Luận văn nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh do giun tròn trichocephalus spp gây ra ở lợn tại huyện phổ yên tỉnh thái nguyên

Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh giun tròn Trichocephalus spp ở lợn tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên, giúp nâng cao sức khỏe vật nuôi.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Ngân
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Biện Pháp Phòng Trị Bệnh Giun Tròn Trichocephalus Spp. Ở Lợn Tại Huyện Phổ Yên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1.1. Đặc điểm sinh học của giun T.
• 2.1.2. Vị trí của giun T. suis trong hệ thống phân loại động vật học
• 2.1.3. Đặc điểm hình thái, cấu tạo của giun T.
• 2.1.4. Vòng đời của giun T.
• 2.1.5. Sự phát triển, sức đề kháng của trứng giun T. suis lợn ở ngoại cảnh
• 2.1.6. Đặc điểm dịch tễ bệnh giun T.
• 2.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
• 2.2.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.2.2. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. ĐỐI TƯỢNG VÀ VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Vật liệu nghiên cứu
• 3.2. ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 3.3.1. Tình hình nhiễm giun T. suis ở lợn tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
• 3.3.2. Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh giun T. suis cho lợn. Xác định hiệu lực và độ an toàn của một số thuốc tẩy giun T. suis cho lợn
• 3.3.3. Nghiên cứu biện pháp phòng bệnh giun T. suis lợn ở huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
• 3.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.4.1. Phương pháp nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh T. suis cho lợn
• 3.4.2. Xác định hiệu lực và độ an toàn của thuốc tẩy T. suis cho lợn
• 3.4.3. Bố trí thí nghiệm xác định công thức ủ phân có khả năng sinh nhiệt tốt để diệt trứng T.
• 3.4.4. Phương pháp thử nghiệm các biện pháp phòng bệnh T. suis trên thực địa
• 3.4.5. Đề xuất quy trình phòng trị bệnh T. suis cho lợn
• 3.4.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. TÌNH HÌNH NHIỄM GIUN T. SUIS Ở LỢN TẠI HUYỆN PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN
• 4.2. NGHIÊN CỨU BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH GIUN T. SUIS CHO LỢN
• 4.2.1. Hiệu lực và độ an toàn của thuốc tẩy trong điều trị bệnh giun T. suis cho lợn
• 4.2.2. Hiệu lực và độ an toàn của một số thuốc tẩy trong điều trị bệnh giun T. suis cho lợn thí nghiệm
• 4.2.3. Hiệu lực và độ an toàn của thuốc tẩy giun T. suis cho lợn trên thực địa
• 4.2.4. Nghiên cứu công thức ủ phân để tăng khả năng sinh nhiệt diệt trứng giun T. suis của 3 công thức ủ
• 4.2.5. Nghiên cứu thử nghiệm biện pháp phòng bệnh giun T. suis cho lợn
• 4.2.6. Thử nghiệm quy trình phòng trị bệnh giun T. suis cho lợn
• 4.2.7. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun T. suis ở lợn sau 2 tháng thử nghiệm
• 4.2.8. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun T. suis ở lợn sau 3 tháng thử nghiệm
• 4.2.9. ĐỀ XUẤT VÀ ỨNG DỤNG QUY TRÌNH PHÒNG TRỊ BỆNH GIUN T.
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Giun Tròn Trichocephalus spp

Bệnh do giun tròn Trichocephalus spp. gây ra là một vấn đề phổ biến trong chăn nuôi lợn, đặc biệt ở các vùng có khí hậu nhiệt đới ẩm như Việt Nam. Bệnh thường diễn ra âm thầm, gây ảnh hưởng lớn đến năng suất và hiệu quả kinh tế của người chăn nuôi. Giun tròn ký sinh trong ruột già của lợn, gây viêm nhiễm, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng khác. Việc nghiên cứu và áp dụng các biện pháp phòng trị hiệu quả là vô cùng cần thiết để bảo vệ sức khỏe đàn lợn và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Theo Trịnh Văn Thịnh và cs (1978), bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa ở lợn thường diễn ra ở thể mạn tính, làm lợn chậm lớn và tăng chi phí điều trị.

1.1. Đặc điểm sinh học của giun Trichocephalus suis

Trichocephalus suis là một loài giun tròn ký sinh phổ biến ở lợn. Giun trưởng thành có hình dạng đặc trưng với phần đầu mảnh như sợi tóc và phần thân sau phình to. Vòng đời của giun không cần vật chủ trung gian, trứng theo phân ra ngoài và phát triển thành dạng cảm nhiễm trong môi trường. Thời gian hoàn thành vòng đời khoảng 30-52 ngày. Theo Phạm Sỹ Lăng và cs (2009), giun T. suis có màu trắng đục và thân chia làm hai phần rõ rệt.

1.2. Vòng đời và sự phát triển của ấu trùng giun tròn

Vòng đời của giun tròn diễn ra qua hai giai đoạn chính: giai đoạn phát triển trong môi trường và giai đoạn ký sinh trong cơ thể lợn. Trứng giun sau khi thải ra ngoài cần một thời gian nhất định để phát triển thành dạng ấu trùng cảm nhiễm. Điều kiện môi trường như nhiệt độ và độ ẩm ảnh hưởng lớn đến tốc độ phát triển của trứng. Khi lợn nuốt phải trứng cảm nhiễm, ấu trùng sẽ nở ra và ký sinh trong ruột già. Theo Lương Văn Huấn và cs (1990), giun T. suis có thể sống trong cơ thể lợn khoảng 114 ngày.

II. Thách Thức Trong Phòng Trị Bệnh Giun Tóc ở Lợn tại Phổ Yên

Tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên, bệnh do giun tóc ở lợn gây ra là một vấn đề đáng quan tâm. Do điều kiện chăn nuôi còn nhiều hạn chế, vệ sinh chuồng trại chưa đảm bảo, tỷ lệ nhiễm giun ở lợn còn khá cao. Việc sử dụng thuốc tẩy giun không đúng cách, dẫn đến tình trạng kháng thuốc trị giun, cũng là một thách thức lớn trong công tác phòng trị bệnh. Bên cạnh đó, kiến thức của người chăn nuôi về bệnh giun và các biện pháp phòng ngừa còn hạn chế, gây khó khăn cho việc triển khai các chương trình phòng bệnh hiệu quả. Cần có những nghiên cứu cụ thể để đánh giá tình hình nhiễm giun và đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.

2.1. Tình hình nhiễm giun tròn ở lợn tại huyện Phổ Yên

Tình hình nhiễm giun tròn ký sinh ở lợn tại huyện Phổ Yên còn diễn biến phức tạp. Các yếu tố như mật độ chăn nuôi cao, điều kiện vệ sinh kém và tập quán chăn nuôi truyền thống tạo điều kiện thuận lợi cho giun phát triển và lây lan. Việc khảo sát và đánh giá tỷ lệ nhiễm giun ở các hộ chăn nuôi là cần thiết để có cái nhìn tổng quan về tình hình dịch bệnh và đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

2.2. Kháng thuốc trị giun Nguy cơ tiềm ẩn trong chăn nuôi lợn

Tình trạng kháng thuốc trị giun đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn. Việc sử dụng thuốc tẩy giun không đúng liều lượng, không đúng thời điểm hoặc sử dụng các loại thuốc kém chất lượng có thể dẫn đến sự phát triển của các chủng giun kháng thuốc. Điều này làm giảm hiệu quả của việc điều trị và gây thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi. Cần có các biện pháp kiểm soát và quản lý việc sử dụng thuốc tẩy giun một cách chặt chẽ.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Biện Pháp Phòng Trị Bệnh Giun Tròn

Nghiên cứu các biện pháp phòng trị bệnh do giun tròn Trichocephalus spp. gây ra ở lợn đòi hỏi một phương pháp tiếp cận toàn diện, bao gồm việc đánh giá tình hình nhiễm giun, thử nghiệm các loại thuốc tẩy giun khác nhau, và nghiên cứu các biện pháp phòng bệnh hiệu quả. Việc xác định hiệu lực và độ an toàn của thuốc tẩy giun là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả điều trị và tránh gây tác dụng phụ cho lợn. Bên cạnh đó, việc nghiên cứu các biện pháp phòng bệnh như cải thiện vệ sinh chuồng trại, quản lý chất thải và sử dụng các loại thảo dược có tác dụng tẩy giun cũng cần được chú trọng. Các nghiên cứu cần được thực hiện trên cả quy mô thí nghiệm và thực địa để đảm bảo tính ứng dụng cao.

3.1. Xác định hiệu lực và độ an toàn của thuốc tẩy giun

Việc xác định hiệu lực của thuốc trị giun tròn cho lợn là bước quan trọng để lựa chọn loại thuốc phù hợp. Các thí nghiệm được thực hiện bằng cách so sánh số lượng trứng giun trong phân trước và sau khi điều trị. Độ an toàn của thuốc cũng cần được đánh giá để đảm bảo không gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của lợn. Các chỉ tiêu như cân nặng, tình trạng sức khỏe và các chỉ số sinh hóa máu được theo dõi trong quá trình thí nghiệm.

3.2. Nghiên cứu biện pháp phòng bệnh giun tròn bằng thảo dược

Sử dụng phòng bệnh giun tròn bằng thảo dược là một hướng đi tiềm năng trong chăn nuôi lợn an toàn sinh học. Nhiều loại thảo dược có chứa các hoạt chất có tác dụng tẩy giun tự nhiên, giúp giảm sự phụ thuộc vào thuốc hóa học. Các nghiên cứu cần tập trung vào việc xác định loại thảo dược, liều lượng và cách sử dụng hiệu quả để phòng bệnh giun cho lợn.

3.3. Đánh giá hiệu quả của việc ủ phân diệt trứng giun

Ủ phân là một biện pháp quan trọng để tiêu diệt trứng giun trong chất thải chăn nuôi. Quá trình ủ phân sinh nhiệt có thể đạt đến nhiệt độ đủ cao để tiêu diệt trứng giun. Nghiên cứu cần tập trung vào việc xác định công thức ủ phân tối ưu để đạt được hiệu quả diệt trứng giun cao nhất. Theo Nguyễn Thị Lê và cs (1996), trứng giun T. suis bị diệt dưới tác dụng của ủ phân nhiệt sinh học.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu và Ứng Dụng Thực Tiễn tại Phổ Yên

Các kết quả nghiên cứu về biện pháp phòng trị bệnh do giun tròn Trichocephalus spp. gây ra ở lợn tại huyện Phổ Yên đã cung cấp những thông tin hữu ích cho người chăn nuôi. Việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh tổng hợp, bao gồm sử dụng thuốc tẩy giun đúng cách, cải thiện vệ sinh chuồng trại và quản lý chất thải, đã giúp giảm đáng kể tỷ lệ nhiễm giun ở lợn. Bên cạnh đó, việc sử dụng các loại thảo dược có tác dụng tẩy giun cũng mang lại hiệu quả tích cực. Các kết quả này là cơ sở để xây dựng quy trình phòng trị bệnh giun hiệu quả và bền vững cho lợn tại địa phương.

4.1. Hiệu quả của quy trình phòng trị bệnh giun tròn tổng hợp

Quy trình phòng trị bệnh giun tổng hợp bao gồm nhiều biện pháp kết hợp như tẩy giun định kỳ, vệ sinh chuồng trại, quản lý chất thải và sử dụng thảo dược. Việc áp dụng quy trình này đã giúp giảm đáng kể tỷ lệ nhiễm giun và cải thiện sức khỏe đàn lợn. Các kết quả nghiên cứu cho thấy quy trình này có tính khả thi và hiệu quả cao trong điều kiện chăn nuôi thực tế.

4.2. Đề xuất quy trình phòng trị bệnh giun tròn cho lợn

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một quy trình phòng trị bệnh giun tròn hiệu quả đã được đề xuất. Quy trình này bao gồm các bước cụ thể như tẩy giun định kỳ bằng thuốc phù hợp, vệ sinh chuồng trại thường xuyên, quản lý chất thải đúng cách và bổ sung thảo dược vào thức ăn. Quy trình này có thể được áp dụng rộng rãi cho các hộ chăn nuôi lợn tại huyện Phổ Yên và các vùng lân cận.

V. Đề Xuất Quy Trình Phòng Trị Bệnh Giun Tóc Hiệu Quả Cho Lợn

Để kiểm soát hiệu quả bệnh do giun tóc ở lợn gây ra, cần có một quy trình phòng trị bệnh toàn diện và dễ áp dụng. Quy trình này nên bao gồm các biện pháp phòng bệnh chủ động, như tẩy giun định kỳ và cải thiện vệ sinh chuồng trại, cũng như các biện pháp điều trị kịp thời khi phát hiện lợn bị nhiễm giun. Việc lựa chọn thuốc tẩy giun phù hợp và sử dụng đúng liều lượng là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả điều trị và tránh gây kháng thuốc. Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức của người chăn nuôi về bệnh giun và các biện pháp phòng ngừa cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát dịch bệnh.

5.1. Lịch trình tẩy giun định kỳ cho lợn con và lợn trưởng thành

Việc tẩy giun định kỳ là một biện pháp quan trọng để phòng bệnh giun cho lợn. Lịch trình tẩy giun cần được xây dựng phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lợn. Lợn con cần được tẩy giun sớm để đảm bảo tăng trưởng tốt, trong khi lợn trưởng thành cần được tẩy giun định kỳ để duy trì sức khỏe và năng suất.

5.2. Hướng dẫn vệ sinh chuồng trại và quản lý chất thải

Vệ sinh chuồng trại và quản lý chất thải là những biện pháp quan trọng để ngăn ngừa sự lây lan của giun. Chuồng trại cần được vệ sinh thường xuyên, chất thải cần được thu gom và xử lý đúng cách để tiêu diệt trứng giun. Việc sử dụng các chất sát trùng phù hợp cũng giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm giun.

VI. Tương Lai Của Nghiên Cứu Phòng Trị Bệnh Giun Tròn ở Lợn

Nghiên cứu về phòng trị bệnh do giun tròn Trichocephalus spp. gây ra ở lợn cần tiếp tục được đẩy mạnh để tìm ra các giải pháp hiệu quả và bền vững hơn. Các hướng nghiên cứu tiềm năng bao gồm phát triển các loại thuốc tẩy giun mới có hiệu lực cao và ít gây kháng thuốc, nghiên cứu các biện pháp phòng bệnh sinh học dựa trên việc sử dụng các vi sinh vật có lợi, và tìm hiểu sâu hơn về cơ chế lây nhiễm và gây bệnh của giun để có thể can thiệp một cách hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, việc hợp tác giữa các nhà khoa học, các cơ quan quản lý và người chăn nuôi là rất quan trọng để đảm bảo các kết quả nghiên cứu được ứng dụng rộng rãi và mang lại lợi ích thiết thực cho ngành chăn nuôi.

6.1. Phát triển thuốc tẩy giun mới và giảm kháng thuốc

Phát triển các loại thuốc trị giun mới là một ưu tiên hàng đầu trong nghiên cứu về phòng trị bệnh giun. Các loại thuốc mới cần có hiệu lực cao, ít gây tác dụng phụ và ít gây kháng thuốc. Nghiên cứu cũng cần tập trung vào việc tìm hiểu cơ chế kháng thuốc của giun để có thể phát triển các biện pháp ngăn chặn sự phát triển của các chủng giun kháng thuốc.

6.2. Nghiên cứu các biện pháp phòng bệnh sinh học

Sử dụng các biện pháp phòng bệnh sinh học là một hướng đi đầy hứa hẹn trong phòng trị bệnh giun. Các biện pháp này có thể bao gồm việc sử dụng các vi sinh vật có lợi để cạnh tranh với giun, hoặc sử dụng các loại cây trồng có tác dụng tẩy giun tự nhiên. Các nghiên cứu cần tập trung vào việc xác định các biện pháp phòng bệnh sinh học hiệu quả và an toàn cho lợn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam, đáp ứng nhu cầu thực phẩm giàu dinh dưỡng và tạo thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm là môi trường thuận lợi cho các loài ký sinh trùng đường tiêu hóa phát triển. Khác với các bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn hay vi rút thường bùng phát thành dịch lớn, bệnh ký sinh trùng diễn biến mạn tính, âm thầm làm suy giảm sức đề kháng, gây còi cọc, chậm lớn, tiêu tốn thức ăn và đóng vai trò mở đường cho các bệnh truyền nhiễm kế phát nguy hiểm.

Tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên, chăn nuôi lợn là sinh kế chủ yếu của đông đảo người dân nông thôn. Dù vậy, tại địa phương này chưa có công trình nghiên cứu khoa học nào được tiến hành một cách đầy đủ và có hệ thống về các biện pháp phòng chống và điều trị bệnh do giun tròn Trichocephalus spp. (giun tóc) gây ra trên đàn lợn. Trước thực trạng đó, đề tài "Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh do giun tròn Trichocephalus spp. gây ra ở lợn tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên" được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu cấp bách của thực tiễn chăn nuôi địa phương.

Văn bản xác định rõ ràng hai mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh do Trichocephalus spp. gây ra ở lợn.
2. Đề xuất quy trình phòng trị bệnh giun Trichocephalus spp. cho lợn đạt hiệu quả ứng dụng thực tiễn.

Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm:

1. Điều tra tình hình nhiễm giun Trichocephalus suis ở lợn tại một số xã thuộc huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
2. Xác định hiệu lực tẩy trừ và độ an toàn của một số loại thuốc tẩy giun (Levasol 7,5%, Bendazol, Ziquan-mectin) trên lợn thí nghiệm và lợn nuôi trên thực địa.
3. Nghiên cứu công thức ủ phân nhiệt sinh học nhằm nâng cao khả năng sinh nhiệt để tiêu diệt trứng giun Trichocephalus suis.
4. Thử nghiệm các biện pháp phòng bệnh trên thực địa qua các mốc thời gian 2 tháng và 3 tháng, từ đó xây dựng và hoàn thiện quy trình phòng trị bệnh phù hợp với điều kiện chăn nuôi tại cơ sở.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là đàn lợn ở các lứa tuổi khác nhau nuôi tại các hộ nông dân và trang trại trên địa bàn huyện Phổ Yên, cùng các vật liệu thí nghiệm gồm mẫu phân tươi, các loại hóa dược thú y đặc hiệu, nguyên liệu ủ phân (phân chuồng, lá xanh băm nhỏ, tro bếp, vôi bột) và dụng cụ xét nghiệm chuyên dụng. Phạm vi nghiên cứu về không gian được triển khai tại 3 xã trọng điểm gồm Hồng Tiến, Đồng Tiến và Nam Tiến thuộc huyện Phổ Yên; công tác phân tích, xét nghiệm mẫu được thực hiện tại Phòng thí nghiệm Khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Thời gian nghiên cứu được tiến hành liên tục từ ngày 13 tháng 06 năm 2013 đến ngày 18 tháng 11 năm 2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý luận của khóa luận dựa trên các dẫn liệu khoa học về hệ thống phân loại động vật học và đặc tính sinh học của loài Trichocephalus suis (Schrank, 1788). Theo các tài liệu phân loại học của Phan Thế Việt và cs (1977), Nguyễn Thị Lê và cs (1996), vị trí phân loại của loài này thuộc:

• Lớp: Nematoda Rudolphi, 1808
• Phân lớp: Enoplia Chitwood, 1933
• Bộ: Trichocephalida Skrjabin et Schulz, 1928
• Phân bộ: Trichocephalata Skrjabin et Schulz, 1928
• Họ: Trichocephalidae Baird, 1953
• Phân họ: Trichocephalinae Ransom, 1911
• Giống: Trichocephalus Schrank, 1788
• Loài: Trichocephalus suis Schrank, 1788

Về mặt hình thái học, Trichocephalus suis có cấu tạo cơ thể đặc trưng với thân chia thành hai phần rõ rệt: phần trước mỏng, thon dài như sợi tóc chiếm 2/3 chiều dài cơ thể; phần sau ngắn và dày chứa ruột cùng cơ quan sinh dục. Giun đực dài trung bình 40,35 mm (dao động 33,0 - 48,0 mm), đuôi cuộn xoắn ốc với gai giao hợp nhọn dài 1,74 - 2,48 mm được bọc trong bao gai phủ đầy gai nhỏ xếp theo trật tự quân cờ. Giun cái dài trung bình 45,55 mm (dao động 38,0 - 53,0 mm), đuôi tù, âm hộ hình trụ hơi cong nằm ở ranh giới giữa phần trước và phần sau thân. Trứng giun có hình hạt chanh, màu vàng nhạt, kích thước 0,052 - 0,066 x 0,025 - 0,030 mm, vỏ dày hai lớp với hai nút trong suốt ở hai cực.

Vòng đời của Trichocephalus suis phát triển theo phương thức trực tiếp, không qua vật chủ trung gian, hoàn thành trong khoảng 30 - 52 ngày và tuổi thọ giun trong ký chủ kéo dài 4 - 5 tháng (khoảng 114 ngày). Trứng theo phân ra môi trường ngoài gặp điều kiện thuận lợi (nhiệt độ 18 - 30°C, ẩm độ 80 - 85%) sẽ phát triển thành trứng cảm nhiễm chứa ấu trùng sau 15 - 28 ngày. Khi lợn ăn uống phải thức ăn, nước uống nhiễm trứng cảm nhiễm, ấu trùng chui ra và cắm sâu vào niêm mạc manh tràng, kết tràng trong 2 tuần, sau đó phát triển thành giun trưởng thành. Cơ chế bệnh sinh của giun bao gồm tác động cơ giới (cắm đầu sâu vào niêm mạc gây viêm, xuất huyết ruột, loét và bong tróc niêm mạc, dẫn đến hội chứng giống lỵ), tác động chiếm đoạt dinh dưỡng, tác động tiết độc tố gây suy nhược, thiếu máu và tác động mở đường cho các tác nhân vi khuẩn kế phát như xoắn khuẩn, phẩy khuẩn.

Khóa luận tổng quan các nhóm hóa dược tẩy ký sinh trùng đường tiêu hóa:

• Nhóm Benzimidazol (ức chế enzym Fumaratreductase, cản trở hấp thu glucose của giun).
• Nhóm Macrolid (Ivermectin).
• Nhóm Imidazothiazol (Levamisol, Tetramisol - kích thích hạch thần kinh gây liệt co cứng, ức chế Fumaratreductase và kích thích miễn dịch ký chủ).
• Nhóm Piperazin (gây liệt mềm cơ giun).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm được thiết kế đồng bộ:

• Phương pháp chẩn đoán định tính: Dùng phương pháp lắng cặn - tuyển nổi Fülleborn (nước muối bão hòa NaCl có tỷ trọng D = 1,18 - 1,2), phương pháp Darling (ly tâm kết hợp nước muối bão hòa ở tốc độ 3000 vòng/phút trong 3 - 5 phút), phương pháp Cherbovich (dung dịch MgSO4 bão hòa) và phương pháp soi tươi trực tiếp trên phiến kính với glycerin.
• Phương pháp chẩn đoán định lượng: Sử dụng buồng đếm McMaster để xác định số lượng trứng giun trên một gam phân (EPG), từ đó phân loại cường độ nhiễm thành 3 mức: nhẹ (≤ 500 trứng/g), trung bình (> 500 - 1000 trứng/g) và nặng (> 1000 trứng/g).
• Phương pháp xác định khối lượng lợn: Cân trực tiếp đối với lợn nhỏ hoặc đo kích thước vòng ngực (VN) và dài thân (DT) bằng thước dây rồi tính theo công thức: $P (kg) = 87,5 \times VN^2 \times DT$.
• Phương pháp thử nghiệm thuốc: Đánh giá hiệu lực và độ an toàn của 3 loại thuốc: Levasol 7,5% (liều 1 ml/10 kg thể trọng), Bendazol (liều 1 g/10 kg thể trọng) và Ziquan-mectin (liều 1 ml/10 kg thể trọng) trên lợn thí nghiệm (5 con/lô) và đàn thực địa (118 con). Xét nghiệm phân vào các ngày thứ 5, 10 và 15 sau tẩy để kiểm tra cường độ trứng; mổ khám kiểm tra số giun sót lại tại manh tràng sau 20 ngày; theo dõi phản ứng lâm sàng của lợn sau khi dùng thuốc 1 giờ và liên tục sau đó.
• Phương pháp ủ phân nhiệt sinh học: Bố trí 3 công thức phối trộn nguyên liệu trên khối lượng 200 kg phân chuồng với các tỷ lệ lá xanh băm nhỏ (40 kg), tro bếp (12 kg), vôi bột (10 kg); ủ kín bằng cách trát bùn bên ngoài đống ủ; đặt các túi vải nhỏ chứa mẫu phân nhiễm giun vào đống ủ; định kỳ đo nhiệt độ đống ủ bằng nhiệt kế 100°C và xét nghiệm tỷ lệ trứng sống/chết.
• Phương pháp thử nghiệm thực địa: Chia đàn lợn thành 2 lô đồng đều (lô thử nghiệm áp dụng biện pháp phòng trị tổng hợp gồm tẩy giun định kỳ, vệ sinh chuồng trại, nguồn nước và ủ phân; lô đối chứng nuôi theo tập quán cũ); theo dõi tỷ lệ và cường độ nhiễm sau 2 tháng và 3 tháng.
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu thu thập được tính toán giá trị trung bình, sai số chuẩn ($X \pm mx$) và tỷ lệ phần trăm theo phương pháp thống kê sinh học của Nguyễn Văn Thiện (2008) bằng phần mềm Microsoft Excel 2007.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vai trò của ngành chăn nuôi lợn và tác hại mạn tính của bệnh giun tóc đối với sức khỏe đàn vật nuôi. Phần này xác định rõ mục tiêu tổng quát, nhiệm vụ nghiên cứu, ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung dữ liệu ký sinh trùng học thú y tại Thái Nguyên, cùng ý nghĩa thực tiễn là cung cấp cơ sở khoa học để người chăn nuôi áp dụng quy trình phòng trị hiệu quả.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng hợp các nghiên cứu trong nước và quốc tế về giun Trichocephalus suis. Tác giả phân tích chi tiết vị trí phân loại, đặc điểm hình thái học của giun đực, giun cái và trứng, chu kỳ sinh học và sức đề kháng của trứng giun ngoài ngoại cảnh (trứng bị tiêu diệt ở nhiệt độ từ 45°C trở lên hoặc dưới tác dụng của hóa chất sát trùng như NaOH 2%, Cresyl 3%, nước vôi 10%). Tác giả phân tích các yếu tố dịch tễ học như lứa tuổi (lợn dưới 6 tháng tuổi mắc bệnh nhiều nhất), mùa vụ (lây nhiễm mạnh từ xuân đến thu), phương thức chăn nuôi (nuôi thả rông có tỷ lệ nhiễm cao hơn nuôi nhốt), cơ chế bệnh sinh, triệu chứng lâm sàng thể hiện hội chứng giống hồng lỵ và các bệnh tích đặc trưng tại niêm mạc ruột già. Đồng thời, chương này tổng quan các nhóm thuốc tẩy giun hiện hành và các công trình nghiên cứu dịch tễ tại các vùng sinh thái của Việt Nam và thế giới.

Phần 3: Đối tượng, vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương trình bày cụ thể về đối tượng lợn nuôi tại huyện Phổ Yên, vật liệu hóa chất và trang thiết bị phòng thí nghiệm, địa điểm thực hiện (Trạm Thú y huyện Phổ Yên và Phòng thí nghiệm Khoa Chăn nuôi Thú y - Đại học Nông Lâm Thái Nguyên) cùng mốc thời gian từ tháng 6 đến tháng 11 năm 2013. Tác giả mô tả chi tiết phương pháp lấy mẫu, các kỹ thuật xét nghiệm định tính Fülleborn, Darling, Cherbovich và kỹ thuật định lượng bằng buồng đếm McMaster; quy trình xác định khối lượng lợn; phương pháp bố trí thí nghiệm đánh giá hiệu lực, độ an toàn của 3 loại thuốc tẩy; phương pháp bố trí 3 công thức ủ phân nhiệt sinh học; phương pháp thử nghiệm phòng bệnh trên thực địa theo hai lô đối chứng - thử nghiệm; và phương pháp xử lý thống kê sinh học.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương này tập trung phân tích các dữ liệu thực nghiệm thu được:

• Dữ liệu khảo sát dịch tễ trên 514 lợn tại 3 xã (Hồng Tiến, Đồng Tiến, Nam Tiến) phản ánh tỷ lệ nhiễm chung là 28,40%, phân bố cường độ nhiễm chủ yếu ở mức nhẹ và trung bình.
• Dữ liệu thử nghiệm thuốc trên lô nhỏ (15 lợn) và thực địa (118 lợn) chứng minh hiệu lực làm sạch trứng và độ an toàn của Levasol 7,5%, Bendazol và Ziquan-mectin, trong đó Ziquan-mectin đạt tỷ lệ sạch trứng 100%.
• Dữ liệu theo dõi diễn biến nhiệt độ và hiệu quả diệt trứng giun của công thức ủ phân nhiệt sinh học I qua 55 ngày theo dõi, chứng minh nhiệt độ khối ủ tăng cao trên 45 - 53°C có khả năng diệt hoàn toàn 100% trứng giun sau 40 ngày.
• Dữ liệu về tỷ lệ và cường độ nhiễm giun ở lợn trước thử nghiệm, sau 2 tháng và sau 3 tháng áp dụng các biện pháp can thiệp; từ đó đề xuất quy trình phòng trị bệnh giun tóc toàn diện cho lợn tại địa phương.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Khóa luận đúc kết các kết luận khoa học chính về thực trạng nhiễm giun Trichocephalus suis tại huyện Phổ Yên, khẳng định hiệu lực đặc trị của 3 loại hóa dược thử nghiệm và hiệu quả diệt mầm bệnh của phương pháp ủ phân nhiệt sinh học. Tác giả đề xuất các kiến nghị cụ thể nhằm phổ biến quy trình kỹ thuật phòng trị giun tóc vào mạng lưới thú y cơ sở và các hộ chăn nuôi lợn tại địa phương.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ về tình hình nhiễm bệnh, hiệu lực hóa dược và hiệu quả diệt trứng mầm bệnh trong môi trường phân ủ:

Tình hình nhiễm giun Trichocephalus suis tại 3 xã thuộc huyện Phổ Yên:

Địa phương (xã)	Số lợn điều tra (con)	Số lợn nhiễm (con)	Tỷ lệ nhiễm (%)	Cường độ nhẹ: ≤ 500 trứng/g (con / %)	Cường độ trung bình: > 500 - 1000 trứng/g (con / %)	Cường độ nặng: > 1000 trứng/g (con / %)
Hồng Tiến	172	56	32,56	32 (57,14%)	17 (30,36%)	7 (12,50%)
Đồng Tiến	164	49	29,88	30 (61,22%)	14 (28,57%)	5 (10,20%)
Nam Tiến	178	41	23,03	27 (63,41%)	11 (26,83%)	3 (7,32%)
Tính chung	514	146	28,40	89 (60,96%)	42 (28,77%)	15 (10,27%)

Hiệu lực và độ an toàn của các loại thuốc tẩy giun trên đàn lợn thực địa:

Loại thuốc và liều dùng	Số lợn điều trị (con)	Cường độ trước tẩy ($X \pm mx$ trứng/g)	Số lợn còn trứng sau 15 ngày (con)	Cường độ sau tẩy 15 ngày ($X \pm mx$ trứng/g)	Số lợn sạch trứng (con)	Hiệu lực tẩy sạch trứng (%)	Tỷ lệ an toàn (%)
Levasol 7,5% (1 ml/10 kg TT)	38	529,74 ± 13,26	2	60 ± 8,49	36	94,73	100
Bendazol (1 g/10 kg TT)	41	518,78 ± 37,47	1	40 ± 12,25	40	97,56	100
Ziquan-mectin (1 ml/10 kg TT)	39	535,38 ± 39,37	0	0	39	100,00	100
Tính chung	118	—	3	—	115	97,46	100

Trong thí nghiệm sơ bộ trên 15 lợn (mỗi loại 5 con), sau 10 và 15 ngày điều trị, cả 3 loại thuốc đều làm sạch hoàn toàn 100% trứng giun trong phân. Mổ khám kiểm tra 5 lợn/lô sau 20 ngày dùng thuốc xác nhận không còn cá thể giun nào sống sót trong manh tràng (hiệu lực triệt để đạt 100%).

Động thái sinh nhiệt và tác dụng diệt trứng giun của công thức ủ phân I: Công thức phối trộn gồm: 200 kg phân chuồng + 40 kg lá xanh băm nhỏ + 12 kg tro bếp.

Thời gian ủ (ngày)	Nhiệt độ môi trường và ẩm độ không khí	Nhiệt độ phân ủ ($X \pm mx$ °C)	Số trứng sống/vi trường/mẫu sau ủ ($X \pm mx$)	Số trứng chết/vi trường/mẫu ($X \pm mx$)	Tỷ lệ chết (%)
Ngày 1	26°C, 75%	30,67 ± 0,41	28,33 ± 5,02	0	0,00
Ngày 5	28°C, 73%	35,33 ± 0,89	23,67 ± 5,67	0	0,00
Ngày 10	28°C, 76%	39,25 ± 0,75	19,33 ± 4,60	0	0,00
Ngày 15	27°C, 74%	40,83 ± 0,54	20,33 ± 5,67	0	0,00
Ngày 20	27°C, 72%	46,17 ± 0,89	22,33 ± 2,86	1,67 ± 0,41	8,50
Ngày 25	27°C, 69%	48,67 ± 0,41	19,33 ± 1,78	5,67 ± 0,41	31,00
Ngày 30	29°C, 71%	53,17 ± 0,54	12,67 ± 1,47	6,67 ± 0,41	54,00
Ngày 35	28°C, 63%	51,83 ± 0,54	20,67 ± 2,27	17,33 ± 0,41	83,00
Ngày 40	28°C, 67%	48,83 ± 0,54	17,67 ± 2,48	17,67 ± 2,48	100,00
Ngày 45	26°C, 69%	44,33 ± 0,41	13,67 ± 1,78	13,67 ± 1,78	100,00
Ngày 50	25°C, 79%	38,67 ± 0,35	11,67 ± 2,16	11,67 ± 2,16	100,00
Ngày 55	27°C, 71%	32,33 ± 0,41	14,00 ± 1,87	14,00 ± 1,87	100,00

Từ các kết quả nghiên cứu, tác giả đề xuất các giải pháp kỹ thuật cụ thể:

• Thực hiện định kỳ tẩy giun cho đàn lợn bằng các loại thuốc có hoạt lực cao, ưu tiên sử dụng Ziquan-mectin (tiêm dưới da với liều 1 ml/10 kg thể trọng) hoặc Bendazol (trộn thức ăn với liều 1 g/10 kg thể trọng).
• Xử lý triệt để toàn bộ phân và chất thải chăn nuôi bằng phương pháp ủ nhiệt sinh học kín, phối trộn phụ gia sinh nhiệt (lá xanh, tro bếp, vôi bột) và duy trì thời gian ủ tối thiểu 40 ngày nhằm bảo đảm nhiệt độ khối ủ vượt ngưỡng 48 - 53°C để diệt 100% mầm bệnh trứng giun.
• Vệ sinh tiêu độc chuồng trại định kỳ bằng hóa chất sát trùng (nước vôi 10%, NaOH 2% hoặc Cresyl 3%), bảo đảm nguồn thức ăn và nước uống không nhiễm phân lợn.

Đóng góp mới mà tác giả tự nêu bao gồm: cung cấp những dẫn liệu khoa học đầu tiên có tính hệ thống về đặc điểm dịch tễ của bệnh giun tóc tại huyện Phổ Yên; xác định chính xác các chỉ số định lượng về hiệu lực tẩy trừ và độ an toàn của 3 loại hóa dược trên thực địa; và xây dựng thành công quy trình phòng trị tổng hợp có cơ sở khoa học và tính khả thi cao đối với điều kiện chăn nuôi nông hộ tại địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số giới hạn do điều kiện triển khai thực tế được tác giả nêu trong văn bản:

• Thời gian nghiên cứu thực địa giới hạn trong 5 tháng (từ tháng 6 đến tháng 11 năm 2013), tương ứng giai đoạn thực tập tốt nghiệp, nên chưa bao quát được toàn diện biến động dịch tễ học của bệnh theo chu kỳ trọn vẹn cả 4 mùa trong năm (đặc biệt là mùa đông lạnh khi nhiệt độ môi trường giảm sâu).
• Phạm vi khảo sát không gian tập trung tại 3 xã thuộc huyện Phổ Yên, chưa mở rộng ra toàn bộ các xã và thị trấn của huyện cũng như các vùng sinh thái lân cận.
• Dữ liệu chi tiết về nhiệt động học và tỷ lệ diệt trứng trong văn bản toàn văn mới chỉ thể hiện đầy đủ cho công thức ủ phân số I, trong khi số liệu chi tiết của công thức II và III nằm ở các bảng tiếp theo thuộc phần phụ lục và danh mục bảng.

Hướng nghiên cứu tiếp được gợi mở từ văn bản:

• Mở rộng theo dõi biến động tỷ lệ và cường độ nhiễm ký sinh trùng theo các mùa trong nhiều năm liên tục.
• Tiếp tục kiểm chứng và đánh giá so sánh hiệu quả kinh tế - kỹ thuật giữa cả 3 công thức ủ phân nhiệt sinh học trên các quy mô trang trại chăn nuôi công nghiệp tập trung.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi Thú y: Tài liệu cung cấp quy trình chuẩn mực về phương pháp bố trí thí nghiệm thực địa, kỹ thuật chẩn đoán định tính (Fülleborn, Darling, Cherbovich) và định lượng trứng giun bằng buồng đếm McMaster, cùng phương pháp tính liều hóa dược qua thể trọng lợn.
• Cán bộ kỹ thuật trạm thú y và khuyến nông cơ sở: Cung cấp thông số thực nghiệm chính xác về liều lượng sử dụng và mức độ an toàn của các hoạt chất tẩy giun phổ biến (Ziquan-mectin, Bendazol, Levasol), hỗ trợ xây dựng phác đồ điều trị thực tế.
• Người chăn nuôi và các chủ trang trại: Phần tỷ lệ phối trộn nguyên liệu ủ phân nhiệt sinh học (công thức 200 kg phân chuồng + 40 kg lá xanh + 12 kg tro bếp) và mốc thời gian ủ 40 ngày là hướng dẫn kỹ thuật có thể áp dụng trực tiếp để xử lý chất thải, ngăn ngừa tái nhiễm giun sán và bảo vệ môi trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun Trichocephalus suis ở lợn tại huyện Phổ Yên được ghi nhận như thế nào?
Qua kiểm tra 514 mẫu phân lợn tại 3 xã, tỷ lệ nhiễm chung là 28,40% (146 lợn nhiễm). Tỷ lệ nhiễm theo xã lần lượt là: xã Hồng Tiến cao nhất với 32,56% (56/172 con), tiếp theo là xã Đồng Tiến 29,88% (49/164 con) và xã Nam Tiến thấp nhất với 23,03% (41/178 con). Về cường độ nhiễm, lợn chủ yếu nhiễm ở mức nhẹ (60,96%), tiếp đến là mức trung bình (28,77%) và thấp nhất ở mức nặng (10,27%).

2. Hiệu lực tẩy sạch của 3 loại thuốc thử nghiệm trên đàn lợn thực địa đạt kết quả ra sao?
Kết quả tẩy giun trên 118 lợn thực địa cho thấy: Ziquan-mectin (liều 1 ml/10 kg thể trọng) đạt hiệu lực làm sạch trứng tuyệt đối 100% (39/39 lợn sạch trứng); Bendazol (liều 1 g/10 kg thể trọng) đạt hiệu lực làm sạch 97,56% (40/41 lợn sạch trứng); Levasol 7,5% (liều 1 ml/10 kg thể trọng) đạt hiệu lực 94,73% (36/38 lợn sạch trứng). Tỷ lệ tẩy sạch chung của cả 3 loại thuốc đạt 97,46% và mức độ an toàn đạt 100%, không ghi nhận phản ứng phụ.

3. Công thức ủ phân nhiệt sinh học số I gồm những thành phần nào và cần bao nhiêu ngày để diệt sạch 100% trứng giun?
Công thức ủ I gồm: 200 kg phân chuồng, 40 kg lá xanh băm nhỏ và 12 kg tro bếp. Khối phân ủ bắt đầu diệt một phần trứng giun từ ngày thứ 20 (khi nhiệt độ đạt 46,17°C, diệt 8,50% trứng), đạt đỉnh nhiệt độ 53,17°C ở ngày thứ 30 (diệt 54% trứng) và tiêu diệt hoàn toàn 100% trứng giun từ ngày thứ 40 (nhiệt độ 48,83°C) cho đến ngày thứ 55.

4. Vì sao bệnh giun tóc Trichocephalus suis ở lợn dễ bị chẩn đoán nhầm với bệnh hồng lỵ?
Do phần đầu của giun cắm sâu vào niêm mạc manh tràng và kết tràng làm tổn thương tổ chức, gây viêm, xuất huyết và hoại tử niêm mạc ruột già. Lợn mắc bệnh có biểu hiện phân lỏng sau chuyển sang sệt, chứa nhiều dịch nhầy và lẫn máu, mỗi lần thải phân lợn phải cong lưng rặn nhưng ra rất ít phân. Các triệu chứng lâm sàng này tương tự hội chứng hồng lỵ, nếu điều trị bằng kháng sinh thông thường sẽ không khỏi mà phải xét nghiệm phân tìm trứng giun mới xác định đúng bệnh.

5. Khối lượng của lợn lớn được xác định bằng công thức nào trước khi sử dụng thuốc tẩy giun?
Tác giả xác định khối lượng lợn lớn thông qua việc đo kích thước bằng thước dây và tính toán theo công thức: $P (kg) = 87,5 \times VN^2 \times DT$, trong đó $P$ là khối lượng tính bằng kilôgam, $VN$ là vòng ngực tính bằng mét và $DT$ là chiều dài thân tính bằng mét.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thanh đã phản ánh có hệ thống bức tranh dịch tễ bệnh giun tròn Trichocephalus suis trên đàn lợn tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên với tỷ lệ nhiễm trung bình 28,40%. Nghiên cứu đã chứng minh thực nghiệm hiệu lực đặc trị cao và độ an toàn tuyệt đối của 3 loại hóa dược (trong đó Ziquan-mectin đạt hiệu lực tẩy sạch 100%), đồng thời xác lập thông số nhiệt động học của công thức ủ phân nhiệt sinh học có khả năng diệt hoàn toàn trứng giun sau 40 ngày. Những kết quả thực nghiệm này cung cấp cơ sở khoa học chuẩn xác để xây dựng và nhân rộng quy trình phòng trị tổng hợp bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho ngành chăn nuôi lợn tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Nghề chăn nuôi lợn đã trở nên phổ biến và phát triển mạnh mẽ ở nước ta với nhiều quy mô lớn nhỏ khác nhau, từ các hộ gia đình chăn nuôi nhỏ lẻ đến các trang trại chăn nuôi lớn. Sản phẩm từ con lợn đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cần thiết cho con người, không chỉ là nguồn cung cấp thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao mà còn in đậm trong đời sống xã hội bởi một nền văn hóa ẩm thực với cả yếu tố tâm linh, nó được sử dụng nhiều trong những ngày giỗ, ngày tết và lễ hội. Ngoài ra, chăn nuôi lợn còn tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người dân đồng thời thúc đẩy sự phát triển của các ngành nghề khác và đóng góp một phần rất lớn cho nền kinh tế quốc dân. Việt Nam là một nước nằm trong vùng Đông Nam Á, khí hậu nhiệt đới nóng ẩm nên thuận lợi cho nhiều loài ký sinh trùng phát triển, ký sinh và gây bệnh cho vật nuôi.

Theo Trịnh Văn Thịnh và cs (1978), bệnh ký sinh trùng ở gia súc, gia cầm nói chung và bệnh ký sinh trùng đường tiêu hoá lợn nói riêng không gây ra các ổ dịch lớn như những bệnh truyền nhiễm do virus, vi khuẩn. Song, bệnh ký sinh trùng thường diễn ra ở thể mạn tính, làm lợn sinh trưởng, phát triển chậm, tăng tiêu tốn thức ăn và các chi phí như thuốc điều trị, công chăm sóc nuôi dưỡng. Nguy hiểm hơn, ký sinh trùng ký sinh còn làm giảm sức đề kháng của lợn và là yếu tố mở đường cho nhiều loại vi khuẩn, vi rút xâm nhập gây bệnh. Ở huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên có số đông dân số làm nông nghiệp, chăn nuôi lợn chiếm một vị trí quan trọng trong cơ cấu vật nuôi.

Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu đầy đủ và có hệ 2 thống về biện pháp phòng trị bệnh do giun tròn Trichocephalus spp. gây ra ở lợn tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Xuất phát từ yêu cầu cấp thiết của việc khống chế dịch bệnh, nâng cao năng suất chăn nuôi lợn, chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh do giun tròn Trichocephalus spp. gây ra ở lợn tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên”.

MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI - Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh Trichocephalus spp. - Đề xuất quy trình phòng trị bệnh giun Trichocephalus spp. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả của đề tài là những thông tin khoa học về bệnh và quy trình phòng chống bệnh giun Trichocephalus spp.

cho lợn, có một số đóng góp mới cho khoa học. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả của đề tài là cơ sở khoa học để khuyến cáo người chăn nuôi áp dụng quy trình phòng, trị bệnh giun Trichocephalus spp. cho lợn, nhằm hạn chế tỷ lệ và cường độ nhiễm giun ở lợn, hạn chế tác hại đối với lợn, góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi, thúc đẩy ngành chăn nuôi lợn phát triển. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 2. Đặc điểm sinh học của giun T. Vị trí của giun T. suis trong hệ thống phân loại động vật học Theo Phan Thế Việt và cs (1977) [33], Nguyễn Thị Lê và cs (1996) [20] vị trí của giun tròn Trichocephalus suis (T.

suis) trong hệ thống phân loại động vật như sau: Lớp Nematoda Rudolphi, 1808 Phân lớp Enoplia Chitwood, 1933 Bộ Trichocephalida Skrjabin et Schulz, 1928 Phân bộ Trichocephalata Skrjabin et Schulz, 1928 Họ Trichocephalidae Baird, 1953 Phân họ Trichocephalinae Ransom, 1911 Giống Trichocephalus Schrank, 1788 Loài Trichocephalus suis Schrank, 1788 2. Đặc điểm hình thái, cấu tạo của giun T. suis lợn Theo Đỗ Dương Thái và cs (1975) [24], màu sắc trứng giun T.