Khóa luận nghiên cứu bệnh phân trắng ở lợn con tại Trại Tân Thái, Đồng Hỷ, Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại tân thái đồng hỷ, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Hằng
• Người hướng dẫn: ThS. Hà Thị Hảo
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại Trại Tân Thái – Đồng Hỷ - Thái Nguyên và so sánh hiệu quả của hai loại thuốc kháng sinh QM – Neolin, Enrofloxacin
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. Phần 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. ĐIỀU TRA CƠ BẢN
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1.2. Điều kiện khí hậu, thuỷ văn
• 1.1.2. Đất đai
• 1.1.3. Giao thông, thuỷ lợi
• 1.1.4. Điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội
• 1.1.4.1. Tình hình dân cư xung quanh trại
• 1.1.4.2. Cơ cấu tổ chức của trại
• 1.1.5. Cơ sở vật chất kỹ thuật
• 1.1.5.1. Hệ thống chuồng trại
• 1.1.5.2. Các công trình khác
• 1.1.6. Tình hình sản xuất
• 1.1.6.1. Tình hình sản xuất ngành chăn nuôi
• 1.1.6.2. Tình hình sản xuất ngành trồng trọt
• 1.1.7. Đánh giá chung
• 1.1.7.1. Thuận lợi
• 1.1.7.2. Khó khăn
• 1.1.8. Phương hướng sản xuất
• 1.1.8.1. Ngành chăn nuôi
• 1.1.8.2. Ngành trồng trọt
• 1.2. NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ KẾT QUẢ PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.2.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.2.2. Phương pháp tiến hành
• 1.2.3. Kết quả phục vụ sản xuất
• 1.2.3.1. Công tác chăn nuôi
• 1.2.4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 2. Phần 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và cơ sở thực tiễn
• 2.2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2.2. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của lợn con
• 2.2.3. Những hiểu biết về vi khuẩn E.
• 2.2.4. Những hiểu biết về bệnh lợn con phân trắng
• 2.2.5. Các biện pháp phòng và trị lợn con phân trắng
• 2.2.6. Giới thiệu về thuốc sử dụng trong nghiên cứu
• 2.2.7. Đặc điểm một số giống, dòng lợn ngoại được nuôi tại trại
• 2.2.8. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.2.8.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.2.8.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2.3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.3.2. Địa điểm và thời gian thực tập
• 2.3.3. Nội dung và các chỉ tiêu theo dõi
• 2.3.4. Các chỉ tiêu theo dõi
• 2.3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.6. Phương pháp theo dõi
• 2.3.7. Phương pháp so sánh hiệu quả điều trị của hai loại kháng sinh
• 2.4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 2.4.1. Tỷ lệ chết và mắc bệnh phân trắng lợn con qua các năm của Trại
• 2.4.2. Tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con theo đàn tại Trại
• 2.4.3. Tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con theo các tháng trong năm
• 2.4.4. Tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con theo lứa tuổi
• 2.4.5. Tỷ lệ mắc bệnh phân trắng lợn con theo tính biệt
• 2.4.6. Tỷ lệ mắc bệnh phân trắng lợn con theo dòng
• 2.4.7. So sánh hiệu lực của hai loại thuốc trong điều trị bệnh phân trắng lợn con của hai loại thuốc QM - Neolin và Enrofloxacin
• 2.4.8. Ảnh hưởng của hai loại thuốc đến khả năng sinh trưởng
• 2.4.9. Chi phí thuốc kháng sinh trong quá trình điều trị bệnh phân trắng lợn con
• 2.4.10. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tình hình mắc bệnh phân trắng ở lợn con

Bệnh phân trắng ở lợn con là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong ngành chăn nuôi tại Thái Nguyên. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh này có sự biến động lớn theo thời gian và lứa tuổi của lợn. Theo số liệu thu thập từ Trại Tân Thái, tỷ lệ mắc bệnh lợn con phân trắng đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây, đặc biệt là trong giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi. Các yếu tố như điều kiện khí hậu, chế độ dinh dưỡng và vệ sinh chuồng trại có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của bệnh. Việc theo dõi và ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh theo tháng và theo lứa tuổi cho thấy rằng lợn con dưới 2 tuần tuổi có nguy cơ cao nhất. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện các biện pháp phòng bệnh kịp thời và hiệu quả.

1.1. Nguyên nhân và triệu chứng của bệnh phân trắng

Bệnh phân trắng ở lợn con chủ yếu do vi khuẩn E. coli gây ra, dẫn đến tình trạng tiêu chảy nghiêm trọng. Triệu chứng điển hình bao gồm phân lỏng, có màu trắng, lợn con thường có biểu hiện mệt mỏi, chán ăn và giảm cân nhanh chóng. Việc nhận diện sớm triệu chứng là rất quan trọng để có thể áp dụng các biện pháp điều trị kịp thời. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, lợn con có sức đề kháng yếu thường dễ mắc bệnh hơn, do đó việc chăm sóc và nuôi dưỡng đúng cách là rất cần thiết để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

II. Hiệu quả của thuốc kháng sinh trong điều trị

Nghiên cứu đã so sánh hiệu quả của hai loại thuốc kháng sinh: QM - Neolin và Enrofloxacin trong việc điều trị bệnh phân trắng ở lợn con. Kết quả cho thấy, cả hai loại thuốc đều có tác dụng tích cực trong việc giảm tỷ lệ tử vong và cải thiện tình trạng sức khỏe của lợn con. Tuy nhiên, Enrofloxacin cho thấy hiệu quả điều trị nhanh hơn và tỷ lệ hồi phục cao hơn so với QM - Neolin. Việc sử dụng kháng sinh cần được thực hiện một cách hợp lý để tránh tình trạng kháng thuốc, đồng thời cần có sự giám sát chặt chẽ từ các cơ quan thú y.

2.1. Chi phí và lợi ích kinh tế

Chi phí cho việc sử dụng kháng sinh trong điều trị bệnh phân trắng là một yếu tố quan trọng cần xem xét. Mặc dù chi phí ban đầu có thể cao, nhưng việc điều trị kịp thời giúp giảm thiểu tỷ lệ tử vong và tăng trưởng của lợn con, từ đó mang lại lợi ích kinh tế lớn hơn cho người chăn nuôi. Nghiên cứu cho thấy rằng, việc áp dụng các biện pháp điều trị hiệu quả không chỉ giúp cải thiện sức khỏe của lợn mà còn góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi, tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho các hộ chăn nuôi tại Thái Nguyên.

III. Biện pháp phòng bệnh và chăm sóc lợn con

Để phòng ngừa bệnh phân trắng ở lợn con, các biện pháp vệ sinh và chăm sóc là rất quan trọng. Việc duy trì vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng vaccine định kỳ và cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp tăng cường sức đề kháng cho lợn con. Ngoài ra, việc theo dõi sức khỏe thường xuyên và phát hiện sớm các triệu chứng bệnh cũng là một phần không thể thiếu trong công tác phòng bệnh. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh hiệu quả có thể giảm thiểu đáng kể tỷ lệ mắc bệnh và tử vong ở lợn con.

3.1. Vai trò của dinh dưỡng trong phòng bệnh

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh lợn con phân trắng. Cung cấp đầy đủ vitamin và khoáng chất giúp tăng cường sức đề kháng cho lợn con, từ đó giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. Các nghiên cứu cho thấy rằng, lợn con được nuôi dưỡng bằng chế độ ăn giàu dinh dưỡng có khả năng chống lại bệnh tật tốt hơn. Việc bổ sung các loại thức ăn chức năng cũng có thể giúp cải thiện sức khỏe đường tiêu hóa của lợn con, từ đó giảm thiểu tình trạng mắc bệnh phân trắng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp hiện đại, chăn nuôi lợn đóng vai trò trọng yếu trong việc cung cấp nguồn thực phẩm và mang lại giá trị kinh tế cao. Xu thế chăn nuôi hiện nay đang chuyển dịch mạnh mẽ sang hình thức trang trại công nghiệp tập trung với quy mô đàn lớn. Tuy nhiên, cùng với mật độ nuôi cao, công tác an toàn sinh học và kiểm soát dịch bệnh trở thành yếu tố mang tính quyết định đến hiệu quả kinh tế của các cơ sở giống. Trong số các bệnh truyền nhiễm đường tiêu hóa thường trực, bệnh lợn con phân trắng (Colibacillosis) do vi khuẩn Escherichia coli gây ra là mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với lợn con theo mẹ, đặc biệt là giai đoạn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi. Bệnh có tỷ lệ mắc cao, có thời điểm lên đến 100% đàn nếu điều kiện hộ lý kém, kèm theo tỷ lệ chết lớn hoặc làm lợn còi cọc, giảm tốc độ tăng trọng, gây thiệt hại kinh tế đáng kể.

Xuất phát từ thực tiễn sản xuất tại cơ sở chăn nuôi lợn giống, khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Xác định một số đặc điểm dịch tễ của bệnh phân trắng lợn con giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi nuôi tại Trại giống lợn Tân Thái, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
2. Đánh giá và hệ thống hóa các biện pháp vệ sinh phòng bệnh, chăm sóc nuôi dưỡng và phác đồ can thiệp thú y đối với bệnh phân trắng lợn con.
3. Đánh giá và so sánh hiệu quả điều trị bệnh phân trắng lợn con của hai loại thuốc kháng sinh QM - Neolin và Enrofloxacin trên đàn lợn con thực tế tại trại.

Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn con theo mẹ từ sơ sinh (01 ngày tuổi) đến 21 ngày tuổi bị mắc bệnh phân trắng lâm sàng; hai loại thuốc kháng sinh được đưa vào thử nghiệm điều trị đối chứng là QM - Neolin và Enrofloxacin.

Phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi không gian: Trại giống lợn Tân Thái (thuộc Trung tâm khuyến nông giống và kỹ thuật nông lâm nghiệp tỉnh Thái Nguyên), đóng trên địa bàn xóm Tân Thái, xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Đề tài thực hiện theo dõi trực tiếp từ ngày 05/06/2013 đến ngày 30/10/2013, kết hợp hồi cứu số liệu dịch tễ lưu trữ của trại từ năm 2011 đến tháng 10 năm 2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập cơ sở lý thuyết dựa trên các đặc điểm sinh lý học gia súc non, vi sinh vật học thú y và dược lý học lâm sàng:

• Đặc điểm sinh lý lợn con: Lợn con sơ sinh có tốc độ sinh trưởng nhanh nhưng các hệ cơ quan chưa hoàn thiện. Đáng chú ý là cơ chế tiêu hóa dạ dày ở lợn dưới 3 - 4 tuần tuổi có hiện tượng thiếu axit clohydric tự do (Hypoclohydric); nồng độ HCl tự do thấp khiến độ pH dịch vị không đủ sức sát khuẩn đường ruột và không hoạt hóa được men pepsin, làm giảm khả năng tiêu hóa protein từ sữa hoặc thức ăn bổ sung. Hệ thống điều tiết thân nhiệt kém phát triển do lớp mỡ dưới da mỏng, lông thưa, diện tích bề mặt cơ thể so với khối lượng lớn. Khả năng miễn dịch của lợn sơ sinh hoàn toàn thụ động, phụ thuộc hoàn toàn vào việc hấp thu kháng thể γ - globulin từ sữa đầu của lợn mẹ qua cơ chế ẩm bào trong 24 giờ đầu sau sinh.
• Vi sinh vật học và bệnh sinh: Vi khuẩn Escherichia coli thuộc họ Enterobacteriaceae là vi khuẩn yếm khí tùy tiện, bắt màu Gram âm. Chủng E. coli sinh độc lực (ETEC) gây bệnh thông qua hai yếu tố chính: cấu trúc bám dính fimbriae (F4/K88, F5/K99, F6/987P, F41, F17, F18) giúp bám vào biểu mô nhung mao ruột non, và khả năng tiết độc tố đường ruột gồm độc tố chịu nhiệt (STa, STb) cùng độc tố không chịu nhiệt (LT1, LT2), gây rối loạn trao đổi nước và chất điện giải, dẫn đến tiêu chảy cấp tính, mất nước và toan huyết.
• Dược lý thuốc thử nghiệm: Khóa luận đánh giá hai loại kháng sinh:
  • QM - Neolin (do Công ty Quốc Minh sản xuất): Thành phần chứa Neomycin 0,7% kết hợp chất hấp phụ Kaolin 20%. Neomycin thuộc nhóm Aminoglycoside, tác động bằng cách gắn đặc hiệu vào tiểu phần 30S của ribosome vi khuẩn, làm sai lệch quá trình dịch mã tổng hợp protein. Thuốc hấp thu rất thấp qua đường tiêu hóa (3% - 8%), tập trung nồng độ cao trong lòng ruột để diệt khuẩn tại chỗ.
  • Enrofloxacin (biệt dược Mycofloxacin, do Công ty Better Pharmaco sản xuất): Kháng sinh phổ rộng thuộc nhóm Fluoroquinolone thế hệ III, có cơ chế ức chế enzyme DNA-Gyrase của vi khuẩn, ngăn cản quá trình mở vòng xoắn ADN và sao chép di truyền.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa điều tra dịch tễ học mô tả và thực nghiệm lâm sàng:

• Phương pháp theo dõi gián tiếp: Kế thừa và phân tích các tài liệu, sổ sách lưu trữ của Trại giống lợn Tân Thái về tình hình bệnh phân trắng lợn con trong 3 năm liên tiếp (2011 - 10/2013).
• Phương pháp theo dõi trực tiếp: Theo dõi kiểm tra đàn hàng ngày; cân khối lượng lợn con ở các thời điểm sơ sinh, 7 ngày, 14 ngày và 21 ngày tuổi; ghi chép chi tiết ngày mắc bệnh, triệu chứng, lứa tuổi, dòng giống và tính biệt.
• Phương pháp thử nghiệm so sánh hiệu quả điều trị: Lựa chọn 322 lợn con F1 (ngoại × ngoại) sinh ra từ 22 lợn nái giống Yorkshire (thuộc lứa đẻ thứ 3 - 4, khối lượng 200 - 250 kg), nuôi dưỡng trong cùng một điều kiện chuồng trại và dinh dưỡng. Khi xuất hiện triệu chứng bệnh, lợn con được phân bổ đồng đều vào 2 phác đồ điều trị đường uống với liệu trình 3 - 5 ngày:
  • Phác đồ 1: Sử dụng QM - Neolin, liều lượng 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, kết hợp bù nước, điện giải và vitamin B.
  • Phác đồ 2: Sử dụng Enrofloxacin, liều lượng 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, kết hợp bù nước, điện giải và vitamin B.
• Xử lý số liệu: Dữ liệu được tính toán theo các công thức xác định tỷ lệ mắc bệnh (%), tỷ lệ khỏi bệnh (%) và phân tích so sánh các chỉ tiêu kinh tế, kỹ thuật.

Nhóm thông số	Phác đồ 1 (QM - Neolin)	Phác đồ 2 (Enrofloxacin)
Số lượng nái theo dõi	22 con (giống Yorkshire, lứa 3 - 4)	22 con (giống Yorkshire, lứa 3 - 4)
Khối lượng nái	200 - 250 kg	200 - 250 kg
Số lượng lợn con theo dõi	159 con (F1 ngoại × ngoại)	163 con (F1 ngoại × ngoại)
Tuổi lợn con theo dõi	Sơ sinh đến 21 ngày tuổi	Sơ sinh đến 21 ngày tuổi
Thuốc kháng sinh chính	QM - Neolin (Neomycin + Kaolin)	Enrofloxacin (Fluroquinolone)
Liều dùng và đường cấp	1 ml/10 kg thể trọng, cho uống trực tiếp	1 ml/10 kg thể trọng, cho uống trực tiếp
Liệu trình điều trị	3 - 5 ngày liên tục	3 - 5 ngày liên tục
Liệu pháp hỗ trợ	Uống chất điện giải tự do và vitamin B	Uống chất điện giải tự do và vitamin B

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Công tác phục vụ sản xuất

Nội dung phần 1 phản ánh quá trình điều tra cơ bản về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, cơ sở vật chất và kết quả thực hiện các công tác kỹ thuật chăn nuôi - thú y tại Trại giống lợn Tân Thái:

• Điều kiện tự nhiên và cơ sở hạ tầng: Trại Tân Thái có tổng diện tích 50.198 m2 (gồm đất trồng cây ăn quả 23.000 m2, đất xây dựng 11.090 m2, ao hồ chứa nước và nuôi cá 10.000 m2). Trại nằm ở vị trí thuận lợi, cách xa khu dân cư và khu công nghiệp. Bộ máy quản lý gồm 20 cán bộ, công nhân viên (3 lao động gián tiếp, 8 công nhân tổ chăn nuôi, 3 công nhân tổ trồng trọt, 4 công nhân tổ thủy sản và 2 bảo vệ). Hệ thống chuồng trại khép kín với diện tích chuồng nuôi 1.200 m2, sàn bê tông cho nái chửa và sàn nhựa cho nái đẻ, lợn con bú sữa.
• Kết quả thực hiện kỹ thuật chăn nuôi: Tham gia dọn dẹp vệ sinh chuồng nuôi 10 dãy; nuôi dưỡng, theo dõi chăm sóc đàn nái chửa và hậu bị; phun thuốc sát trùng tiêu độc chuồng trại đạt diện tích 24.000 m2; vệ sinh hố sát trùng 17 lần; đỡ đẻ an toàn 20 ca; tiêm bổ sung sắt (Prolongal liều 1 - 2 ml) và cho uống Baycox 5% phòng cầu trùng cho 122 lợn con; thực hiện thụ tinh nhân tạo cho 8 lợn nái đạt tỷ lệ đậu thai 100%.
• Kết quả công tác thú y và phòng trị bệnh: Thực hiện quy trình tiêm vaccine định kỳ nghiêm ngặt trên đàn lợn thịt, lợn hậu bị và nái sinh sản (Dịch tả lợn, Xoắn trùng, Lở mồm long móng, Tụ - Dấu, Suyễn lợn, Giả dại, Hội chứng sinh sản) với tỷ lệ an toàn đạt 100%. Trực tiếp chẩn đoán và điều trị 4 nhóm bệnh thường gặp tại trại: Hội chứng tiêu chảy (112 con điều trị, khỏi 105 con, đạt 93,75%); Bệnh đường hô hấp (87 con điều trị, khỏi 79 con, đạt 90,80%); Bệnh viêm khớp (17 con điều trị, khỏi 15 con, đạt 88,23%); Bệnh viêm da do tụ cầu (41 con điều trị, khỏi 40 con, đạt 97,57%).

Nội dung công việc thú y	Số lượng điều trị (con)	Số lượng khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi (%)	Phác đồ/Thuốc sử dụng chính
Hội chứng tiêu chảy	112	105	93,75%	Coli-200, Hamcoli-S, Norphacoli, QM-Neolin
Bệnh đường hô hấp	87	79	90,80%	Tylosin 200, Hanceft, Navet-Analgin C, Bromhexin
Bệnh viêm khớp	17	15	88,23%	Bio genta-tylosin, Diclofenac 2,5%
Bệnh viêm da tụ cầu	41	40	97,57%	Dung dịch Castellani bôi ngoài da

Phần 2: Chuyên đề nghiên cứu khoa học

Chuyên đề tập trung khảo sát các đặc điểm dịch tễ và thử nghiệm lâm sàng điều trị bệnh lợn con phân trắng từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại Tân Thái:

• Tổng quan dịch tễ học và cơ chế gây bệnh: Tổng hợp các nghiên cứu trong nước và quốc tế về các yếu tố nguy cơ phát sinh bệnh. Phân tích hai thể bệnh lâm sàng điển hình: Thể gây chết nhanh thường gặp ở lợn 4 - 5 ngày tuổi (tiêu chảy dữ dội, phân xanh xám chuyển sang trắng đục, mùi tanh khắm, mất nước nhanh, tỷ lệ chết từ 50% - 100%) và Thể kéo dài thường gặp ở lợn trên 20 ngày tuổi (bệnh kéo dài 7 - 10 ngày, lợn bú kém, gầy sút, dễ chuyển thành còi cọc). Bệnh tích đặc trưng khi mổ khám lợn chết gồm xác gầy, mất nước, ruột non căng phồng chứa dịch viêm cata xuất huyết, niêm mạc phù nề phủ màng nhầy trắng xám, gan thoái hóa màu vàng đất sét, lách không sưng hoặc teo nhẹ.
• Nghiên cứu dịch tễ bệnh phân trắng lợn con tại trại Tân Thái: Tiến hành thu thập, phân tích số liệu dịch tễ lợn mắc bệnh theo các biến số độc lập:
  • Tỷ lệ mắc và chết qua các năm (2011 đến tháng 10/2013) nhằm xác định quy luật lưu hành mầm bệnh tại trại.
  • Phân bố tỷ lệ mắc bệnh theo các tháng trong mùa mưa và mùa khô (ảnh hưởng của yếu tố nhiệt độ cao và ẩm độ cao trên 80% đối với sự phát triển của vi khuẩn đường ruột).
  • Tỷ lệ mắc bệnh theo lứa tuổi: Phân nhóm sơ sinh đến 7 ngày tuổi, 8 đến 14 ngày tuổi và 15 đến 21 ngày tuổi để xác định giai đoạn khủng hoảng sinh lý mẫn cảm nhất.
  • Tỷ lệ mắc bệnh theo tính biệt (lợn đực và lợn cái) và theo các dòng giống nái ngoại nuôi tại trại (Landrace, Yorkshire, Duroc, dòng ông bà C1050, dòng bố mẹ C22).
• Khảo nghiệm điều trị so sánh giữa QM - Neolin và Enrofloxacin: Theo dõi 322 lợn con thuộc 22 đàn nái Yorkshire. Đánh giá chi tiết hiệu lực cắt cơn tiêu chảy, tỷ lệ khỏi bệnh lâm sàng, thời gian điều trị trung bình của từng loại thuốc, mức độ ảnh hưởng của thuốc đến sinh trưởng tích lũy (tăng trọng lợn con qua các giai đoạn 7, 14 và 21 ngày tuổi), đồng thời hạch toán chi phí tiền thuốc kháng sinh để xác định tính khả thi về mặt kinh tế.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp các kết quả thực nghiệm và số liệu cụ thể ghi nhận trong thời gian nghiên cứu tại Trại giống lợn Tân Thái:

• Về công tác phục vụ sản xuất và an toàn sinh học: Khóa luận ghi nhận kết quả thực hiện tiêm phòng vaccine cho đàn lợn đạt mức an toàn 100% trên các loại vaccine bắt buộc (Dịch tả, Tụ - Dấu, Suyễn, Lở mồm long móng, Giả dại, PRRS). Phác đồ điều trị các bệnh nội - ngoại khoa và truyền nhiễm thông thường tại cơ sở đạt hiệu quả cao, trong đó tỷ lệ khỏi bệnh hội chứng tiêu chảy đạt 93,75% và viêm da đạt 97,57%.
• Về thử nghiệm lâm sàng và dịch tễ học bệnh phân trắng lợn con: Thiết lập quy trình thử nghiệm có kiểm soát trên 322 lợn con theo mẹ, xác định rõ ảnh hưởng của các yếu tố sinh lý (thiếu HCl tự do, cơ chế điều nhiệt yếu, miễn dịch qua sữa đầu) kết hợp với các điều kiện bất lợi của tiểu khí hậu chuồng nuôi (nhiệt độ, ẩm độ) đến tỷ lệ phát bệnh. Việc đối chứng trực tiếp giữa kháng sinh tác dụng tại chỗ trong lòng ruột (Neomycin kết hợp Kaolin) và kháng sinh toàn thân (Enrofloxacin) cung cấp dữ liệu thực tế về thời gian hồi phục và tốc độ tăng khối lượng của lợn con.
• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Tác giả tự đánh giá khóa luận đã cập nhật được dữ liệu dịch tễ học thực địa của bệnh phân trắng lợn con trong điều kiện cụ thể của một trại lợn giống ngoại công nghiệp tại huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên. Đồng thời, nghiên cứu đưa ra sự so sánh định lượng trực tiếp cả về mặt kỹ thuật điều trị lẫn bài toán chi phí kinh tế giữa hai loại biệt dược kháng sinh đang lưu hành phổ biến trên thị trường, giúp cơ sở lựa chọn được giải pháp dùng thuốc hợp lý.
• Giải pháp và kiến nghị đề xuất từ thực tiễn:
  • Khuyến cáo trại thực hiện việc cách ly ngay những lợn con có biểu hiện tiêu chảy ra khỏi đàn, chấm dứt tình trạng nuôi nhốt chung giữa lợn bệnh và lợn khỏe để hạn chế phát tán vi khuẩn E. coli với số lượng lớn qua phân.
  • Tăng cường vệ sinh, sát trùng định kỳ thường xuyên, không chỉ chờ đến khi phát sinh dịch bệnh mới triển khai tiêu độc khử trùng.
  • Chuẩn hóa quy trình thu gom, quản lý giết mổ và tiêu hủy, chôn lấp xác lợn chết do bệnh truyền nhiễm đúng kỹ thuật thú y.
  • Đề xuất trang bị bổ sung các thiết bị thú y hiện đại, quản lý vật tư và cơ sở vật chất đồng bộ để hạ thấp chi phí điều trị và nâng cao tỷ lệ nuôi sống lợn con cai sữa.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số hạn chế gắn liền với điều kiện thực địa và phạm vi nghiên cứu được văn bản đề cập:

• Thời gian thực tập và theo dõi trực tiếp chỉ kéo dài 5 tháng (từ tháng 6 đến tháng 10 năm 2013), chủ yếu nằm trong giai đoạn thời tiết mùa hè thu nóng ẩm mưa nhiều, chưa bao quát trọn vẹn diễn biến dịch tễ vào các tháng mùa đông khô rét hoặc thời điểm chuyển mùa cuối đông sang xuân.
• Nguồn số liệu dịch tễ các năm 2011 - 2012 dựa trên phương pháp hồi cứu gián tiếp từ sổ sách ghi chép của trại giống Tân Thái, phụ thuộc vào tính chính xác của dữ liệu lưu trữ tại cơ sở.
• Điều kiện kỹ thuật tại trạm chưa cho phép thực hiện việc phân lập serotype E. coli chuyên sâu hoặc làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm vi sinh vật để kiểm tra mức độ mẫn cảm và kháng thuốc của vi khuẩn trước khi tiến hành điều trị thực nghiệm.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng thời gian theo dõi liên tục trong suốt 12 tháng của năm để xây dựng biểu đồ dịch tễ hoàn chỉnh về sự biến động tỷ lệ mắc bệnh phân trắng theo mùa tại khu vực miền núi phía Bắc.
• Kết hợp nghiên cứu lâm sàng với việc lấy mẫu bệnh phẩm phân lập, định danh serotype vi khuẩn E. coli gây bệnh và thực hiện kháng sinh đồ định kỳ để giám sát hiện tượng kháng thuốc, làm cơ sở luân chuyển kháng sinh hiệu quả.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho nhiều nhóm đối tượng:

• Đối với sinh viên, học viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi thú y: Khóa luận là tài liệu tham khảo điển hình về phương pháp xây dựng đề cương, cách thức bố trí thí nghiệm lâm sàng so sánh thuốc thú y trên đàn gia súc thực tế, và phương pháp tổng hợp số liệu dịch tễ học mô tả.
• Đối với cán bộ kỹ thuật, bác sĩ thú y và người quản lý trang trại chăn nuôi lợn: Bản khóa luận cung cấp các quy trình chăm sóc gia súc non có giá trị áp dụng trực tiếp, bao gồm kỹ thuật đỡ đẻ, bấm nanh, cắt rốn, tiêm bổ sung sắt, phòng cầu trùng bằng Baycox, và lịch trình tiêm phòng vaccine phòng bệnh truyền nhiễm cho các đối tượng lợn nái, lợn hậu bị, lợn con.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống hóa cơ sở sinh lý tiêu hóa ở lợn sơ sinh (hiện tượng thiếu HCl tự do trong dịch vị); tổng quan cơ chế bệnh sinh của vi khuẩn E. coli; phác đồ kết hợp giữa kháng sinh đường uống với các liệu pháp bổ trợ (bù nước, chất điện giải, men tiêu hóa, vitamin) và cách tiếp cận tính toán chi phí điều trị trên một đầu lợn con.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao lợn con giai đoạn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi lại đặc biệt mẫn cảm với bệnh phân trắng do vi khuẩn E. coli?

Theo phân tích sinh lý trong khóa luận, lợn con dưới 1 tháng tuổi có hiện tượng Hypoclohydric (thiếu axit clohydric tự do trong dịch vị dạ dày), khiến dịch vị mất khả năng sát khuẩn tự nhiên và men pepsin không được hoạt hóa để tiêu hóa protein. Đồng thời, hệ điều tiết thân nhiệt của lợn non chưa hoàn thiện, lớp mỡ mỏng và lông thưa khiến lợn dễ bị mất nhiệt khi gặp lạnh hoặc ẩm độ cao. Hệ miễn dịch của lợn con hoàn toàn thụ động qua sữa đầu; nếu lợn con không được bú đủ sữa non trong 24 giờ đầu, lượng kháng thể γ - globulin suy giảm nhanh chóng, tạo điều kiện cho vi khuẩn E. coli bám dính vào niêm mạc ruột, sinh độc tố và gây bệnh.

Hai loại thuốc kháng sinh QM - Neolin và Enrofloxacin được thử nghiệm có cơ chế tác động khác nhau như thế nào?

QM - Neolin (chứa Neomycin 0,7% và Kaolin 20%) thuộc nhóm Aminoglycoside, tác động bằng cách gắn đặc hiệu vào tiểu phần 30S của ribosome vi khuẩn, làm sai lạc mã di truyền và ức chế tổng hợp protein. Neomycin hấp thu qua ruột rất kém (chỉ 3% - 8%), do đó thuốc duy trì nồng độ rất cao trong lòng ống tiêu hóa để tiêu diệt vi khuẩn tại chỗ kết hợp với tác dụng bao bọc, hút độc tố của Kaolin. Ngược lại, Enrofloxacin thuộc nhóm Fluoroquinolone thế hệ III, tác động bằng cách ức chế enzyme DNA-Gyrase, ngăn cản sự mở vòng xoắn ADN và sao chép của vi khuẩn, có hoạt phổ kháng khuẩn rộng trên toàn thân.

Thử nghiệm so sánh hiệu quả điều trị của hai phác đồ được bố trí trên quy mô đàn lợn như thế nào?

Thử nghiệm được thực hiện trên 322 lợn con F1 (ngoại × ngoại) sinh ra từ 22 lợn nái giống Yorkshire thuần (lứa đẻ 3 - 4, khối lượng 200 - 250 kg) nuôi trong cùng điều kiện chăm sóc. Đàn lợn bệnh được chia thành 2 nhóm điều trị: Nhóm 1 gồm 159 lợn con dùng QM - Neolin (liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày); Nhóm 2 gồm 163 lợn con dùng Enrofloxacin (liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày). Cả hai nhóm đều dùng thuốc theo đường uống trực tiếp liên tục từ 3 - 5 ngày và được hỗ trợ uống dung dịch chất điện giải tự do cùng vitamin B.

Kết quả điều trị các bệnh phát sinh tại trại trong giai đoạn thực tập đạt tỷ lệ khỏi như thế nào?

Trong quá trình thực tập phục vụ sản xuất, tác giả đã tham gia theo dõi và điều trị thành công 4 nhóm bệnh trên đàn lợn của trại với kết quả cụ thể: Hội chứng tiêu chảy điều trị 112 con, khỏi 105 con (tỷ lệ 93,75%); Bệnh đường hô hấp điều trị 87 con, khỏi 79 con (tỷ lệ 90,80%); Bệnh viêm da do tụ cầu điều trị 41 con, khỏi 40 con (tỷ lệ 97,57%); Bệnh viêm khớp điều trị 17 con, khỏi 15 con (tỷ lệ 88,23%).

Tác giả đã chỉ ra những hạn chế nào trong công tác quản lý thú y tại Trại giống lợn Tân Thái?

Tác giả ghi nhận 3 tồn tại kỹ thuật và quản lý dịch bệnh lớn tại trại: Thứ nhất, hầu hết lợn ốm không được cách ly kịp thời mà vẫn nhốt chung ô với lợn khỏe, làm tăng nguy cơ phát tán mầm bệnh; thứ hai, công tác quản lý giết mổ và tiêu hủy, chôn xác lợn chết do bệnh còn nhiều bất cập; thứ ba, việc phun thuốc sát trùng và vệ sinh thú y chỉ được tập trung chú trọng khi có ổ dịch bùng phát thay vì duy trì thành quy trình an toàn sinh học thường xuyên.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Hằng đã phản ánh đầy đủ bức tranh dịch tễ học của bệnh phân trắng lợn con giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại Trại giống lợn Tân Thái, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Công trình đã kết hợp chặt chẽ giữa cơ sở lý thuyết sinh lý - bệnh học gia súc non với khảo nghiệm thực tế trên 322 lợn con nhằm so sánh hiệu lực của hai loại kháng sinh phổ biến là QM - Neolin và Enrofloxacin. Các kết quả điều trị lâm sàng, số liệu tiêm phòng và đánh giá dịch tễ trong văn bản là nguồn dữ liệu thực nghiệm có giá trị cho việc xây dựng phác đồ can thiệp thú y và hoàn thiện quy trình an toàn sinh học tại các cơ sở chăn nuôi lợn giống tập trung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trong nghành chăn nuôi hiện nay, chăn nuôi lợn là một trong các ngành đem lại hiệu quả kinh tế, chính vì vậy trong những năm qua, chăn nuôi lợn nước ta đã đạt nhiều thành tựu mới, xu thế chuyên môn hoá sản xuất, chăn nuôi trong các trang trại tập trung càng phổ biến. Tuy nhiên trong chăn nuôi muốn thu được lợi nhuận cao ngoài các vấn đề về con giống, dinh dưỡng thì thú y là vấn đề cấp bách, quyết định thành công trong chăn nuôi. Một trong những bệnh thường gặp gây nhiều thiệt hại trong chăn nuôi là bệnh phân trắng lợn con (Colibacillosis). Bệnh này phát triển mạnh, đặc biệt ở các vùng chăn nuôi lợn tập trung.

Nếu không được quan tâm chăm sóc, hộ lý tốt, tỷ lệ nhiễm bệnh có thể lên tới 100% và tỷ lệ chết cũng rất cao, nhất ở giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi. Xuất phát từ thực tiễn sản xuất, nhằm mục đích hiểu kỹ hơn về bệnh này, cũng như ảnh hưởng của nó tới chăn nuôi lợn, để tìm ra được giải pháp phòng chống hữu hiệu nhất, làm giảm thiệt hại đến mức nhỏ nhất của dịch bệnh và tăng năng suất của chăn nuôi lợn. Được sự đồng ý của cơ sở thực tập và dưới sự hướng dẫn của cô giáo Th.s Hà Thị Hảo em tiến hành nghiên cứu đề tài:“Tình hình mắc bệnh phân trắng lợn con giai đoan sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại Tân Thái - Đồng Hỷ - Thái Nguyên và so sánh hiệu quả của hai loại thuốc kháng sinh QM - Neolin, Enrofloxacin”. n 16 * Mục tiêu nghiên cứu - Xác định một số đặc điểm dịch tễ của bệnh phân trắng lợn con giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi nuôi tại trại Tân Thái - Đồng Hỷ - Thái Nguyên.

- Biện pháp phòng trị bệnh phân trắng lợn con. - Đánh giá hiệu quả điều trị bệnh phân trắng lợn con của 2 loại thuốc kháng sinh QM - Neolin, và Enrofloxacin. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2.

Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của lợn con. * Đặc điểm về sinh trưởng phát dục của lợn. Lợn con hay gia súc nói chung trong thời kỳ phát triển của bào thai mà phát triển tốt thì sự phát triển sau này cũng sẽ tốt. Theo Trần Văn Phùng và CS (2004)[20] sau sơ sinh lợn con tăng trọng nhanh, sinh trưởng với tốc độ cao, so với khối lượng sơ sinh thì khối lượng lợn con lúc 10 ngày tuổi tăng gấp 2 lần, lúc 21 ngày tuổi tăng lên gấp 4 lần, lúc 30 ngày tuổi tăng gấp 5 - 6 lần, lúc 40 ngày tuổi tăng gấp 7 - 8 lần, lúc 50 ngày tuổi tăng gấp 10 lần và lúc 60 ngày tuổi tăng gấp 12 - 14 lần.

Theo Vũ Đình Tôn và CS (2006) [25], khối lượng sơ sinh và khối lượng lúc 60 ngày tuổi có mối tương quan tỉ lệ thuận với nhau khá chặt chẽ. Khối lượng sơ sinh không chỉ liên quan đến khối lượng cai sữa mà còn liên quan tới tỉ lệ chết khi sơ sinh cũng như tỉ lệ sống đến cai sữa. Ở lợn ngoại khối lượng sơ sinh từ 1,1 - 1,35 kg thì tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa đạt 75%. Trong khi khối lượng sơ sinh 0,57 kg hoặc nhỏ hơn nữa chỉ sống sót hơn 2% khi cai sữa.

Thời kỳ này chủ yếu là sự thành thục của cơ quan sinh dục đực nên cần phải tiến hành thiến Theo Lê Hồng Mận và CS (2004)[9], lợn con lúc bú sữa sinh trưởng n 17 nhanh nhưng không đều qua các giai đoạn, nhanh trong 21 ngày đầu sau đó giảm xuống. Điều này do nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu là do lượng sữa của mẹ bắt đầu giảm và hàm lượng hemoglobin giảm. Thời gian giảm sinh trưởng kéo dài khoảng 2 tuần, còn gọi là giai đoạn khủng hoảng lợn con. Chúng ta có thể hạn chế giai đoạn này bằng cách cho lợn tập ăn sớm và bổ sung Dextran-Fe cho lợn con vào 3- 7 ngày tuổi Lợn con có tốc độ sinh trưởng phát dục nhanh nên khả năng tích luỹ chất dinh dưỡng rất mạnh, lợn con ở 21 ngày tuổi mỗi ngày có thể tích luỹ được 9- 14 g protein/kg khối lượng.

Trong khi đó, lợn lớn chỉ tích luỹ được 0,3- 0,4 g protein/kg khối lượng. Qua đó, ta thấy cường độ trao đổi chất ở lợn con và lợn trưởng thành chênh lệch khá lớn. Mặt khác, ta biết lợn con trong thời kỳ này chỉ tích luỹ nạc là chính. Vì vậy tiêu tốn thức ăn ít hơn so với lợn trưởng thành.

Theo Nguyễn Khánh Quắc và CS (1993)[24] cho biết: Các thành phần trong cơ thể lợn thay đổi rất nhiều, hàm lượng nước trong cơ thể giảm dần theo tuổi, đặc biệt lợn càng lớn thì giảm càng nhiều. Hàm lượng lipit tăng nhanh theo tuổi từ khi mới đẻ đến 3 tuần tuổi. Hàm lượng protein cũng tăng nhanh theo tuổi nhưng với hàm lượng không nhất định. Hàm lượng khoáng có biến đổi liên quan đến quá trình tạo xương.

Từ lúc mới đẻ đến 3 tuần tuổi có hàm lượng khoáng giảm đáng kể và ở giai đoạn 21- 56 ngày tuổi giảm không đáng kể. * Đặc điểm về cơ quan tiêu hóa Cùng với sự tăng lên của khối lượng, cơ thể còn có sự phát triển của các cơ quan trong cơ thể, trong đó có cơ quan tiêu hóa của lợn phát triển nhanh nhưng chưa hoàn thiện. Sự phát triển thể hiện sự tăng nhanh dung tích dạ dày, ruột non, ruột già. Dung tích dạ dày lúc 10 ngày tuổi gấp 3 lần, lúc 20 ngày tuổi gấp 6 lần, và lúc 60 ngày tuổi gấp 60 lần so với lúc sơ sinh.

Sự tăng chiều dài và thể tích ruột non có quan hệ đến khả năng tiêu hóa xellulozơ khá cao trong thức ăn bổ sung. Vì vậy, lợn con tập ăn sớm là biện pháp tốt nhất trong chăn nuôi. n 18 Mặc dù sinh trưởng nhanh nhưng các cơ quan chưa thành thục về chức năng, đặc biệt là hệ thần kinh. Vì vậy, lợn con phản ứng chậm với các yếu tố tác động lên chúng.

Do chưa thành thục nên cơ quan tiêu hóa của lợn con cũng dễ mắc bệnh, dễ rối loạn tiêu hóa. Do một số men tiêu hóa thức ăn ở lợn con chưa có hoạt tính mạnh, nhất là ở 3 tuần đầu sau khi sinh như Pepsin, Amilaza, Maltaza. Nhìn chung, Lợn con bú sữa chỉ có khả năng tiêu hóa các chất dinh dưỡng trong sữa mẹ, còn khả năng tiêu hóa các chất bổ sung kém (Trần Văn Phùng và CS (2004) [20]). - Đặc điểm tiêu hóa ở dạ dày Theo Phan Đình Thắm, (1995)[37] lợn con dưới 1 tháng tuổi thì trong dịch vị hoàn toàn không có HCl tự do.

Lúc này lượng axit nó nhanh chóng liên kết với niêm dịch. Hiện tượng này gọi là Hypoclohydric và là một đặc điểm quan trọng trong tiêu hóa ở dạ dày lợn con. Trong dịch vị của lợn con mới đẻ trong khoảng 20 - 25 ngày thiếu HCl. Lợn con 3 - 4 tuần tuổi thì dạ dày chưa có HCl tự do, vì lúc này lượng HCl tiết ra ít và nó nhanh chóng kết hợp với dịch dạ dày.

Hiện tượng thiếu HCl này là đặc điểm quan trọng trong quá trình tiêu hóa ở dạ dày. Dịch vị thu được ở lợn con 7 ngày tuổi có pH 2,8; ở 10 ngày tuổi có pH 2,8 - 3,1; ở 12 ngày tuổi có pH 2,7; ở 20 ngày tuổi có pH 2,4 - 2,7. Vì thiếu HCl tự do nên dịch vị không có tính chất sát trùng, vi sinh vật xâm nhập vào dạ dày có điều kiện phát triển gây bệnh về đường tiêu hóa ở lợn con như bệnh phân trắng, tiêu chảy. Cũng do thiếu HCl tự do trong giai đoạn này nên men Pepsin không hoạt động, khả năng tiêu hóa thuộc về men Lipaza và Kimuzin.

Hai men này tăng dần từ lúc sơ sinh đến 3 tuần tuổi sau đó giảm dần. Sức tiêu hóa của dịch vị tăng dần theo tuổi một cách rõ rệt. Khi cho ăn các loại thức ăn khác nhau, thức ăn hạt kích thích tiết dịch vị mạnh nhất, dịch vị thu được khi cho ăn thức ăn hạt chứa HCl nhiều hơn và sức tiêu hóa nhanh hơn dịch vị khi cho ăn sữa. Đây là cơ sở cho việc bổ sung thức ăn và cai sữa sớm cho lợn con, vì nó rút ngắn được giai đoạn thiếu HCl.

Ở lợn từ 14 - 16 ngày tuổi, tình trạng thiếu HCl ở dạ dày không còn ở trạng thái sinh lý bình thường nữa. Việc cho lợn con ăn sớm có tác dụng thúc đẩy bộ máy tiêu hóa của lợn con phát triến n 19 nhanh và sớm hoàn thiện, vì thế sẽ rút ngắn được giai đoạn thiếu HCl. Vì khi được bổ sung thức ăn thì thức ăn sẽ kích thích tế bào thành dạ dày tiết ra HCl ở dạng tự do sớm hơn và tăng cường phản xạ tiết dịch vị. Theo Trần Văn Phùng và CS (2003) [20], dịch tụy có ý nghĩa quan trọng đối với sự tiêu hóa.

Nó phân giải từ 60 - 80% protein, gluxit và lipit trong thức ăn. Dịch tụy bao gồm các bicacbonat và chứa các enzyme giúp cho quá trình tiêu hóa tinh bột, protein, chất béo…Các enzyme đó là Trypsine, Cacboxypeptiaza, Elactaza, Dipeptitaza, Protaminaza, Nucleaza… Lợn con 20 - 30 ngày tuổi lượng thức dịch tụy phân tiết trong một ngày là 150 - 300ml. Sự phân tiết dịch tụy tăng theo tuổi: Ở 40 ngày tuổi là 460ml, 3 tháng tuổi là 3 - 5 lít và 7 tháng tuổi là 10 lít. Trong thời gian thiếu HCl, hoạt tính của dịch tụy rất cao bù lại khả năng tiêu hóa kém của dạ dày.

Dịch mật do tuyến mật tiết ra, một ngày đêm lợn tiết khoảng 2,4 - 3,8 lít dịch mật. Dịch mật làm giảm sức căng bề mặt ngoài của dung dịch và làm nhũ hóa mỡ, ở dạng này mỡ dễ bị tác động của Lipaza. - Đặc điểm sinh lý tiêu hóa ở ruột Theo Nguyễn Như Pho, (1999)[18] cho biết: Phân tiết các men tiêu hóa ở dạ dày và ruột non cũng rất kém, chỉ đủ tiêu hóa các loại thức ăn đơn giản như sữa, đậu nành nhưng không thể tiêu hóa được protein của gạo, bột cá. Dịch ruột do các tuyến Bruner ở màng nhầy tá tràng tiết ra.

Dịch ruột cùng với dịch tụy và dịch mật giúp cho quá trình trung hòa nhũ chấp xuống từ dạ dày, như vậy nó giúp bảo vệ thành ruột khỏi tác động của độ axit cao xuống từ dạ dày. Trong thành phần của dịch ruột chứa các men tiêu hóa như: Aminopeptidaza, Dipeptidaza, Mantaza, Lactaza và Enterokinaza (men này có tác dụng hoạt hóa men Trypsin ở dạng không hoạt động (Trypsinnogen)). Các men này đều tham gia tích cực vào quá trình tiêu hóa thức ăn. Ruột già tiếp tục quá trình tiêu hóa những gì ruột non tiêu hóa chưa triệt để.