MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu.
Ý nghĩa của đề tài. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài. Ký chủ của sán lá ruột.
Cơ chế sinh bệnh. Dịch tễ học. Triệu chứng và bệnh tích. Điều trị bệnh.
Phòng bệnh. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. Tình hình nghiên cứu trong nước. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài.
ĐỐI TƢỢNG, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.
Thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Mẫu nghiên cứu. Hoá chất và dụng cụ thí nghiệm.
Nội dung nghiên cứu. Điều tra các yếu tố ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của các loài sán lá ruột vịt và bệnh do chúng gây ra. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh sán lá ruột ở vịt tại một số địa phương thuộc huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn. Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý, lâm sàng của vịt bị bệnh sán lá ruột.
Nghiên cứu biện pháp phòng trị sán lá ruột cho vịt. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp bố trí thí nghiệm. Phương pháp lấy mẫu.
Phương pháp xét nghiệm mẫu. Phương pháp theo dõi các biểu hiện lâm sàng của vịt bị nhiễm sán lá ruột. Phương pháp mổ khám và thu thập mẫu. Phương pháp làm tiêu bản để xác định tên loài sán.
Phương pháp định danh các loài sán lá ruột. Phương pháp xác định bệnh tích đại thể và những biến đổi vi thể ở cơ quan tiêu hoá (ruột non, manh tràng và ruột già) do sán lá ruột gây ra. Phương pháp theo dõi hiệu lực của thuốc tẩy sán lá ruột ở vịt. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN.
Điều tra các yếu tố ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của các loài sán lá ruột vịt và bệnh do chúng gây ra. Điều tra phương thức chăn nuôi vịt tại địa điểm nghiên cứu. Thực trạng vấn đề sử dụng thuốc tẩy giun, sán cho đàn vịt nuôi tại các hộ gia đình thuộc địa điểm nghiên cứu. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh sán lá ruột ở vịt tại một số địa phương thuộc huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn.
Thành phần loài sán lá ruột ký sinh ở vịt nuôi tại một số địa phương thuộc huyện Vắn Quan, tỉnh Lạng Sơn. Tỷ lệ và cường độ nhiễm sán lá ruột ở vịt qua xét nghiệm phân. Tỷ lệ và cường độ nhiễm sán lá ruột ở vịt qua mổ khám. Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý, lâm sàng của vịt bị bệnh sán lá ruột.
Tỷ lệ vịt nhiễm sán lá ruột tại các xã nghiên cứu có triệu chứng lâm sàng. Bệnh tích đại thể ở đường tiêu hóa của vịt bị bệnh sán sán lá ruột. Bệnh tích vi thể do sán lá ruột gây ra ở vịt. Nghiên cứu biện pháp phòng trị sán lá ruột cho vịt.
Xác định hiệu lực của một số loại thuốc tẩy sán lá ruột cho vịt. Đề xuất biện pháp phòng, trị bệnh sán lá ruột cho vịt. 62 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. 66 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
67 vi DANH MỤC TỪ VÀ CỤM TỪ VIẾT TẮT STT Tên viết tắt Tên đầy đủ 1 % Phần trăm 2 ºC Độ C 3 kg Kilogam 4 mm Milimet 5 mg Miligam 7 TT Thể trọng 8 cs Cộng sự 9 VT Vi trường vii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3. Kết quả điều tra phương thức chăn nuôi vịt của các nông hộ tại một số xã thuộc huyện Văn Quan. Kết quả điều tra thực trạng sử dụng thuốc tẩy giun, sán cho vịt tại địa điểm nghiên cứu. Những loài sán lá ký sinh ở ruột vịt và tần suất xuất hiện của chúng tại một số xã thuộc huyện Văn Quan.
Tỷ lệ và cường độ nhiễm sán lá ruột ở vịt (qua xét nghiệm phân). Tỷ lệ và cường độ nhiễm sán lá ruột theo tuổi vịt (qua xét nghiệm phân). Tỷ lệ và cường độ nhiễm sán lá ruột ở vịt theo mùa vụ (qua xét nghiệm phân). Tỷ lệ và cường độ nhiễm sán lá ruột ở vịt (qua mổ khám).
Tỷ lệ và cường độ nhiễm sán lá ruột theo tuổi vịt (qua mổ khám). Tỷ lệ và cường độ nhiễm sán lá ruột ở vịt theo mùa vụ (qua mổ khám). Tỷ lệ vịt nhiễm sán lá ruột có triệu chứng lâm sàng. Bệnh tích đại thể ở vịt bị bệnh sán lá ruột.
Tỷ lệ tiêu bản có bệnh tích vi thể của vịt bị bệnh sán lá ruột. Hiệu lực của thuốc tẩy sán lá ruột cho vịt. 60 viii DANH MỤC HÌNH, ĐỒ THỊ Hình 3. Biểu đồ về kết quả điều tra phương thức chăn nuôi vịt của các nông hộ tại một số xã thuộc huyện Văn Quan.
Biểu đồ về kết quả điều tra thực trạng sử dụng thuốc điều trị ký sinh trùng cho vịt tại địa điểm nghiên cứu. Biểu đồ tỷ lệ nhiễm sán lá ruột ở vịt tại một số xã thuộc huyện Văn Quan (qua xét nghiệm phân). Đồ thị về tỷ lệ nhiễm sán lá ruột theo tuổi vịt qua xét nghiệm phân. Biểu đồ tỷ lệ nhiễm sán lá ruột ở vịt theo mùa vụ qua xét nghiệm phân.
Biểu đồ tỷ lệ nhiễm sán lá ruột ở vịt tại một số xã thuộc huyện Văn Quan (qua mổ khám). Biểu đồ tỷ lệ nhiễm sán lá ruột ở vịt tại một số xã thuộc huyện Văn Quan (qua mổ khám và xét nghiệm phân). Đồ thị về tỷ lệ nhiễm sán lá ruột theo tuổi vịt qua mổ khám. Biểu đồ về tỷ lệ nhiễm sán lá ruột ở vịt theo mùa vụ.
Biểu đồ tỷ lệ vịt nhiễm sán lá ruột có triệu chứng lâm sàng. Biểu đồ về hiệu lực của các loại thuốc điều trị sán lá ruột ở vịt. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây việc phát triển đần gia cầm nói chung và đàn vịt nói riêng cả về số lượng lẫn chất lượng là một vấn đề quan trọng, nhằm đáp ứng nhu cầu thực phẩm cho người tiêu dung, ổn định nền kinh tế, góp phần nâng cao đời sống xã hội. Tuy nhiên, các bệnh xảy ra ở đàn vịt đã gây ảnh hưởng rất lớn đến công tác phát triển chăn nuôi gia cầm trong đó phải kể đến bệnh sán lá ruột ở vịt.
Bệnh sán lá ruột ở vịt nói riêng và bệnh ký sinh trùng nói chung không gây thành ổ dịch lớn như các bệnh do vi khuẩn và virú, nhưng nó thường kéo dài âm ỉ, làm giảm khả năng suất chăn nuôi, ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng và phát triển của vịt. Nguyễn Thị Kim Lan (2012) [16] cho biết: Bệnh sán lá ruột gia cầm là bệnh phổ biến ở nước ta. Gia cầm nuôi ở các tỉnh thuộc 3 miền Bắc, Trung, Nam đều thấy nhiễm sán lá ruột. Bệnh do nhiều sán thuộc lớp Trematoda gây ra, chúng ký sinh trong ruột vịt nói riêng và các loài gia cầm nói chung.
Gia cầm bị bệnh thường gầy yếu, suy nhược, ỉa chảy. Nếu nhiễm nặng, gia cầm có thể bị chết. Lạng Sơn là một tỉnh Nông Lâm Nghiệp thuộc miền núi phía Bắc của Việt nam có các cửa khẩu thông thương với thị trường lớn Trung Quốc, đặc điểm địa hình thấp với 68% tổng diện tích đất tự nhiên là đồi núi đất. Yếu tố khí hậu thổ nhưỡng trong vùng tạo điều kiện cho ngành chăn nuôi gia cầm của Lạng Sơn.
Những đặc điểm trên tạo cho Lạng Sơn có tiềm năng lớn và vị trí thuận lợi để phát triển chăn nuôi gia cầm. Trong những năm gần đây, điều kiện tự nhiên và thời tiết khí hậu ở nước ta nói chung và ở các tỉnh miền Bắc nói riêng có nhiều biến đổi. Điều đó có thể ảnh hưởng và làm thay đổi quy luật sinh tồn của ký sinh trùng nói chung và sán lá ruột vịt nói riêng, từ đó ảnh hưởng đến tỷ lệ nhiễm bệnh. Tuy nhiên, việc nghiên cứu về bệnh sán lá ruột ở vịt và biện pháp phòng trị vẫn chưa được chú ý đến.
Vì vậy, vịt ở 2 nhiều địa phương của huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn còn bị tiêu chảy do sán lá ruột ký sinh, gây thiệt hại về kinh tế trong chăn nuôi. Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của chăn nuôi vịt hiện nay và những vấn đề đã đề cập ở trên, chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu bệnh sán lá ruột ở vịt tại huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn và biện pháp phòng trị”. Mục tiêu nghiên cứu - Điều tra một số yếu tố ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của các loài sán lá ruột vịt và bệnh do chúng gây ra. - Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh sán lá ruột ở vịt (theo lứa tuổi và mùa vụ).
- Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý lâm sàng của bệnh sán lá ruột ở vịt. - Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh sán lá ruột ở vịt, từ đó đề xuất biện pháp phòng bệnh. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu về bệnh sán lá ruột ở vịt tại huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn, từ đó có cơ sở để xây dựng quy trình phòng, trị bệnh sán lá ruột cho vịt tại địa phương. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa khoa học: Kết quả nghiên cứu của đề tài là những thông tin khoa học về đặc điểm dịch tễ, đặc điểm bệnh lý lâm sàng và biện pháp phòng trị bệnh sán lá ruột cho vịt tại một số địa phương thuộc huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn.
- Ý nghĩa thực tiễn: Đề ra những biện pháp phòng trị bệnh sán lá ruột ở vịt có hiệu quả, nhằm hạn chế sự nhiễm sán lá ruột cho vịt, từ đó hạn chế những thiệt hại do bệnh gây ra. 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Thành phần loài sán lá ruột ký sinh ở vịt Ở Việt Nam, thành phần loài sán lá ruột ở gia cầm rất phong phú, phân bố rộng khắp các vùng miền trong cả nước và gây tác hại đối với gia cầm trong đó có vịt.
Số lượng, thành phần các loài sán lá ruột ký sinh ở vịt đã được một số tác giả nghiên cứu và tổng hợp. Sán lá ký sinh ruột gia cầm nói chung và ở vịt nói riêng gồm nhiều loài thuộc lớp Trematoda Rudolphi, 1808.