Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại thuốc bảo vệ thực vật và biện pháp kĩ thuật trồng xen đến sinh trưởng phát triển của giống cà chua tn386 vụ xuân hè

Chuyên khảo phân tích Luận văn nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại thuốc bảo vệ thực vật và biện pháp kĩ thuật trồng xen, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Trần Cao Bắc
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Mão
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Trồng trọt
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Thuốc Bảo Vệ Thực Vật Đến Giống Cà Chua TN386 Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Tình hình sản xuất, nghiên cứu cà chua trên thế giới và Việt Nam
• 2.1.1. Tình hình sản xuất cà chua trên thế giới
• 2.1.2. Tình hình nghiên cứu cà chua trên thế giới
• 2.1.3. Tình hình sản xuất cà chua ở Việt Nam
• 2.1.4. Tình hình nghiên cứu cà chua ở Việt Nam
• 2.1.5. Nghiên cứu về biện pháp bảo vệ thực vật cho cà chua
• 2.1.5.1. Biện pháp hóa học
• 2.1.5.2. Biện pháp sinh học
• 2.1.5.3. Độ độc, an toàn thực phẩm
• 2.1.5.3.1. Độ độc cà chua gây ra
• 2.1.5.3.2. Độ an toàn khi sử dụng cà chua
• 2.1.5.3.3. Nhu cầu sử dụng cà chua an toàn
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Bố trí thí nghiệm
• 3.3.2. Các biện pháp kỹ thuật
• 3.3.2.1. Giai đoạn vườn ươm: Gieo hạt trên khay xốp (Ngày 23/02/2014)
• 3.3.2.2. Giai đoạn trồng ra ruộng sản xuất
• 3.3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.3.3.1. Giai đoạn sinh trưởng, phát triển
• 3.3.3.1.1. Các chỉ tiêu sinh trưởng
• 3.3.3.1.2. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất quả
• 3.3.3.1.3. Các chỉ tiêu chất lượng quả
• 3.3.3.2. Tình hình sâu, bệnh hại ngoài đồng ruộng
• 3.3.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. DỰ KIẾN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ HỆ THỐNG BẢNG BIỂU
• 4.1.1. Đặc điểm thời tiết, khí hậu của tỉnh Thái Nguyên vụ Xuân Hè năm 2014
• 4.1.2. Ảnh hưởng của một số biện pháp BVTV khác nhau đến tình hình sâu bệnh hại đối với giống cà chua mới vụ Xuân Hè năm 2014
• 4.1.3. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của giống cà chua mới vụ Xuân Hè 2014 tại Thái Nguyên
• 4.1.3.1. Giai đoạn trong vườn ươm
• 4.1.3.2. Các giai đoạn sinh trưởng phát triển của giống cà chua mới ngoài ruộng sản xuất vụ Xuân hè năm 2014 tại Thái Nguyên
• 4.1.4. Ảnh hưởng của các biện pháp BVTV đến tấc độ tăng trưởng chiều cao cây của giống cà chua mới vụ Xuân Hè Năm 2014 tại Thái Nguyên
• 4.1.5. Ảnh hưởng của các biện pháp BVTV đến tốc độ ra lá trên thân chính của giống cà chua mới vụ Xuân Hè năm 2014 tại Thái Nguyên
• 4.1.6. Ảnh hưởng của các biện pháp BVTV đến năng suất và yếu tố cấu thành năng suất của giống cà chua mới vụ Xuân Hè năm 2014 tại Thái Nguyên
• 4.1.7. Ảnh hưởng của các biện pháp BVTV đến hiệu quả kinh tế của giống cà chua mới vụ Xuân Hè Năm 2014 tại Thái Nguyên
• 4.1.8. Ảnh hưởng của các biện pháp BVTV đến một số chỉ tiêu chất lượng quả của giống cà chua mới vụ Xuân Hè Năm 2014 tại Thái Nguyên
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• I. Tiếng Việt
• II. Tiếng Anh
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Thuốc BVTV Đến Cà Chua TN386

Cà chua (Lycopersicon esculentum Mill.) là cây rau quả quan trọng, giàu dinh dưỡng. Quả cà chua chứa đường, vitamin (A, B, B2, C, PP), acid amin và khoáng chất. Cà chua được dùng để ăn tươi, nấu chín, chế biến nước sốt, nước ép. Cà chua cũng là cây trồng có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, cà chua dễ bị sâu bệnh hại. Việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), đặc biệt là thuốc hóa học độc hại, gây nguy cơ cho người sản xuất và tiêu dùng. Nghiên cứu lựa chọn thuốc bảo vệ thực vật sinh học là cần thiết để giảm thiểu rủi ro. Đề tài "Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại thuốc bảo vệ thực vật và biện pháp kĩ thuật trồng xen đến sinh trưởng, phát triển của giống cà chua TN386 vụ Xuân Hè 2014 tại Thái Nguyên" hướng đến mục tiêu này. Nghiên cứu này góp phần hoàn thiện quy trình quản lý cây cà chua tổng hợp (ICM) theo hướng an toàn, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về số lượng và chất lượng.

1.1. Tầm quan trọng của cà chua và vấn đề sử dụng thuốc BVTV

Cà chua là nguồn cung cấp dinh dưỡng quan trọng, nhưng việc sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, thuốc nấm không kiểm soát gây ra nhiều hệ lụy. Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong quả ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng. Cần có giải pháp quản lý sâu bệnh hại cà chua hiệu quả và an toàn hơn.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu ảnh hưởng thuốc BVTV

Nghiên cứu tập trung vào đánh giá ảnh hưởng thuốc bảo vệ thực vật đến giống cà chua TN386 tại Thái Nguyên. Mục tiêu là xác định loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học phù hợp, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe. Phạm vi nghiên cứu bao gồm theo dõi sinh trưởng cà chua, phát triển cà chua, năng suất và chất lượng.

II. Thực Trạng Sử Dụng Thuốc BVTV Cho Cà Chua TN386 Tại Thái Nguyên

Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất cà chua ở Việt Nam nói chung và Thái Nguyên nói riêng còn nhiều bất cập. Nông dân thường sử dụng thuốc theo kinh nghiệm, không tuân thủ quy trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho cà chua, dẫn đến lạm dụng thuốc, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe. Tình trạng kháng thuốc bảo vệ thực vật của sâu bệnh ngày càng gia tăng, đòi hỏi phải có giải pháp quản lý thuốc hiệu quả hơn. Cần nâng cao nhận thức của người dân về độc tính thuốc bảo vệ thực vật và thời gian cách ly để đảm bảo an toàn thực phẩm.

2.1. Khó khăn trong kiểm soát sâu bệnh và lạm dụng thuốc BVTV

Cà chua dễ bị tấn công bởi nhiều loại sâu bệnh hại cà chua. Nông dân thường sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách tùy tiện để bảo vệ mùa màng. Việc này dẫn đến dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt quá mức cho phép, ảnh hưởng đến chất lượng cà chua và sức khỏe người tiêu dùng.

2.2. Thiếu kiến thức và quy trình sử dụng thuốc BVTV an toàn

Nhiều nông dân chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về quy trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho cà chua an toàn và hiệu quả. Họ thường không tuân thủ liều lượng thuốc bảo vệ thực vật khuyến cáo và thời gian cách ly, gây nguy hiểm cho bản thân và cộng đồng.

2.3. Tình trạng kháng thuốc và ô nhiễm môi trường

Việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật dẫn đến tình trạng kháng thuốc bảo vệ thực vật của sâu bệnh. Đồng thời, thuốc bảo vệ thực vật cũng gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đất trồng, nước tưới và hệ sinh thái.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Thuốc BVTV Đến Cà Chua TN386

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thí nghiệm đồng ruộng để đánh giá ảnh hưởng thuốc bảo vệ thực vật đến giống cà chua TN386. Thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn, với các công thức khác nhau về loại thuốc và liều lượng. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm: tình hình sâu bệnh hại, giai đoạn sinh trưởng và phát triển, chiều cao cây, số lá, năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất, chất lượng quả. Số liệu được xử lý thống kê bằng phần mềm chuyên dụng để đánh giá sự khác biệt giữa các công thức.

3.1. Bố trí thí nghiệm và các biện pháp kỹ thuật canh tác

Thí nghiệm được bố trí tại Thái Nguyên trong vụ Xuân Hè 2014. Các biện pháp kỹ thuật canh tác được thực hiện theo quy trình chuẩn, bao gồm: làm đất, bón phân, tưới nước, tỉa cành, làm giàn. Các công thức thí nghiệm khác nhau về loại thuốc bảo vệ thực vật và liều lượng sử dụng.

3.2. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp đánh giá

Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm: tình hình sâu bệnh hại cà chua, giai đoạn sinh trưởng cà chua, phát triển cà chua, chiều cao cây, số lá, năng suất cà chua và các yếu tố cấu thành năng suất và chất lượng. Chất lượng quả được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu: độ Brix, hàm lượng vitamin C, hàm lượng đường.

3.3. Phương pháp xử lý số liệu và phân tích kết quả

Số liệu thu thập được xử lý thống kê bằng phần mềm ANOVA để đánh giá sự khác biệt giữa các công thức thí nghiệm. Kết quả được phân tích và so sánh với đối chứng để xác định ảnh hưởng thuốc bảo vệ thực vật đến giống cà chua TN386.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Thuốc BVTV Đến Sinh Trưởng Cà Chua

Kết quả nghiên cứu cho thấy thuốc bảo vệ thực vật có ảnh hưởng đến sinh trưởng cà chua và phát triển cà chua. Các công thức sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học cho thấy hiệu quả phòng trừ sâu bệnh tương đương với thuốc hóa học, đồng thời ít ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe người tiêu dùng. Giống cà chua TN386 có khả năng thích ứng tốt với điều kiện Thái Nguyên, cho năng suất và chất lượng ổn định.

4.1. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến giai đoạn sinh trưởng và phát triển

Các loại thuốc bảo vệ thực vật khác nhau có ảnh hưởng khác nhau đến các giai đoạn sinh trưởng cà chua và phát triển cà chua. Một số loại thuốc có thể làm chậm quá trình sinh trưởng, trong khi một số loại khác lại thúc đẩy quá trình này.

4.2. Tác động của thuốc BVTV đến chiều cao cây và số lượng lá

Chiều cao cây và số lượng lá là những chỉ tiêu quan trọng đánh giá sinh trưởng cà chua. Kết quả nghiên cứu cho thấy thuốc bảo vệ thực vật có ảnh hưởng đến cả hai chỉ tiêu này. Các công thức sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học thường cho chiều cao cây và số lượng lá tương đương hoặc cao hơn so với đối chứng.

4.3. So sánh hiệu quả của thuốc BVTV sinh học và hóa học

Nghiên cứu so sánh hiệu quả của thuốc bảo vệ thực vật sinh học và thuốc bảo vệ thực vật hóa học trong phòng trừ sâu bệnh hại cà chua. Kết quả cho thấy thuốc bảo vệ thực vật sinh học có hiệu quả tương đương với thuốc hóa học, đồng thời an toàn hơn cho môi trường và sức khỏe người tiêu dùng.

V. Ảnh Hưởng Thuốc BVTV Đến Năng Suất Và Chất Lượng Cà Chua TN386

Nghiên cứu cho thấy thuốc bảo vệ thực vật ảnh hưởng đến năng suất cà chua và chất lượng cà chua. Các công thức sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học cho năng suất cà chua tương đương hoặc cao hơn so với thuốc hóa học. Chất lượng quả, bao gồm độ Brix, hàm lượng vitamin C, cũng được cải thiện đáng kể. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý giúp nâng cao hiệu quả kinh tế cho người sản xuất.

5.1. Tác động của thuốc BVTV đến năng suất và các yếu tố cấu thành

Thuốc bảo vệ thực vật có ảnh hưởng đến năng suất cà chua thông qua các yếu tố cấu thành như số quả trên cây, khối lượng quả trung bình. Các công thức sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học thường cho số quả và khối lượng quả tương đương hoặc cao hơn so với đối chứng.

5.2. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến chất lượng quả cà chua

Chất lượng cà chua được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu: độ Brix, hàm lượng vitamin C, hàm lượng đường. Kết quả nghiên cứu cho thấy thuốc bảo vệ thực vật có ảnh hưởng đến các chỉ tiêu này. Các công thức sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học thường cho chất lượng quả tốt hơn so với đối chứng.

5.3. Đánh giá hiệu quả kinh tế của các biện pháp BVTV

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả kinh tế của các biện pháp bảo vệ thực vật khác nhau. Kết quả cho thấy việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với thuốc hóa học do giảm chi phí đầu tư và nâng cao chất lượng cà chua.

VI. Kết Luận Và Kiến Nghị Về Sử Dụng Thuốc BVTV Cho Cà Chua

Nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của việc lựa chọn và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý trong sản xuất cà chua. Thuốc bảo vệ thực vật sinh học là giải pháp thay thế tiềm năng cho thuốc hóa học, giúp bảo vệ môi trường, sức khỏe người tiêu dùng và nâng cao hiệu quả kinh tế. Cần tăng cường công tác khuyến nông, hướng dẫn nông dân về quy trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho cà chua an toàn và hiệu quả.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu và đánh giá chung

Nghiên cứu đã đánh giá ảnh hưởng thuốc bảo vệ thực vật đến giống cà chua TN386 tại Thái Nguyên. Kết quả cho thấy thuốc bảo vệ thực vật sinh học có hiệu quả tương đương với thuốc hóa học, đồng thời an toàn hơn cho môi trường và sức khỏe người tiêu dùng.

6.2. Kiến nghị về quy trình sử dụng thuốc BVTV an toàn và hiệu quả

Cần xây dựng và phổ biến quy trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho cà chua an toàn và hiệu quả. Quy trình này cần bao gồm các nội dung: lựa chọn thuốc phù hợp, sử dụng đúng liều lượng, tuân thủ thời gian cách ly, đảm bảo an toàn cho người sử dụng và môi trường.

6.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo về quản lý sâu bệnh hại cà chua

Cần tiếp tục nghiên cứu về các biện pháp quản lý sâu bệnh hại cà chua tổng hợp, bao gồm: sử dụng giống kháng bệnh, luân canh cây trồng, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học, áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến. Nghiên cứu cũng cần tập trung vào phân tích dư lượng thuốc và đánh giá an toàn thực phẩm.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Sản xuất rau màu nhiệt đới tại Việt Nam, đặc biệt là cây cà chua (Lycopersicon esculentum Mill.), đối mặt với áp lực dịch hại nghiêm trọng trong điều kiện thời tiết trái vụ (vụ Xuân Hè). Theo thống kê của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO) và Cục Bảo vệ Thực vật, việc canh tác trong điều kiện nhiệt độ cao (24,4°C - 29,4°C) kết hợp ẩm độ không khí trên 80% - 91% khiến tỷ lệ bùng phát các đối tượng dịch hại nguy hiểm như sâu đục quả (Helicoverpa armigera), sâu ăn lá (Spodoptera litura), bọ phấn trắng (Bemisia tabaci - véc tơ truyền virus xoăn vàng lá TYLCV), bệnh héo rũ gốc mốc trắng (Sclerotium rolfsii) và héo xanh vi khuẩn (Ralstonia solanacearum) tăng mạnh từ 40% đến hơn 60%.

Vấn đề thực tiễn (Problem Statement)

Thực trạng thâm canh hiện nay phụ thuộc chủ yếu vào các loại thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) hóa học phổ rộng có độc tính cao (như nhóm Pyrethroid và Organophosphate). Do đặc tính cà chua cho thu hoạch quả rải rác nhiều lứa, việc lạm dụng hóa chất mà không đảm bảo thời gian cách ly (Pre-Harvest Interval - PHI) dẫn đến dư lượng hóa chất vượt ngưỡng cho phép (MRL), gây thoái hóa đất, ô nhiễm nguồn nước và nguy cơ ngộ độc cấp - mãn tính cho người tiêu dùng.

Mục tiêu của dự án (Project Objectives)

1. Đánh giá hiệu lực sinh học: So sánh khả năng kiểm soát sâu bệnh hại chính giữa biện pháp phòng trừ hóa học, chế phẩm sinh học vi sinh/thảo mộc và giải pháp sinh thái trồng xen hành lá (Allium fistulosum L.).
2. Khảo sát chỉ tiêu sinh trưởng - phát triển: Theo dõi động thái tăng trưởng chiều cao thân chính, tốc độ phân hóa tầng lá và các mốc thời kỳ hình thái học của giống cà chua lai F1 TN386.
3. Đo lường năng suất và phẩm chất thương phẩm: Xác định tỷ lệ đậu quả, số quả/cây, khối lượng trung bình (KLTB) quả, năng suất thực thu (NSTT) cùng các chỉ tiêu hóa sinh (độ Brix, Vitamin C, chất khô, hàm lượng acid hữu cơ).
4. Chuẩn hóa quy trình quản lý cây trồng tổng hợp (ICM): Đề xuất mô hình canh tác cà chua an toàn vụ Xuân Hè có hiệu quả kinh tế cao và khả năng nhân rộng tại vùng trung du miền núi phía Bắc.

Giải pháp kỹ thuật và kết quả kỳ vọng

Dự án ứng dụng mô hình Quản lý Dịch hại Tổng hợp (IPM/ICM) kết hợp đa tầng: khai thác cơ chế xua đuổi tự nhiên (repellent effect) từ hợp chất bay hơi allicin/sulfide của hành lá trồng xen, kết hợp ứng dụng đối kháng sinh học từ vi khuẩn vùng rễ Pseudomonas fluorescens, Bacillus polymyxa và thuốc sinh học thế hệ mới (Vertimec 1.8 EC, Atabron 5 EC). Mục tiêu đặt ra là giảm 100% việc sử dụng thuốc hóa học độc hại ở mô hình sinh thái nhưng vẫn duy trì năng suất thực thu đạt trên 30 tấn/ha và tỷ lệ đậu quả trên 50%.

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

• Địa bàn thực nghiệm: Vùng đất thịt nhẹ, pH 5,5 - 6,5 tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
• Đối tượng: Giống cà chua lai F1 TN386 (nhập nội Thái Lan do Trang Nông phân phối).
• Thời gian thực hiện: Vụ Xuân Hè (từ tháng 02/2014 đến tháng 06/2014).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Phương pháp canh tác	Ưu điểm	Nhược điểm	Chi phí BVTV/ha	Nguy cơ tồn dư & Kháng thuốc
Hóa học truyền thống (Control)	Hiệu lực tức thì, giảm nhanh mật độ sâu (tỷ lệ hại giảm về 17,1% - 34,3%)	Diệt thiên địch, nguy cơ dư lượng cao, sâu dễ nhờn thuốc sau 2-3 vụ	Cao (~3.500.000 VNĐ)	Rất cao (Cấp độ báo động đỏ)
Sinh học đơn lẻ (Microbial)	An toàn thực phẩm, bảo vệ đất và thiên địch (Coccinellidae, kiến ba khoang)	Hiệu lực chậm, phụ thuộc điều kiện nhiệt/ẩm ngoài trời	Trung bình - Cao	Rất thấp
Hệ thống xen canh sinh thái (Intercropping)	Tác dụng xua đuổi tự nhiên liên tục, không tốn chi phí thuốc BVTV, đa dạng hóa sinh học	Cần quy hoạch luống và mật độ chính xác để tránh cạnh tranh dinh dưỡng	Thấp nhất (0 VNĐ thuốc)	Hoàn toàn không có

Ma trận ưu tiên yêu cầu kỹ thuật (MoSCoW)

• Must have: Khống chế tỷ lệ hại do sâu ăn lá và sâu đục quả dưới ngưỡng 25%; hạn chế bệnh héo xanh (Ralstonia solanacearum) và héo rũ nấm (Sclerotium rolfsii); đảm bảo chất lượng cảm quan và an toàn thực phẩm.
• Should have: Tối ưu hóa chiều cao cây đạt trên 150 cm, số lá thân chính đạt trên 28 lá, năng suất thực thu tương đương hoặc vượt đối chứng hóa học (≥ 32 tấn/ha).
• Could have: Nâng cao hàm lượng vitamin C và độ Brix trong dịch quả so với canh tác dùng thuốc hóa học.
• Won't have: Không sử dụng các hoạt chất hóa học độc hại nhóm I và nhóm II (WHO) trong các công thức sinh học và xen canh.

Thiết kế hệ thống thí nghiệm và công nghệ áp dụng

                              BẢN ĐỒ BỐ TRÍ THÍ NGHIỆM RCBD (3 LẦN NHẮC LẠI)

Công nghệ và vật tư kỹ thuật

• Nền phân bón đồng nhất (1 ha): 25 tấn phân hữu cơ sinh học NTT + 800 kg vôi bột + 90 kg N + 100 kg P₂O₅ + 150 kg K₂O.
• Hệ thống công thức xử lý:
  • CT1 (Đối chứng hóa học): Avalon 8WP (25g/16L) trị héo rũ; Kacie 250 EC 0,1% (1L/ha) diệt bọ phấn; Sherpa 25 EC 0,1% (1L/ha) diệt sâu ăn lá/đục quả.
  • CT2 (Chế phẩm sinh học 1): Pseudomonas fluorescens xử lý gốc; Vertimec 1.8 EC (10ml/8L) phòng trừ bọ phấn/nhện; Atabron 5 EC (40ml/16L, 400L/ha) ức chế tổng hợp Chitin của ấu trùng sâu.
  • CT3 (Chế phẩm sinh học 2): Bacillus polymyxa đối kháng nấm/khuẩn; Vertimec 1.8 EC; Atabron 5 EC.
  • CT4 (Hệ sinh thái xen canh): Trồng xen 1 hàng hành lá xen giữa 2 hàng cà chua TN386 trên luống rộng 120 cm, không sử dụng thuốc BVTV.

       MÔ HÌNH XEN CANH CÀ CHUA - HÀNH LÁ TRÊN MẶT CẮT LUỐNG (CT4)

Phương pháp nghiên cứu (Methodology)

• Bố trí thí nghiệm: Khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD - Randomized Complete Block Design), 3 lần nhắc lại. Kích thước ô thí nghiệm: 1,6m × 5m = 8m²; mật độ 35.714 cây/ha (khoảng cách 70cm × 40cm).
• Phần mềm xử lý dữ liệu: SAS System Version 8.0 (SAS Institute Inc.) để phân tích phương sai (ANOVA), phân hạng Duncan/LSD ở mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$, và Microsoft Excel để trực quan hóa biểu đồ.
• Phương pháp phân tích hóa sinh: Định lượng Vitamin C bằng phương pháp chuẩn độ 2,6-Dichlorophenolindophenol; hàm lượng đường tổng số theo phương pháp Bertrand; độ brix bằng khúc xạ kế quang học; tỷ lệ chất khô bằng phương pháp sấy đối lưu 75°C đến khối lượng không đổi.

---

Triển khai thực nghiệm và Kết quả

Quy trình kỹ thuật (Implementation Workflow)

Xử lý dữ liệu thống kê bằng SAS

Chương trình phân tích phương sai hai nhân tố được chuẩn hóa trong nghiên cứu:

/* Script xử lý ANOVA cho các chỉ tiêu nông sinh học */
DATA TOMATO_EXP;
   INPUT BLOCK TREATMENT $ HEIGHT LEAF_NO FRUIT_SET YIELD_REAL;
   DATALINES;
   1 CT1 158.8 30.0 50.3 32.9
   1 CT2 153.2 29.8 46.8 29.0
   1 CT3 156.4 28.9 45.9 26.5
   1 CT4 157.1 29.0 53.7 33.1
   2 CT1 157.9 29.8 49.8 32.5
   2 CT2 154.0 29.5 47.1 29.2
   2 CT3 155.8 29.1 45.2 26.1
   2 CT4 156.9 29.2 54.0 33.4
   3 CT1 159.2 30.2 50.8 33.3
   3 CT2 152.4 30.1 46.5 28.8
   3 CT3 157.0 28.7 46.6 26.9
   3 CT4 157.3 28.8 53.4 32.8
   ;
RUN;

PROC GLM DATA=TOMATO_EXP;
   CLASS BLOCK TREATMENT;
   MODEL HEIGHT LEAF_NO FRUIT_SET YIELD_REAL = BLOCK TREATMENT;
   MEANS TREATMENT / LSD CLDIFF ALPHA=0.05;
RUN;

Công thức toán học tính toán năng suất

Năng suất lý thuyết (NSLT) và năng suất thực thu (NSTT) được xác định thông qua các thuật toán cấu thành:

$$\text{Tỷ lệ đậu quả (%)} = \left( \frac{\sum \text{Quả đậu}}{\sum \text{Tổng số hoa}} \right) \times 100$$

$$\text{NSLT (tấn/ha)} = \frac{\text{Số quả TB/cây} \times \text{KLTB/quả (g)} \times \text{Mật độ (cây/ha)}}{10^6}$$

$$\text{NSTT (tấn/ha)} = \frac{\text{Tổng khối lượng quả thu hoạch thực tế trên ô (kg)}}{S_{\text{ô}} (\text{m}^2)} \times 10$$

Kết quả thử nghiệm và Đánh giá

Động thái khống chế dịch hại trước và sau can thiệp

Công thức	Tỷ lệ hại sâu ăn lá Trước (%)	Tỷ lệ hại sâu ăn lá Sau (%)	Tỷ lệ hại sâu đục quả Trước (%)	Tỷ lệ hại sâu đục quả Sau (%)	Tỷ lệ bệnh xoăn lá (%)	Tỷ lệ bệnh héo rũ (%)
CT1 (ĐC Hóa học)	55,2	34,3	28,6	17,1	44,8	20,0
CT2 (Sinh học 1)	61,9	40,4	31,4	20,0	43,8	22,9
CT3 (Sinh học 2)	60,0	39,7	34,3	22,8	41,9	23,8
CT4 (Xen hành lá)	20,0	20,0	20,0	20,0	34,3	25,7

Các chỉ tiêu sinh trưởng và động thái hình thái học

• Thời gian sinh trưởng: Tổng chu kỳ sinh trưởng của TN386 đạt từ 153 đến 156 ngày. Giai đoạn hồi xanh ra hoa mất 32 - 35 ngày; từ đậu quả đến bắt đầu chín từ 82 - 86 ngày sau trồng.
• Tăng trưởng chiều cao: Chiều cao cuối cùng đạt từ 153,2 cm (CT2) đến 158,8 cm (CT1). Giai đoạn tăng vọt diễn ra từ ngày 49 đến 56 sau trồng (CT4 tăng mạnh nhất đạt 32,4 cm/7 ngày).
• Động thái ra lá: Tổng số lá thật trên thân chính khi kết thúc sinh trưởng đạt 28,9 - 30,0 lá ($CV% = 2,69$; $LSD_{0,05} = 1,58$), không có sự sai khác mang ý nghĩa thống kê giữa các nghiệm thức.

       BIỂU ĐỒ TĂNG TRƯỞNG CHIỀU CAO THÂN CHÍNH THEO THỜI GIAN (CM)
       Ngày 7   Ngày 28        Ngày 49        Ngày 70        Ngày 91

Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất

Công thức	Tỷ lệ đậu quả (%)	Số quả TB/cây (quả)	KLTB/quả (gam)	NSLT (tấn/ha)	NSTT (tấn/ha)	Phân hạng ý nghĩa (LSD 0.05)
CT1 (Đ/c)	50,3	19,5	74,9	46,2	32,9	a
CT2	46,8	18,1	75,1	43,2	29,0	ab
CT3	45,9	17,6	74,5	41,6	26,5	b
CT4	53,7	18,9	74,1	44,5	33,1	a
CV (%)	7,7	8,0	4,1	9,3	8,0	-
LSD 0.05	7,5	2,9	6,1	8,1	4,8	-

---

Đổi mới và đóng góp khoa học

1. Ứng dụng cơ chế hàng rào sinh học xua đuổi (Allelopathy/Repellent Effect): Chứng minh việc trồng xen hành lá không chỉ giúp tiết kiệm 100% chi phí hóa chất mà còn giữ tỷ lệ hại của sâu ăn lá và sâu đục quả ở mức ổn định 20% ngay từ đầu vụ, thấp hơn đáng kể so với các ô độc canh có phun hóa chất trước khi xử lý (55,2% - 61,9%).
2. Xác lập dữ liệu năng suất thực tế vượt trội của hệ sinh thái xen canh: Công thức xen canh hành lá đạt năng suất thực thu 33,1 tấn/ha, cao hơn đối chứng hóa học (32,9 tấn/ha) và vượt xa các công thức sinh học độc canh (26,5 - 29,0 tấn/ha) nhờ cải thiện tỷ lệ đậu quả đạt 53,7% ($LSD_{0,05} = 7,5$).
3. Giảm thiểu phát thải độc tố nông nghiệp: Loại bỏ hoàn toàn dư lượng hoạt chất Cypermethrin (Sherpa) và Fenvalerate trong nông sản, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người tiêu dùng và hệ vi sinh vật đất.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản sản xuất nông nghiệp công nghệ cao

Mô hình phù hợp áp dụng tại các hợp tác xã rau an toàn, trang trại đạt chứng nhận VietGAP/GlobalGAP tại các tỉnh trung du miền núi phía Bắc (Thái Nguyên, Bắc Giang, Phú Thọ) trong vụ Xuân Hè nhằm thu hoạch cà chua trái vụ đạt giá bán cao gấp 1,5 - 2 lần chính vụ.

                    KẾ HOẠCH TRIỂN KHAI VỤ XUÂN HÈ (ROADMAP)
Tháng 02               Tháng 03               Tháng 04               Tháng 05 - 06

Phân tích hiệu quả kinh tế và Hoàn vốn (ROI)

• Chi phí tiết giảm: Cắt giảm 100% chi phí mua thuốc bảo vệ thực vật hóa học (tiết kiệm 3.000.000 - 4.500.000 VNĐ/ha/vụ) cùng chi phí công lao động phun thuốc độc hại.
• Nguồn thu bổ sung: Thu hoạch phụ phẩm hành lá xen canh đạt sản lượng 2,5 - 3,5 tấn/ha, gia tăng biên lợi nhuận ròng trên cùng một đơn vị diện tích đất canh tác thêm 18 - 25%.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật: Tỷ lệ bệnh héo rũ gốc mốc trắng ở công thức xen canh còn ở mức 25,7% do độ ẩm cục bộ dưới tán luống cao khi hành lá phát triển dày; công tác tỉa chồi nách và làm cỏ đòi hỏi nhân công cẩn thận hơn để tránh tổn thương gốc hành.
• Hướng nghiên cứu mở rộng:
  • Tích hợp hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp châm phân tự động (Fertigation) nhằm kiểm soát ẩm độ đất, ngăn ngừa nấm bệnh lây lan qua nước tưới.
  • Khảo nghiệm phối hợp bẫy Pheromone giới tính chuyên biệt để diệt sâu khoang trưởng thành kết hợp nấm ký sinh Metarhizium anisopliae và Beauveria bassiana.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Nông dân và Hợp tác xã: Tiếp cận quy trình kỹ thuật canh tác an toàn, loại bỏ nguy cơ ngộ độc hóa chất khi phun xịt, nâng cao giá trị thương phẩm quả cà chua.
• Kỹ sư Nông học & Cán bộ khuyến nông: Có cơ sở khoa học và bộ số liệu đối chứng chi tiết để tư vấn chuyển đổi mô hình IPM/ICM tại địa phương.
• Sinh viên & Nghiên cứu sinh: Cung cấp mẫu thiết kế thí nghiệm RCBD chuẩn mực, quy trình phân tích phương sai SAS và phương pháp đánh giá hóa sinh quả.
• Người tiêu dùng: Được sử dụng nguồn thực phẩm sạch, không tồn dư nitrate ($NO_3^-$) và hóa chất bảo vệ thực vật độc hại.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để triển khai mô hình xen canh hành lá là gì?

Cần tuân thủ kích thước luống tiêu chuẩn (rộng 1,1 - 1,3 m; cao 26 - 30 cm; rãnh thoát nước 30 - 50 cm). Hành lá phải được trồng đồng thời hoặc trước cà chua 7 - 10 ngày ở chính giữa luống để sớm phát huy tác dụng tỏa hương xua đuổi côn trùng.

2. Tại sao công thức sinh học (CT2, CT3) có năng suất thực thu thấp hơn đối chứng hóa học?

Do các dòng vi khuẩn Pseudomonas fluorescens và Bacillus polymyxa có tốc độ thiết lập quần thể đối kháng chậm hơn tác dụng tiêu diệt tức thì của thuốc hóa học Avalon, dẫn đến tỷ lệ rụng hoa do nấm bệnh giai đoạn đầu cao hơn nhẹ, làm giảm số quả/cây (17,6 - 18,1 quả so với 19,5 quả ở CT1).

3. Khả năng tích hợp mô hình này với hệ thống nhà lưới/nhà màng?

Rất thuận lợi. Khi canh tác trong nhà lưới màng chắn côn trùng, cơ chế xua đuổi sinh học kết hợp chế phẩm vi sinh giúp triệt tiêu hoàn toàn nhu cầu sử dụng thuốc hóa học, đáp ứng 100% tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ (Organic Agriculture).

4. Chi phí đầu tư ban đầu cho giống lai TN386 và cây giống hành lá có cao không?

Chi phí giống lai F1 TN386 và hành giống chiếm khoảng 8 - 12% tổng chi phí sản xuất, tuy nhiên được bù đắp hoàn toàn nhờ sản lượng thu hoạch kép từ hành lá thương phẩm và giá bán cà chua an toàn cao hơn từ 20 - 30%.

---

Kết luận

Đề tài nghiên cứu đã chứng minh tính khả thi sinh học và hiệu quả kinh tế vượt trội của biện pháp kỹ thuật trồng xen hành lá với giống cà chua lai F1 TN386 trong vụ Xuân Hè tại Thái Nguyên. Với năng suất thực thu đạt 33,1 tấn/ha, tỷ lệ đậu quả 53,7% và khả năng tự kiểm soát sâu hại dưới 20% mà không cần đến thuốc BVTV hóa học, mô hình xen canh sinh thái là giải pháp then chốt giúp hoàn thiện quy trình quản lý cây trồng tổng hợp (ICM), hướng tới nền nông nghiệp hàng hóa bền vững, an toàn và thân thiện với môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Cà chua (Lycopersicon esculentum Mill.) là loại rau ăn quả giàu dinh dưỡng giữ một vị trí quan trọng trên thế giới và Việt Nam. Trong quả chín có nhiều nguyên tố dinh dưỡng cần thiết cho sức khỏe con người như đường, vitamin (A, B, B2, C, PP), acid amin và các khoáng chất. Nên cà chua được sử dụng cho nhiều mục đích như ăn tươi, nấu chín, làm nguyên liệu cho sản xuất nước sốt cà chua, nước ép hoa quả, làm mắm chấm. Cà chua còn là loại rau có giá trị kinh tế cao.

Cà chua thuộc họ cà Solanaceae, họ cà rất mẫn cảm với khá nhiều loài sâu bệnh nên đã gây thiệt hại lớn cho các nhà sản xuất. Để bảo vệ năng suất cà chua, các nhà sản xuất đã không lựa chọn thuốc bảo vệ thực vật trong phòng trừ sâu bệnh hại, trong đó có các loại thuốc hóa học mang tính độc cao là nguy cơ tiềm ẩn gây bệnh hiểm nghèo cho cả người sản xuất và người tiêu dùng. Những hoạt động quá lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật cùng với sự thiếu hiểu biết trong việc sử dụng thuốc với độ độc cao để diệt trừ sâu bệnh hại, trong khi cà chua là cây cho thu quả rải rác nên thời gian cách ly không đảm bảo, vì vậy độc tồn dư trong quả cao sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của con người. Nhằm hạn chế độ độc tồn dư trong quả mà vẫn bảo vệ được hiệu quả sản xuất cho người sản xuất, việc nghiên cứu lựa chọn thuốc bảo vệ thực vật sinh học giới thiệu cho sản xuất là điều cần thiết.

Xuất phát từ nhu cầu thực tế trên và góp phần hoàn thiện qui trình quản lý cây cà chua tổng hợp - Intergrated Crop Management (ICM) để phát triển sản xuất cà chua theo hướng an toàn đáp ứng nhu cầu ngày tăng của con người cả về số lượng và 2 chất lượng, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại thuốc bảo vệ thực vật và biện pháp kĩ thuật trồng xen đến sinh trưởng, phát triển của giống cà chua TN386 vụ Xuân Hè 2014 tại Thái Nguyên”. Mục đích và yêu cầu 1. Mục đích Xác định được loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học hợp lý đối với giống cà chua mới trong điều kiện trái vụ (vụ Xuân Hè) tại Thái Nguyên. Yêu cầu - Đánh giá ảnh hưởng của việc sử dụng một số loại thuốc BVTV khác nhau đến dịch hại, năng suất và chất lượng của cà chua vụ Xuân Hè 2014.

3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Tình hình sản xuất, nghiên cứu cà chua trên thế giới và Việt Nam 2. Tình hình sản xuất cà chua trên thế giới Cà chua là cây rau ăn quả có giá trị dinh dưỡng và giá trị y học cao, theo Tạ Thu Cúc và cs (2000)[5], thành phần hóa học trong quả cà chua chín như sau: Nước 94 - 95%, chất khô 5 - 6%. Trong đó gồm các chất chủ yếu: đường (glucoza, fructoza, saccaroza) chiếm 55%; chất không hoà tan trong rượu (protein, xenlulo, pectin, polysacarit) chiếm 21%; Axit hữu cơ (xitric, malic, galacturonic, pyrolidoncaboxylic) chiếm 12%; chất vô cơ 7%; các chất khác (carotenoit, ascorbic axit, chất dễ bay hơi, amino axit.

Vì vậy cà chua đã trở thành một trong những cây trồng thông dụng và được gieo trồng rộng rãi ở khắp thế giới. Số liệu thống kê tình hình sản xuất cà chua trên thế giới trong những năm gần đây được thể hiện trong bảng 2.1: Diện tích, năng suất và sản lƣợng cà chua toàn thế giới giai đoạn từ năm 2008 - 2012 Diện tích Năng suất Sản lƣợng Năm (ha) (tạ/ha) (tấn) 2008 4.834 Nguồn: FAOSTAT & FAO Statistics Division 2015 [25].1 cho ta thấy: Về diện tích:Diện tích trồng cà chua trên thế giới có xu hướng tăng lên qua các năm. Cụ thể năm 2008 thế giới trồng được 4.179 ha thì đến 4 năm 2009 tăng lên 298. Năm 2010 diện tích trồng cà chua giảm nhẹ là 4.

Nhưng từ năm 2011 đến nay lại tiếp tục tăng lên và đạt 4. Như vậy, diện tích trồng cà chua năm 2012 đã tăng lên 554.501 ha so với năm 2008. Về năng suất: Năng xuất cà chua trên thế giới có biến động qua các năm từ 2008 - 2012. Cụ thể năm 2008 năng suất cà chua chỉ đạt 332,018 tạ/ha đến năm 2009 là 339,334 tạ/ha tăng 7,316 tạ/ha.

Đến năm 2010 năng suất cà chua giảm nhẹ còn 334,836 tạ/ha. Năm 2012 năng suất cà chua thế giới đạt 336,812 tạ/ha tăng 4,794 tạ/ha so với năm 2008. Về sản lượng: Cùng với sự tăng lên về diện tích cùng với sự biến động về năng suất, sản lượng cà chua cũng có sự thay đổi qua các năm. Năm 2008 sản lượng cà chua thế giới đạt 141.419 tấn thì đến năm 2009 đạt 154.

Năm 2010 do cả diện tích và năng suất đều giảm nên sản lượng cà chua thế giới chỉ đạt 152. Sản lượng cà chua thế giới đạt cao nhất năm 2012 là 161.834 tấn, so với năm 2008 sản lượng cà chua tăng 20.2: Diện tích, năng suất và sản lƣợng cà chua của các châu lục trên thế giới năm 2012 Diện tích Năng suất Sản lƣợng Châu (ha) (tạ/ha) (tấn) Châu Á 2.590 Châu Đại Dương 8.739 Nguồn: FAOSTAT & FAO Statistics Division 2015 [25]. Theo bảng thống kê của FAO cho thấy, năm 2012 đứng đầu về diện tích cà chua là châu Á với diện tích 2.757 ha, sản lượng lớn nhất đạt 5 2397. Tuy nhiên năng suất cà chua của châu lục này lại gần như thấp nhất với 346,553 tạ/ha chỉ cao hơn châu Phi 169,057 tạ/ha.

Châu Âu là châu lục có diện tích trồng cà chua gần như thấp nhất chỉ có 452.905 ha, nhưng lại đứng đầu về năng suất 452.905 tạ/ha, nên sản lượng cà chua của châu lục này khá cao đạt 24.948 tấn, đứng đầu thế giới. Sản lượng cà chua của một số nước sản xuất lớn trên thế giới được thể hiện ở bảng 2.3: Sản lƣợng cà chua của một số nƣớc sản xuất cà chua lớn trên thế giới trong những năm gần đây Đơn vị: tấn Năm STT Quốc gia 2009 2010 2011 2012 1 Trung Quốc 45.4 Thổ Nhĩ Kỳ 10.000 8 Tây Ban Nha 4.600 Nguồn: FAOSTAT & FAO Statistics Division 2015 [25] Theo số liệu bảng 2.3 cho thấy: Trung Quốc là nước có sản lượng cà chua lớn nhất, trong vòng 4 năm từ năm 2009 đến năm 2012 sản lượng cà chua của nước này tăng liên tục từ 45. Kế tiếp là Ấn Độ với 17.000 tấn năm 2012, tăng lên 6.200 tấn so với năm 2009 (11. Tuy nhiên, một số nước có sản lượng cà chua tăng giảm 6 thất thường như Mỹ, Ai Cập, Italia, Tây Ban Nha, Iran, Hi Lạp sản lượng tăng vào năm 2010 - 2011 nhưng lại giảm vào năm 2011 - 2012.

Trong những năm gần đây, tình hình sản xuất và tiêu thụ cà chua trên thế giới đã gia tăng nhanh chóng. Nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng này là do cà chua có giá trị kinh tế cao, khả năng thích ứng rộng, dễ canh tác, thị trường tiêu thụ rộng lớn và ổn định. Mặt khác với sự quan tâm của người tiêu dùng đến rau quả, đặc biệt là chính sách giảm thuế, thúc đẩy đầu tư và tăng cường xúc tiến thương mại của các nước, cà chua nhanh chóng trở thành cây trồng được ưa chuộng ở nhiều quốc gia trên thế giới. Tình hình nghiên cứu cà chua trên thế giới Trên thế giới hiện nay đã có rất nhiều công trình nghiên cứu chọn tạo những giống cà chua có năng suất và chất lượng cao, thích hợp cho từng vùng sinh thái, từng mùa vụ và mục đích sử dụng.

Các nhà khoa học đã sử dụng nguồn gen di truyền của các loài hoang dại và bán hoang dại, nhằm khai thác khả năng chống chịu tốt với nhiều điều kiện ngoại cảnh bất thuận. Bằng nhiều con đường khác nhau như: lai tạo, chọn lọc, gây đột biến … Để tạo ra các giống cà chua có nhiều đặc điểm như mong muốn. Ở Mỹ, công tác chọn chọn tạo giống cà chua được tiến hành từ rất sớm, đến nay đã thu được nhiều thành tựu đáng kể. Trường Đại học Califocnia đã chọn ra được những giống cà chua mới như: UC-105, UC- 134, UC-82 có năng suất cao hơn hẳn VF-145 và có nhiều đặc điểm tốt như: tính chống chịu nứt quả cao và quả cứng (Hồ Hữu An và cs,1996) [1].

Bên cạnh những giống mới được chọn tạo ra hàng năm, các giống cũ (giống địa phương) ở Mỹ lại được duy trì và thường xuyên xuất hiện, vừa được dùng trong sản xuất vừa làm nguồn vật liệu lai tạo. Trong đó một số giống thích hợp trồng trong vụ nóng như: Costoluto genvese, Super, Blachk krin v. 7 Trung tâm nghiên cứu và phát triển rau châu Á (AVRDC) từ những ngày đầu thành lập (1972) đã bắt đầu chương trình chọn tạo, nhằm tăng cường khả năng thích ứng của cà chua với vùng điều kiện nóng ẩm. Hầu hết các giống AVRDC lai tạo là các giống đã được cải thiện trong tập đoàn từ năm 1974 đến nay đều có khả năng chịu nhiệt cũng như chống chịu sâu bệnh tốt.

Viện nghiên cứu và phát triển nông nghiệp Malaysia (MARDI) đã phối hợp với AVRDC và trung tâm nghiên cứu Nông nghiệp nhiệt đới (TARC) ở Nhật Bản để xúc tiến chương trình cải tiến giống cà chua triển vọng. Đã chọn được 6 dòng có khả năng chịu nhiệt và chống chịu vi khuẩn: MT1, MT2, MT3, MT5, MT6, MT10. Để phát triển sản xuất cà chua, ở Indonesia nhiều chương trình đã tập trung nghiên cứu giống cà chua cho năng suất cao, chống chịu bệnh héo xanh vi khuẩn (Pseudomonas solanacearum). Thí nghiệm đã tiến hành lai giữa các giống địa phương với giống nhập nội có khả năng chống chịu bệnh héo xanh vi khuẩn.

Kết quả cho thấy: Berlian và Mutiara là 2 giống vừa cho năng suất cao, vừa có khả năng chống chịu với bệnh héo xanh vi khuẩn (Hardy C. Nhiều nghiên cứu thử nghiệm giống cà chua đã được tiến hành ở AVRDC, trường đại học Kasetsart, thuộc phân viện Kamphaengsean, Thái Lan. Trong đó nhiều mẫu giống được đánh giá có nhiều đặc điểm tốt như: CHT - 92, CHT - 104 và CHT - 165 là những giống cà chua Anh Đào có năng suất cao, chống chịu bệnh tốt, màu sắc quả đẹp, hương vị ngon và quả chắc [10]. Cùng với nghiên cứu của các nhà khoa học, công ty giống S&G seeds của Hà Lan đã đưa ra giống tốt như Rambo (GC775), có đặc tính là quả dẹt, to, thịt quả dày, quả chắc, có khả năng bảo quản rất lâu.