HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGÔ THỊ THANH HƯỜNG NGHIÊN CỨU BỆNH THỐI CHUA HẠI QUÝT TẠI TRÀ LĨNH – CAO BẰNG Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60.12 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Hà Viết Cường NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP – 2017 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Ngô Thị Thanh Hường i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Để hoàn thành luận văn này, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc trước sự quan tâm, dìu dắt, tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện của PGS. Hà Viết Cường trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh cây, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám đốc Viện Bảo vệ thực vật, các cán bộ Bộ môn Bệnh cây và đặc biệt là các đồng nghiệp nhóm nhóm Nghiên cứu bệnh hại cây có múi – Viện bảo vệ thực vật đã giúp đỡ trong quá trình điều tra và thực hiện thí nghiệm đề tài.
Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Ngô Thị Thanh Hường ii c MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.
vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH. ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI.
MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.
ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÂY ĂN QUẢ CÓ MÚI. Nguồn gốc và phân bố.
Phân loại cây ăn quả có múi. Giá trị dinh dưỡng và kinh tế của quả có múi. Tình hình sản xuất cây có múi. TÌNH HÌNH CÁC LOÀI BỆNH HẠI TRÊN QUẢ CÂY CÓ MÚI.
Tình hình chung. Một số tác nhân gây hại trên quả cây có múi. BỆNH THỐI CHUA TRÊN CÂY CÓ MÚI. Giới thiệu chung.
Triệu chứng bệnh. Tác nhân gây bệnh. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU.
THỜI GIAN NGHIÊN CỨU. VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Điều tra hiện trạng sản xuất quýt Trà Lĩnh. Điều tra xác định thành phần bệnh hại trên quả quýt Trà Lĩnh. Phương pháp xác định tác nhân bệnh thối chua và một số bệnh hại trên quả quýt trà lĩnh. Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái tác nhân gây thối chua quả quýt Trà Lĩnh.
Phương pháp xác định phổ ký chủ của tác nhân gây thối chua trên cây có múi và một số loại rau củ quả khác. Thí nghiệm hiệu lực một số hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật đối với nấm gây thối chua quýt trà lĩnh – cao bằng phòng trừ trước thu hoạch. Nghiên cứu hiệu lực của một số thuốc hóa học, chế phẩm sinh học đối với nấm gây thối chua quýt trà lĩnh trong điều kiện invitro. PHÂN TÍCH THỐNG KÊ.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. KẾT QUẢ ĐIỀU TRA, ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG SẢN XUẤT QUÝT TẠI TRÀ LĨNH. Diện tích, sản lượng quýt Trà lĩnh. Hiện trạng sử dụng cây giống quýt Trà Lĩnh.
Hiện trạng canh tác giống quýt Trà Lĩnh. XÁC ĐỊNH TÁC NHÂN GÂY THỐI CHUA VÀ CÁC BỆNH HẠI KHÁC TRÊN QUẢ QUÝT TRÀ LĨNH. Tình hình bệnh hại trên quýt Trà Lĩnh. Thu thập, phân lập xác định tác nhân gây ra các dạng triệu chứng trên quýt Trà Lĩnh.
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI, SINH HỌC, SINH THÁI NẤM Geotrichum sp. GÂY HẠI TRÊN QUÝT TRÀ LĨNH. Đặc điểm hình thái. Đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của nấm Geotrichum sp.
trong môi trường nước ép chanh. Nghiên cứu phổ ký chủ nấm Geotrichum sp. bằng phương pháp lây nhiễm nhân tạo. Nghiên cứu đặc điểm sinh thái tới sinh trưởng, phát triển nấm G.
candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh. NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ BỆNH THỐI CHUA DO NẤM G. candidum GÂY RA TRONG ĐIỀU KIỆN INVITRO. Đánh giá hiệu lực của một số loại hoạt chất thuốc BVTV đến nấm G.
Đánh giá hiệu lực của một số hợp chất hóa học đối với nấm G. candidum gây thối quýt Trà Lĩnh - Cao Bắng. Thử nghiệm hiệu quả một số chế phẩm nano kim loại đến sinh trưởng, phát triển nấm G. candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh.
Đánh giá hiệu quả của Chitosan đối với nấm G. candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh. Đánh giá hiệu lực một số loại hợp chất muối, chế phẩm đối với nấm G. candidum gây ra trong điều kiện invivo.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 69 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 76 v c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BVTV Bảo vệ thực vật CSB Chỉ số bệnh CT Công thức HQUC Hiệu quả ức chế NSL Ngày sau lây NSXL Ngày sau xử lý TLB (%) Tỷ lệ bệnh VSV Vi sinh vật vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Tình hình sử dụng cây giống trồng mới (Trà Lĩnh- Cao Bằng, 2015).
Tình hình bón phân cho quýt Trà Lĩnh (Trà Lĩnh - Cao Bằng, 2015). Tình hình cắt tỉa, làm cỏ, tưới nước bổ sung cho quýt Trà Lĩnh (Trà Lĩnh – Cao Bằng, 2015). Tình hình phòng trừ sâu bệnh ở các vườn trồng quýt Trà Lĩnh (Trà Lĩnh – Cao Bằng, 2015). Một số triệu chứng gây hại trên quả quýt Trà Lĩnh - Cao Bằng.
Kết quả giám định bệnh hại trên quả quýt Trà Lĩnh - Cao Bằng. Đặc điểm sinh học nấm Geotrichum sp. gây thối quýt Trà Lĩnh-Cao Bằng. Đánh giá khả năng phát triển của nấm Geotrichum sp.
trong môi trường nước ép chanh. Nghiên cứu phổ ký chủ của nấm Geotrichum sp. trên một số loại rau củ quả phổ biến. Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của nấm Geotrichum candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh.
Ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự phát triển của nấm Geotrichum candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh. Ảnh hưởng của độ pH đến sự phát triển của nấm Geotrichum candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh. Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến sự phát triển của nấm Geotrichum candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh (Viện BVTV, 2016). Đánh giá hiệu lực một số loại thuốc BVTV đối với nấm Geotrichum candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh.
Ảnh hưởng của một số loại muối đến sự phát triển của nấm Geotrichum candidum gây hại trên quýt Trà Lĩnh. Đánh giá hiệu lực của nano bạc đến sinh trưởng, phát triển nấm Geotrichum candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh. Đánh giá hiệu lực của nano kẽm đến sinh trưởng, phát triển nấm Geotrichum candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh. Đánh giá hiệu lực của nano đồng đến sinh trưởng, phát triển nấm Geotrichum candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh.
Đánh giá hiệu lực của Chitosan đến sinh trưởng, phát triển nấm Geotrichum candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh. Hiệu lực các hợp chất, chế phẩm đối với bệnh thối chua sau lây nhiễm trên quýt Trà Lĩnh. Hiệu lực các hợp chất, chế phẩm đối với bệnh thối chua sau lây nhiễm trên quýt Trà Lĩnh. 66 viii c DANH MỤC HÌNH Hình 4.
Trồng bằng cành chiết và không cắt tỉa. Chiết cành không đúng kỹ thuật. Bón phân không đúng kỹ thuật trên quýt Trà Lĩnh – Cao Bằng. Các dạng triệu chứng gây hại trên quả quýt Trà Lĩnh.
Nấm Colletotrichum sp. gây hại trên quýt Trà Lĩnh. Nấm Penicillium sp. gây hại trên quýt Trà Lĩnh.
Nấm Geotrichum sp. gây hại trên quýt Trà Lĩnh. Lây bệnh nhân tạo bệnh hại trên quả quýt Trà Lĩnh. Nấm Geotrichum sp.
gây hại trên quả quýt Trà Lĩnh. Bào tử nảy mầm nấm Geotrichum sp. gây hại trên quả quýt Trà Lĩnh. Sự phát triển của nấm Geotrichum sp.
trên môi trường nước ép chanh pH 2,2. Lây nhiễm nhân tạo nấm Geotrichum sp. trên một số loại rau củ quả. Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sinh trưởng phát triển nấm G.
Ảnh hưởng của nhiệt độ nuôi cấy đến sinh trưởng phát triển nấm G. Ảnh hưởng của pH môi trường nuôi cấy đến sinh trưởng phát triển nấm G. Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến sinh trưởng phát triển nấm G. Ảnh hưởng của một số hoạt chất thuốc BVTV đối với nấm Geotrichum candidum.
Đánh giá hiệu quả một số hợp chất muối đối với nấm Geotrichum candidum gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh. Đánh giá hiệu lực các loại nano kim loại đối với nấm Geotrichum candidum trong điều kiện invitro. Hiệu lực của Chitosan đối với nấm Geotrichum candidum. Đánh giá hiệu lực một số loại hợp chất muối, chế phấm trên quả quýt Trà Lĩnh sau lây nhiễm.
Đánh giá hiệu lực một số loại hợp chất muối, chế phấm trên quả quýt Trà Lĩnh sau xử lý. 67 ix c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Ngô Thị Thanh Hường Tên Luận văn: Nghiên cứu bệnh thối chua trên quýt tại Trà Lĩnh - Cao Bằng Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu bệnh thối chua trên quýt Trà Lĩnh Cao Bằng và thử nghiệm hiệu quả một số biện pháp phòng trừ. Phương pháp nghiên cứu - Điều tra hiện trạng sản xuất quýt Trà Lĩnh - Phân lập tác nhân gây bệnh thối chua và một số bệnh hại quả quýt Trà Lĩnh - Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái và phổ ký chủ của tác nhân gây bệnh thối chua quýt Trà Lĩnh.