Luận Văn Thạc Sĩ: Ảnh Hưởng Của Mật Độ Và Kích Cỡ Chỉ Đến Độ Bền Đường May Trên Vải Lụa Tơ Tằm

Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ mũi chỉ và kích cỡ chỉ đến độ bền đường may trên vải lụa tơ tằm trong luận văn thạc sĩ công nghệ dệt may.

• Tác giả: Nguyễn Hoàng Thi Phụng
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Thị Minh Hương
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP.HCM
• Chuyên ngành: Công nghệ dệt, may
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ và kích cỡ chỉ đến độ bền đường may trên vải lụa tơ tằm
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu
• 1.2.1. Nghiên cứu ngoài nước
• 1.2.2. Nghiên cứu trong nước
• 1.3. Mục tiêu và hướng nghiên cứu
• 1.4. Cấu trúc của luận văn
• 1.5. Giới thiệu chung về vải dệt thoi
• 1.5.1. Cấu trúc của vải dệt thoi
• 1.5.2. Đặc trưng cấu trúc
• 1.5.3. Đặc trưng độ bền cơ học của vải
• 1.6. Giới thiệu chung về vải lụa tơ tằm
• 1.6.1. Khái quát về tơ tằm
• 1.6.2. Thành phần, cấu tạo, tính chất đặc trưng của tơ tằm
• 1.6.2.1. Thành phần, cấu tạo
• 1.6.2.2. Đặc trưng về tính chất của tơ tằm
• 1.6.3. Đặc trưng về cấu trúc của vải tơ tằm
• 1.6.4. Phân loại vải lụa tơ tằm
• 1.6.4.1. Phân loại theo cấu trúc
• 1.6.4.2. Phân loại theo phương pháp sản xuất vải
• 2. ĐỘ BỀN ĐƯỜNG MAY
• 2.1. Khái niệm độ bền đường may
• 2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến độ bền đường may
• 2.2.1. Các kiểu mũi may và đường may
• 2.2.2. Ảnh hưởng của các yếu tố khác
• 3. NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 3.1. Mục đích nghiên cứu
• 3.2. Đối tượng nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm
• 3.4. Thiết bị thử nghiệm
• 3.5. Tiêu chuẩn thử nghiệm
• 3.5.1. Tiêu chuẩn quốc tế ISO 13935-1, xác định lực lớn nhất làm đứt đường may theo phương pháp Strip
• 3.5.2. Tiêu chuẩn quốc tế ISO 13935-2, xác định lực lớn nhất làm đứt đường may theo phương pháp Grab
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BIỆN LUẬN
• 4.1. Độ bền kéo đứt đường may theo phương pháp Strip
• 4.2. Độ bền đường may khi thay đổi mật độ mũi chỉ
• 4.3. Độ bền đường may khi thay đổi chi số chỉ
• 4.4. Độ bền kéo đứt đường may theo phương pháp Grab
• 4.5. Độ bền đường may khi thay đổi mật độ mũi chỉ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT ISO 13935-1-2014 VÀ ISO 13935-2-2014
• LÝ LỊCH TRÍCH NGANG
• QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO
• QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích ảnh hưởng của mật độ chỉ và kích cỡ chỉ đến độ bền đường may trên vải lụa tơ tằm. Độ bền đường may là một trong những chỉ tiêu chất lượng quan trọng nhất trong ngành may mặc. Các yếu tố như mật độ mũi chỉ, chỉ may, và cấu trúc của vải có thể ảnh hưởng đến độ bền của đường may. Các nghiên cứu trước đã chỉ ra rằng việc lựa chọn đúng kích cỡ chỉ và mật độ chỉ có thể cải thiện đáng kể chất lượng sản phẩm. Chất liệu tơ tằm, với đặc tính mềm mại và sang trọng, đòi hỏi sự chú ý đặc biệt trong quá trình sản xuất. Theo nghiên cứu của nhiều tác giả, sự kết hợp giữa mật độ chỉ và kích cỡ chỉ không chỉ ảnh hưởng đến độ bền mà còn đến tính thẩm mỹ của sản phẩm. Do đó, việc nghiên cứu sâu về vấn đề này sẽ giúp các nhà sản xuất đưa ra quyết định chính xác hơn trong quá trình gia công sản phẩm.

1.1. Đặc điểm của vải lụa tơ tằm

Vải lụa tơ tằm được biết đến với những đặc điểm nổi bật như độ bóng, độ mềm mại và khả năng thấm hút tốt. Đặc tính này khiến vải lụa tơ tằm trở thành lựa chọn hàng đầu cho các sản phẩm thời trang cao cấp. Tuy nhiên, để đạt được độ bền tối ưu trong sản phẩm, việc lựa chọn mật độ chỉ và kích cỡ chỉ là rất quan trọng. Nghiên cứu cho thấy rằng tính chất vải có thể thay đổi khi áp dụng các thông số khác nhau trong quá trình may. Một số nghiên cứu trước đó đã chỉ ra rằng độ bền đường may trên vải lụa tơ tằm có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như mũi may, kiểu đường may, và các thông số thiết bị. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến độ bền mà còn đến sự thoải mái khi sử dụng sản phẩm.

II. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong luận văn bao gồm việc thực hiện các thử nghiệm để đánh giá độ bền đường may khi thay đổi mật độ mũi chỉ và kích cỡ chỉ. Nghiên cứu sử dụng hai phương pháp tiêu chuẩn ISO 13935-1 và ISO 13935-2 để xác định lực kéo đứt của đường may. Các mẫu vải lụa tơ tằm được chọn lựa kỹ càng, đảm bảo tính đại diện cho các loại vải sử dụng trong ngành may mặc. Đối tượng nghiên cứu bao gồm hai loại vải chính là Satin và Chiffons. Qua các thử nghiệm, dữ liệu thu thập được sẽ giúp phân tích mối quan hệ giữa mật độ chỉ, kích cỡ chỉ và độ bền đường may. Các kết quả này sẽ cung cấp thông tin quý giá cho các nhà sản xuất trong việc lựa chọn các thông số phù hợp cho sản phẩm của họ.

2.1. Thiết bị và tiêu chuẩn thử nghiệm

Các thiết bị thử nghiệm bao gồm máy kéo đứt băng vải, được sử dụng để xác định lực kéo đứt của đường may theo tiêu chuẩn ISO. Tiêu chuẩn ISO 13935-1 áp dụng cho phương pháp Strip, trong khi ISO 13935-2 áp dụng cho phương pháp Grab. Việc sử dụng tiêu chuẩn quốc tế đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu. Thông qua các phương pháp này, nghiên cứu sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách mà mật độ chỉ và kích cỡ chỉ ảnh hưởng đến độ bền đường may của vải lụa tơ tằm.

III. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng mật độ chỉ và kích cỡ chỉ có sự ảnh hưởng rõ rệt đến độ bền đường may của vải lụa tơ tằm. Cụ thể, khi mật độ mũi chỉ tăng lên, độ bền đường may cũng có xu hướng tăng. Tuy nhiên, việc chọn kích cỡ chỉ cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng, vì nếu chỉ quá lớn so với mật độ, có thể gây ra tình trạng đường may không đều, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và độ bền. Kết quả thực nghiệm cho thấy sự biến đổi độ bền đường may giữa các mẫu thử nghiệm khác nhau là đáng kể, điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lựa chọn đúng thông số kỹ thuật trong sản xuất. Những phát hiện này không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn cao trong ngành công nghiệp may mặc.

3.1. Đánh giá tổng quan

Đánh giá tổng quan cho thấy rằng nghiên cứu đã cung cấp những hiểu biết quan trọng về độ bền đường may trên vải lụa tơ tằm. Các kết quả thu được sẽ giúp các nhà sản xuất cải thiện chất lượng sản phẩm bằng cách lựa chọn mật độ chỉ và kích cỡ chỉ phù hợp. Đây là thông tin cần thiết không chỉ cho việc sản xuất mà còn cho việc nâng cao chất lượng sản phẩm trong ngành may mặc, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Luận văn đã chỉ ra rằng mật độ chỉ và kích cỡ chỉ có ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền đường may trên vải lụa tơ tằm. Những kết luận này không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có thể áp dụng thực tiễn trong ngành may mặc. Để nâng cao chất lượng sản phẩm, các nhà sản xuất nên xem xét kỹ lưỡng các thông số này trong quá trình sản xuất. Nghiên cứu cũng khuyến nghị rằng cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của các yếu tố khác đến độ bền đường may, từ đó cung cấp cơ sở dữ liệu phong phú cho ngành công nghiệp may mặc. Việc áp dụng các kết quả nghiên cứu này sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

4.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng ra các loại vải khác nhau và các loại chỉ khác nhau để đánh giá một cách toàn diện hơn về ảnh hưởng của các thông số này đến độ bền đường may. Việc nghiên cứu thêm về các phương pháp may và công nghệ mới cũng có thể mang lại những kết quả thú vị và hữu ích cho ngành công nghiệp dệt may.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Độ bền đường may là một trong những chỉ tiêu quan trọng đánh giá chất lượng sản phẩm may mặc, đặc biệt với các loại vải cao cấp như lụa tơ tằm. Theo ước tính, ngành dệt may ngày càng chú trọng đến việc nâng cao chất lượng đường may nhằm đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ và độ bền sử dụng. Vải lụa tơ tằm, với đặc tính mềm mại, óng ánh và sang trọng, đòi hỏi đường may không chỉ bền chắc mà còn phải phù hợp với tính chất vật liệu mỏng nhẹ và dễ tổn thương. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào các loại vải phổ biến như cotton, polyester, còn các nghiên cứu chuyên sâu về vải lụa tơ tằm vẫn còn hạn chế do đặc thù vật liệu và chi phí cao.

Luận văn này nhằm nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ mũi chỉ và kích cỡ chỉ đến độ bền đường may trên hai loại vải lụa tơ tằm phổ biến là Satin và Chiffons. Phạm vi nghiên cứu thực hiện tại Trường Đại học Bách Khoa, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh trong năm 2022, sử dụng các phương pháp thử nghiệm theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 13935-1 và ISO 13935-2. Mục tiêu cụ thể là đánh giá sự biến đổi độ bền đường may khi thay đổi mật độ mũi chỉ (4, 5, 6 mũi/cm) và chi số chỉ (60/2 và 50/2), từ đó đề xuất các thông số kỹ thuật phù hợp nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm may từ vải lụa tơ tằm.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ nhà sản xuất lựa chọn thông số kỹ thuật đường may tối ưu, góp phần nâng cao độ bền và thẩm mỹ sản phẩm, đồng thời thúc đẩy phát triển ngành dệt may sử dụng nguyên liệu tự nhiên thân thiện với môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về cấu trúc vải dệt thoi, đặc tính vật liệu tơ tằm và các yếu tố ảnh hưởng đến độ bền đường may. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết cấu trúc vải dệt thoi: Vải dệt thoi được cấu tạo từ hai hệ sợi dọc và ngang đan xen theo phương thẳng góc, với các kiểu dệt cơ bản như vân điểm, vân đoạn (Satin) và vân chéo (Chiffons). Mật độ sợi và kiểu dệt ảnh hưởng trực tiếp đến tính chất cơ lý của vải, bao gồm độ bền kéo, độ giãn và khả năng chịu lực.

2. Lý thuyết về độ bền đường may: Độ bền đường may được xác định bởi lực lớn nhất làm đứt đường may khi kéo giãn băng vải vuông góc với đường may. Các yếu tố ảnh hưởng bao gồm mật độ mũi chỉ, kích cỡ chỉ, kiểu mũi may, sức căng chỉ và đặc tính vật liệu chỉ may. Mũi may thắt nút 301 được lựa chọn do tính bền chắc và phổ biến trong sản xuất may mặc từ vải tơ tằm.

Các khái niệm chính bao gồm: mật độ mũi chỉ (mũi/cm), chi số chỉ (Tex, N), kiểu mũi may (thắt nút 301), độ bền kéo đứt đường may (N), và các tiêu chuẩn thử nghiệm ISO 13935-1 (phương pháp Strip) và ISO 13935-2 (phương pháp Grab).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thực nghiệm với các bước chính:

• Nguồn dữ liệu: Mẫu vải lụa tơ tằm Satin và Chiffons do Công ty Lụa Toàn Thịnh cung cấp, chỉ may Coats Epic lõi PET bọc xơ PET với chi số 60/2 và 50/2 do Công ty Coats Phong Phú sản xuất.

• Cỡ mẫu: Mỗi loại vải được may với 3 mức mật độ mũi chỉ (4, 5, 6 mũi/cm) và 2 loại chi số chỉ, tổng cộng 12 mẫu thử nghiệm cho mỗi loại vải.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu đại diện cho các điều kiện thực tế sản xuất may mặc, đảm bảo tính đồng nhất và khả năng so sánh.

• Phương pháp phân tích: Thử nghiệm độ bền đường may theo tiêu chuẩn ISO 13935-1 (phương pháp Strip) và ISO 13935-2 (phương pháp Grab) sử dụng máy thử kéo nén vạn năng M350-19 Testometric. Kết quả được phân tích thống kê mô tả, so sánh trung bình, độ lệch chuẩn và hệ số biến thiên để đánh giá ảnh hưởng của mật độ mũi chỉ và chi số chỉ đến độ bền đường may.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 2 đến tháng 6 năm 2022, bao gồm giai đoạn chuẩn bị mẫu, thử nghiệm, phân tích dữ liệu và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của mật độ mũi chỉ đến độ bền đường may: Độ bền đường may tăng theo mật độ mũi chỉ từ 4 đến 6 mũi/cm trên cả hai loại vải Satin và Chiffons. Ví dụ, trên vải Satin với chỉ 50/2, độ bền đường may theo phương pháp Strip tăng từ khoảng 120 N (4 mũi/cm) lên đến 160 N (6 mũi/cm), tương đương tăng 33%. Trên vải Chiffons, mức tăng tương tự đạt khoảng 30%.

2. Ảnh hưởng của chi số chỉ đến độ bền đường may: Chỉ có chi số nhỏ hơn (50/2) cho độ bền đường may cao hơn so với chỉ 60/2. Trên vải Satin với mật độ 5 mũi/cm, độ bền đường may của chỉ 50/2 đạt trung bình 145 N, cao hơn 15% so với chỉ 60/2 (125 N).

3. So sánh giữa hai loại vải: Vải Satin có độ bền đường may cao hơn vải Chiffons khoảng 20-25% trong cùng điều kiện thử nghiệm, do đặc tính cấu trúc vân đoạn và mật độ sợi cao hơn (55 sợi/cm dọc, 52 sợi/cm ngang so với 57 và 36 sợi/cm của Chiffons).

4. Phương pháp thử nghiệm: Kết quả thử nghiệm theo phương pháp Strip cho giá trị độ bền đường may cao hơn phương pháp Grab khoảng 10-15%, phản ánh sự khác biệt trong cách tác động lực kéo lên mẫu thử.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự tăng độ bền đường may khi tăng mật độ mũi chỉ là do lực liên kết giữa các mũi may tăng, giảm khoảng cách giữa các điểm chịu lực, giúp đường may chịu được lực kéo lớn hơn. Tuy nhiên, mật độ mũi chỉ quá cao có thể gây ra hiện tượng tập trung lỗ kim, làm suy yếu vật liệu vải, do đó cần cân bằng giữa mật độ mũi chỉ và độ bền vải.

Chi số chỉ nhỏ hơn (chỉ mảnh hơn) tạo ra đường may mịn, đều và có khả năng chịu lực tốt hơn do cấu trúc chỉ chắc chắn và độ bền kéo cao hơn. Điều này phù hợp với đặc tính mỏng nhẹ của vải lụa tơ tằm, giúp tránh làm hỏng vải trong quá trình may.

So sánh với các nghiên cứu trước đây trên các loại vải khác như cotton hay polyester, kết quả cho thấy vải lụa tơ tằm có yêu cầu đặc thù về mật độ mũi chỉ và chi số chỉ để đảm bảo độ bền đường may tối ưu. Việc lựa chọn đúng thông số kỹ thuật giúp giảm lỗi đường may, tăng tuổi thọ sản phẩm và nâng cao giá trị thẩm mỹ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ đường thể hiện sự biến đổi độ bền đường may theo mật độ mũi chỉ và chi số chỉ trên từng loại vải, cũng như bảng so sánh kết quả thử nghiệm theo hai phương pháp Strip và Grab.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Điều chỉnh mật độ mũi chỉ phù hợp: Khuyến nghị sử dụng mật độ mũi chỉ từ 5 đến 6 mũi/cm cho vải Satin và từ 4 đến 5 mũi/cm cho vải Chiffons nhằm đạt độ bền đường may tối ưu, giảm thiểu nguy cơ hư hỏng vải. Thời gian áp dụng: ngay trong các quy trình sản xuất hiện tại. Chủ thể thực hiện: nhà sản xuất may mặc và kỹ thuật viên công nghệ.

2. Lựa chọn chi số chỉ phù hợp: Ưu tiên sử dụng chỉ may có chi số 50/2 cho các sản phẩm từ vải lụa tơ tằm để tăng độ bền đường may và đảm bảo tính thẩm mỹ. Thời gian áp dụng: trong vòng 6 tháng tới. Chủ thể thực hiện: nhà cung cấp chỉ may và bộ phận sản xuất.

3. Đào tạo kỹ thuật viên và công nhân may: Tổ chức các khóa đào tạo về ảnh hưởng của mật độ mũi chỉ và chi số chỉ đến chất lượng đường may, giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng điều chỉnh thông số kỹ thuật phù hợp. Thời gian: 3 tháng đầu năm. Chủ thể: phòng đào tạo và quản lý sản xuất.

4. Áp dụng tiêu chuẩn thử nghiệm định kỳ: Thực hiện kiểm tra độ bền đường may theo tiêu chuẩn ISO 13935-1 và ISO 13935-2 định kỳ để đảm bảo chất lượng sản phẩm ổn định. Thời gian: hàng quý. Chủ thể: bộ phận kiểm soát chất lượng.

5. Nghiên cứu mở rộng: Khuyến khích nghiên cứu tiếp theo về ảnh hưởng của các yếu tố khác như sức căng chỉ, loại kim may, và kiểu mũi may đến độ bền đường may trên vải lụa tơ tằm nhằm hoàn thiện cơ sở dữ liệu và nâng cao hiệu quả sản xuất. Thời gian: 1-2 năm. Chủ thể: các viện nghiên cứu và trường đại học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà sản xuất dệt may: Giúp cải tiến quy trình sản xuất, lựa chọn thông số kỹ thuật phù hợp để nâng cao chất lượng sản phẩm may từ vải lụa tơ tằm, giảm tỷ lệ lỗi đường may và tăng hiệu quả kinh tế.

2. Kỹ thuật viên công nghệ may: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về ảnh hưởng của mật độ mũi chỉ và chi số chỉ đến độ bền đường may, hỗ trợ điều chỉnh máy móc và quy trình may phù hợp với từng loại vải.

3. Nhà cung cấp nguyên liệu và chỉ may: Tham khảo để phát triển sản phẩm chỉ may phù hợp với đặc tính vải lụa tơ tằm, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và thẩm mỹ của ngành dệt may cao cấp.

4. Giảng viên và sinh viên ngành Công nghệ dệt may: Tài liệu tham khảo quý giá cho nghiên cứu, giảng dạy và phát triển các đề tài liên quan đến chất lượng đường may và vật liệu dệt may tự nhiên.

Câu hỏi thường gặp

1. Mật độ mũi chỉ ảnh hưởng như thế nào đến độ bền đường may?
   Mật độ mũi chỉ càng cao thì lực liên kết giữa các mũi may càng lớn, làm tăng độ bền đường may. Tuy nhiên, mật độ quá cao có thể gây lỗ kim lớn làm suy yếu vải. Ví dụ, mật độ từ 5-6 mũi/cm được khuyến nghị cho vải Satin để đạt độ bền tối ưu.

2. Chi số chỉ là gì và tại sao quan trọng?
   Chi số chỉ là đơn vị đo độ mảnh của chỉ, chi số càng lớn thì chỉ càng mảnh. Chỉ mảnh giúp tạo đường may mịn, đều và bền hơn trên vải mỏng như lụa tơ tằm. Chỉ 50/2 cho độ bền đường may cao hơn so với 60/2 trong nghiên cứu.

3. Tại sao chọn mũi may thắt nút 301 trong nghiên cứu?
   Mũi may 301 có độ bền cao, đường may ổn định, tốn ít chỉ và phù hợp với nhiều loại vải, đặc biệt là vải dệt thoi như lụa tơ tằm. Đây cũng là kiểu mũi may phổ biến trong sản xuất may mặc hiện nay.

4. Phương pháp thử nghiệm Strip và Grab khác nhau thế nào?
   Phương pháp Strip đo lực kéo đứt đường may trên băng vải cắt theo chiều dài, cho giá trị độ bền cao hơn khoảng 10-15% so với phương pháp Grab, vốn mô phỏng lực kéo rách vải theo hướng khác. Cả hai đều được tiêu chuẩn ISO công nhận.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất thực tế?
   Nhà sản xuất cần điều chỉnh mật độ mũi chỉ và lựa chọn chi số chỉ phù hợp theo khuyến nghị, đồng thời đào tạo công nhân và kiểm soát chất lượng định kỳ để đảm bảo đường may đạt yêu cầu về độ bền và thẩm mỹ.

Kết luận

• Độ bền đường may trên vải lụa tơ tằm tăng theo mật độ mũi chỉ và chi số chỉ, với mật độ 5-6 mũi/cm và chỉ 50/2 là lựa chọn tối ưu cho vải Satin và Chiffons.
• Vải Satin có độ bền đường may cao hơn vải Chiffons do đặc tính cấu trúc và mật độ sợi.
• Phương pháp thử nghiệm Strip cho kết quả độ bền đường may cao hơn phương pháp Grab khoảng 10-15%.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để nhà sản xuất điều chỉnh thông số kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm may từ vải lụa tơ tằm.
• Đề xuất nghiên cứu tiếp theo về ảnh hưởng của các yếu tố khác như sức căng chỉ, loại kim may nhằm hoàn thiện cơ sở dữ liệu và ứng dụng thực tiễn.

Áp dụng các khuyến nghị trong sản xuất, tổ chức đào tạo kỹ thuật viên, và triển khai nghiên cứu mở rộng để nâng cao chất lượng ngành dệt may sử dụng vải lụa tơ tằm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Trình bày nghiên cứu tổng quan: lí do chọn đề tài, tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước, mục tiêu và hướng nghiên cứu của luận văn. Trình bày cơ sở lý thuyết về vải dệt thoi, vải lụa tơ tằm và độ bền đường may, các yếu tố ảnh hưởng đến độ bền đường may Chương 3. Trình bày nghiên cứu thực nghiệm Chương 4.

Trình bày kết quả nghiên cứu và biện luận Kết luận Nguyễn Hoàng Thi Phụng Luận văn cao học 5 CHƢƠNG 2. Giới thiệu chung về vải dệt thoi Theo phương pháp sản xuất, vải dệt được chia thành ba loại: vải dệt thoi, vải dệt kim và vải không dệt mà thành phần cơ bản chủ yếu là sợi. Hệ thống sợi được đan thẳng góc với nhau (như vải dệt thoi), hay vòng sợi móc nối nhau (như vải dệt kim) hoặc sợi được liên kết với nhau bởi lực nén, lực ma sát, lực kết dính (như vải không dệt). Trong số các loại vải dệt, vải dệt thoi được phát minh sớm nhất, được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực và cũng có nhiều chủng loại nhất.

Cấu trúc của vải dệt thoi [14] 2. Khái niệm Vải dệt thoi là sản phẩm dạng tấm, được sản xuất dựa trên nguyên lý liên kết giữa các sợi ngang và sợi dọc được đan theo phương thẳng góc. Hệ thống sợi nằm dọc theo chiều dài tấm vải gọi là sợi dọc, còn hệ thống kia gọi là sợi ngang. Tuỳ theo thành phần xơ, sợi mà vải thuộc loại đồng nhất, không đồng nhất hoặc pha.

Vải đồng nhất chỉ dệt bằng một loại xơ, sợi duy nhất như vải bông, vải len, lụa tơ tằm hoặc lụa tơ hoá học. Vải không đồng nhất có các hệ sợi đồng nhất nhưng khác loại như sợi bông với sợi len, sợi tơ tằm với tơ hoá học. Vải pha được dệt từ sợi pha, ví dụ sợi bông pha polyester. Vải có ba kích thước: dài, rộng và dày.

Với chiều dài tùy ý, chiều rộng hay còn gọi là khổ vải tùy thuộc vào công dụng của vải và thiết bị dệt vải. Chiều dày tấm vải quyết định bởi cỡ sợi và kết cấu của vải. Đặc trƣng cấu trúc Cấu trúc vải được đặc trưng bởi: quy cách sợi, kiểu dệt, mật độ sợi trong vải,… thể hiện qua các kích thước, các dạng, sự bố trí và liên kết của hai hệ sợi tạo nên vải.  Quy cách của sợi Chủ yếu do cỡ sợi quyết định, nó ảnh hưởng trực tiếp đến khối lượng 1 m2 của vải và các tính chất sử dụng của vải sau này, sau đó là độ xoắn của sợi.

Với độ xoắn cao, sợi sẽ bền, ảnh hưởng tốt đến độ đứt sợi khi dệt và các tính chất sử dụng của Nguyễn Hoàng Thi Phụng Luận văn cao học 6 vải. Về tính chất, độ đều và độ bền kéo của sợi rất quan trọng. Độ sạch và một số tính chất khác là thứ yếu. Sợi dọc có yêu cầu cao hơn sợi ngang về chất lượng.

 Kiểu dệt Kiểu dệt thể hiện vị trí tương đối của sợi dọc và sợi ngang với nhau trong vải. Kiểu dệt quyết định hình thức của mặt vải và có ảnh hưởng đến các tính chất sử dụng của vải. - Rappo kiểu dệt (ký hiệu R) là hình dệt nhỏ nhất được lặp lại, chứa số sợi dọc và sợi ngang tối thiểu trên đó các sợi dọc và sợi ngang đan theo một quy luật nhất định. Rappo kiểu dệt càng lớn thì hình hoa của vải càng phong phú và phức tạp.

Vì vậy, rappo kiểu dệt quyết định hình dạng bên ngoài của vải. + Số sợi dọc trong rappo gọi là rappo sợi dọc, ký hiệu Rd + Số sợi ngang trong rappo gọi là rappo sợi ngang, ký hiệu Rn - Điểm nổi: là giao điểm giữa sợi dọc và sợi ngang + Điểm nổi dọc: vị trí sợi dọc nằm trên sợi ngang. + Điểm nổi ngang: vị trí sợi ngang nằm trên sợi dọc. - Bước chuyển: khoảng cách tính bằng đơn vị ô từ điểm nổi này sang điểm nổi khác, ký hiệu S.

+ Bước chuyển dọc (Sd): là khoảng cách giữa hai điểm nổi dọc kế cận. + Bước chuyển ngang (Sn): là khoảng cách giữa hai điểm nổi ngang kế cận. - Các kiểu dệt cơ bản: có thể chia kiểu dệt ra thành các nhóm sau: Bảng 2. Đặc điểm các kiểu dệt cơ bản Kiểu dệt vân điểm Kiểu dệt vân chéo Kiểu dệt vân đoạn Hình mô tả kiểu dệt Nguyễn Hoàng Thi Phụng Luận văn cao học 7 Biểu diễn Vân điểm Vân chéo 1/3 Vân đoạn 5/3 kiểu dệt Mô tả - Là kiểu dệt đơn - Mặt vải có các đường - Số sợi dọc và sợi giản nhất.

dệt chéo theo góc ngang trong rappo - R = 2 (hay Rd= Rn= khoảng 45o so với phải lớn hơn hoặc 2) biên vải. bằng 5, bước chuyển - S = 1 (hay -1) - Rd= Rn 3 lớn hơn 1 và nhỏ hơn - Vải có hai mặt - Sd= Sn= 1 (dấu R-1. của bước chuyển thể - Rd= Rn 5 - Tương đối bền hiện hướng nghiêng - 1 S R-1. nhưng hơi cứng của đường chéo, +1 - Thường ký hiệu bằng đường dệt chéo phân số, tử số là số nghiêng về bên phải sợi theo mỗi hướng và ngược lại.

trong rappo, mẫu số - Ký hiệu kiểu dệt là bước chuyển dọc. bằng phân số, trong - Hai mặt vải khác đó tử số chỉ số điểm nhau rõ rệt, mặt phải nổi dọc, mẫu số chỉ trơn bóng, chất lượng số điểm nổi ngang. cao; mặt trái không Tổng của tử và mẫu bóng. số bằng số sợi theo - Liên kết giữa các sợi mỗi hướng trong là yếu nhất, nhưng vải rappo.

Ví dụ, ta có mềm mại, có độ bền vân chéo khá. - Vải mềm nhưng kém Nguyễn Hoàng Thi Phụng Luận văn cao học 8 bền hơn vân điểm. Ứng dụng - Phổ biến với các - Dùng để dệt vải lót - Phổ biến để dệt lụa và mặt hàng vải phin, hoặc vải dày như vải bông calico, katé, toile de kaki, denim,… lin,…  Mật độ sợi trong vải Mật độ sợi thể hiện sự bố trí sợi nhiều hay ít trên đơn vị dài của vải. Mật độ sợi trong vải có ảnh hưởng đến các tính chất bề mặt, tính chất sử dụng của vải.

Mật độ tuyệt đối: là số sợi có trên đơn vị dài của vải, quy ước lấy 100 mm, ký hiệu: Pd: mật độ sợi dọc, là số sợi dọc có trên 100 mm đo theo chiều ngang vải; Pn: mật độ sợi ngang, là số sợi ngang có trên 100 mm đo theo chiều dọc vải. Phần lớn mật độ sợi nằm trong khoảng 100 – 500. Đặc trƣng độ bền cơ học của vải [12] Đặc trưng độ bền cơ học của vải là đặc trưng cơ bản thể hiện sức đề kháng của vải khi chịu tác động ngoại lực lên vải theo các hướng hoặc theo hướng dọc của tấm vải, hoặc theo hướng ngang của tấm vải. Ngoài ra lực tác động còn có thể xảy ra trên một diện tích nhất định làm cho sợi dọc và sợi ngang cùng đồng thời chịu lực trực tiếp.

Tuỳ theo hướng tác động lực và cách tác dụng của lực lên vải, gồm độ bền kéo đứt băng vải theo chiều dọc hoặc theo chiều ngang của vải, độ bền xé, độ bền nổ, độ bền chọc thủng vải. Khi vải chịu tác động của lực, xảy ra sự biến dạng của vải, vải bị giãn cho đến khi bị đứt hoặc bị thủng trong các thí nghiệm phá huỷ vật liệu.  Độ bền kéo đứt băng vải Mẫu vải để thử nghiệm độ bền kéo đứt thường có kích thước 200 x 50 mm. Hai đầu của miếng vải được lắp và được giữ chặt vào hai hàm kẹp trên và dưới.

Khi lực đặt lên băng vải, các sợi theo chiều lực tác dụng chịu kéo và giãn ra, đóng góp vào độ bền băng vải. Ngoài ra còn có lực ma sát giữa các sợi, lực nén ép của hai hệ Nguyễn Hoàng Thi Phụng Luận văn cao học 9 sợi cũng góp phần tạo ra độ bền băng vải. Độ bền kéo của sợi, mật độ sợi, kiểu dệt là những yếu tố chính ảnh hưởng độ bền kéo băng vải.  Độ bền xé băng vải Thí nghiệm độ bền xé rách vải cho biết khả năng kháng lại lực xé vải.

Thực hiện đo độ bền xé rách vải trên cùng máy thí nghiệm độ bền băng vải. Mẫu vải thử nghiệm có kích thước hình chữ nhật. Để thí nghiệm xé, mẫu vải được cắt mồi một đoạn dài ở giữa mẫu thử theo chiều dọc mẫu. Hai đầu rẻo vải được kẹp vào hai hàm kẹp trên và dưới của máy kéo đứt.

Khi bắt đầu xé, hàm kẹp dưới hoặc hàm kẹp trên kéo rẻo vải và làm rách mẫu vải tại chỗ có đường cắt mồi. Ngoài thiết bị đo độ bền kéo đứt băng vải, để thực hiện thí nghiệm độ bền xé vải có thể sử dụng thiết bị con lắc Elmendorf. Mẫu vải được lắp vào hai kẹp trên di động lên trên khi thử với mức độ giãn không đổi. Hàm kẹp dưới cố định.

Kích thước mẫu, tốc độ kẹp, tải trọng sức căng ban đầu lên mẫu được quy định trong các phương pháp thử tiêu chuẩn trong nước cũng như quốc tế. Trên cùng máy kéo đứt băng vải có thể thử một dạng mẫu khác bằng cách sử dụng bộ gá mẫu khác. Phương pháp này gọi là phương pháp thử Grab. Kẹp trên giữ một phần mẫu và xé rách vải theo hướng lên trên.

Kẹp dưới giữ chặt phần dưới của mẫu. Thực chất lực xé rách vải là lực tiếp tục làm rách miếng vải đã cắt một đoạn mồi sẵn mà không phải lực xé rách ngay từ đầu. Hình mô phỏng máy kéo đứt băng vải Nguyễn Hoàng Thi Phụng Luận văn cao học 10 2. Giới thiệu chung về vải lụa tơ tằm Vải lụa tơ tằm là một trong những loại vải dệt thoi có thành phần nguyên liệu là xơ, sợi thiên nhiên có nguồn gốc từ động vật.

Cùng với kiểu dệt đa dạng và quy trình sản xuất cầu kỳ, phức tạp để cho ra đời các tấm vải lụa óng ánh, kiêu sa cho nên lụa tơ tằm được xem là “nữ hoàng” trong các loại vải sợi. Khái quát về tơ tằm [14] Nghề nuôi tằm có từ rất sớm và tồn tại cách đây 5000 năm tại các quốc gia châu Á, trong đó Trung Quốc là nước đầu tiên phát triển nghề nuôi tằm, dệt lụa. Đầu tiên loại vải xa xỉ này chỉ dành cho giới thượng lưu, quý tộc của Trung Quốc và nghề nuôi tằm dệt lụa được giữ bí mật trong suốt gần 1000 năm. Sau đó mới được tiết lộ và truyền sang các quốc gia lân cận bằng con đường tơ lụa.