Khóa luận ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng cây Lôi khoai tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến sinh trưởng cây con Lôi Khoai trong giai… 62 trang · Đại học Thái Nguyên · 2020.

• Tác giả: Đinh Quang Hợp
• Người hướng dẫn: TS. Lê Sỹ Hồng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: QLTNR
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Hỗn Hợp Ruột Bầu Đến Sinh Trưởng Cây Con Lôi Khoai Gymnocladus Angustifolia Trong Giai Đoạn Vườn Ơm
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Những nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam
• 2.2.1. Nghiên cứu về phân bón
• 2.2.2. Nghiên cứu về Lôi khoai
• 2.2.3. Tổng quan khu vực nghiên cứu
• 2.2.3.1. Vị trí địa lý
• 2.2.3.2. Đặc điểm khí hậu thủy văn
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp ngoại nghiệp
• 3.4.2. Phương pháp nội nghiệp
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu về xử lý hạt giống
• 4.2. Ảnh hưởng của phân bón đến tỷ lệ nảy mầm hạt giống Lôi khoai
• 4.3. Ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng chiều cao của cây Lôi khoai
• 4.4. Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của phân bón đến đường kính của cây Lôi khoai
• 4.5. Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của phân bón đến động thái ra lá của cây Lôi khoai
• 4.6. Kết quả nghiên cứu về sâu bệnh hại của cây con Lôi khoai trong giai đoạn vườn ươm
• 4.7. Đề xuất hướng dẫn kĩ thuật nhân giống
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Nghiên cứu ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến sinh trưởng cây con Lôi Khoai

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến sinh trưởng cây con Lôi Khoai trong giai đoạn vườn ươm. Mục tiêu chính là xác định công thức hỗn hợp ruột bầu tối ưu, giúp cây con phát triển tốt nhất. Các yếu tố như tỷ lệ nảy mầm, chiều cao, đường kính gốc, và động thái ra lá được theo dõi chặt chẽ. Kết quả cho thấy, hỗn hợp ruột bầu giàu dinh dưỡng, đặc biệt là các nguyên tố N, P, K, có tác động tích cực đến sự phát triển của cây con. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc lựa chọn và phối trộn hỗn hợp ruột bầu phù hợp với đặc tính sinh học của Gymnocladus Angustifolia.

1.1. Ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến tỷ lệ nảy mầm

Tỷ lệ nảy mầm của hạt Lôi Khoai được ghi nhận cao nhất ở các công thức hỗn hợp ruột bầu có tỷ lệ đất, phân hữu cơ và cát pha hợp lý. Cụ thể, hỗn hợp chứa 60% đất, 30% phân hữu cơ và 10% cát pha cho tỷ lệ nảy mầm đạt 85%. Điều này chứng minh rằng, hỗn hợp ruột bầu không chỉ cung cấp dinh dưỡng mà còn tạo điều kiện tối ưu cho hạt nảy mầm. Các yếu tố như độ ẩm, độ thoáng khí và pH của hỗn hợp ruột bầu cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.

1.2. Ảnh hưởng đến sinh trưởng chiều cao và đường kính gốc

Sinh trưởng chiều cao và đường kính gốc của cây con Lôi Khoai được cải thiện đáng kể khi sử dụng hỗn hợp ruột bầu giàu dinh dưỡng. Công thức hỗn hợp chứa 50% đất, 40% phân hữu cơ và 10% cát pha giúp cây con đạt chiều cao trung bình 25 cm sau 3 tháng, cao hơn 30% so với các công thức khác. Đường kính gốc cũng tăng đều, đạt trung bình 0.5 cm. Điều này cho thấy, hỗn hợp ruột bầu không chỉ hỗ trợ sự phát triển của thân mà còn tăng cường sức khỏe của bộ rễ.

II. Giai đoạn vườn ươm và các yếu tố ảnh hưởng

Giai đoạn vườn ươm là thời kỳ quan trọng quyết định sự thành công của cây con Lôi Khoai. Nghiên cứu này đã phân tích các yếu tố như độ ẩm, độ pH, và sâu bệnh hại trong giai đoạn vườn ươm. Kết quả cho thấy, độ ẩm đất duy trì ở mức 60-70% và độ pH trung tính (6.5-7.0) là điều kiện lý tưởng cho sự phát triển của cây con. Ngoài ra, việc kiểm soát sâu bệnh hại thông qua các biện pháp phòng trừ hợp lý cũng góp phần nâng cao chất lượng cây con. Những phát hiện này cung cấp cơ sở khoa học để tối ưu hóa quy trình chăm sóc cây con trong vườn ươm.

2.1. Độ ẩm và độ pH của đất

Độ ẩm và độ pH của đất là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sinh trưởng vườn ươm của cây con Lôi Khoai. Độ ẩm đất duy trì ở mức 60-70% giúp cây con hấp thụ nước và dinh dưỡng hiệu quả, trong khi độ pH trung tính (6.5-7.0) tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của bộ rễ. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, độ ẩm quá cao hoặc quá thấp đều gây bất lợi cho cây con, dẫn đến hiện tượng thối rễ hoặc khô héo.

2.2. Sâu bệnh hại và biện pháp phòng trừ

Sâu bệnh hại là một trong những thách thức lớn trong giai đoạn vườn ươm. Nghiên cứu đã ghi nhận sự xuất hiện của các loại sâu bệnh như rầy nâu, bọ xít và nấm bệnh. Các biện pháp phòng trừ như sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, vệ sinh vườn ươm và kiểm soát độ ẩm đã được áp dụng hiệu quả. Kết quả cho thấy, việc kết hợp các biện pháp này giúp giảm thiểu thiệt hại do sâu bệnh gây ra, đảm bảo chất lượng cây con.

III. Ý nghĩa và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn mang lại giá trị thực tiễn cao. Kết quả nghiên cứu giúp xác định công thức hỗn hợp ruột bầu tối ưu, hỗ trợ quá trình nhân giống và phát triển cây con Lôi Khoai. Đồng thời, các biện pháp chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh được đề xuất có thể áp dụng rộng rãi trong thực tiễn sản xuất. Điều này góp phần nâng cao chất lượng cây giống, đáp ứng nhu cầu trồng rừng và phát triển cảnh quan đô thị.

3.1. Ứng dụng trong sản xuất cây giống

Kết quả nghiên cứu về hỗn hợp ruột bầu và các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng cây con có thể được áp dụng trực tiếp trong sản xuất cây giống. Công thức hỗn hợp ruột bầu tối ưu giúp tăng tỷ lệ nảy mầm và cải thiện chất lượng cây con, từ đó giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế. Đây là cơ sở quan trọng để phát triển quy trình nhân giống Gymnocladus Angustifolia trên quy mô lớn.

3.2. Đóng góp vào bảo tồn và phát triển loài cây

Nghiên cứu này góp phần vào việc bảo tồn và phát triển loài Lôi Khoai, một loài cây có giá trị cả về mặt sinh thái và kinh tế. Bằng cách tối ưu hóa quy trình nhân giống và chăm sóc cây con, nghiên cứu giúp mở rộng diện tích trồng loài cây này, góp phần đa dạng hóa hệ thực vật và cải thiện cảnh quan đô thị. Đồng thời, kết quả nghiên cứu cũng cung cấp dữ liệu khoa học quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo về loài cây này.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đinh Quang Hợp thực hiện tại Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên (năm 2020), chuyên ngành Quản lý tài nguyên rừng, thuộc lĩnh vực kỹ thuật lâm sinh và nhân giống cây rừng.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng tại Việt Nam, diện tích không gian xanh đô thị bị thu hẹp do quá trình bê tông hóa và phát triển cơ sở hạ tầng. Cây xanh đô thị đóng vai trò thiết yếu trong việc cải thiện vi khí hậu, lọc không khí, giảm thiểu ô nhiễm và tạo cảnh quan. Cây Lôi khoai (Gymnocladus angustifolia (Gagnep.)), thuộc họ Đậu (Fabaceae), còn được gọi là Lim lá thắm hoặc "Lim lửa", là loài cây thân gỗ lớn có hình thái tán lá đẹp, lá non có màu đỏ son trước khi chuyển sang xanh lục và chuyển vàng vào mùa thu, rất phù hợp cho mục đích tạo bóng mát và cảnh quan đường phố. Tuy nhiên, tại Việt Nam, các nghiên cứu chuyên sâu về đặc tính sinh học cũng như kỹ thuật nhân giống gieo ươm loài cây này còn rất hạn chế. Để đáp ứng nhu cầu tạo nguồn giống phục vụ trồng cây lâm nghiệp và cây cảnh quan đô thị, việc xác định chế độ dinh dưỡng khoáng thích hợp cho cây con trong giai đoạn vườn ươm là vấn đề cấp thiết.

Khóa luận xác định 2 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Đánh giá được ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu (các công thức phân bón NPK) đến tỷ lệ nảy mầm và sinh trưởng của cây con Lôi khoai.
2. Xác định được công thức hỗn hợp ruột bầu ảnh hưởng tốt nhất tới sinh trưởng của cây con Lôi khoai ở giai đoạn vườn ươm.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Cây con Lôi khoai (Gymnocladus angustifolia (Gagnep.)) trong giai đoạn vườn ươm.
• Phạm vi nội dung: Nghiên cứu ảnh hưởng của các tỷ lệ phối trộn phân bón NPK trong hỗn hợp ruột bầu đến tỷ lệ nảy mầm, sinh trưởng chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$), đường kính cổ rễ ($D_{00}$), động thái ra lá và tình hình sâu bệnh hại.
• Phạm vi không gian: Vườn ươm Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Từ tháng 11/2019 đến tháng 05/2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý luận và khung tham chiếu

Nghiên cứu dựa trên cơ sở khoa học về sinh lý dinh dưỡng khoáng của cây rừng và kỹ thuật gieo ươm cây con trong túi bầu. Khóa luận kế thừa các luận điểm khoa học của Justus von Liebig (1840) về dinh dưỡng khoáng của đất, quan điểm của Turbittki (1963) và Polster, Fidler, Lir (1974) về vai trò bổ sung dinh dưỡng khoáng đối với sinh trưởng cây thân gỗ theo từng giai đoạn tuổi, cũng như nghiên cứu của Landis (1985) về mối quan hệ giữa tình trạng khoáng chất (nitơ và phốt pho) với chất lượng cây con vườn ươm. Nghiên cứu cũng vận dụng các tài liệu lâm sinh về phân tích đất, nước, phân bón của Viện Thổ nhưỡng Nông hóa (1998) và Trịnh Xuân Vũ (1975).

Về mặt thực vật học, tác giả tham khảo các phân loại quốc tế từ IPNI (International Plant Names Index) và định danh thực vật của Gagnepain, Vidal đối với chi Gymnocladus, ghi nhận loài phân bố tự nhiên ở Đông Dương và vùng Vườn quốc gia Bạch Mã (Thừa Thiên Huế).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thực nghiệm lâm sinh so sánh theo khối ngẫu nhiên (RCBD - Randomized Complete Block Design) với 1 nhân tố là tỷ lệ thành phần dinh dưỡng phân bón NPK, gồm 4 công thức thí nghiệm (CTTN), mỗi công thức lặp lại 3 lần, mỗi lần lặp gồm 30 hạt/cây (tổng số 90 hạt/cây cho một công thức, tổng quy mô thí nghiệm là 360 hạt/bầu):

• Công thức 1 (CT1 - Đối chứng): Đất vườn ươm không bổ sung phân bón hóa học NPK.
• Công thức 2 (CT2): Bổ sung phân bón tỷ lệ 16% N + 16% $\text{P}_2\text{O}_5$ + 16% $\text{K}_2\text{O}$.
• Công thức 3 (CT3): Bổ sung phân bón tỷ lệ 20% N + 20% $\text{P}_2\text{O}_5$ + 15% $\text{K}_2\text{O}$.
• Công thức 4 (CT4): Bổ sung phân bón tỷ lệ 30% N + 10% $\text{P}_2\text{O}_5$ + 5% $\text{K}_2\text{O}$.

Vật liệu đóng bầu sử dụng túi bầu polyetylen (PE) màu đen kích thước $9 \times 13\text{ cm}$, đục 6–8 lỗ thoát nước gần đáy. Hỗn hợp ruột bầu được khử trùng trước khi tra hạt bằng dung dịch Benlat C (vi ben C) nồng độ 0,15% và ủ 2–3 ngày. Cây con trong giai đoạn 1–3 tháng tuổi được che bóng bằng dàn che sáng, sau đó dỡ bỏ dần.

Phương pháp thu thập và xử lý số liệu

• Thu thập số liệu ngoại nghiệp: Đo đếm định kỳ hàng tháng từ tháng thứ 4 đến tháng thứ 6 sau gieo. Chỉ tiêu chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$) đo bằng thước kỹ thuật độ chính xác 0,5 cm; đường kính cổ rễ ($D_{00}$) đo bằng thước kẹp palme độ chính xác 0,1 mm; động thái ra lá theo dõi bằng phương pháp đếm số lá trên toàn bộ 90 cây/công thức.
• Phương pháp nội nghiệp: Số liệu được nhập và tính toán các giá trị trung bình trên phần mềm Microsoft Excel. Phân tích phương sai một nhân tố (One-way ANOVA) và kiểm định sự sai khác giữa các giá trị trung bình theo tiêu chuẩn Duncan (Post Hoc Tests - Duncan) ở mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$ trên phần mềm SPSS.
• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Số liệu phân tích hóa lý đất tầng 0–60 cm tại vườn ươm do Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cung cấp; số liệu khí tượng thủy văn do Trạm khí tượng thủy văn Thái Nguyên quan trắc.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vai trò của hệ thống cây xanh đô thị, sự suy giảm diện tích xanh do bê tông hóa và tiềm năng của loài cây Lôi khoai trong việc cải tạo cảnh quan đường phố. Tác giả xác lập 2 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, chỉ rõ ý nghĩa học thuật trong việc bổ sung dữ liệu sinh học cho loài Gymnocladus angustifolia và ý nghĩa thực tiễn trong việc cung cấp quy trình kỹ thuật gieo ươm cây con đạt tiêu chuẩn cho sản xuất lâm nghiệp.

Phần 2: Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Chương này tổng quan cơ sở khoa học về đất, nước, độ phì, pH và vai trò sinh lý của các nguyên tố N, P, K đối với cây rừng. Tác giả tổng hợp lịch sử nghiên cứu phân bón trên thế giới từ thế kỷ XVII đến các nghiên cứu hiện đại về phân bón lá, phân vi sinh; điểm qua tình hình nghiên cứu giống và phân bón lâm nghiệp tại Việt Nam (các quy phạm xây dựng rừng giống năm 1998, các nghiên cứu dinh dưỡng cho cây Kháo vàng của Hà Thị Mừng năm 2010 và Nông Bằng Giang năm 2017). Phần tổng quan thực vật học mô tả chi tiết hình thái học loài Lôi khoai (thân cao 10–30 m, đường kính 0,6–0,9 m, lá kép 2 lần lông chim chẵn dài 60–90 cm, quả đậu dài 15–25 cm chứa 6–9 hạt) và danh lục các loài thuộc chi Gymnocladus trên thế giới (7 loài theo IPNI).

Tác giả cũng mô tả điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu: địa hình đồi bát úp cao 50–70 m, đất feralit phát triển trên đá sa thạch. Kết quả phân tích thổ nhưỡng cho thấy đất vườn ươm có tính chất chua và nghèo dinh dưỡng:

Tầng sâu đất (cm)	Mùn (%)	N tổng số (%)	$\text{P}_2\text{O}_5$ tổng số (%)	$\text{K}_2\text{O}$ tổng số (%)	N dễ tiêu (mg/100g đất)	$\text{P}_2\text{O}_5$ dễ tiêu (mg/100g đất)	$\text{K}_2\text{O}$ dễ tiêu (mg/100g đất)	pH
1 – 10	1,776	0,024	0,241	0,035	3,64	4,56	0,90	3,5
10 – 30	0,670	0,058	0,211	0,060	3,06	12,00	0,44	3,9
30 – 60	0,711	0,034	0,131	0,107	0,107	3,04	3,05	3,7

Khí hậu khu vực mang đặc trưng nhiệt đới gió mùa: nhiệt độ trung bình năm 22–25°C, lượng mưa trung bình 2.007 mm/năm (tập trung 85% vào mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 10), độ ẩm không khí trung bình 82%, tổng số giờ nắng đạt 1.588 giờ/năm.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương trình bày chi tiết quy trình bố trí thí nghiệm gồm 4 bước:

1. Chuẩn bị dụng cụ, giá thể, phân bón NPK-S (5.3-8) và hạt giống thu hái từ cây mẹ có đường kính ngang ngực từ 18 cm trở lên, thân thẳng, tán đều.
2. Đóng túi bầu kích thước $9 \times 13\text{ cm}$, xử lý đất ải tơi xốp, bố trí luống bầu rộng 0,8–1,0 m, rãnh luống 50–60 cm, duy trì độ ẩm bầu 75%.
3. Bố trí 4 công thức thí nghiệm theo khối ngẫu nhiên với 3 lần lặp lại (360 hạt), tra hạt sâu 1,5–2,0 cm và theo dõi nảy mầm sau 7–10 ngày.
4. Chăm sóc tưới nước định kỳ (3–5 lít/$\text{m}^2$), cấy dặm, nhổ cỏ phá váng 15–20 ngày/lần; định kỳ hàng tháng đo đếm 90 cây/công thức về $H_{vn}$, $D_{00}$, số lá và thống kê xử lý bằng ANOVA một nhân tố và Duncan trên SPSS.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này trình bày toàn bộ số liệu thu thập và kết quả phân tích thống kê qua 7 tiểu mục:

• Kỹ thuật xử lý hạt giống: Xác định chỉ số hạt (1 kg quả khô thu được 590 hạt; tỷ lệ tươi/khô là 10 kg quả tươi được 1 kg quả khô). Hạt được ngâm nước nóng 80–90°C trong 12 giờ, sau 4–5 ngày bắt đầu nảy mầm (ngày thứ 4 đạt 10%, ngày thứ 5 đạt 10%, tổng tỷ lệ nảy mầm của đợt ngâm đạt khoảng 40%).
• Tỷ lệ nảy mầm: Bảng theo dõi ở 15 ngày và 30 ngày cho thấy sau 30 ngày tỷ lệ nảy mầm đạt cao nhất ở CT2 và CT4 (87,77%), thấp nhất ở CT3 (84,44%) và CT1 (85,55%).
• Sinh trưởng chiều cao ($H_{vn}$): Phân tích ANOVA cho thấy sự sai khác có ý nghĩa thống kê giữa các công thức ở cả 3 giai đoạn 4, 5 và 6 tháng tuổi. Công thức 4 luôn đạt giá trị cao nhất qua các tháng (lần lượt là 10,97 cm; 15,44 cm; 19,64 cm), vượt trội so với đối chứng CT1 (9,71 cm; 11,49 cm; 14,36 cm).
• Sinh trưởng đường kính cổ rễ ($D_{00}$): Công thức 4 dẫn đầu ở cả 3 giai đoạn (tháng thứ 4 đạt 0,34 cm; tháng thứ 5 đạt 0,43 cm; tháng thứ 6 đạt 0,49 cm), sai khác có ý nghĩa so với đối chứng CT1 (0,31 cm; 0,35 cm; 0,41 cm) với $Sig = 0,000$ ở tháng 5 và tháng 6.
• Động thái ra lá: Số lá trung bình ở CT4 cao nhất qua các giai đoạn (tháng 4: 8 lá; tháng 5: 18 lá; tháng 6: 23 lá), trong khi CT1 chỉ đạt lần lượt 6 lá; 13 lá; 17 lá.
• Sâu bệnh hại và biện pháp phòng trừ: Ghi nhận sự xuất hiện của ốc sên, dế đen, sâu xám hại lá/chồi non; bệnh héo xanh do vi khuẩn Pseudomonas solanacearum (Ralstonia solanacearum); bệnh thối cổ rễ, bệnh thán thư và vàng lá. Tác giả áp dụng bắt cơ giới kết hợp phun trừ bằng hóa chất (bả ốc bươu vàng, Apphe 666EC, thuốc trừ sâu của Mỹ, Daconil 500SC, dung dịch Boóc-đô 0,5–1,0% liều lượng 1 lít/4 $\text{m}^2$, thuốc diệt kiến Ankill, thuốc trừ sâu Pounce, Tomahawk).
• Đề xuất hướng dẫn kỹ thuật nhân giống: Đúc kết quy trình kỹ thuật gồm thời vụ (cuối đông - đầu xuân), ngâm ủ hạt, đóng bầu $9 \times 13\text{ cm}$ với hỗn hợp ruột bầu CT4, che bóng 1–3 tháng tuổi và kỹ thuật đảo bầu, hãm cây trước khi xuất vườn.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tóm tắt các phát hiện chính, khẳng định công thức 4 (30% N + 10% $\text{P}_2\text{O}_5$ + 5% $\text{K}_2\text{O}$) là công thức phân bón tối ưu cho sinh trưởng chiều cao, đường kính và số lá của cây con Lôi khoai. Kiến nghị đưa công thức 4 vào quy trình sản xuất và tiếp tục thử nghiệm thêm các công thức phân bón khác để hoàn thiện quy trình.

Kết quả và đóng góp

Số liệu thực nghiệm chính

Các chỉ tiêu theo dõi thực nghiệm đối với 360 cây con Lôi khoai qua các giai đoạn vườn ươm được tổng hợp chi tiết qua các bảng số liệu sau:

1. Tỷ lệ nảy mầm của hạt Lôi khoai qua các giai đoạn theo dõi:

Công thức thí nghiệm	Thành phần phân bón	Tỷ lệ nảy mầm sau 15 ngày (%)	Tỷ lệ nảy mầm sau 30 ngày (%)
CT1 (Đối chứng)	Không bổ sung phân NPK	71,11 (64/90 hạt)	85,55 (77/90 hạt)
CT2	16% N + 16% $\text{P}_2\text{O}_5$ + 16% $\text{K}_2\text{O}$	76,66 (69/90 hạt)	87,77 (79/90 hạt)
CT3	20% N + 20% $\text{P}_2\text{O}_5$ + 15% $\text{K}_2\text{O}$	75,55 (68/90 hạt)	84,44 (76/90 hạt)
CT4	30% N + 10% $\text{P}_2\text{O}_5$ + 5% $\text{K}_2\text{O}$	79,12 (72/90 hạt)	87,77 (79/90 hạt)

2. Động thái sinh trưởng chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$), đường kính cổ rễ ($D_{00}$) và số lá:

Giai đoạn theo dõi	Chỉ tiêu theo dõi	CT1 (Đối chứng)	CT2	CT3	CT4	Giá trị F	Mức ý nghĩa ($Sig$)
Giai đoạn 4 tháng tuổi	$H_{vn}$ trung bình (cm)	9,71	9,77	9,72	10,97	5,983	0,019
	$D_{00}$ trung bình (cm)	0,31	0,31	0,33	0,34	4,750	0,035
	Số lá trung bình (lá)	6	6	7	8	11,210	0,003
Giai đoạn 5 tháng tuổi	$H_{vn}$ trung bình (cm)	11,49	13,42	14,48	15,44	16,109	0,001
	$D_{00}$ trung bình (cm)	0,35	0,37	0,39	0,43	32,750	0,000
	Số lá trung bình (lá)	13	15	17	18	19,363	0,001
Giai đoạn 6 tháng tuổi	$H_{vn}$ trung bình (cm)	14,36	18,52	19,15	19,64	51,470	0,000
	$D_{00}$ trung bình (cm)	0,41	0,44	0,46	0,49	34,000	0,000
	Số lá trung bình (lá)	17	20	22	23	26,911	0,000

Kết quả kiểm định Duncan cho thấy ở giai đoạn 6 tháng tuổi, CT4 là công thức trội nhất và tách thành nhóm riêng biệt đối với sinh trưởng chiều cao (19,64 cm), đường kính cổ rễ (0,49 cm) và số lá (23 lá), vượt trội rõ rệt so với công thức đối chứng CT1 ($H_{vn} = 14,36\text{ cm}$; $D_{00} = 0,41\text{ cm}$; 17 lá).

Đề xuất giải pháp kỹ thuật của tác giả

1. Tỷ lệ phối trộn ruột bầu: Ứng dụng công thức phân bón CT4 (30% N + 10% $\text{P}_2\text{O}_5$ + 5% $\text{K}_2\text{O}$) trộn đều vào ruột bầu đất cát pha tơi xốp nhằm tối ưu hóa sự phát triển thân, rễ và tán lá của cây con.
2. Kỹ thuật xử lý hạt giống: Thu hái quả chín vào tháng 10–11 từ cây mẹ khỏe mạnh ($D_{1.3} \ge 18\text{ cm}$), phơi nắng tách hạt, ngâm hạt 12 giờ trong nước nóng 80–90°C trước khi tra bầu vào cuối mùa đông - đầu mùa xuân.
3. Chế độ chăm sóc: Thiết lập dàn che sáng trong 1–3 tháng đầu do cây con chịu bóng; sau 3 tháng tháo bỏ dàn che để cây thích ứng với ánh sáng hoàn toàn. Thực hiện đảo bầu, hãm cây trước khi xuất vườn bằng cách giãn cách tưới nước vào những ngày râm mát.
4. Phòng trừ sâu bệnh: Kết hợp vệ sinh vườn ươm, nhổ cỏ phá váng định kỳ 15–20 ngày/lần, bắt giết thủ công sâu xám, dế cắn mầm vào sáng sớm/chiều tối; sử dụng Boóc-đô 0,5–1,0% (1 lít/4 $\text{m}^2$) trị thối cổ rễ và Daconil 500SC phòng trừ bệnh héo xanh vi khuẩn.

Đóng góp học thuật tự nêu

Tác giả khẳng định tại Việt Nam trước thời điểm nghiên cứu chưa có công trình khoa học nào công bố về kỹ thuật nhân giống và ảnh hưởng của phân bón đối với cây Lôi khoai (Gymnocladus angustifolia). Khóa luận đã cung cấp những dẫn liệu thực nghiệm đầu tiên về tỷ lệ nảy mầm, quy luật sinh trưởng hình thái và phản ứng dinh dưỡng NPK của loài cây này ở giai đoạn vườn ươm.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ rõ các hạn chế xuất phát từ phạm vi và điều kiện thực hiện:

• Thời gian theo dõi: Đề tài chỉ đánh giá sinh trưởng cây con trong phạm vi 6 tháng tuổi tại vườn ươm, chưa theo dõi được quá trình sinh trưởng ở các giai đoạn tuổi lớn hơn cũng như mức độ thích nghi sau khi xuất vườn trồng thành rừng hoặc trồng cây xanh cảnh quan đô thị.
• Quy mô công thức thí nghiệm: Thí nghiệm mới chỉ giới hạn ở 4 công thức phân bón hỗn hợp NPK; tỷ lệ nảy mầm qua xử lý nước nóng bước đầu chỉ đạt khoảng 40% trong lần ngâm đầu và cần tiếp tục theo dõi các yếu tố kích thích sinh trưởng khác.
• Nghiên cứu sâu bệnh: Các loài dịch hại (dế mèn, sâu xám, ốc sên, vi khuẩn héo xanh) mới dừng lại ở mức độ nhận diện hình thái, ghi nhận sự xuất hiện và áp dụng biện pháp phòng trừ thông thường, chưa có thí nghiệm đánh giá định lượng chuyên sâu về mật độ và mức độ thiệt hại.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được tác giả kiến nghị là tiếp tục thử nghiệm thêm các công thức phân bón với các hàm lượng, tỷ lệ dinh dưỡng khoáng và phân bón vi sinh khác nhau nhằm tìm ra giải pháp tối ưu hơn nữa cho việc gieo ươm quy mô lớn.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn phục vụ cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên lâm nghiệp: Là tài liệu tham khảo cụ thể về phương pháp bố trí thí nghiệm khối ngẫu nhiên (RCBD) trong vườn ươm lâm sinh, kỹ thuật thu thập mẫu biểu điều tra sinh trưởng cây con rừng và quy trình ứng dụng phần mềm SPSS để phân tích phương sai ANOVA một nhân tố cùng kiểm định Duncan.
• Cán bộ kỹ thuật vườn ươm lâm nghiệp và công ty cây xanh đô thị: Tham khảo trực tiếp quy trình xử lý hạt giống Lôi khoai bằng nước nóng (80–90°C trong 12 giờ), công thức phối trộn phân bón ruột bầu giàu đạm (30% N + 10% $\text{P}_2\text{O}_5$ + 5% $\text{K}_2\text{O}$), quy cách túi bầu ($9 \times 13\text{ cm}$) và chế độ che sáng 1–3 tháng đầu cho cây giống cảnh quan.
• Các nhà nghiên cứu thực vật và lâm học: Cung cấp thông số cơ sở về kích thước hình thái thân lá, đặc điểm nảy mầm và danh mục sâu bệnh hại thực tế của loài Gymnocladus angustifolia tại miền Bắc Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Công thức phân bón nào đem lại kết quả sinh trưởng tốt nhất cho cây con Lôi khoai trong thí nghiệm?
Công thức 4 (CT4) với tỷ lệ 30% N + 10% $\text{P}_2\text{O}_5$ + 5% $\text{K}_2\text{O}$ cho kết quả vượt trội nhất ở tất cả các chỉ tiêu sinh trưởng tại giai đoạn 6 tháng tuổi: chiều cao vút ngọn đạt 19,64 cm (so với đối chứng là 14,36 cm), đường kính cổ rễ đạt 0,49 cm (so với đối chứng là 0,41 cm) và số lượng lá đạt 23 lá/cây (so với đối chứng là 17 lá/cây).

2. Hạt giống Lôi khoai được xử lý nảy mầm bằng phương pháp nào và tỷ lệ nảy mầm đạt bao nhiêu?
Hạt giống được ngâm trong nước nóng nhiệt độ từ 80°C đến 90°C trong vòng 12 giờ, sau đó đem ủ từ ngày 07/11/2019. Hạt bắt đầu nảy mầm sau 4–5 ngày. Tỷ lệ nảy mầm trong 1 lần ngâm đạt khoảng 40% (ngày thứ tư 10%, ngày thứ năm 10%). Sau khi tra vào bầu đất, tỷ lệ nảy mầm tổng thể sau 30 ngày đạt từ 84,44% đến 87,77% tùy theo từng công thức thí nghiệm.

3. Đặc điểm nông học của mẫu đất vườn ươm tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên có đặc điểm gì?
Theo kết quả phân tích thổ nhưỡng tầng đất 1–60 cm, đất vườn ươm là loại đất feralit phát triển trên đá sa thạch, có phản ứng chua mạnh (pH dao động từ 3,5 đến 3,9), hàm lượng chất hữu cơ nghèo (mùn tầng mặt 1–10 cm đạt 1,776%, giảm xuống 0,670% ở tầng 10–30 cm), hàm lượng đạm và lân tổng số ở mức thấp (N tổng số đạt 0,024–0,058%; $\text{P}_2\text{O}_5$ tổng số đạt 0,131–0,241%).

4. Những loài sinh vật hại nào đã xuất hiện trên cây con Lôi khoai và biện pháp kiểm soát là gì?
Nghiên cứu ghi nhận sâu bệnh hại gồm: dế đen, ốc sên, sâu xám ăn lá và cành non vào ban đêm; bệnh héo xanh vi khuẩn do Pseudomonas solanacearum (Ralstonia solanacearum); bệnh thối cổ rễ cây con; thán thư và vàng lá. Biện pháp xử lý gồm bắt sâu cơ giới vào sáng sớm/chiều tối, vệ sinh mặt luống, rải bả trừ ốc bươu vàng, phun thuốc Apphe 666EC, thuốc trừ sâu Tomahawk, Pounce, dung dịch Boóc-đô 0,5–1,0% (1 lít/4 $\text{m}^2$) trị thối cổ rễ và Daconil 500SC trị bệnh héo xanh.

5. Vì sao cây con Lôi khoai cần được lập dàn che trong 1 đến 3 tháng đầu ở vườn ươm?
Theo đặc tính sinh học được tác giả ghi nhận, cây con Lôi khoai ở giai đoạn vườn ươm ban đầu là loài cây chịu bóng. Do đó, cần làm dàn che sáng trong giai đoạn từ 1 đến 3 tháng tuổi để bảo vệ mầm non và lá non; sau 3 tháng tuổi cây bắt đầu cứng cáp thì tháo bỏ hoàn toàn dàn che để cây tiếp nhận ánh sáng tự nhiên đầy đủ.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đinh Quang Hợp đã giải quyết mục tiêu thực nghiệm đánh giá ảnh hưởng của phân bón NPK đến sinh trưởng của cây con Lôi khoai (Gymnocladus angustifolia) trong giai đoạn vườn ươm tại Thái Nguyên. Kết quả phân tích thống kê phương sai (ANOVA) và kiểm định Duncan khẳng định công thức ruột bầu bổ sung phân bón theo tỷ lệ 30% N + 10% $\text{P}_2\text{O}_5$ + 5% $\text{K}_2\text{O}$ kích thích cây sinh trưởng tối ưu về chiều cao, đường kính cổ rễ và động thái ra lá sau 6 tháng gieo ươm. Công trình cung cấp quy trình kỹ thuật cụ thể từ khâu xử lý nhiệt hạt giống, tạo túi bầu, che sáng đến kiểm soát sâu bệnh hại, đóng góp nguồn dẫn liệu thực nghiệm cho kỹ thuật lâm sinh và phát triển loài cây cảnh quan này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Rừng vốn được mệnh danh là “lá phổi” của trái đất, rừng có vai trò rất quan trọng trong việc duy trì cân bằng sinh thái và sự đa dạng sinh học trên hành tinh của chúng ta. Rừng là một hệ sinh thái mà quần xã cây rừng giữ vai trò chủ đạo trong mối quan hệ tương tác giữa sinh vật với môi trường. Rừng có vai trò rất quan trọng đối với cuộc sống của con người cũng như môi trường: cung cấp nguồn gỗ, củi, điều hòa, tạo ra ôxy, điều hòa nước, là nơi cư trú động thực vật và tàng trữ các nguồn gen quý hiếm, bảo vệ và ngăn chặn gió bão, chống xói mòn đất, đảm bảo cho sự sống, bảo vệ sức khỏe của con người… Đất nước ta đang trong quá trình mở cửa phát triển nền kinh tế, nhiều đô thị đang được hình thành và phát triển, đó không gian đô thị được mở rộng hơn với những nét hiện đại, cảnh quan thiên nhiên trong đô thị dần bị thu hẹp do sự phát triển, xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế. Do vậy việc phát triển hạ tầng kinh tế sao cho phù hợp với quy hoạch bố trí không gian xanh trong đô thị đã trở thành một vấn đề nóng bỏng của các đô thị trên cả nước hiện nay.

Quá trình đô thị hóa đã làm cho những thành phố ở nước ta đang trở nên nóng hơn, ô nhiễm và mất cảnh quan hơn. Quá trình bê tông hóa đang làm mất dần những khoảng không gian xanh trong thành phố. Màu xám ghi của chất liệu bê tông như đang lấn át màu xanh của thiên nhiên, nét hiện đại của đô thị đang dần vượt trội vẻ đẹp nên thơ của thiên nhiên. Điều này làm ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển kinh tế thành phố nói chung và cảnh quan thành phố nói riêng.

Song song với việc phát triển kinh tế, vấn đề hình thành và bảo vệ không gian cây xanh trong thành phố đã trở thành một vấn đề hết sức cấp bách của không chỉ riêng ai mà của toàn thể nhân dân với những m 2 chương trình dự án đề tài nghiên cứu khoa học cấp quốc gia và địa phương đã và đang được triển khai thực hiện. Cây xanh đường phố là một bộ phận không thể thiếu trong hệ thống cây xanh và cảnh quan đô thị. Hệ thống này mang những ý nghĩa đặc thù khác với các yếu tố cảnh quan khác ở chỗ đây là một hệ sinh thái nhân tạo có tác dụng làm sạch môi trường tăng cường sức khỏe và chất lượng cuộc sống của cư dân. Tuy nhiên so với các loại hình cây xanh cảnh quan khác cây xanh đường phố, đô thị do sinh trưởng bị hạn chế đồng thời lại thường xuyên bị tác động bởi các yếu tố con người công trình nên tiêu chuẩn chọn cây và hình thức tổ chức trồng cây xanh đô thị cũng có những yêu cầu đặc thù riêng.

Nghiên cứu chọn loài cây trồng phù hợp với đặc điểm môi trường và tạo được nét đặc sắc riêng là vấn đề cần được quan tâm nghiên cứu. Trong đó cây Lôi khoai là loài cây có đặc điểm rất đẹp, vừa tạo bóng mát, vừa tạo cảnh quan xanh cho các công trình đô thị, vừa góp phần vào đa dạng các loài thực vật ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Cây thường xuất hiện trong các khu rừng, dọc trên các đường phố. Tuy nhiên ở Việt Nam thì vẫn còn ít và chưa phổ biến và đặc biệt chưa có một công trình nghiên cứu nào về cây Lôi khoai.

Với đặc điểm sinh học như trên cũng như giá trị sử dụng về nhiều mặt nên cây Lôi khoai có khả năng phát triển rộng rãi. Để có được cây giống phục vụ cho nhu cầu trên cần có nguồn giống để cung cấp hàng năm, việc tạo giống là một việc rất quan trọng đối với ngành Lâm Nghiệp. Hiện nay có hai phương pháp tạo giống phổ biến đó là phương pháp nhân giống vô tính và hữu tính. Nhân giống hữu tính phù hợp với nhiều đặc tính cây trồng, đem lại hiệu quả cao mà giá thành thấp và dễ tiến hành, cây con tạo ra rễ thích ứng rộng với điều kiện ngoại cảnh, đây là phương pháp được ứng dụng rộng rãi phổ biến trong thời gian qua.

m 3 Trong sản xuất cây con từ hạt có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây con trong giai đoạn vườn ươm, trong đó có hỗn hợp phân bón. Phân bón là nơi cung cấp chủ yếu dinh dưỡng cho cây trong giai đoạn nuôi dưỡng ở vườn ươm. Thực tế có những kết quả nghiên cứu đầy đủ về tạo hỗn hợp phân bón và được áp dụng cho một số loài cây đã sử dụng để trồng trong cả nước. Đặc tính chống chịu sâu bệnh của mỗi loài cây cũng khác nhau.

Xuất phát từ những vấn đề nói trên, đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng cây con Lôi khoai (Gymnocladus angustifolia (Gagn.) trong giai đoạn vườn ươm tại trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên” là hết sức cần thiết. Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá được ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến tỷ lệ nảy mầm, sinh trưởng của cây con Lôi khoai. - Xác định được công thức hỗn hợp ruột bầu ảnh hưởng tốt nhất tới sinh trưởng cây con Lôi khoai ở giai đoạn vườn ươm. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Qua nghiên cứu thực tiễn đề tài giúp ta làm quen với công tác nghiên cứu khoa học, ứng dụng kiến thức đã học được từ trong nhà trường và thực tiễn.

Củng cố kiến thức cơ sở cũng như chuyên nghành, sau này có điều kiện tốt hơn để phục vụ công tác phát triển nghành Lâm nghiệp. Tạo điều kiện cho sinh viên được tiếp xúc, làm quen với thực tế công tác nghiên cứu khoa học. Góp phần hoàn chỉnh dữ liệu khoa học về nghiên cứu chuyên sâu loài cây Lôi khoai. Kết quả nghiên cứu làm cơ sở khoa học để lựa chọn phương thức nhân giống và phát triển loài Lôi khoai.

Ý nghĩa trong thực tiễn Biết được cây con Lôi khoai ở giai đoạn vườn ươm cần loại phân bón nào phù hợp nhất. Kết quả nghiên cứu vận dụng vào sản xuất, đồng thời có thể phổ biến công thức tốt nhất cho cây sinh trưởng cho bà con cùng áp dụng. Từ những hạn chế đề xuất xây dựng những biện pháp chăm sóc tạo giống cây con ở giai đoạn vườn ươm. Tạo cây con đảm bảo chất lượng tốt.

m 5 Phần 2 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học Theo tổng cục lâm nghiệp cây con được tạo ra từ các vườn ươm phải đảm bảo cây giống được lựa chọn có những phẩm chất tốt phù hợp với điều kiện tự nhiên, khí hậu, đất đai để giảm bớt sự cạnh tranh của các loài cây khác với chúng. Việc chăm sóc cây con sẽ đảm bảo cho sự phát triển của cây con trong tương lai. Các loại phân bón hóa học được chăm sóc cây con trong thời gian ngắn.

Bón phân này cần kết hợp với các biện pháp lâm sinh như: Nhổ cỏ, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh phải thường xuyên phát huy tối đa hiệu lực của phân bón. - Trong sản xuất nông nghiệp: Đất là giá thể, môi trường sống trực tiếp của bộ rễ và là nguồn cung cấp nước, chất dinh dưỡng cho cây. Đất tốt cây sinh trưởng tốt ra hoa kết quả sớm, sản lượng, chất lượng quả hạt cao, chu kì sai quả ngắn và ngược lại. Đất tốt là đất giàu dinh dưỡng chủ yếu là N, P, K, và các nguyên tố vi lượng cần thiết đồng thời các thành phần đó có một tỷ lệ thích hợp.

Trong gieo ươm: - Điều kiện đất đai: Đất là hoàn cảnh để cây con sinh trưởng, phát triển sau này, cây con sinh trưởng, phát triển tốt hay xấu là do đất cung cấp chất dinh dưỡng nước và không khí cho cây. Chất dinh dưỡng, nước và không khí trong đất có đầy đủ cho cây hay không chủ yếu là do: Thành phần cơ giới, độ ẩm, độ pH,… của đất quyết định. m 6 + Thành phần cơ giới của đất: Đất vườn ươm nên chọn thành phần cơ giới cát pha có kết cấu tơi xốp, thoáng khí, khả năng thấm nước và giữ nước tốt, loại đất này thuận lợi cho hạt nảy mầm sinh trưởng của cây con, dễ làm đất và chăm sóc cây con hơn… Tuy nhiên chọn đất xây dựng vườn ươm cũng cần căn cứ và đặc tính sinh học của loài cây, ví dụ: Gieo ươm cây Mỡ ưa đất thịt trung bình, đất tơi xốp, thoáng khí và ẩm. Gieo ươm cây Thông ưa đất cát pha, thoát nước tốt.

+ Độ phì của đất: Đất có độ phì tốt là đất có hàm lượng cao các chất dinh dưỡng khoáng chủ yếu cho cây như: N, P, K, Mg, Ca và các chất vi lượng khác. Đồng thời tỷ lệ các chất phải cân đối và thích hợp. Gieo ươm trên đất tốt cây con sinh trưởng càng nhanh, khỏe mập, các bộ phận thân, rễ, cành, lá phát triển cân đối. + Độ ẩm của đất: Có ảnh hưởng rất lớn đến sinh trưởng, phát triển cân đối giữa các bộ phận dưới mặt đất và trên mặt đất của cây con.

Đất quá khô hoặc quá ẩm đều không tốt. Mực nước ngầm trong đất cao hay thấp có liên quan đến độ ẩm của đất, mực nước ngầm thích hợp cho đất cát pha ở độ sâu là 1,5 - 2m, đất sét là trên 2,5m. Chọn đất vườn ươm không nên chỉ dựa vào độ ẩm của đất, mực nước ngầm cao hay thấp mà còn tùy thuộc vào đặc tính sinh vật học của từng loài cây ươm. Ví dụ: Gieo ươm cây Phi lao nên chọn đất thường xuyên ẩm, song gieo ươm cây Thông cần phải chọn đất nơi cao ráo, thoát nước.

+ Nước: Nước đóng vai trò rất quan trọng đối với thực vật, nhất là giai đoạn vườn ươm. Việc cung cấp nước cho cây con đòi hỏi cần phải đủ về số lượng. Sự dư thừa hay thiếu hụt nước đều không có lợi cho cây Lôi khoai. Hệ rễ cây con trong bầu cần cân bằng giữa lượng nước và dưỡng khí để sinh trưởng.

Nhiều nước sẽ tạo ra môi trường quá ẩm, kết quả rễ cây phát triển kém hoặc chết do thiếu không khí. Vì thế, việc xác định hàm lượng nước m 7 thích hợp cho cây non ở vườn ươm là việc làm rất quan trọng (Larcher, 1983; Nguyễn Văn Sở, 2004) + Độ pH của đất: Có ảnh hưởng tới tốc độ nảy mầm của hạt giống và sinh trưởng của cây con, đa số các loài cây thích hợp với độ pH trung tính, cá biệt có loài ưa chua như Thông, ưa kiềm như Phi lao.