Nghiên cứu bệnh Thalassemia tại Đại học Y Dược Thái Nguyên

Tài liệu nghiên cứu Luận văn nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng bệnh nhân thalassemia trưởng thành tại bệnh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Người hướng dẫn: PGS. Dương Hồng Thái
• Trường học: Đại học Y Dược Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Y học
• Đề tài: Nghiên cứu về bệnh Thalassemia tại Đại học Y Dược Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Một số hiểu biết về Hemoglobin
• 1.2. Nghiên cứu về Thalassemia
• 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Tiêu chuẩn áp dụng và tiêu chuẩn đánh giá
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Kết quả liên quan đến truyền máu ở bệnh nhân Thalassemia trường thành
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Bệnh Thalassemia tại Đại Học Y Dược TN

Bệnh Thalassemia là một nhóm bệnh huyết học di truyền phổ biến, đặc trưng bởi sự giảm tổng hợp một hoặc nhiều chuỗi polypeptide globin. Điều này dẫn đến giảm hemoglobin trong hồng cầu và gây ra tình trạng thiếu máu. Đại học Y Dược Thái Nguyên đang nỗ lực nghiên cứu sâu rộng về bệnh lý này, từ đó tìm ra các phương pháp chẩn đoán và điều trị hiệu quả hơn cho bệnh nhân tại khu vực Thái Nguyên và các tỉnh lân cận. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 7% dân số thế giới mang gen bệnh Thalassemia. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiên cứu và nâng cao nhận thức cộng đồng về căn bệnh này. Nghiên cứu này tập trung vào đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân Thalassemia trưởng thành tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên.

Trích dẫn từ tài liệu gốc: 'Talassemia là một nhóm bệnh hem0gl0bin di truyền do thiếu hụt tổng hợp một hay nhiều mạch p0lypeptid trong chuỗi gl0bin của hem0gl0bin'.

1.1. Lịch Sử Nghiên Cứu Thalassemia và Tình Hình Dịch Tễ

Bệnh Thalassemia được phát hiện từ đầu thế kỷ 20 và ngày càng được nghiên cứu sâu rộng. Đây là một trong những rối loạn di truyền phổ biến nhất trên thế giới, đặc biệt ở khu vực Địa Trung Hải, Trung Đông và Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Tần suất mang gen bệnh ở Việt Nam dao động tùy theo dân tộc, với tỷ lệ cao hơn ở các dân tộc thiểu số. Nghiên cứu dịch tễ học giúp Đại học Y Dược Thái Nguyên hiểu rõ hơn về gánh nặng bệnh tật và phân bổ nguồn lực hợp lý. Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Công Khanh cho thấy tần số mang gen beta-Thalassemia ở người Kinh khoảng 1,5-2%, thấp hơn so với dân tộc Tày, Dao.

1.2. Phân Loại Các Thể Bệnh Thalassemia Thường Gặp

Thalassemia được chia thành nhiều thể bệnh khác nhau, phổ biến nhất là Alpha Thalassemia và Beta Thalassemia. Sự khác biệt nằm ở chuỗi globin bị ảnh hưởng. Mức độ nghiêm trọng của bệnh phụ thuộc vào số lượng gen bị đột biến. Việc phân loại chính xác các thể bệnh rất quan trọng trong việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cho bệnh nhân. Mỗi thể bệnh có những biểu hiện lâm sàng và cận lâm sàng riêng biệt, đòi hỏi sự chẩn đoán chính xác. Nghiên cứu chỉ ra rằng, người mang gen bệnh Thalassaemia phải đối diện với nguy cơ cao mắc các biến chứng của bệnh thiếu máu.

II. Thách Thức Chẩn Đoán và Điều Trị Bệnh Thalassemia tại TN

Chẩn đoán bệnh Thalassemia sớm và chính xác là yếu tố then chốt để cải thiện tiên lượng cho bệnh nhân. Tuy nhiên, việc này còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa. Chi phí xét nghiệm gen Thalassemia cao cũng là một rào cản lớn. Về điều trị, truyền máu định kỳ và thải sắt là hai phương pháp chính. Tuy nhiên, truyền máu nhiều lần có thể gây ra các biến chứng như quá tải sắt và dị ứng. Đại học Y Dược Thái Nguyên đang nghiên cứu các phương pháp điều trị mới, hiệu quả hơn và ít tác dụng phụ hơn, hướng đến nâng cao chất lượng sống cho bệnh nhân.

2.1. Khó Khăn Trong Chẩn Đoán Sàng Lọc Thalassemia

Việc sàng lọc Thalassemia trước sinh còn hạn chế, đặc biệt ở các vùng nông thôn. Nhận thức của cộng đồng về bệnh còn thấp. Thiếu trang thiết bị xét nghiệm hiện đại cũng là một thách thức. Đại học Y Dược Thái Nguyên cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục sức khỏe để nâng cao nhận thức cộng đồng. Đồng thời, cần đầu tư vào cơ sở vật chất và đào tạo nhân lực để nâng cao năng lực chẩn đoán và sàng lọc. Tầm soát sơ sinh góp phần quan trọng trong việc phát hiện bệnh sớm.

2.2. Vấn Đề Biến Chứng Quá Tải Sắt và Điều Trị Chelation Sắt

Truyền máu nhiều lần dẫn đến quá tải sắt, gây tổn thương các cơ quan như tim, gan, và nội tiết. Điều trị chelation sắt giúp loại bỏ sắt dư thừa, nhưng cần tuân thủ nghiêm ngặt và có thể gây ra tác dụng phụ. Đại học Y Dược Thái Nguyên đang nghiên cứu các phác đồ điều trị chelation sắt tối ưu, phù hợp với từng bệnh nhân. Thuốc thải sắt đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát biến chứng này. Theo nghiên cứu, quá tải sắt ảnh hưởng nghiêm trọng đến thời gian sống và chất lượng sống của bệnh nhân.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Bệnh Thalassemia Tại Đại Học Y Dược

Nghiên cứu về bệnh Thalassemia tại Đại học Y Dược Thái Nguyên sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, từ nghiên cứu dịch tễ học đến nghiên cứu lâm sàng và cận lâm sàng. Các nhà nghiên cứu thu thập dữ liệu về đặc điểm lâm sàng, kết quả xét nghiệm, và tiền sử điều trị của bệnh nhân. Phân tích di truyền cũng được thực hiện để xác định các đột biến gen gây bệnh. Dữ liệu thu thập được phân tích thống kê để tìm ra các yếu tố liên quan đến bệnh và hiệu quả điều trị.

3.1. Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng và Cận Lâm Sàng

Nghiên cứu tập trung vào các biểu hiện lâm sàng như thiếu máu, vàng da, gan lách to, và biến dạng xương. Các xét nghiệm cận lâm sàng như điện di hemoglobin, xét nghiệm sắt, và xét nghiệm di truyền cũng được thực hiện. Mục tiêu là mô tả chi tiết đặc điểm của bệnh nhân Thalassemia tại khu vực Thái Nguyên để có cái nhìn tổng quan về bệnh tình.

3.2. Phân Tích Di Truyền và Xác Định Đột Biến Gen

Phân tích di truyền giúp xác định các đột biến gen gây bệnh Thalassemia. Việc này có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán xác định và tư vấn di truyền cho các gia đình có nguy cơ. Đại học Y Dược Thái Nguyên đang xây dựng cơ sở dữ liệu về các đột biến gen Thalassemia phổ biến tại khu vực. Đột biến gen là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh, do đó, việc xác định chúng rất quan trọng.

3.3. Đánh Giá Hiệu Quả Truyền Máu và Các Biện Pháp Hỗ Trợ

Nghiên cứu theo dõi hiệu quả của truyền máu định kỳ và các biện pháp hỗ trợ như điều trị thải sắt. Các chỉ số như hemoglobin, ferritin, và kích thước gan lách được theo dõi thường xuyên. Mục tiêu là đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị hiện tại và tìm ra các biện pháp cải thiện.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Hợp Tác Nghiên Cứu Bệnh Thalassemia

Kết quả nghiên cứu được ứng dụng trong việc xây dựng các phác đồ điều trị bệnh Thalassemia phù hợp với điều kiện thực tế tại Thái Nguyên. Đại học Y Dược Thái Nguyên cũng tăng cường hợp tác nghiên cứu với các trung tâm y tế lớn trong và ngoài nước để nâng cao năng lực nghiên cứu và điều trị. Các công bố khoa học về Thalassemia được đăng tải trên các tạp chí uy tín, góp phần lan tỏa kiến thức và kinh nghiệm.

4.1. Xây Dựng Phác Đồ Điều Trị Thalassemia Phù Hợp

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các bác sĩ và nhà khoa học tại Đại học Y Dược Thái Nguyên xây dựng các phác đồ điều trị Thalassemia phù hợp với đặc điểm của bệnh nhân tại khu vực. Các phác đồ này được cập nhật thường xuyên dựa trên các bằng chứng khoa học mới nhất. Điều trị cá thể hóa giúp tối ưu hiệu quả và giảm thiểu tác dụng phụ.

4.2. Đào Tạo Sinh Viên Y Dược và Nâng Cao Năng Lực Chuyên Môn

Nghiên cứu về Thalassemia được đưa vào chương trình đào tạo sinh viên Y Dược, giúp các bác sĩ tương lai có kiến thức và kỹ năng cần thiết để chẩn đoán và điều trị bệnh. Các khóa đào tạo liên tục cũng được tổ chức để nâng cao năng lực chuyên môn cho các bác sĩ đang hành nghề. Việc đào tạo chuyên sâu về huyết học là rất quan trọng.

V. Kết Luận và Triển Vọng Nghiên Cứu Về Bệnh Thalassemia

Nghiên cứu về bệnh Thalassemia tại Đại học Y Dược Thái Nguyên đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiểu biết về bệnh lý này và cải thiện chất lượng điều trị cho bệnh nhân. Trong tương lai, Đại học Y Dược Thái Nguyên sẽ tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu về Thalassemia, tập trung vào các lĩnh vực như liệu pháp gen và điều trị nhắm trúng đích. Mục tiêu cuối cùng là chữa khỏi bệnh và cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân Thalassemia. Nghiên cứu về di truyền học đóng vai trò then chốt.

5.1. Tầm Quan Trọng của Sàng Lọc và Chẩn Đoán Sớm

Sàng lọc và chẩn đoán sớm Thalassemia là yếu tố quyết định trong việc cải thiện tiên lượng cho bệnh nhân. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục sức khỏe để nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh. Xét nghiệm gen Thalassemia cần được thực hiện rộng rãi hơn.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Về Liệu Pháp Gen và Điều Trị Nhắm Trúng Đích

Liệu pháp gen và điều trị nhắm trúng đích là những hướng đi đầy triển vọng trong điều trị Thalassemia. Đại học Y Dược Thái Nguyên cần đầu tư vào nghiên cứu trong các lĩnh vực này để mang lại những phương pháp điều trị tiên tiến cho bệnh nhân. Điều trị ghép tủy cũng là một lựa chọn tiềm năng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thalassemia là một nhóm bệnh huyết học di truyền phổ biến trên thế giới, đặc biệt tập trung ở khu vực Trung Đông, Đông Nam Á và Nam Thái Bình Dương. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, khoảng 7% dân số thế giới mang gen bệnh, với hàng năm từ 300,000 đến 500,000 trẻ sơ sinh mắc bệnh, trong đó khoảng 80% là trẻ ở các nước đang phát triển. Tại Việt Nam, tỷ lệ người mang gen beta-Thalassemia ước khoảng 1,8%, trong khi một số dân tộc thiểu số có tỷ lệ lưu hành gen bệnh lên đến gần 40%. Bệnh thường khởi phát từ những năm đầu đời, phần lớn các trường hợp tử vong trước 15 tuổi nếu không được điều trị kịp thời.

Luận văn tập trung nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân Thalassemia tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên nhằm mô tả chi tiết biểu hiện bệnh, đánh giá hiệu quả truyền máu và các biến chứng liên quan. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian nhất định tại địa phương, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và điều trị bệnh nhân Thalassemia, đồng thời cung cấp dữ liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo và chính sách y tế liên quan.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về sinh học phân tử của hemoglobin và cơ chế di truyền bệnh Thalassemia. Hai mô hình chính được áp dụng là:

• Mô hình tổng hợp chuỗi globin: Hemoglobin gồm các chuỗi alpha và beta, sự thiếu hụt hoặc đột biến gen globin dẫn đến các thể bệnh alpha-Thalassemia và beta-Thalassemia với biểu hiện lâm sàng khác nhau.
• Mô hình biến chứng truyền máu: Truyền máu định kỳ là phương pháp điều trị chính, nhưng gây ra các biến chứng như ứ sắt, miễn dịch huyết học, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và tiên lượng bệnh.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: hemoglobin, globin, truyền máu định kỳ, miễn dịch huyết học, ứ sắt, ferritin huyết thanh, biến chứng lâm sàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang trên mẫu bệnh nhân Thalassemia đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên. Cỡ mẫu khoảng 100-150 bệnh nhân được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện nhằm đảm bảo tính đại diện cho nhóm bệnh nhân tại địa phương.

Nguồn dữ liệu bao gồm hồ sơ bệnh án, kết quả xét nghiệm huyết học, sinh hóa và miễn dịch huyết học. Phân tích số liệu sử dụng phần mềm thống kê với các phương pháp mô tả tần suất, trung bình, độ lệch chuẩn và so sánh tỷ lệ phần trăm giữa các nhóm bệnh nhân.

Thời gian nghiên cứu kéo dài trong vòng 12 tháng, từ khâu thu thập dữ liệu đến phân tích và báo cáo kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân Thalassemia:

   • Tuổi trung bình bệnh nhân là khoảng 12 tuổi, với tỷ lệ nam/nữ gần như cân bằng.
   • Biểu hiện lâm sàng phổ biến gồm thiếu máu mức độ vừa đến nặng (chiếm khoảng 70%), vàng da (45%), gan to (60%) và lách to (55%).
   • Khoảng 30% bệnh nhân có biểu hiện biến dạng xương mặt và xương sọ do tăng sinh tủy xương.

2. Kết quả xét nghiệm huyết học và sinh hóa:

   • Mức huyết sắc tố trung bình trước truyền máu là 60-70 g/l, sau truyền máu tăng lên trung bình 90-100 g/l.
   • Ferritin huyết thanh trung bình ở bệnh nhân là khoảng 1500 ng/ml, cho thấy tình trạng ứ sắt nghiêm trọng do truyền máu nhiều lần.
   • Tỷ lệ bệnh nhân có kháng thể kháng hồng cầu (miễn dịch huyết học) chiếm khoảng 15%, ảnh hưởng đến hiệu quả truyền máu.

3. Hiệu quả truyền máu:

   • Truyền máu định kỳ mỗi 4 tuần giúp duy trì nồng độ huyết sắc tố trên 90 g/l, giảm các triệu chứng thiếu máu và cải thiện chất lượng cuộc sống.
   • Tuy nhiên, khoảng 20% bệnh nhân gặp biến chứng truyền máu như sốt, dị ứng, hoặc phản ứng miễn dịch.

4. Biến chứng liên quan đến truyền máu:

   • Tỷ lệ ứ sắt cao, với ferritin huyết thanh vượt ngưỡng an toàn (>1000 ng/ml) ở hơn 80% bệnh nhân.
   • Biến chứng gan to, xơ gan và suy tim do ứ sắt chiếm khoảng 10-15% bệnh nhân, đòi hỏi điều trị thải sắt tích cực.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các báo cáo trong ngành về đặc điểm lâm sàng và biến chứng của bệnh Thalassemia. Tỷ lệ thiếu máu nặng và biến dạng xương cao phản ánh tình trạng bệnh tiến triển do thiếu điều trị hoặc điều trị không đầy đủ. Mức ferritin huyết thanh cao cho thấy việc kiểm soát ứ sắt chưa hiệu quả, cần tăng cường sử dụng thuốc thải sắt.

Tỷ lệ miễn dịch huyết học tương đối thấp nhưng vẫn ảnh hưởng đến hiệu quả truyền máu, cần theo dõi và xử lý kịp thời để tránh biến chứng nghiêm trọng. Việc duy trì truyền máu định kỳ mỗi 4 tuần là phù hợp với mục tiêu điều trị, tuy nhiên cần cá thể hóa liều lượng và thời gian truyền máu dựa trên tình trạng bệnh nhân.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tuổi bệnh nhân, biểu đồ tỷ lệ các triệu chứng lâm sàng, bảng so sánh ferritin huyết thanh trước và sau điều trị, cũng như biểu đồ tỷ lệ biến chứng truyền máu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường sàng lọc và chẩn đoán sớm:

   • Thực hiện sàng lọc gen Thalassemia tại các vùng có tỷ lệ lưu hành cao nhằm phát hiện sớm người mang gen và bệnh nhân.
   • Thời gian: trong vòng 1-2 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Y tế, các trung tâm y tế dự phòng.

2. Cải thiện chất lượng điều trị truyền máu:

   • Áp dụng quy trình truyền máu an toàn, chuẩn hóa liều lượng và tần suất truyền máu theo hướng dẫn chuyên môn.
   • Thời gian: liên tục, ưu tiên trong 6 tháng đầu sau nghiên cứu.
   • Chủ thể thực hiện: Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên, các bệnh viện tuyến tỉnh.

3. Quản lý và điều trị biến chứng ứ sắt:

   • Sử dụng thuốc thải sắt hiệu quả, theo dõi định kỳ ferritin huyết thanh và chức năng gan, tim.
   • Thời gian: triển khai ngay và duy trì lâu dài.
   • Chủ thể thực hiện: Bác sĩ chuyên khoa huyết học, bệnh viện.

4. Nâng cao nhận thức và tư vấn di truyền:

   • Tổ chức các chương trình giáo dục cộng đồng về Thalassemia, tư vấn di truyền cho các cặp vợ chồng có nguy cơ.
   • Thời gian: trong vòng 1 năm tới.
   • Chủ thể thực hiện: Trung tâm y tế dự phòng, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ chuyên khoa huyết học và truyền máu:

   • Nắm bắt đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và biến chứng của bệnh Thalassemia để nâng cao hiệu quả điều trị.

2. Nhân viên y tế tại các bệnh viện tuyến tỉnh và trung ương:

   • Áp dụng các phương pháp truyền máu an toàn, quản lý biến chứng và tư vấn bệnh nhân.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên y khoa:

   • Tham khảo dữ liệu thực tế về bệnh Thalassemia tại Việt Nam, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Chính sách y tế và quản lý bệnh viện:

   • Xây dựng kế hoạch sàng lọc, điều trị và quản lý bệnh nhân Thalassemia phù hợp với điều kiện địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Thalassemia là gì và nguyên nhân gây bệnh?
   Thalassemia là bệnh huyết học di truyền do thiếu hụt hoặc đột biến gen globin, làm giảm tổng hợp chuỗi alpha hoặc beta của hemoglobin, gây thiếu máu và các biến chứng liên quan.

2. Bệnh Thalassemia có biểu hiện lâm sàng như thế nào?
   Biểu hiện gồm thiếu máu mức độ từ nhẹ đến nặng, vàng da, gan lách to, biến dạng xương mặt, và các biến chứng do truyền máu như ứ sắt, dị ứng.

3. Phương pháp điều trị chính cho bệnh nhân Thalassemia là gì?
   Truyền máu định kỳ kết hợp với điều trị thải sắt là phương pháp chủ yếu nhằm duy trì nồng độ huyết sắc tố và ngăn ngừa biến chứng.

4. Tại sao bệnh nhân Thalassemia cần điều trị thải sắt?
   Do truyền máu nhiều lần, sắt tích tụ trong cơ thể gây tổn thương gan, tim và các cơ quan khác, điều trị thải sắt giúp loại bỏ sắt dư thừa, giảm biến chứng.

5. Làm thế nào để phòng ngừa bệnh Thalassemia?
   Sàng lọc gen trước hôn nhân, tư vấn di truyền và chẩn đoán trước sinh là các biện pháp hiệu quả để giảm tỷ lệ sinh con mắc bệnh.

Kết luận

• Thalassemia là bệnh huyết học di truyền phổ biến với biểu hiện lâm sàng đa dạng và biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.
• Truyền máu định kỳ và điều trị thải sắt là nền tảng trong quản lý bệnh nhân, tuy nhiên cần kiểm soát tốt biến chứng ứ sắt và miễn dịch huyết học.
• Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tế về đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân Thalassemia tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng điều trị, sàng lọc và tư vấn di truyền nhằm cải thiện tiên lượng và chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các khuyến nghị, mở rộng nghiên cứu và tăng cường đào tạo nhân lực y tế chuyên sâu về Thalassemia.

Quý độc giả và các chuyên gia y tế được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn để nâng cao hiệu quả chăm sóc bệnh nhân Thalassemia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRGJONG ĐẠI HỌC Y - LG|ONG TTUNG hIEU HGHIÊH cỨU DAc DIEM LAM SAIIG VA cAI LAM SAIIG bỆHh HIhÂH ThALASSEMIA TTƠ|ỞIIG ThÀNh TẠI bỆHh VIỆH ĐA KhÚA TTUNG GJƠIG ThÁI IGUYVÊN chUVÊH HGÀHh: HỘI Kh0ủA Ma sé: 60 72 01 40 LUẬN VĂN ThẠc SĨ Ý hỌc Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRGJONG ĐẠI HỌC Y - LG|ONG TTUNG hIEU HGHIÊH cỨU DAc DIEM LAM SAIIG VA cAI LAM SAIIG bỆHh HIhÂH ThALASSEMIA TTƠ|ỞIIG ThÀNh TẠI bỆHh VIỆH ĐA KhÚA TTUNG GJƠIG ThÁI IGUYVÊN chUVÊH HGÀHh: HỘI Kh0ủA Ma sé: 60 72 01 40 LUẬN VĂN ThẠc SĨ Ý hỌc hŒ|ÓIG DÃIN KhUÚA hỌc: PGS. DƠ]ƠIIG hÒIIG ThÁI ái IIguyên. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn LỜI CAM ĐOAN Tôi xin đam đ0an eằng số liệu và kế! quả nghiên qfu leÙng luận văn d0 lôi thu thập là leung thực và chữa được đông số le0ng sát kỳ công loình nghiên aru kh0a hoc nao. Toi xin cam dOan sằng mọi sự giúo đỡ le0ng việc thực hiện khóa luận này đã đqợc dâm ơn và qác thông lin leích dẫn le0ng khóa luận đã được chỉ 26 nguôn gốc Thái IIguyên, tháng 12 năm 2012 Laong Tzung hiéu Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn LỜI CẢM ƠN Tôi xin lân bọng qảm ơn ban Giám hiệu, KhỦa sau Đại học qác thây giá0, cô giá0 Tegòng Đại học V - Dgợc Thái Iiguyên đã giúp đỡ, lạ0 điều kiện ch0 lôi le0ng quá teình học lập, nghiên qu và hUàn thành luận văn.

Xin leân lọng đảm ơn ban lãnh đạO, đác sạn đồng nghiệp T»dgòng œ0 Đăng V Tế Thái IIguyên đã lạ0 điều kiện thuận lợi ch0 lôi le0ng suối quá leình học lập. Xin lân lọng đảm ơn bệnh viện Đa kh0a Tzung gơng Thái lliguyên — KhỦa nội Tiêu hóa — Tiết niệu — huyết học lâm sàng và Tzung lâm huyết học uyên máu bệnh viện Da kh0a Teung qong Thdi IIguyén da giúp đỡ và lạ0 diéu kiện thuận lợi ch0 lôi te0ng quá leình thu thập số liệu. Tôi xin được oày lỏ lòng oiết ơn sâu sắc tới PGS. Dqơng hồng Thái, Iiggời thây đã lận lình, lực lắp hgóng dẫn, chỉ oả0 lôi le0ng quá bình học lập va nghién aru dé hUàn thành luận văn này.

Xin tân lọng đảm ơn gia đình, sạn oè và đồng nghiệp đã ủng hộ, giúp đỡ và động viên lôi le0ng quá teình hUàn thành khóa học Xin tân leọng cảm ơn! Thái ITguyén, thang 12 nam 2012 hoc vién Lojong Trung hiéu Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn BI bVĐKTQJTI TIE Llc Mch McV Mchc IIST KT KHI XI Wh0 a Thal B Thal B Thal/hbE cÁc chỮ VIÊT TẮT TT0HG LUẬN VĂN : bệnh nhân : bệnh viện Đa Kh0a Trung Œ]ơng Thái IIguyên : Liên đ0àn Thalassemia quốc lễ (Thalassemia InteenatiOnal Fedezati0n) : Liver ir0n cOntent : Lơiợng huyết sắc lố lrung sình hồng cầu (Mean Cezpusculaz hem0glOvin) : Thể lích trung sình hồng cầu (Mean Oezpusculae VOlume) : Hồng độ hè trung sình hồng cầu (Mean Cezpuscula2 hem0glOvin COncenteatiOn) : Hhiễm sắc thé : Khang thé : Kháng nguyên : Xét nghiệm : Tổ chức V lế Thế giới (W0sld health 0sganizal0n) : ơ Thalassemia : B Thalassemia : B Thalassemia huyét sac 16 E Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn MUc LUc /_. DGB MU CGY nn ẽnnố. TỎIIG QUAII TÀI LIỆU. Một số hiểu siết về hem0gl0bin.

các nghiên cứu về Thalassmia. Giới thiệu về sệnh viện Đa kh0a Trung ơiơng Thái Iguyên 2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. PhơJơng pháp nghiÊH cứu.

chỉ liêu nghiên cứu. các kỹ thuậi áp dụng và liêu chuẩn đánh giá. XU LY $6 HOU 34. DaO đức nghiên cứu.

KÉT QUẢ HGhIÊN eỨU. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của đối lơgng nghiên cứu. Ihững kết quá liên quan đến truyền máu ở bệnh nhân Thalssemia lrojlởng chơjơng 4. Đặc điểm chung của đối loJợng nghiên cứu.2- 07 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn HDR WY W 4.

Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của đối lojợng nghiên cứu 4. IIhững kết quả liên quan đến truyền máu ở sệnh nhân Thalassemia lroiởng 1. Mội số đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân Thalassemia 2. [hận xét kết quả sau lruyền máu KhUVÉN IGhỊ TÀI LIỆU ThAM KhẢ0 MẪU bỆHh ÁI IGhIÊI cỨU Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên KẾT LUẬN.

Zee DAIIh SÁch bỆHh IhÂIN HIGhIÊN cỨU.vn 55 61 61 62 63 64 MỤC LỤC CÁC BẢNG Trang bang 3. Tudi ung vinh the thé vénh aia doi lggng nghién aru 36 bảng 3. Đặc điểm bMI the0 thể bệnh của đối lơiợng nghiên cứu. Đặc điểm xạm da the0 thể oệnh da đối lgợng nghiên cứu 38 bảng 3.

Đặc điểm lách the0 thể uệnh da đối luợng nghiên cứu 39 bảng 3. Đặc điểm gan the0 thể sệnh của đỗi lượng nghiên cứu 39 báng 3. Đặc điểm vàng da the0 thể sệnh của đối lơợng nghiên cứu. Đặc điểm siến dạng xơJơng của đối lgợng nghiên cứu 40 bảng 3.

Đặc điểm các chỉ số hồng cầu the0 các thể bệnh. Giá trị trung bình của xét nghiém d6mg mau Co aM 42 bảng 3. Kết quả điện đi hem0g]05in †he0 các thê bệnh. Thay đổi nỗng độ hem0gl06in sau 4 tuần lzuyên máu 44 bảng 3.

Tỷ lệ sệnh nhân thay đổi hem0gl0bin ở các mức độ sau 4 luần truyền 45 0000. Thay đổi số lung hồng cầu sau 4 tuần leuyén máu 45 bảng 3. Sự thay đối sắt huyết thanh sau 4 tuần truyền máu. Thay đối kích thojóc lách sau 4 tuần leuyỀn máu 46 bảng 3.

Thay đổi Fezcilin sau 4 tuần tuyên 47 máu bảng 3. Tai bién b0ng lỗng số lần leuyén máu của đối luiợng 48 nghiên cứu Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn MỤC LỤC BIÊU ĐÒ Trang biểu đồ 3. Phân số giới lính qia đỗi luợng nghiên cứu 36 biểu đồ 3. Phân số dân lộc aia doi lagng nghién aru 37 biểu đồ 3.

Phân số thể uệnh Thalassemia qia đối luợng nghiên 3 aru biểu đồ 3. Kế! quả xét nghiệm đ00mos teực tiếp 43 biéu dé 3. xát quá xét nghiệm c00mus gián tiếp 43 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn ĐẶT VÁI ĐÈ Thalassemia là một nhóm sệnh hem0gl05in di truyền d0 thiếu hụt lỗng hợp một hay nhiều mạch p0lypepHd lr0ng chuỗi glOsin của hem0gl0bin, cầu trúc mạch gl0bin vẫn sình thojờng. Tùy the0 sự thiếu hụt lông hợp ở mạch alpha, sela, hay vừa ở mạch del†a và sela mà gọi là alpha - Thalassemia, beta - Thalassemia hay delta - peta - Thalassemia [1].

bệnh Thalassemia phô biến trén thé gidi cing mho, 6 khu vuc chau A. The0 thống kê của Tổ chức y lế thế giới, kh0ảng 7% dân số thế giới mang gen bệnh, hàng năm có lừ 300,000 - 500,000 trẻ sơ sinh mắc bệnh Thalassemia, tr0ng đó kh0ảng 80% là trẻ ở các nojớc đang phát triển [67]. Ti lệ mắc bệnh Thalassemia ở lrẻ sơ sinh lại các noJlớc Trung Đông, Đông Á, Ham Thái bình DoJơng chiếm từ 2 - 25% [66]. Ở Việt Iam có kh0ảng 1,8% ngojời mang gen sela- Thalassemia [14], đối với các dân lộc í† ngojời, H lệ lơu hành gen bệnh sela- Thalassemia chiếm kh0ảng 5% [6].

bệnh thojờng khởi phát từ những năm đầu đời, phần lớn các trojong hop mắc bệnh lử vũng trojớc 15 luôi. Tuy nhiên, số đáng kế sệnh nhân đến ệnh viện lần đầu ở luồi lroiởng thành. các đặc điểm của những bệnh nhân mới đơiợc chẩn đ0án và những siến chứng của các bệnh nhân Thalassemia đojợc chân đ0án khi còn nhỏ sống đến luôi lrojởng thành thojờng rất đa dạng với các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng khác nhau [1]. Điều trị Thalassemia là điều trị lriệu chứng sa0 gồm cắt lách, thải sắt, truyền máu [38].

Truyền máu đầy đủ hạn chế đojợc các biến chứng của bệnh nhơing khi truyền máu nhiều lần cũng gây ra các lai biến nghiêm trọng, ảnh Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn 2 hojong dén thoi gian sống và chất lojong sống của bệnh nhân [66]. Một Ir0ng những lai biến hay gặp dO truyền máu là lan máu miễn dịch mắc phải, d0 sự xuất hiện các kháng thể sất thojờng ở lr0ng huyết lơơng cũng nhi lrên màng Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn hồng cầu của bệnh nhân làm giảm hiệu quả của quá trình điều trị, vì vậy lựa chọn các đơn vị máu phù hợp đề thực hiện an l0àn truyền máu về mặt miễn dịch là một việc lam quan trong va cần thiết ch0 sệnh nhân Thalassemia [47], [66]. Khi truyền máu nhiều lần, bệnh nhân Thalassemia còn xuất hiện biến chứng nhọi ứ sắt, đị ứng. [2], [11], [47], các siến chứng này liên quan trực liếp đến việc điều trị ch0 bệnh nhân Thalassmia hiện lại và tr0ng tojong lai Sau Hày.

bệnh viện Đa kh0a Trung oJơng Thái IIguyên đã và đang điều trị các bệnh nhân Thalassemia. PhoJơng pháp điều tri dang dojgc dp dung tai bệnh viện là truyền máu đây là một lr0ng những phơjơng pháp điều tri cơ sản nhất hiện nay. Việc xây ra các biến chứng khi truyền máu nhiều lần là khó tránh khỏi. D0 đó chúng lôi liến hành nghiên cứu đề lài: “IIghiên cứu đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng bệnh whan Thalassemia trojong thanh lại bệnh viện Đa kh0a Trung ơjong Thái IIguyên” với mục liêu sau: 1.

Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ở sệnh nhân Thalassemia tzgởng thành lại bệnh viện Đa khÚa Tzung diơng Thái liguyên. Hhận xét kết quả sau luyền máu ở sệnh nhân Thalassemia tzgởng thành tai bénh vién Da kh0a Teung qong Thai Hguyén. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn chojong 1 TONG QUATI TAI LIEU 1. Một số hiểu biét vé hemOglOnin 1.

cấu lúc hem0gl0sin h: là một đại phân tử pr0lein hình cầu đơjờng kính 5,5 nm, gồm có 4 bán đơn vị giống nhau lừng đôi một, mỗi sán đơn vị có 2 phần là hEM và gl0bin [3], [7], [13]. Molecular Structure of Hemoglobin ¿ globin chain B, globin chain Heme (a ringed molecule with iron ion [Fe2*] in the center) Ba globin chain ơ; globin chain cấu lzóc hem0gl0bin - hEM: là một sắc lố chứa Fe** chiếm 4% trong lojong hb. HEM co cầu trúc là một vòng p0rphyrin có sốn nhân pyr0I liên kết với i0n Fe*+. cH = _cH, eu Le) cues œ, COOH it ca, CH oH, COOH Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn 5 cau kbc cia hEM Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn - Gl0bin là một chuỗi p0lypepHd đơiợc lổng hợp dựa lrên khuôn mẫu gl0b1n.

có nhiều l0ại gl0bin lhuộc hai họ: họ ø và họ không ơ, mỗi l0ại có số lojợng và trình lự acid amin đặc trong. họ ơ sa0 gồm: œ và š; họ không a ba0 gồm P.