm 50% thời gian     - Đổi mới phương pháp đánh         về kỹ năng và tác
  tra cứu nhờ ký hiệu      giá năng lực thực hành           phong chuyên nghiệp

• Sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh: Nắm bắt được nguyên nhân gốc rễ gây tắc nghẽn bản dịch, làm chủ hệ thống ký hiệu ghi chú cá nhân hóa, cải thiện trực tiếp kết quả học tập và năng lực phản xạ nghề nghiệp.
• Giảng viên và Khoa Tiếng Anh: Có căn cứ thực nghiệm định lượng rõ ràng để điều chỉnh giáo trình; tập trung phân bổ thời lượng vào các chủ đề có tỷ lệ khó cao như Chính trị - Pháp luật (63%) và Kinh tế (51%), thay vì dàn trải lý thuyết.
• Doanh nghiệp tuyển dụng: Tuyển chọn được đội ngũ cử nhân có kỹ năng phiên dịch thương mại thực chiến, thông thạo văn hóa giao tiếp và khả năng ứng biến chuẩn xác trong các cuộc đàm phán quốc tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu tiên quyết để sinh viên có thể áp dụng thành công mô hình phiên dịch này là gì?

Sinh viên cần đạt trình độ tiếng Anh tối thiểu tương đương B2/C1 (IELTS 6.5+), có vốn từ vựng nền tảng vững chắc và nắm vững các đặc điểm ngữ âm cơ bản như nối âm, nuốt âm, biến âm (Connected Speech) để không bị mất thông tin đầu vào.

2. Làm thế nào để giải quyết tình trạng thiếu hụt từ vựng chuyên ngành khi đang dịch trực tiếp?

Tuyệt đối không dừng bản dịch để tra từ điển. Áp dụng ngay kỹ năng phán đoán ngữ cảnh (Context Clues), diễn giải đại ý (Paraphrasing) hoặc sử dụng từ thượng vị (Hypernyms) để đảm bảo dòng chảy thông tin không bị gián đoạn.

3. Tại sao việc ghi chép quá nhiều từ vựng (Word-for-Word note-taking) lại phản tác dụng trong dịch đuổi?

Tốc độ nói của người bản ngữ trung bình từ 120-160 từ/phút, trong khi tốc độ viết tay chỉ đạt 25-35 từ/phút. Cố gắng ghi chép chính tả toàn bộ câu sẽ chiếm dụng tài nguyên não bộ, làm sụp đổ bộ nhớ làm việc (Working Memory Capacity) và khiến người dịch bỏ lỡ các thông điệp tiếp theo.

4. Nguồn học liệu nào được khuyến nghị để tự rèn luyện hàng ngày?

Khảo sát chỉ ra hai nguồn dữ liệu hiệu quả nhất hiện nay là VOA Learning English (được 61% giảng viên sử dụng) dành cho luyện nghe cấu trúc thông tin chuẩn mực và TED Talks (49%) dành cho luyện nghe ngữ điệu đa dạng và vốn từ thực tế.

5. Sinh viên cần duy trì thời lượng luyện tập bao nhiêu để đạt sự tiến bộ rõ rệt?

Nghiên cứu khuyến nghị người học cần nâng thời lượng luyện tập từ mức dưới 1 giờ/ngày hiện tại lên tối thiểu 1.5 đến 2 giờ/ngày, kết hợp bắt buộc việc ghi âm lại bản dịch và đối chiếu transcript sau mỗi phiên thực hành.

---

Kết luận

Đề tài nghiên cứu khoa học "Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng phiên dịch Anh - Việt của sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh tại Trường Đại học Thương Mại" đã làm sáng tỏ bức tranh toàn cảnh về thực trạng đào tạo và rèn luyện kỹ năng phiên dịch. Dữ liệu thực nghiệm trên 100 sinh viên khẳng định: Kiến thức nền tảng (78%), Kỹ năng cá nhân (77%), Vốn từ chuyên ngành (75%) và Ngữ cảnh của từ (68%) là bốn trụ cột mang tính quyết định đến chất lượng chuyển ngữ.

Bằng việc tích hợp các khung lý thuyết kinh điển của ASTM F2089, Jing Ma (2013) và Zhang Weiwei (1999), nghiên cứu đã đề xuất gói giải pháp đột phá: ứng dụng quy trình phiên dịch 8 giai đoạn, chuẩn hóa kỹ thuật ghi chú ký hiệu tốc ký và thuật toán tuyến tính hóa cú pháp. Đây là tài liệu tham khảo học thuật và cẩm nang ứng dụng thực tiễn có giá trị cao, giúp sinh viên nâng cao bản lĩnh nghề nghiệp, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học để các trường đại học nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực ngôn ngữ chất lượng cao trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THUONGMAI UNIVERSITYENGLISH FACULTY ------ GRADUATION PAPER RESEARCH ON FACTORS AFFECTING ENGLISH- VIETNAMESE INTERPRETING OF ENGLISH MAJORED STUDENTS AT THUONGMAI UNIVERSITY Supervisor: Nguyen Bich Hong Student: Nguyen Thi Binh Class: K55N1 Student Code : 19D170008 HANOI – 2023 Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.com) ABSTRACT Today, in the context of globalization and deeper integration into the world, the role of interpreters in international relations is also increasing. Interpreters play an important role in interpreting important diplomatic and political issues, directly affecting the image of the country in the eyes of international friends or interpreting business transactions, contributing to the background of the country. general economy of the country. That is why the demand for this profession is increasing day by day.

Just knowing English does not mean that you can become a good interpreter, but you must be fluent and fluent in both words and grammar in both your mother tongue and foreign languages, knowledge of diplomacy and society. international integration, as well as understand the differences between the two cultures to be able to completely convey the content from the source language to the target language. However, there are many elderly people who face some problems in interpreting skills. Aware of the negative impact of these difficulties, the researcher conducted a small study to identify some common problems in the translation process.

The purpose of the study is to identify and explain the difficulties and give some measures for students to interpret well and have their own experience in the following work process. There are 100 students who are English majors at Thuong Mai University participating in this study. They have taken an interpreting course and have had experience in taking the interpreting test. Therefore, with the desire to find factors for improving the interpreting ability of students with the enthusiastic help of the participants, the researcher hopes this study will be useful to everyone.

i Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.com) ACKNOWLEDGEMENT During the process of doing the graduation paper, I have received a lot of necessary help as well considerable encouragement and valuable guidance from my teacher, my family and friends that guide and encourage me to overcome all difficulties and finish this graduation paper. First and foremost, I would like to express my deep gratitude to my supervisor, Mrs. Nguyen Bich Hong for her guidance and encouragement during my completing the graduation paper. With her insight of science as well her experience for many years are the biggest inspiration for me in completing my thesis.

This thesis could not be done successfully without her valuable advice and support Also, I would like to show my sincere thanks to all my teachers at English faculty, Thuongmai University, who has given me useful knowledge and lessons, whole – hearted advice during four years studying here. I’m grateful to English majors at Thuongmai University for their enthusiastic participation and help. Their sharing has been the prime sources of data in my study. Last but not least, I would like to thank to my family, my friends who always support and become a great motivation to help me overcome difficulties in the process of doing this research.

Because of the limited time, knowledge and practical experiences, there will have some defect and mistakes in this study. Therefore, I sincerely hope to take your remarks and suggestions for my better graduation paper. Ha Noi, April 28th, 2023 Student Nguyen Thi Binh ii Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.com) TABLE OF CONTENTS ABSTRACT.ii TABLE OF CONTENTS.iii LIST OF ABBREVIATIONS.v LIST OF TABLES AND FIGURES.vi CHAPTER 1: OVERVIEW OF THE STUDY. Aims of the study.

Scope of the study. Organization of the study.7 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW. Overview of Interpreting. The definition of Interpreting.

The importance of Interpreting. Types of interpreting. Some skills for interpreting. The factors affecting English- Vietnamese interpreting.

Experiences and knowledge. The differences between two languages. Cultural and linguistic differences between English and Vietnamese.21 iii Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911. The difficulties in English- Vietnamese Interpreting.22 CHAPTER 3: RESEARCH FINDINGS.

Results collected from the questionnaire. The student’s attitude towards English – Vietnamese interpreting section… 25 3. Current reality of English – Vietnamese Interpreting of English Majored Students at Thuongmai University. Factors affecting English – Vietnamese Interpreting Ability of English Majored Students at Thuongmai University.

Activities after interpretation of English Majored Students at Thuongmai University. Discussion the findings. Some recommendations for improving interpreting skills of English Majored Students at Thuongmai University. Suggestions for further studies.

48 iv Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.com) LIST OF ABBREVIATIONS No Abbreviations Meanings 1 TMU Thuongmai University 2 E-V English - Vietnamese 3 SL Source Language 4 TL Target Language Table 3.1 Student’s attitude towards interpreting course at TMU.2 The amount of time for practicing interpreting skill.3 Evaluation about the importance of interpretation skill for English Majored Students. 26 v Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.4 Evaluation on the benefits of studying English-Vietnamese interpreting.5 The sources teachers often use to help you practice interpreting English into Vietnamese.6 The topics that you find difficult when you study interpretation at school.1 The words’ context affecting English- Vietnamese Interpreting……….2 Background knowledge affecting English- Vietnamese Interpreting.3 Specialized vocabulary and terms affecting English - Vietnamese Interpreting.4 Personal skills affecting English - Vietnamese Interpreting.5 The differences between Vietnamese and English grammar structures affecting English - Vietnamese Interpreting.6 The differences between British culture and Vietnamese culture affecting English – Vietnamese Interpreting.7 Teaching methods affecting English – Vietnamese Interpreting.8 The activities of students when encountering a new word.9 The activities after interpreting of students.35 vi Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.com) CHAPTER 1: OVERVIEW OF THE STUDY 1. Rationale In the context of globalization today, people may ask themselves a question: How can I communicate with all the people around the world if we cannot understand what they are saying? And English is suitable with the current question. Through thousands of years of development, English has played a vital role within the integration of the whole world.

We cannot deny that English is one of the keys which motivated both the economy and society of persons. Although it's not the foremost used language within the world, it's the foremost versatile and popular language. English is considered the official language of about 60 countries around the world. English has been becoming the most popular means of communication among people.

We all know that people can’t live without communication, and English has been miraculously performing its bridging role. In fact, there is no way to express our ideas, feelings, happiness, sadness. The interpreting in the modern world is extremely important because it is the bridge between two parties and even a small mistake can lead to a different meaning in each sentence. This is a profession that has a great influence on the political and cultural harmony between countries.

Therefore, interpreters need to have love for their homeland and absolute loyalty to the lines and policies of all nations and peoples. The importance of interpreting skills is also shown in different aspects in each specific field and job. Interpreting contributes to the global economy. Giant enterprises all have one thing in common: they are heavily dependent on external relations.

Almost every foreign company or foreign association has its own interpreter. Furthermore, many important meetings and events need to be translated into the target language. All require high-quality translators and interpreters. Interpreters have an important role, all foreign negotiations and business need an interpreter.

Interpreting can open up millions of new knowledge. It gives us access to many different worldviews and allows us to 1 Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.com) learn from experts from other countries and cultures. Furthermore, interpreting supports critical thinking and encourages us to listen to what others have to say. However, with a language as complex and in-depth as Vietnamese, English - Vietnamese interpretation still has many great challenges.

Translating and interpreting are not simply the substitution of words from one language to a different, they are the intersection of two different cultures. Therefore, not all learners can avoid making mistakes. Perhaps, due to the difference in culture, mother tongue, or awareness. Vietnam's English faculty students normally and English Majored students at Thuongmai University particularly still make lots of errors within the interpreting process.

In fact, there are quite many students making studies on difficulties or mistakes within the practice of interpretation, but the topic of interpreting practice has not yet been carefully explored. As an English Majored student at Thuongmai University, I can realize the importance of the practice of interpreting and look forward to studying it further. For those reasons, I have decided to choose the study “Research on Factors Affecting English-Vietnamese Interpreting of English Majored Students at Thuongmai University ''. I hope this study will contribute to clarify the factors affecting of learning interpreting ability.

Additionally, it will help to find out solutions to help students of English department at Thuong Mai University improve their learning and practice efficiency, contribute to improving their English interpreting ability to support their future work.1 Previous studies in Viet Nam Globalization has become the most popular trend, and Vietnam is not out of this concept. Global integration means citizens of other countries must have good English proficiency, however, Vietnamese still face various difficulties to meet these needs. I found that almost all Vietnamese students studying English still have problems when interpreting from English to Vietnamese, some of their pronunciations are quite weak. 2 Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.com) Besides, many students are majoring in the English language or majoring in translation and interpretation researched topics in translation - interpreting practice.

However, for the subject of practice interpreting, the number of studies is still quite small. With a particular issue in interpreting ability, I have collected an interesting and practical research paper. Thus, I would like to depend on these studies as reference materials for my graduation paper. The study was conducted by Ms.

Nguyen Thi Bich Hang – a student of the Foreign Language faculty at Danang Architecture University in 2019. Her title study is: “Difficulties in interpreting English for foreign teachers in children's English classes at English for Success center.” The purpose of the study is to find out the difficulties when interpreting for foreign teachers in communication English classes at the English for Success Center. Since then, proposing solutions to overcome those difficulties to make their translation work better as well as advising students who have been and are about to perform this interpretation work. I highly appreciate the research direction of the topic as well as its results and conclusions.

Moreover, I have the study “Factors Affecting English Linguistic Students’ Interpreting Quality” as a reference. This was conducted by Ms. Pham Hong Trang in 2020. The aim of the paper is to examine factors affecting the quality of 82 English linguistic students’ consecutive interpreting at one university in Hanoi.

The survey is designed and analyzed on the basis of “criteria of a good interpreter” (Nguyen Quoc Hung, 2007). This study uses both qualitative and quantitative methods. The results show that the factors are listening skills, speaking skills -speaking reaction, basic and specialized vocabularies, culture of the target language and culture of source language. To different extents, these factors influence students’ interpreting process and their performances.

Besides I also study the topic “A study on difficulties in Vietnamese - English interpreting encountered by English major students at Thuongmai University” of the 3 Downloaded by MAI ??I CÁT (maingoc0911.com) student Nguyen Thi Huyen in 2021. These topics will help me complete my graduation thesis and clarify other issues about English – Vietnamese interpreting. Since then, the results of this study will be really useful for me as well as for the students of the English department of Thuongmai University.2 Previous study abroad In the foreign context, Jackie Xiuyan and Jun Pan did a research on February, 2014. They studied about Learner Factors, Self-perceived Language Ability and Interpreting Learning.