Chương 1: Tổng quan về nghiên cứu - Chương 2: Cơ sở lý luận về công bố thông tin và các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin doanh nghiệp - Chương 3: Phương pháp nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin - Chương 4: Phân tích kết quả nghiên cứu - Chương 5: Kết luận và kiến nghị LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG BỐ THÔNG TIN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỨC ĐỘ CÔNG BỐ THÔNG TIN DOANH NGHIỆP 2. Các khái niệm chung về công bố thông tin của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán. Khái niệm về công bố thông tin. Công bố thông tin được hiểu theo sổ tay công bố thông tin là phương thức để thực hiện quy trình minh bạch của doanh nghiệp nhằm đảm bảo các cổ đông và công chúng đầu tư có thể tiếp cận thông tin một cách công bằng và đồng thời.
Các thông tin niêm yết được công bố rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng như sách, báo, đặc biệt là internet. Công bố thông tin đó là cách thức đưa toàn bộ thông tin của một doanh nghiệp trong quá khứ, những biến động xảy ra trong hiện tại và những dự toán cho tương lai. Công bố thông tin được thực hiện phục vụ cho nhiều đối tượng như: ủy ban chứng khoán, cơ quan thuế, nhà đầu tư, tổ chức tín dụng, ngân hàng, chủ nợ,…. Thông tin công bố kịp thời và đáng tin cậy sẽ giúp những người sử dụng thông tin có thể đánh giá tổng quan về tình hình hoạt động của một doanh nghiệp và những tiềm năng của doanh nghiệp đó trong tương lai.
Thông tin không trung thực, không minh bạch, không rõ ràng sẽ ảnh hưởng không tốt đến hoạt động của thị trường chứng khoán, đến các đối tượng sử dụng thông tin, tăng chi phí vốn và kết quả là phân bố nguồn lực không hiệu quả. Vai trò của công bố thông tin trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Thị trường chứng khoán đang đóng một vai trò rất quan trọng đến sự phát triển của nền kinh tế. Vì vậy những thông tin được công bố là một yếu tố quan trọng có ảnh hưởng đến việc phân bổ hiệu quả các nguồn lực xã hội và giảm thiểu sự nhiễu loạn thông tin giữa doanh nghiệp và các đối tượng sử dụng thông tin bên ngoài doanh nghiệp.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Những thông tin được công bố sẽ giúp cho những cá nhân, tổ chức bên trong và bên ngoài doanh nghiệp hiểu về những hoạt động, chính sách, sự tuân thủ các quy định do Nhà Nước yêu cầu và những mối quan hệ phát sinh với cộng đồng nơi doanh nghiệp đang hoạt động. Những hoạt động của việc công bố thông tin trên thị trường chứng khoán là một công cụ quan trọng tác động lên lợi ích của các doanh nghiệp niêm yết và bảo vệ các nhà đầu tư tránh được những rủi ro. Nếu việc công bố thông tin có hiệu quả có thể thu hút vốn đầu tư, tạo dựng niềm tin và gia tăng lợi ích cho các doanh nghiệp niêm yết. Ngược lại việc công bố thông tin không minh bạch, giấu giếm hay cố tình gian lận sẽ gia tăng hành vi kinh doanh mất đạo đức, tốn kém chi phí cho những ai quan tâm, gây mất lòng tin từ nhà đầu tư, phân bổ nguồn lực không hiệu quả, không những thiệt hại cho doanh nghiệp, cổ đông, nhà đầu tư mà còn là cả nền kinh tế của một đất nước.
Những thông tin thường xuyên được cập nhật sẽ thu hút được sự quan tâm của các cổ đông tiềm năng và cổ đông. Nếu thông tin đáng tin cậy và có khả năng so sánh được thì sẽ giúp các cổ đông đưa ra những quyết định về quản lý như về định giá, quyền biểu quyết và quyền sở hữu, nhà đầu tư thì đưa ra những quyết định về đầu tư. Các cá nhân, tổ thức khi tham gia thị trường như các nhà đầu tư vốn, nhà xuất nhập khẩu, chủ sở hữu trái phiếu, các ngân hàng, doanh nghiệp,…tất cả đều cần cập nhật thông tin hằng ngày để có thể hoạt động, kinh doanh trong nền kinh tế thị trường. Và nếu những thông tin cần thiết không chính xác hoặc không có sẵn, người tham gia thị trường sẽ tìm đến phương án đầu cơ, tin đồn, tìm những phương thức không trung thực để có được thông tin và thậm chí là tung ra những thông tin bất lợi nhằm “hạ gục” đối thủ.
Điều này giải thích vì sao người ta lại lập luận rằng một trong những bất ổn kinh tế của Việt Nam hiện nay có thể bắt nguồn từ việc thiếu dữ liệu kinh tế kịp thời, đáng tin cậy và sự yếu kém trong công tác truyền thông về các chính sách thay đổi đến thị trường. Vì vậy, với việc công bố thông tin đầy đủ, kịp thời và chính xác trên thị trường chứng khoán có vai trò quan trọng không chỉ đối với doanh nghiệp, công chúng đầu tư mà còn giúp các cơ quan quản lý hiệu quả hơn. Với doanh nghiệp đó là cơ hội LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 tạo lập quan hệ, gắn kết với cổ đông, các bên có liên quan và thu được lợi ích từ các nhà đầu tư.Với các nhà đầu tư đó là cơ hội tiếp cận những thông tin phù hợp để đưa ra các quyết định đầu tư. Với cơ quan quản lý đó là những thông tin phục vụ công tác quản lý, giám sát và đưa ra những chính sách phù hợp nhằm phát triển thị trường.
“Công khai - Minh bạch – Công Bằng” là chủ trương của Sở Giao Dịch Chứng Khoán Hà Nội cũng là chủ trương của Ủy Ban Chứng Khoán Việt Nam. Phân loại công bố thông tin. Phân loại công bố thông tin theo sự tự nguyện hoặc không tự nguyên. - Công bố thông tin bắt buộc: là những thông tin công bố được thực hiện theo những quy định của một quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ.
Những công bố này được trình bày theo những quy định của Luật Kinh Doanh, Ủy Ban Chứng Khoán, các cơ quan quản lý về kế toán, GAAP (Generally accepted accounting Principle). Các công bố thông tin được thể hiện trong bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ và thuyết minh báo cáo tài chính theo Luật Kế Toán. - Công bố thông tin tự nguyện (hay thông tin không bắt buộc): là ngoài những thông tin bắt buộc ở trên phải công bố thì để thỏa mãn như cầu của người sử dụng thông tin ở ngoài doanh nghiệp thì các doanh nghiệp sẽ tùy theo ý thức và động cơ để công bố thêm những thông tin tự nguyện. Việc công bố càng nhiều thông tin tự nguyện sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, đạt được nhiều lợi ích, thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư.
Các thông tin tự nguyện đươc cung cấp thêm trong Thuyết minh báo cáo tài chính ngoài những thông tin bắt buộc phải thể hiện. Theo xu hướng hiện nay thì công bố thông tin tự nguyện đang thu hút sự quan tâm rất lớn của người sử dụng thông tin. Và vì xu hướng đó nên các công ty đươc khuyên cáo sẽ thu được nhiều lợi ích hơn từ việc công bố những thông tin tự nguyện. Phân loại công bố thông tin theo phạm vi khái quát.
- Thông tin riêng lẻ theo từng nhóm chứng khoán. - Thông tin ngành, nhóm ngành. - Thông tin của Sở Giao Dịch Chứng Khoán hay cả quốc gia. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Phân loại công bố thông tin theo thời điểm công bố: - Thông tin công bố định kỳ: các thông tin định kỳ thường là các báo cáo tài chinh thường niên, báo cáo tài chính năm, báo cáo tình hình quản trị công ty. Việc lập báo cáo tài chính phải tuân thủ theo các quy định của Bộ Tài Chính về Chế độ kế toán doanh nghiệp, Luật kế toán, các chuẩn mực kế toán… - Thông tin công bố bất thường: các thông tin bất thường cần phải công bố như tài khoản ngân hàng bị đóng băng hoặc hoạt động trở lại, tạm ngừng hoặc giải thể công ty. - Thông tin công bố theo yêu cầu: các thông tin được công bố theo yêu cầu của Ủy Ban Chứng Khoán Nhà Nước, Sở Giao Dịch Chứng Khoán. Nội dung công bố thông tin phải nêu rõ sự kiện được Ủy Ban Chứng Khoán Nhà Nước, Sở Giao Dịch Chứng Khoán yêu cầu công bố; nguyên nhân và đánh giá của công ty về tính xác thực của sự kiện đó, giải pháp khắc phục (nếu có).
Phân loại thông tin theo thời gian. - Thông tin quá khứ, thông tin hiện tại và thông tin dự báo cho tương lai - Thông tin theo thời gian (phút, ngày, …) - Thông tin tổng hợp theo thời gian (tuần, tháng, quý, năm) 2. Phân loại thông tin theo nguồn thông tin. - Thông tin trong nước và quốc tế - Thông tin của các tổ chức tham gia thị trường: Tổ chức niêm yết, công ty chứng khoán và Sở Giao Dịch Chứng Khoán.
- Thông tin từ các phương tiện thông tin đại chúng (báo, truyền hình, mạng Internet,…) 2. Phân loại thông tin theo thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp. - Đối với thị trường sơ cấp: Thường là những thông tin của các tổ chức lần đầu phát hành chứng khoán lên thị trường chứng khoán. Ủy Ban Chứng Khoán là nơi sẽ nhận hồ sơ phát hành theo luật và chịu trách nhiệm về hoạt động phát hành của tổ chức phát hành.
Hiện nay ở nước ta, Ủy Ban Chứng Khoán do Bộ Tài Chính quản lý, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 chịu trách nhiệm quản lý việc công bố thông tin công và chào bán chứng khoán trên thị trướng cấp thông qua báo cáo tài chính - Đối với thị trường thứ cấp: Là những thông tin được công bố của các tổ chức niêm yết trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán.Các tổ chức niêm yết có nhiệm vụ quan trọng là công bố thông tin kịp thời, chính xác vì những thông tin này có thể ảnh hưởng đến giá cả và khối lượng cổ phiếu lưu hành trên thị trường chứng khoán. Trách nhiệm công bố thông tin là yêu cầu quan trọng và là điều kiện bắt buộc khi muốn tổ chức được niêm yết trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán. Yêu cầu về công bố thông tin. Yêu cầu về công bố thông tin kế toán.