Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón hữu cơ sinhhọc đến sinh trưởng phát triển và năng suất của giống đậu tương đt51 vụ hè thu tại huyện võ nhai

Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón hữu cơ sinh học đến sinh trưởng, phát triển và năng suất giống đậu tương ĐT51 vụ hè thu tại huyện Võ Nhai.

• Tác giả: Vũ Thị Trâm
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Thu Huyền
• Trường học: Trường Đại Học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa Học Cây Trồng
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Phân Bón Hữu Cơ Sinh Học Đến Năng Suất Đậu Tương ĐT51 Vụ Hè Thu Tại Võ Nhai
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích của việc nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 2.3. Tình hình sản xuất và nghiên cứu đậu tƣơng trên thế giới
• 2.3.1. Tình hình sản xuất đậu tƣơng trên thế giới
• 2.3.2. Tình hình sản xuất đậu tƣơng của một số nƣớc đứng đầu thế giới trong những năm gần đây (2010 - 2014)
• 2.3.3. Tình hình sản xuất đậu tƣơng của các nƣớc đứng đầu thế giới
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 3.4. Phƣơng pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Ảnh hƣởng của một số phân hữu cơ sinh học đến thời gian sinh trƣởng của giống đậu tƣơng ĐT 51
• 4.1.1. Giai đoạn từ gieo đến mọc
• 4.1.2. Giai đoạn phân cành
• 4.1.3. Giai đoạn ra hoa và tạo quả
• 4.1.4. Giai đoạn từ gieo đến chắc xanh
• 4.1.5. Giai đoạn chín
• 4.2. Ảnh hƣởng của hữu cơ sinh học đến đặc điểm hình thái của các giống đậu tƣơng thí nghiệm vụ hè thu năm 2016 tại huyện Võ Nhai - tỉnh Thái Nguyên
• 4.2.1. Chiều cao cây
• 4.3. Ảnh hƣởng của một số loại phân hữu cơ sinh học đến đặc điểm hình thái của giống đậu tƣơng ĐT 51 vụ hè thu năm 2016 tại huyện Võ nhai - tỉnh Thái Nguyên
• 4.4. Ảnh hƣởng của hữu cơ sinh học đến một số chỉ tiêu sinh lý của các giống đậu tƣơng thí nghiệm vụ hè thu năm 2016 tại huyện Võ Nhai - tỉnh Thái Nguyên
• 4.4.1. Chỉ số diện tích lá
• 4.4.2. Khả năng tích lũy vật chất khô
• 4.5. Ảnh hƣởng của một số loại phân hữu cơ sinh học đến khả năng hình thành nốt sần hữu hiệu của các giống đậu tƣơng thí nghiệm vụ hè thu năm 2016 tại huyện Võ Nhai - tỉnh Thái Nguyên
• 4.6. Tình hình sâu bệnh và khả năng chống đổ của giống đậu tƣơng ĐT51 trên các loại phân vi sinh trong thí nghiệm vụ hè thu năm 2016 tại huyện Võ nhai - tỉnh Thái Nguyên
• 4.7. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các giống đậu tƣơng thí nghiệm vụ hè thu năm 2016 tại huyện Võ nhai - tỉnh Thái Nguyên
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Cây đậu tương (Glycine max) là một trong những cây trồng quan trọng, không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới. Đậu tương có giá trị dinh dưỡng cao với hàm lượng protein từ 35-40% và lipit từ 18-24%. Việc sử dụng phân bón hữu cơ sinh học trong canh tác đậu tương không chỉ giúp cải thiện năng suất mà còn bảo vệ môi trường. Nghiên cứu này nhằm xác định ảnh hưởng của phân bón hữu cơ sinh học đến năng suất giống đậu tương ĐT51 trong vụ hè thu tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.

1.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích chính của nghiên cứu là xác định loại phân bón hữu cơ sinh học có ảnh hưởng tích cực đến sinh trưởng và năng suất của giống đậu tương ĐT51. Nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho nông dân trong việc lựa chọn loại phân bón phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.

1.2 Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu sẽ giúp người nông dân hiểu rõ hơn về lợi ích của việc sử dụng phân bón hữu cơ sinh học trong canh tác đậu tương. Điều này không chỉ nâng cao năng suất mà còn góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm từ việc sử dụng phân hóa học.

II. Tổng quan tài liệu

Nghiên cứu về phân bón hữu cơ sinh học đã được thực hiện rộng rãi trên thế giới. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng phân bón hữu cơ có thể cải thiện đáng kể năng suất cây trồng. Đặc biệt, cây đậu tương có khả năng cố định nitơ, giúp cải thiện độ phì nhiêu của đất. Việc áp dụng phân bón hữu cơ sinh học không chỉ giúp tăng năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm.

2.1 Cơ sở khoa học

Cây đậu tương có khả năng thích ứng tốt với nhiều loại đất và điều kiện khí hậu khác nhau. Việc sử dụng phân bón hữu cơ sinh học giúp cải thiện cấu trúc đất, tăng cường khả năng giữ ẩm và cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng phân bón hữu cơ có thể làm tăng khả năng sinh trưởng và phát triển của cây đậu tương.

2.2 Tình hình sản xuất đậu tương

Trên thế giới, đậu tương được trồng rộng rãi, đặc biệt là ở các nước như Mỹ, Brazil và Argentina. Việt Nam cũng đang chú trọng phát triển sản xuất đậu tương, với nhiều nghiên cứu về phân bón hữu cơ sinh học nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng các biện pháp canh tác bền vững là cần thiết để đảm bảo sự phát triển lâu dài của ngành nông nghiệp.

III. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng phân bón hữu cơ sinh học có ảnh hưởng tích cực đến thời gian sinh trưởng và năng suất của giống đậu tương ĐT51. Các chỉ tiêu sinh lý như chỉ số diện tích lá và khả năng tích lũy vật chất khô cũng được cải thiện rõ rệt. Điều này chứng tỏ rằng phân bón hữu cơ không chỉ giúp tăng năng suất mà còn nâng cao chất lượng cây trồng.

3.1 Ảnh hưởng đến thời gian sinh trưởng

Thời gian sinh trưởng của giống đậu tương ĐT51 được cải thiện khi sử dụng phân bón hữu cơ sinh học. Các giai đoạn từ gieo đến mọc, phân cành, ra hoa và tạo quả đều có sự thay đổi tích cực. Điều này cho thấy rằng phân bón hữu cơ có thể rút ngắn thời gian sinh trưởng, giúp cây phát triển nhanh hơn.

3.2 Ảnh hưởng đến năng suất

Năng suất của giống đậu tương ĐT51 tăng lên đáng kể khi áp dụng phân bón hữu cơ sinh học. Các yếu tố cấu thành năng suất như số hạt trên cây, khối lượng hạt cũng được cải thiện. Kết quả này khẳng định vai trò quan trọng của phân bón hữu cơ trong việc nâng cao năng suất cây trồng.

IV. Kết luận và đề nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng phân bón hữu cơ sinh học có ảnh hưởng tích cực đến sinh trưởng và năng suất của giống đậu tương ĐT51. Việc áp dụng phân bón hữu cơ không chỉ giúp tăng năng suất mà còn bảo vệ môi trường. Đề nghị các nhà nghiên cứu tiếp tục thực hiện các nghiên cứu sâu hơn về các loại phân bón hữu cơ khác để tìm ra giải pháp tối ưu cho sản xuất nông nghiệp.

4.1 Đề nghị cho nông dân

Người nông dân nên áp dụng phân bón hữu cơ sinh học trong canh tác đậu tương để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

4.2 Đề nghị cho các nhà nghiên cứu

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các loại phân bón hữu cơ mới, đồng thời đánh giá tác động của chúng đến các loại cây trồng khác nhau. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp và đảm bảo sự phát triển bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây đậu tương (Glycine max (L.) Merrill) là một trong những cây trồng ngắn ngày có giá trị kinh tế và dinh dưỡng cao, với hàm lượng protein hạt đạt từ 35% đến 40%, lipid từ 18% đến 24%, hydratcacbon từ 10% đến 16%, cùng nhiều loại axit amin thiết yếu như lysine, tryptophan, methionine và valin. Bên cạnh giá trị thực phẩm và nguyên liệu công nghiệp, đậu tương có khả năng cộng sinh với vi khuẩn cố định đạm Rhizobium japonicum, giúp bổ sung từ 60 đến 80 kg N/ha sau mỗi vụ trồng (tương đương 300–400 kg phân đạm sunfat), đóng vai trò cải tạo đất và nâng cao hệ số sử dụng đất trong các hệ thống luân canh, xen canh.

Tuy nhiên, thực tiễn canh tác đậu tương tại Việt Nam cho thấy việc lạm dụng phân bón hóa học (phân khoáng) liên tục trong nhiều năm đã dẫn đến tình trạng thoái hóa đất, giảm hiệu quả kinh tế và tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường sinh thái. Tại tỉnh Thái Nguyên, diện tích gieo trồng đậu tương có xu hướng sụt giảm liên tục, từ 1,6 nghìn ha năm 2010 xuống còn 1,0 nghìn ha năm 2015, sản lượng giảm từ 2,3 nghìn tấn xuống 1,5 nghìn tấn. Do đó, việc nghiên cứu ứng dụng các loại phân bón hữu cơ sinh học nhằm thay thế một phần phân khoáng, ổn định năng suất và cải thiện độ phì nhiêu của đất là yêu cầu cấp thiết của sản xuất nông nghiệp địa phương.

Khóa luận xác định mục đích nghiên cứu là tìm ra loại phân hữu cơ sinh học có tác động tích cực đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống đậu tương ĐT 51 canh tác trong vụ hè thu 2016 tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên. Bốn nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể được xác lập gồm:

1. Đánh giá ảnh hưởng của một số loại phân hữu cơ sinh học đến đặc điểm nông sinh học của giống đậu tương ĐT 51 vụ hè thu 2016 tại Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.
2. Đánh giá ảnh hưởng của các loại phân hữu cơ sinh học đến một số chỉ tiêu sinh lý của giống đậu tương ĐT 51 vụ hè thu 2016 tại Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.
3. Đánh giá ảnh hưởng của các loại phân hữu cơ sinh học đến khả năng nhiễm sâu bệnh hại và khả năng chống đổ của giống đậu tương ĐT 51 vụ hè thu 2016 tại Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.
4. Đánh giá ảnh hưởng của các loại phân hữu cơ sinh học đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống đậu tương ĐT 51 vụ hè thu 2016 tại Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.

Đối tượng nghiên cứu là giống đậu tương ĐT 51 do Trung tâm Nghiên cứu Đậu đỗ (Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam) chọn tạo. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trên đất bãi cát pha tại xã Bình Long, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên, được thực hiện trong khung thời vụ hè thu năm 2016 (gieo hạt ngày 07/07/2016).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết của đề tài dựa trên đặc tính sinh học của đậu tương là cây quang hợp theo chu trình C3, bão hòa ánh sáng ở cường độ 20.000 lux, nhu cầu dinh dưỡng khoáng cân đối kết hợp với hoạt động cố định nitơ tự do qua phản ứng sinh hóa của phức hệ enzym nitrogenase trong nốt sần rễ ($N_2 + 8H^+ + 8e^- + 16ATP \rightarrow 2NH_3 + H_2 + 16ADP + 16Pi$). Phân hữu cơ sinh học được định nghĩa là sản phẩm hình thành qua quá trình lên men vi sinh vật từ các nguồn hữu cơ, chứa các hoạt chất sinh học (axit humic, fulvic từ 5% trở lên) kết hợp mật độ vi sinh vật hữu ích (cố định đạm, phân giải lân, phân giải cellulose) nhằm thúc đẩy bộ rễ, tăng cường trao đổi chất và cải tạo đất.

Phương pháp nghiên cứu thực địa áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-55: 2011/BNNPTNT về khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng của giống đậu tương. Thí nghiệm đồng ruộng được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (Randomized Complete Block Design – RCBD) với 4 công thức và 3 lần nhắc lại (tổng số 12 ô thí nghiệm). Kích thước mỗi ô là 8,5 m² (dài 5,0 m × rộng 1,7 m), khoảng cách hàng cách hàng 35 cm, cây cách cây 8 cm, bảo đảm mật độ 30 cây/m².

Bốn công thức thí nghiệm gồm:

• Công thức 1 (CT1 - Đối chứng): Nền phân khoáng + 10.000 kg/ha phân chuồng (phân lợn ủ hoai).
• Công thức 2 (CT2): Nền phân khoáng + 1.000 kg/ha phân hữu cơ sinh học Sông Gianh (thành phần: chất hữu cơ 15%, độ ẩm 30%, P₂O₅ hữu hiệu 1,5%, axit humic 2,5%, trung lượng Ca, Mg, S, mật độ vi sinh vật hữu ích $3 \times 10^6\text{ CFU/g}$).
• Công thức 3 (CT3): Nền phân khoáng + 1.000 kg/ha phân hữu cơ sinh học Quế Lâm (thành phần: chất hữu cơ 15%, độ ẩm 30%, vi sinh vật cố định đạm $1 \times 10^6\text{ CFU/g}$, vi sinh vật phân giải lân $1 \times 10^6\text{ CFU/g}$, vi sinh vật phân giải cellulose $1 \times 10^6\text{ CFU/g}$).
• Công thức 4 (CT4): Nền phân khoáng + 1.000 kg/ha phân hữu cơ sinh học NTT.

Nền phân bón chung cho toàn bộ thí nghiệm là 30 kg N : 60 kg P₂O₅ : 60 kg K₂O/ha kèm vôi bột. Kỹ thuật bón: bón lót toàn bộ phân hữu cơ, 100% phân lân, 50% phân đạm, 50% phân kali và 100% vôi bột trước khi gieo; bón thúc lượng đạm và kali còn lại ở giai đoạn cây xuất hiện 2–3 lá thật.

Các chỉ tiêu nông sinh học được thu thập gồm:

• Thời gian sinh trưởng: ngày gieo, ngày mọc (50% cây xuất hiện 2 lá mầm), ngày ra hoa (50% cây nở hoa), ngày chắc xanh và ngày chín (90% quả đổi màu nâu hoặc đen).
• Hình thái: đo chiều cao cây, đường kính thân ở đốt lá mầm, số cành cấp 1 trên thân chính, chiều cao đóng quả trên 10 cây mẫu ngẫu nhiên ở 2 hàng giữa của mỗi ô.
• Chỉ tiêu sinh lý: chỉ số diện tích lá (CSDTL) xác định bằng phương pháp cắt bìa chuẩn 1 dm² tại thời kỳ hoa rộ và chắc xanh; khả năng tích lũy vật chất khô (KNTLVCK) qua sấy khô tuyệt đối ở nhiệt độ không đổi; khả năng hình thành nốt sần hữu hiệu (đường kính $\ge 0,25\text{ mm}$, có sắc tố leghaemoglobin màu hồng bên trong) tại rễ của 3 cây liên tiếp/ô.
• Điều tra sâu bệnh: điều tra sâu cuốn lá (Lamprosema indicata), sâu đục quả (Etiella zinckenella), bệnh gỉ sắt (Phakopsora pachyrhizi) theo phương pháp 5 điểm chéo góc; đánh giá mức độ chống đổ theo thang điểm 1–5.
• Cấu thành năng suất: xác định số quả chắc/cây, số hạt chắc/quả, khối lượng 1.000 hạt ($M_{1000}$ ở ẩm độ 12%), tính toán năng suất lý thuyết (NSLT) và năng suất thực thu (NSTT) sau phơi khô đạt ẩm độ tiêu chuẩn.

Số liệu thực nghiệm được tính toán giá trị trung bình số học, xử lý phương sai (ANOVA) và so sánh sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa ở mức xác suất 95% ($LSD_{0,05}$) trên phần mềm Microsoft Excel và IRISTAT.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả nêu tính cấp thiết của đề tài trong việc giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu tăng năng suất cây đậu tương và tình trạng suy thoái tài nguyên đất do bón phân vô cơ kéo dài. Phần mở đầu xác lập mục tiêu xác định phân bón lót hữu cơ sinh học phù hợp, đóng góp cơ sở dữ liệu thực nghiệm cho khoa học nông học tại địa phương và đưa ra định hướng ứng dụng thực tế cho nông dân huyện Võ Nhai.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng kết bức tranh sản xuất và nghiên cứu đậu tương ở quy mô toàn cầu, Việt Nam và địa bàn nghiên cứu:

• Thế giới: Diện tích trồng đậu tương giai đoạn 2010–2014 tăng từ 102,8 triệu ha lên 117,6 triệu ha, sản lượng tăng từ 265,0 triệu tấn lên 306,5 triệu tấn. Bốn quốc gia dẫn đầu gồm Mỹ (năm 2014 đạt diện tích 33,4 triệu ha, sản lượng 106,9 triệu tấn), Brazil (30,3 triệu ha, 86,8 triệu tấn), Argentina (19,3 triệu ha, 53,4 triệu tấn) và Trung Quốc (6,8 triệu ha, 12,2 triệu tấn).
• Việt Nam: Diện tích đậu tương suy giảm mạnh trong giai đoạn 2010–2014, từ 197,8 nghìn ha xuống 109,4 nghìn ha; năng suất giảm nhẹ từ 15,1 tạ/ha xuống 14,3 tạ/ha; sản lượng tương ứng giảm từ 298,6 nghìn tấn xuống 156,6 nghìn tấn.
• Thái Nguyên: Diện tích đậu tương chỉ chiếm khoảng 2,3% cơ cấu cây trồng, giảm dần từ 1,6 nghìn ha (2010) xuống 1,0 nghìn ha (2015), năng suất dao động trong khoảng 14,2–15,7 tạ/ha.
• Nghiên cứu phân hữu cơ sinh học: Khái quát các chế phẩm sinh học thương mại như phân Nitragin, Rhidafo, Azotobacterin, chế phẩm vi sinh hữu hiệu EM (Effective Microorganisms của Giáo sư Teruo Higa) và phân bón HVP 401 B.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết về xuất xứ giống ĐT 51, tiêu chuẩn kỹ thuật phân bón lót Sông Gianh, Quế Lâm, NTT và phân chuồng hoai mục; điều kiện đất cát pha bãi bồi xã Bình Long; quy trình bố trí khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh 4 công thức x 3 lần nhắc lại; công thức toán học tính CSDTL, KNTLVCK, NSLT và các thang phân cấp sâu bệnh hại theo chuẩn khảo nghiệm ngành trồng trọt.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương thực nghiệm cung cấp hệ thống số liệu chi tiết qua 7 bảng và 1 đồ thị, phân tích tác động của các công thức phân bón lót:

• Thời gian sinh trưởng: Giai đoạn từ gieo đến mọc của cả 4 công thức đều đạt 6 ngày. Thời gian phân cành dao động 33–35 ngày (CT1 và CT3: 33 ngày; CT2: 34 ngày; CT4: 35 ngày). Thời gian ra hoa rộ từ 41–43 ngày. Giai đoạn chắc xanh kéo dài 72–74 ngày. Tổng thời gian sinh trưởng từ gieo đến chín của giống ĐT 51 biến động từ 90 đến 92 ngày; trong đó CT1 ngắn nhất (90 ngày), CT3 đạt 91 ngày, CT2 và CT4 đạt 92 ngày.
• Đặc điểm hình thái: Chiều cao cây ở giai đoạn chín biến động từ 71,47 cm đến 80,80 cm. Công thức đối chứng CT1 cho chiều cao cây lớn nhất (80,80 cm), khác biệt có ý nghĩa ($P < 0,05$) so với các công thức bón phân hữu cơ sinh học (CT2: 72,43 cm; CT3: 72,47 cm; CT4: 71,47 cm). Chiều cao đóng quả của CT1 đạt 17,80 cm, CT4 đạt 16,97 cm, cao hơn rõ rệt so với CT2 (16,27 cm) và CT3 (16,00 cm). Số cành cấp 1 dao động từ 0,43 đến 0,70 cành/cây và không có sai khác mang ý nghĩa thống kê giữa các công thức ($P > 0,05$). Đường kính thân ở giai đoạn thu hoạch dao động 5,43–5,67 mm, trong đó CT1 đạt cao nhất (5,67 mm).
• Chỉ tiêu sinh lý: Ở giai đoạn ra hoa rộ, CSDTL của các công thức biến thiên từ 3,20 đến 4,17 m² lá/m² đất ($P > 0,05$). Sang thời kỳ chắc xanh, CT2 đạt CSDTL cao nhất với 4,73 m² lá/m² đất, vượt trội có ý nghĩa so với đối chứng CT1 (4,40 m² lá/m² đất) và CT4 (4,27 m² lá/m² đất). Khối lượng chất khô tích lũy ở thời kỳ hoa rộ cao nhất tại CT1 và CT2 (cùng đạt 8,17 g/cây); đến kỳ chắc xanh, CT1 đạt 30,83 g/cây, CT2 đạt 29,94 g/cây, CT3 đạt 27,71 g/cây và CT4 đạt 24,53 g/cây.
• Khả năng hình thành nốt sần hữu hiệu: Tại thời kỳ hoa rộ, CT2 kích thích khối lượng nốt sần hữu hiệu cao nhất (4,43 g/cây với 21,80 nốt sần/cây), vượt trội có ý nghĩa so với đối chứng CT1 (2,87 g/cây). Đến thời kỳ chắc xanh, CT3 (Quế Lâm) đạt số lượng nốt sần hữu hiệu cao nhất (53,30 nốt/cây) và khối lượng nốt sần lớn nhất (4,30 g/cây), sai khác tin cậy so với CT1 (40,63 nốt/cây; 3,40 g/cây).
• Sâu bệnh hại và khả năng chống đổ: Tỷ lệ lá bị sâu cuốn lá hại ở các công thức bón phân hữu cơ sinh học giảm rõ rệt so với phân chuồng: CT4 bị hại thấp nhất (3,22%), tiếp đến là CT3 (5,59%), CT2 (6,06%), trong khi đối chứng CT1 lên tới 8,92%. Ngược lại, tỷ lệ quả bị sâu đục quả hại lại thấp nhất ở đối chứng CT1 (4,51%), trong khi các công thức phân hữu cơ sinh học bị hại cao hơn (CT2: 6,90%; CT3: 8,15%; CT4: 10,85%). Điểm chống đổ ở CT2 và CT4 đạt điểm 1 (hầu hết đứng thẳng), tốt hơn CT1 và CT3 (điểm 2). Bệnh gỉ sắt ở cả 4 công thức đều ở mức nhẹ (điểm 1).
• Cấu thành năng suất và năng suất: Số quả chắc/cây giữa các công thức dao động từ 34,7 đến 37,8 quả/cây ($P > 0,05$). Số hạt chắc/quả của CT1 cao nhất (2,40 hạt), giảm dần ở CT2 (2,20 hạt), CT3 (1,97 hạt) và CT4 (1,83 hạt). Khối lượng 1.000 hạt đạt cao nhất ở CT3 (165,9 g), tiếp theo là CT4 (159,9 g), CT2 (156,8 g) và CT1 (156,1 g). Về năng suất thực thu, CT1 (đối chứng phân chuồng 10 tấn/ha) đạt cao nhất với 23,0 tạ/ha; trong các loại phân hữu cơ sinh học, CT2 (Sông Gianh) cho năng suất cao nhất đạt 19,7 tạ/ha, cao hơn rõ rệt so với CT4 (16,7 tạ/ha) và CT3 (15,7 tạ/ha) với $LSD_{0,05} = 0,4\text{ tạ/ha}$.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Mục lục văn bản thể hiện có Phần 5 (trang 45), bao gồm kết luận về loại phân bón lót hữu cơ sinh học tối ưu cho giống ĐT 51 vụ hè thu và kiến nghị kỹ thuật canh tác cho địa phương; tuy nhiên nội dung chi tiết của phần này không xuất hiện trong bản toàn văn trích đoạn.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp tập số liệu thực nghiệm đầy đủ về phản ứng của giống đậu tương ĐT 51 đối với 3 loại phân bón hữu cơ sinh học thương phẩm so sánh với phân chuồng truyền thống tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.

Chỉ tiêu nông học / sinh lý / năng suất	CT1 (Đối chứng: Phân chuồng)	CT2 (Phân Sông Gianh)	CT3 (Phân Quế Lâm)	CT4 (Phân NTT)	Mức sai khác ($LSD_{0,05}$)
Thời gian sinh trưởng (ngày)	90	92	91	92	Không tính
Chiều cao cây khi chín (cm)	80,80	72,43	72,47	71,47	6,30
Chiều cao đóng quả (cm)	17,80	16,27	16,00	16,97	1,20
CSDTL kỳ chắc xanh (m² lá/m² đất)	4,40	4,73	4,37	4,27	0,30
Tích lũy chất khô kỳ chắc xanh (g/cây)	30,83	29,94	27,71	24,53	0,80
Khối lượng nốt sần kỳ hoa rộ (g/cây)	2,87	4,43	3,70	1,87	1,50
Số nốt sần hữu hiệu kỳ chắc xanh (nốt/cây)	40,63	42,50	53,30	36,90	8,90
Tỷ lệ lá bị sâu cuốn lá (%)	8,92	6,06	5,59	3,22	0,80
Tỷ lệ quả bị sâu đục quả (%)	4,51	6,90	8,15	10,85	1,60
Khối lượng 1.000 hạt (g)	156,1	156,8	165,9	159,9	2,80
Năng suất lý thuyết (tạ/ha)	39,8	37,3	39,6	36,2	2,70
Năng suất thực thu (tạ/ha)	23,0	19,7	15,7	16,7	0,40

Các đóng góp chính được rút ra từ văn bản:

1. Hiệu quả năng suất: Công thức đối chứng bón 10.000 kg/ha phân chuồng đạt năng suất thực thu cao nhất (23,0 tạ/ha). Trong nhóm phân bón lót hữu cơ sinh học liều lượng 1.000 kg/ha, phân Sông Gianh (CT2) cho năng suất thực thu cao nhất, đạt 19,7 tạ/ha, vượt trội có ý nghĩa thống kê so với phân NTT (16,7 tạ/ha) và phân Quế Lâm (15,7 tạ/ha).
2. Tác động sinh lý và cộng sinh nốt sần: Phân bón Sông Gianh thúc đẩy chỉ số diện tích lá ở thời kỳ tích lũy dinh dưỡng cao nhất (chắc xanh đạt 4,73 m² lá/m² đất) và tạo khối lượng nốt sần hữu hiệu lớn nhất ở thời kỳ hoa rộ (4,43 g/cây). Phân Quế Lâm có ưu thế vượt trội về kích thích số lượng nốt sần ở giai đoạn chắc xanh (53,30 nốt/cây).
3. Khả năng chống chịu sâu bệnh: Sử dụng phân bón hữu cơ sinh học giúp giảm tỷ lệ hại của sâu cuốn lá từ 8,92% (phân chuồng) xuống còn 3,22%–6,06%, đồng thời cải thiện khả năng chống đổ (CT2 và CT4 đạt điểm 1 tuyệt đối).
4. Đóng góp khoa học và thực tiễn: Tác giả tự nêu nghiên cứu đã cung cấp dữ liệu khoa học về khả năng thích ứng của giống ĐT 51 với các loại phân bón lót sinh học trên đất bãi huyện Võ Nhai, đóng góp tài liệu phục vụ giảng dạy, nghiên cứu cây đậu đỗ và cung cấp căn cứ để khuyến cáo nông dân địa phương lựa chọn loại phân bón hữu cơ sinh học thương phẩm thay thế khi nguồn phân chuồng khan hiếm.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu thực nghiệm:

• Thí nghiệm mới được bố trí duy nhất trong 01 vụ (vụ hè thu năm 2016), chưa qua theo dõi lặp lại nhiều vụ (như vụ xuân hoặc vụ đông) để đánh giá tính ổn định của các chỉ tiêu sinh trưởng và năng suất dưới biến động thời tiết qua các năm.
• Địa bàn nghiên cứu hẹp, chỉ tiến hành trên chân đất bãi cát pha ven sông tại xã Bình Long, huyện Võ Nhai, chưa đánh giá phản ứng của giống ĐT 51 trên các loại đất đặc trưng khác của vùng trung du miền núi như đất đỏ vàng, đất đồi dốc.
• Thí nghiệm chỉ khảo sát duy nhất một mức liều lượng (1.000 kg/ha đối với các loại phân hữu cơ sinh học và 10.000 kg/ha đối với phân chuồng), chưa xây dựng thang liều lượng để xác định ngưỡng bón tối ưu về mặt kỹ thuật và hiệu quả kinh tế.
• Bản toàn văn trích đoạn dừng lại ở Bảng 4.7 của Phần 4, chưa thể hiện chi tiết văn bản của Phần 5 (Kết luận và đề nghị).

Hướng nghiên cứu tiếp theo được xác định:

• Tiếp tục khảo nghiệm giống đậu tương ĐT 51 với phân bón hữu cơ sinh học Sông Gianh trong các khung thời vụ khác (vụ xuân, vụ đông) tại Thái Nguyên.
• Mở rộng nghiên cứu các dải liều lượng bón phân hữu cơ sinh học khác nhau (kết hợp nghiên cứu giảm dần tỷ lệ phân đạm, lân khoáng) để xác định công thức phối hợp cân đối giữa phân khoáng và phân hữu cơ sinh học.
• Bổ sung các giải pháp kỹ thuật phòng trừ sâu đục quả khi canh tác đậu tương có bón phân hữu cơ sinh học, do kết quả cho thấy tỷ lệ sâu đục quả ở các công thức này cao hơn so với bón phân chuồng.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận là tài liệu tham khảo thực nghiệm hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Khoa học cây trồng, Nông học, Trồng trọt: Tham khảo phương pháp bố trí thí nghiệm đồng ruộng theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD); quy trình theo dõi các chỉ tiêu nông sinh học theo tiêu chuẩn QCVN 01-55: 2011/BNNPTNT; kỹ thuật đo đếm chỉ số diện tích lá (CSDTL), khối lượng chất khô và giám định nốt sần hữu hiệu chứa leghaemoglobin.
• Cán bộ khuyến nông và kỹ thuật viên nông nghiệp tại Thái Nguyên và vùng Đông Bắc: Tham khảo số liệu đối chứng cụ thể giữa các nhãn hiệu phân bón hữu cơ sinh học thương phẩm (Sông Gianh, Quế Lâm, NTT) và phân chuồng trên giống ĐT 51 để xây dựng hướng dẫn canh tác đậu tương hè thu trên đất bãi cát pha.
• Các đề tài nghiên cứu về phân bón sinh học trên cây họ đậu: Sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp về diện tích, năng suất, sản lượng đậu tương thế giới, Việt Nam và Thái Nguyên giai đoạn 2010–2015 đã được tác giả trích dẫn từ nguồn FAOSTAT và Cục Thống kê.

Các phần nội dung đáng tham khảo nhất trong văn bản gồm phương pháp xác định nốt sần hữu hiệu (trang 21), công thức tính chỉ số diện tích lá (trang 22) và Bảng 4.7 tổng hợp các yếu tố cấu thành năng suất hạt của giống ĐT 51.

Câu hỏi thường gặp

1. Trong các loại phân bón lót hữu cơ sinh học thử nghiệm, loại phân nào mang lại năng suất thực thu cao nhất cho giống ĐT 51?
Trong 3 loại phân bón lót hữu cơ sinh học khảo nghiệm ở mức 1.000 kg/ha, phân Sông Gianh (CT2) cho năng suất thực thu cao nhất, đạt 19,7 tạ/ha, cao hơn có ý nghĩa thống kê ($P < 0,05$) so với phân NTT ở CT4 (16,7 tạ/ha) và phân Quế Lâm ở CT3 (15,7 tạ/ha). Năng suất cao nhất toàn thí nghiệm thuộc về công thức đối chứng CT1 bón 10.000 kg/ha phân chuồng, đạt 23,0 tạ/ha.

2. Thành phần kỹ thuật và mật độ vi sinh vật của phân bón hữu cơ sinh học Sông Gianh và Quế Lâm được mô tả như thế nào?
Theo công bố của nhà sản xuất được trích trong đề tài:

• Phân Sông Gianh: hàm lượng chất hữu cơ 15%, độ ẩm 30%, P₂O₅ hữu hiệu 1,5%, axit humic 2,5%, bổ sung trung lượng Ca, Mg, S và các chủng vi sinh vật hữu ích đạt mật độ $3 \times 10^6\text{ CFU/g}$.
• Phân Quế Lâm: hàm lượng chất hữu cơ 15%, độ ẩm 30%, chứa 3 nhóm vi sinh vật gồm vi sinh vật cố định đạm ($1 \times 10^6\text{ CFU/g}$), vi sinh vật phân giải lân ($1 \times 10^6\text{ CFU/g}$) và vi sinh vật phân giải cellulose ($1 \times 10^6\text{ CFU/g}$).

3. Khả năng hình thành nốt sần hữu hiệu trên rễ đậu tương ĐT 51 chịu ảnh hưởng của các loại phân bón như thế nào?
Ở thời kỳ hoa rộ, phân Sông Gianh (CT2) kích thích khối lượng nốt sần phát triển mạnh nhất, đạt 4,43 g/cây (với 21,80 nốt/cây), cao hơn đối chứng phân chuồng (2,87 g/cây) ở mức tin cậy 95%. Đến thời kỳ chắc xanh, phân Quế Lâm (CT3) lại kích thích số lượng và khối lượng nốt sần cao nhất, đạt 53,30 nốt/cây và 4,30 g/cây, vượt trội so với đối chứng CT1 (40,63 nốt/cây và 3,40 g/cây).

4. Mức độ gây hại của sâu cuốn lá và sâu đục quả khác nhau như thế nào giữa các công thức phân bón?
Tỷ lệ lá bị sâu cuốn lá hại ở các công thức bón phân hữu cơ sinh học thấp hơn rõ rệt so với bón phân chuồng: CT4 bị hại thấp nhất (3,22%), CT3 (5,59%), CT2 (6,06%), trong khi đối chứng CT1 bị hại 8,92%. Ngược lại, tỷ lệ quả bị sâu đục quả ở các công thức phân hữu cơ sinh học lại cao hơn đối chứng: CT1 bị hại thấp nhất (4,51%), tiếp đến là CT2 (6,90%), CT3 (8,15%) và cao nhất là CT4 (10,85%).

5. Thí nghiệm được bố trí theo công thức nền phân bón và mật độ gieo trồng nào?
Thí nghiệm áp dụng nền phân bón khoáng cố định cho toàn bộ các công thức là 30 kg N : 60 kg P₂O₅ : 60 kg K₂O/ha kèm vôi bột. Mật độ gieo trồng là 30 cây/m², bố trí hàng cách hàng 35 cm, cây cách cây 8 cm, gieo trên đất bãi cát pha vào ngày 07/07/2016.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Vũ Thị Trâm đã thực hiện khảo nghiệm đồng ruộng nhằm đánh giá ảnh hưởng của 3 loại phân bón lót hữu cơ sinh học thương phẩm (Sông Gianh, Quế Lâm, NTT) so với phân chuồng đối chứng trên giống đậu tương ĐT 51 vụ hè thu 2016 tại huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên. Kết quả cho thấy phân chuồng ủ hoai (10.000 kg/ha) mang lại năng suất thực thu cao nhất (23,0 tạ/ha); trong khi đó, ở mức bón 1.000 kg/ha phân hữu cơ sinh học, phân Sông Gianh thể hiện hiệu quả sinh trưởng, khả năng tạo nốt sần kỳ hoa rộ và năng suất thực thu tốt nhất (19,7 tạ/ha). Nghiên cứu cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm có giá trị cho công tác nghiên cứu cây đậu đỗ và định hướng sử dụng phân bón hữu cơ sinh học trong sản xuất nông nghiệp tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Cây đậu tƣơng (Glcine Max (L) Merril) là một trong những cây trồng quan trọng trên thế giới cũng nhƣ ở nƣớc ta. Đậu tƣơng là cây trồng ngắn ngày có thể trồng nhiều vụ trong một năm (3-4 vụ /năm) đặc biệt có thể trồng trên diện rộng trong các vùng sinh thái nƣớc ta. Mặt khác đậu tƣơng cũng là một loại cây trồng có từ rất lâu, đƣợc xếp vào một trong 5 loại cây lấy hạt quan trọng là: Lúa nƣớc, đậu tƣơng, lúa mì, đại mạch, cao lƣơng (kê). Sở dĩ đậu tƣơng đƣợc con ngƣời đánh giá cao là vì giá trị dinh dƣỡng và kinh tế cao.

Hạt đậu tƣơng có thành phần dinh dƣỡng cao, hàm lƣợng protein từ 35- 40%, lipit từ 18-24%, hydratcacbon từ 10-16%. Ngài ra còn có mặt của nhiều loại nguyên tố, muối khoáng và các vitamin cần thiết. Đậu tƣơng là loại hạt duy nhất mà giá trị của nó đƣợc đánh giá đồng thời cả protein và lipit. Protein trong đậu tƣơng đứng đầu về giá trị đạm có nguồn gốc từ thực vật không những cao mà còn có đầy đủ và cân đối các axit amin nhƣ: Methionin, systein, lysine, valin… Đặc biệt là giàu lysine và tryptophan (2 loại amin này có vai trò quan trọng trong đối với sự tăng trƣởng của ngƣời và động vật).

Từ hạt đậu tƣơng ngƣời ta còn có thể chế biến đƣợc trên 600 sản phẩm khác nhau, từ những sản phẩm truyền thống đến hiện đại dƣới các dạng nhƣ lên men, làm khô nhƣ đậu phụ, giá đậu tƣơng, tƣơng bần, sữa đậu nành, xì dầu… Ngoài ra ở Nhật Bản các món ăn đƣợc chế biến từ đậu tƣơng, ngƣời ta gọi là các món thức ăn khỏe đẹp. Chính vì vậy, đậu tƣơng đƣợc mệnh danh là “Ngƣời đầu bếp của thế kỷ”. n 2 Ngoài ra cây đậu tƣơng còn có khả năng cố định Nitơ tự do nhờ sự cộng sinh với vi khuẩn cố định đạm Rhizobium Japonicum. Sau mỗi vụ trồng, đậu tƣơng đã cố định và bổ sung vào đất từ 60-80 kg N/ha tƣơng đƣơng với 300-400 kg đạm sunfat.

Do vậy cây đậu tƣơng ngoài giá trị kinh tế còn là cây cải tạo đất rất tốt. Với giá trị nhiều mặt của đậu tƣơng mang lại. Nƣớc ta đã chú trọng phát triển sản xuất đậu tƣơng và đậu tƣơng đã trở thành một trong những cây trồng chính trong cơ cấu cây trồng của nhiều vùng sản xuất của nƣớc ta. Việc sử dụng phân khoáng liên tục nhiều năm trong nông nghiệp nói chung và cây đậu tƣơng nói riêng đã có những hạn chế.

Để ổn đinh năng suất và chất lƣợng, nâng cao hiệu quả kinh tế góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi giảm dần sự phụ thuộc vào phân hóa học để hƣớng tới một nền nông nghiệp sạch và bền vững. Do vậy việc sử dụng phân hữu cơ sinh học thay thế một phần phân khoáng là cần thiết để xác định đƣợc loại phân hữu cơ sinh học tót cho cây đậu tƣơng vì vậy chúng tôi đã nghiên cứu ảnh hƣởng một số loại phân bón hữu cơ sinh học đến sự sinh trƣởng, phát triển và năng suất đến của đậu tƣơng đối với vùng sản xuất nhất định chọn ra loại phân bón cho đậu tƣơng đạt năng suất cao. Dựa trên cơ sở thực tiễn và khoa học nên chúng tôi đã tiến hành thực hiện đề tài: “Ảnh hưởng của một số loại phân hữu cơ sinh học đến sự sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống đậu tương ĐT51vụ hè thu năm 2016 tại huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên”. Mục đích của việc nghiên cứu - Xác định đƣợc loại phân hữu cơ sinh học có ảnh hƣởng tốt đến sinh trƣởng và năng suất giống đậu tƣơng ĐT 51 trồng vụ hè thu 2016 tại Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.

Mục tiêu của đề tài - Đánh giá ảnh hƣởng của một số loại phân hữu cơ sinh học đến đặc điểm nông sinh học của giống đậu tƣơng ĐT 51 vụ hè thu 2016 tại Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên. - Đánh giá ảnh hƣởng của các loại phân hữu cơ sinh học đến một số chỉ tiêu sinh lý của giống đậu tƣơng ĐT 51 vụ hè thu 2016 tại Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên. - Đánh giá ảnh hƣởng của các loại phân hữu cơ sinh học đến khả năng nhiễm sâu bệnh hại và khả năng chống đổ của giống đậu tƣơng ĐT 51 vụ hè thu 2016 tại Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên. - Đánh giá ảnh hƣởng của các loại phân hữu cơ sinh học đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống đậu tƣơng ĐT 51 vụ hè thu 2016 tại Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.

Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Xác định cơ sở khoa học về loại phân bón lót hữu cơ sinh học thích hợp cho giống đậu tƣơng ĐT 51 vụ hè thu 2016 tại Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu đề tài nhằm bổ sung thêm những tài liệu khoa học về cây đậu tƣơng phục vụ cho công tác giảng dạy nghiên cứu và chỉ đạo sản xuất ở địa phƣơng. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần xác định đƣợc loại phân bón lót thích hợp cho giống đậu tƣơng ĐT 51 vụ hè thu 2016 tại Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.

Từ kết quả nghiên cứu đó khuyến cáo cho ngƣời dân loại phân bón lót hữu cơ sinh học tốt cho giống đậu tƣơng ĐT 51 vụ hè thu 2016 tại Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài Nƣớc ta là một nƣớc nông nghiệp vì vậy các loại cây trồng đóng vai trò rất quan trọng, trong đó cây đậu tƣơng có đóng góp rất lớn. trong xu thế hội nhập và phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ năng suất cây trồng của nhiều nƣớc trên thế giới so với nƣớc ta có sự vƣợt trội.

vấn đề thiết yếu của ngành nông nghiệp nƣớc ta hiện nay là cải tiến năng suất và chất lƣợng sản phẩm cây trồng nói chung và cây đậu tƣơng nói riêng. Đậu tƣơng thích hợp trồng trên đất thịt nhẹ, tơi xốp, thông thoáng, thoát nƣớc tốt. Đất có khả năng giữ ẩm tốt hơn nên tránh đƣợc hạn tốt hơn. Chất hữu cơ lại có khả năng đệm tốt nên giữ cho độ pH của đất ít thay đổi, có khả năng giữ các chất khoáng do ta bón vào tốt hơn để rồi cung cấp dần dần lại cho rễ cây tốt hơn.

Phân hữu cơ sinh học đƣợc tạo thành thông qua quá trình lên men vi sinh vật các hợp chất hữu cơ có nguồn gốc khác nhau (phế thải nông, lâm nghiệp, phế thải chăn nuôi, phế thải chế biến, phế thải đô thị, phế thải sinh hoạt.), trong đó các hợp chất hữu cơ phức tạp dƣới tác động của vi sinh vật hoặc các hoạt chất sinh học của chúng đƣợc chuyển hoá thành mùn. Phân hữu cơ sinh học là loại phân bón bao gồm nhiều chủng vi sinh vật hữu ích nhƣ: vi sinh vật cố định đạm, vi sinh vật phân giải lân, phân giải xelluloza, và các chất khó tan, vi sinh vật kích thích quá trình quang hợp, vi sinh vật kháng bệnh. Kết hợp với các sản phẩm hữu cơ có nguồn gốc tự nhiên nhƣ: than bùn, bùn thải từ các ao hồ, rác thải trong sinh hoạt, các sản phẩm phụ nông nghiệp. qua quá trình phân giải tạo mùn và cung cấp các nguyên tố cần thiết cho cây trồng, đồng thời có tác dụng cải thiện độ phì cho n 5 đất, bảo vệ môi trƣờng.

Việc thử nghiệm các loại phân hữu cơ sinh học thay thế một phần phân khoáng bón cho cây đậu tƣơng là hết sức cần thiết. Sử dụng phân hữu cơ sinh học thay thế dần dần và tiến tới loại bỏ các loại phân khoáng đối với cây đậu tƣơng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ tác động đến thời gian sinh trƣởng phát triển và năng suất sản phẩm mà còn cải thiện môi trƣờng, cải thiện độ phì cho đất. Để biết đƣợc loại phân bón lót hữu cơ sinh học tốt cho đậu tƣơng cần thí nghiệm trồng trên các loại phân bón lót khác nhau nhằm xác định ảnh hƣởng của phân bón lót hữu cơ sinh học đến sinh trƣởng phát triển và năng suất của đậu tƣơng. Từ đó góp phần làm tăng năng suất, chất lƣợng mang lại hiệu quả kinh tế, cải thiện đời sống.

Cơ sở thực tiễn của đề tài Đậu tƣơng là cây cung cấp protein, vitamin, khoáng chất và các axit amin cần thiết cho con ngƣời, thức ăn gia súc (thân, lá, hạt…) nguyên liệu cung cấp cho công nghiệp nhƣ chế biến thực phẩm, thức ăn gia súc, dực phẩm… Trong hạt đậu tƣơng chứa hầu hết các axit amin quý nhƣ: Lysin, methionine, phenylalanine, valin, tryptophan… Các loại vitamin (A, B1, B2, D, E, F…). Đậu tƣơng là cây quang hợp theo chu trình C3, sử dụng ánh sáng có cƣờng độ cao kém hơn ngô, mía… Đậu tƣơng bão hòa ánh sáng ở cƣờng độ 20. Theo những nghiên cứu của các nhà khoa học thì đậu tƣơng có ít chất béo, hàm lƣợng khoáng cao, có tác dụng chữa bệnh bƣớu cổ, giúp ngƣời béo hạ thấp lƣợng cholesteron trong máu. Đậu tƣơng là cây trồng ngắn ngày nên là cây trồng luân canh, xen canh, gối vụ góp phần quan trọng trong cơ cấu cây trồng, làm tăng năng suất cây trồng nâng cao hệ số sử dụng đất.

Đặc biệt đậu tƣơng có khả năng cải tạo đất vì vậy nó càng có ý nghĩa hơn trong chiến lƣợc thâm canh tăng vụ và khả năng sử dụng đất bền vững. Tình hình sản xuất và nghiên cứu đậu tƣơng trên thế giới 2. Tình hình sản xuất đậu tương trên thế giới Mặc dù cây đậu tƣơng có nguồn gốc từ Đông Bắc Trung Quốc nhƣng khả năng thích ứng rộng nên nó đƣợc phân bố khá rộng từ 400 Vĩ Bắc đến 400 Vĩ Nam (Ths. Ma Thị Phƣơng, 2004) [6].

Hiện nay có khoảng 78 nƣớc trồng đậu tƣơng. Hiện nay đậu tƣơng là cây trồng có năng suất và sản lƣợng lớn nhất trong các cây đậu đỗ. Diện tích trồng đậu tƣơng của thế giới cho đến năm 2014 là 177. Sản lƣợng đạt khoảng 306.

Đậu tƣơng là cây trồng ngắn ngày có giá trị dinh dƣỡng và giá trị kinh tế cao, đồng thời có phạm vi thích ứng rộng, có thể trồng trên nhiều loại đất do vậy cho đến nay đậu tƣơng đƣợc trồng ở hầu hết các nƣớc trên thế giới tập trung nhất là ở các khu vực châu Mĩ chiếm 73,15%, tiếp đến là các nƣớc khu vực Châu Á chiếm 23,15%.