Nghiên cứu ảnh hưởng của cây bần địa trồng dưới tán Keo lạc tràm tại Bắc Hải Vân

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu ảnh hưởng của một số nhân tố đến sinh trưởng và hình thái cây bản địa trồng dưới tán keo, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Phạm Thanh Hùng
• Người hướng dẫn: GS.TS Võ Tiến Hinh
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Cây Bần Địa Trồng Dưới Tán Keo Lạc Tràm Tại Bắc Hải Vân
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Khoa Học Lâm Nghiệp
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Tĩnh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Trên thế giới
• 1.2. Nghiên cứu về cây bản địa
• 1.3. Nghiên cứu về sinh trưởng và hình thái
• 2. CHƯƠNG 2: [Tiêu đề chương 2 chưa có trong đoạn trích]

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Cây Bần Địa Dưới Tán Keo Bắc Hải Vân

Nghiên cứu về ảnh hưởng của cây bần địa trồng dưới tán Keo lạc tràm tại Bắc Hải Vân có ý nghĩa quan trọng. Khu vực này có vị trí chiến lược, ảnh hưởng đến kinh tế, xã hội và môi trường. Việc trồng Keo lạc tràm từ năm 1987 nhằm phủ xanh đất trống đồi trọc đã mang lại hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, rừng trồng thuần loài, đều tuổi có khả năng phòng hộ kém. Từ năm 1994, nhiều loài cây bản địa đã được đưa vào trồng dưới tán rừng Keo lạc tràm theo phương thức hỗn giao loài và bước đầu đem lại những hiệu quả nhất định. Nghiên cứu này tập trung đánh giá sự tương tác giữa cây bần địa và Keo lạc tràm, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý rừng bền vững. Theo Phạm Thanh Hùng (2006), việc nghiên cứu sinh trưởng cây bản địa cũng như những ảnh hưởng của các nhân tố như độ tàn che, chiều cao cây tầng trên, diện tích dinh dưỡng đến sinh trưởng cây bản địa ở tầng dưới là hợp lý.

1.1. Tầm quan trọng của hệ sinh thái rừng Bắc Hải Vân

Hệ sinh thái rừng phòng hộ Bắc Hải Vân đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, điều hòa khí hậu và ngăn ngừa thiên tai. Sự đa dạng sinh học của khu vực này cần được bảo tồn và phát triển. Việc trồng cây bần địa dưới tán Keo lạc tràm có thể góp phần tăng cường tính bền vững của hệ sinh thái rừng. Nghiên cứu này sẽ đánh giá ảnh hưởng sinh thái của mô hình trồng rừng này đối với đa dạng sinh học và chức năng phòng hộ của rừng.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu về cây bần địa

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của một số yếu tố sinh thái đến sinh trưởng và hình thái của cây bần địa trồng dưới tán Keo lạc tràm tại Bắc Hải Vân. Các yếu tố được xem xét bao gồm độ tàn che, chiều cao cây tầng trên, diện tích dinh dưỡng và điều kiện đất đai Bắc Hải Vân. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc thiết lập mô hình rừng trồng hỗn giao phù hợp, đáp ứng chức năng phòng hộ của rừng.

II. Thách Thức Phát Triển Cây Bần Địa Dưới Tán Keo Lạc Tràm

Việc phát triển cây bần địa dưới tán Keo lạc tràm đối mặt với nhiều thách thức. Sự cạnh tranh về ánh sáng, dinh dưỡng giữa hai loài cây có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây bần địa. Ngoài ra, điều kiện khí hậu và đất đai Bắc Hải Vân cũng có thể gây khó khăn cho sự phát triển của cây bần địa. Cần có các biện pháp kỹ thuật lâm sinh phù hợp để giải quyết những thách thức này. Theo nhiều chuyên gia, việc sử dụng cây bản địa làm cây mục đích trồng rừng và làm giàu rừng là một vấn đề đang được ngành quan tâm.

2.1. Cạnh tranh dinh dưỡng và ánh sáng giữa các loài cây

Sự cạnh tranh về dinh dưỡng và ánh sáng là một trong những thách thức lớn nhất đối với sự phát triển của cây bần địa dưới tán Keo lạc tràm. Keo lạc tràm có thể hấp thụ phần lớn dinh dưỡng và ánh sáng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sinh trưởng của cây bần địa. Cần có các biện pháp quản lý rừng phù hợp để giảm thiểu sự cạnh tranh này, chẳng hạn như tỉa thưa Keo lạc tràm để tăng lượng ánh sáng đến cây bần địa.

2.2. Ảnh hưởng của điều kiện khí hậu và đất đai địa phương

Điều kiện khí hậu và đất đai Bắc Hải Vân có thể không hoàn toàn phù hợp với sự phát triển của cây bần địa. Đất đai có thể thiếu dinh dưỡng hoặc có độ pH không phù hợp. Khí hậu có thể khắc nghiệt với mùa khô kéo dài hoặc lượng mưa không đều. Cần lựa chọn các giống cây bần địa có khả năng thích nghi tốt với điều kiện địa phương và áp dụng các biện pháp cải tạo đất để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của cây.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Sinh Thái Cây Bần Địa

Nghiên cứu ảnh hưởng sinh thái của cây bần địa dưới tán Keo lạc tràm cần áp dụng các phương pháp khoa học phù hợp. Việc thu thập và phân tích dữ liệu về sinh trưởng, hình thái, thành phần loài và các yếu tố môi trường là rất quan trọng. Các phương pháp thống kê và mô hình hóa có thể được sử dụng để đánh giá tác động môi trường và dự đoán sự phát triển của mô hình nông lâm kết hợp. Theo Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, cần đẩy mạnh nghiên cứu thử nghiệm những cây còn lại mới có thể biến tiềm năng thành hiện thực.

3.1. Thu thập và phân tích dữ liệu sinh trưởng và hình thái

Việc thu thập và phân tích dữ liệu về sinh trưởng và hình thái của cây bần địa là rất quan trọng để đánh giá ảnh hưởng của Keo lạc tràm. Các chỉ số sinh trưởng cần được đo đạc bao gồm chiều cao cây, đường kính thân cây, sinh khối và diện tích tán cây. Các chỉ số hình thái cần được quan sát và mô tả bao gồm hình dạng cây, cấu trúc tán cây và đặc điểm lá.

3.2. Đánh giá thành phần loài và đa dạng sinh học

Việc đánh giá thành phần loài và đa dạng sinh học trong khu vực nghiên cứu là cần thiết để hiểu rõ ảnh hưởng của mô hình nông lâm kết hợp đến hệ sinh thái rừng. Các phương pháp đánh giá có thể bao gồm điều tra thực vật, điều tra động vật và phân tích mẫu đất để xác định sự hiện diện của các loài vi sinh vật.

3.3. Sử dụng các phương pháp thống kê và mô hình hóa

Các phương pháp thống kê và mô hình hóa có thể được sử dụng để phân tích dữ liệu và đánh giá tác động môi trường của mô hình nông lâm kết hợp. Các phương pháp này có thể giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây bần địa và dự đoán sự phát triển của mô hình trong tương lai.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Keo Lạc Tràm Đến Cây Bần Địa

Kết quả nghiên cứu cho thấy Keo lạc tràm có ảnh hưởng đáng kể đến sinh trưởng và hình thái của cây bần địa. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào mật độ trồng, độ tàn che và các yếu tố môi trường khác. Nghiên cứu cũng xác định được các biện pháp kỹ thuật lâm sinh phù hợp để giảm thiểu tác động tiêu cực và tối ưu hóa lợi ích của mô hình nông lâm kết hợp. Theo Hoàng Vũ Thơ (1998), sinh trưởng Lim xanh tốt nhất ở độ tàn che tầng cây cao từ 10-40%.

4.1. Ảnh hưởng của mật độ trồng Keo Lạc Tràm đến sinh trưởng

Mật độ trồng Keo lạc tràm có ảnh hưởng trực tiếp đến lượng ánh sáng và dinh dưỡng mà cây bần địa nhận được. Mật độ quá dày có thể gây thiếu ánh sáng và dinh dưỡng, làm chậm sinh trưởng của cây bần địa. Mật độ quá thưa có thể không đủ để kiểm soát cỏ dại và bảo vệ cây bần địa khỏi các yếu tố bất lợi.

4.2. Tác động của độ tàn che đến hình thái cây bần địa

Độ tàn che của Keo lạc tràm ảnh hưởng đến hình thái của cây bần địa. Dưới tán che, cây bần địa có xu hướng vươn cao để tìm ánh sáng, dẫn đến thân cây mảnh mai và tán lá hẹp. Ở những khu vực có ánh sáng đầy đủ, cây bần địa có xu hướng phát triển tán lá rộng và thân cây khỏe mạnh hơn.

4.3. Các biện pháp kỹ thuật lâm sinh để tối ưu hóa sinh trưởng

Các biện pháp kỹ thuật lâm sinh như tỉa thưa Keo lạc tràm, bón phân cho cây bần địa và kiểm soát cỏ dại có thể giúp tối ưu hóa sinh trưởng của cây bần địa. Việc lựa chọn các giống cây bần địa có khả năng chịu bóng tốt cũng là một giải pháp hiệu quả.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình Nông Lâm Kết Hợp Tại Bắc Hải Vân

Kết quả nghiên cứu có thể được ứng dụng để phát triển mô hình nông lâm kết hợp bền vững tại Bắc Hải Vân. Mô hình này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người dân địa phương mà còn góp phần bảo tồn đa dạng sinh học và cải tạo đất. Việc quản lý rừng bền vững cần được ưu tiên để đảm bảo sự phát triển lâu dài của hệ sinh thái rừng. Theo Bùi Đoàn, Huỳnh được coi là một trong những cây bản địa chủ yếu trong công tác trồng rừng ở Nam Trung bộ, đặc biệt là ở Quảng Bình.

5.1. Lợi ích kinh tế cho người dân địa phương

Mô hình nông lâm kết hợp có thể mang lại lợi ích kinh tế cho người dân địa phương thông qua việc cung cấp gỗ, lâm sản ngoài gỗ và các sản phẩm nông nghiệp. Việc trồng cây bần địa có giá trị kinh tế cao có thể giúp tăng thu nhập cho người dân.

5.2. Bảo tồn đa dạng sinh học và cải tạo đất

Mô hình nông lâm kết hợp có thể góp phần bảo tồn đa dạng sinh học bằng cách tạo ra môi trường sống cho nhiều loài động thực vật. Việc trồng cây bần địa cũng có thể giúp cải tạo đất bằng cách tăng độ phì nhiêu và cải thiện cấu trúc đất.

5.3. Quản lý rừng bền vững và phát triển lâu dài

Việc quản lý rừng bền vững là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển lâu dài của hệ sinh thái rừng. Các biện pháp quản lý rừng bền vững bao gồm khai thác gỗ hợp lý, bảo vệ rừng khỏi cháy và sâu bệnh, và phục hồi rừng bị suy thoái.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Phát Triển Cây Bần Địa

Nghiên cứu đã làm rõ ảnh hưởng của Keo lạc tràm đến sinh trưởng và hình thái của cây bần địa tại Bắc Hải Vân. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển mô hình nông lâm kết hợp bền vững. Cần có thêm các nghiên cứu về quản lý rừng bền vững và bảo tồn đa dạng sinh học để đảm bảo sự phát triển lâu dài của hệ sinh thái rừng. Theo Nguyễn Hoàng Nghĩa (1997), đã đưa ra các nghịch lý cơ bản về cây bản địa trong đó có nêu rõ những khó khăn khi đưa cây bản địa vào trồng rừng ở nước ta.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu chính về cây bần địa

Nghiên cứu đã xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây bần địa dưới tán Keo lạc tràm, bao gồm mật độ trồng, độ tàn che và các yếu tố môi trường khác. Nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp kỹ thuật lâm sinh phù hợp để tối ưu hóa sinh trưởng của cây bần địa.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về quản lý rừng bền vững

Các hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc đánh giá hiệu quả kinh tế và xã hội của mô hình nông lâm kết hợp, cũng như tác động của mô hình đến đa dạng sinh học và chức năng phòng hộ của rừng. Cần có thêm các nghiên cứu về quản lý rừng bền vững để đảm bảo sự phát triển lâu dài của hệ sinh thái rừng.

6.3. Đề xuất chính sách hỗ trợ phát triển mô hình nông lâm

Cần có các chính sách hỗ trợ phát triển mô hình nông lâm kết hợp, bao gồm cung cấp giống cây chất lượng cao, hỗ trợ kỹ thuật cho người dân và tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm. Các chính sách này cần được thiết kế để khuyến khích người dân tham gia vào việc quản lý rừng bền vững và bảo tồn đa dạng sinh học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé N«ng nghiÖp vµ PTNT tr­êng §¹i häc l©m nghiÖp Ph¹m thanh hïng “nghiªn cøu ¶nh h­ëng cña mét sè nh©n tè ®Õn sinh tr­ëng vµ h×nh th¸i cña c©y b¶n ®Þa trång d­íi t¸n Keo l¸ trµm (Acacia auriculiformis Cunn.) ë B¾c H¶i V©n“ chuyªn ngµnh: l©m häc m· sè: 60.60 LuËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Hµ T©y - 2006 c Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé N«ng nghiÖp vµ PTNT tr­êng §¹i häc l©m nghiÖp Ph¹m thanh hïng “nghiªn cøu ¶nh h­ëng cña mét sè nh©n tè ®Õn sinh tr­ëng vµ h×nh th¸i cña c©y b¶n ®Þa trång d­íi t¸n Keo l¸ trµm (Acacia auriculiformis Cunn.) ë B¾c H¶i V©n“ chuyªn ngµnh: l©m häc m· sè: 60.60 LuËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc 1: GS.TS Vò TiÕn Hinh Ng­êi h­íng dÉn khoa häc 2: TS Hoµng V¨n D­ìng Hµ T©y - 2006 c sè liÖu gèc ®Ò tµi: “nghiªn cøu ¶nh h­ëng cña mét sè nh©n tè ®Õn sinh tr­ëng vµ h×nh th¸i cña c©y b¶n ®Þa trång d­íi t¸n Keo l¸ trµm (Acacia auriculiformis Cunn.) ë B¾c H¶i V©n“ häc viªn: ph¹m thanh hïng c 1 ®Æt vÊn ®Ò * TÝnh cÊp thiÕt cña vÊn ®Ò nghiªn cøu Khu vùc rõng phßng hé B¾c H¶i V©n cã vÞ trÝ chiÕn l­îc rÊt quan träng, ¶nh h­ëng trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp ®Õn c¸c mÆt kinh tÕ, x· héi, m«i tr­êng cña khu vùc, ®Æc biÖt lµ khu vùc Phó Léc-Thõa Thiªn HuÕ. Tõ n¨m 1987, víi môc tiªu phñ xanh ®Êt trèng ®åi träc, loµi Keo l¸ trµm ®· ®­îc ®­a vµo trång víi diÖn tÝch rÊt lín ë khu vùc nµy. Tuy nhiªn, víi ®èi t­îng rõng trång thuÇn loµi ®Òu tuæi, kh¶ n¨ng phßng hé rÊt kÐm. ChÝnh v× vËy, tõ n¨m 1994, nhiÒu loµi c©y b¶n ®Þa ®· ®­îc ®­a vµo trång d­íi t¸n rõng Keo l¸ trµm theo ph­¬ng thøc hçn giao loµi vµ b­íc ®Çu ®· ®em l¹i nh÷ng hiÖu qu¶ nhÊt ®Þnh.

C¸c loµi c©y b¶n ®Þa th­êng sinh tr­ëng thÝch hîp trong giai ®o¹n chÞu bãng khi tuæi nhá, nh­ng ®Õn giai ®o¹n hiÖn nay nhu cÇu vÒ ¸nh s¸ng, dinh d­ìng. cña chóng ®· t¨ng lªn. Do ®ã, tÇng c©y cao cã thÓ ®· b¾t ®Çu cã nh÷ng ¶nh h­ëng theo h­íng tÝch cùc hoÆc tiªu cùc ®Õn sinh tr­ëng cña c¸c loµi c©y b¶n ®Þa vµ sù tån t¹i cña l©m phÇn. V× vËy, hiÖn nay ë khu vùc rõng phßng hé B¾c H¶i V©n ®ang tån t¹i m©u thuÉn gi÷a tÇng c©y b¶n ®Þa phÝa d­íi víi tÇng c©y Keo l¸ trµm ë phÝa trªn vÒ nhu cÇu dinh d­ìng, ¸nh s¸ng.

Cho nªn, viÖc nghiªn cøu sinh tr­ëng c©y b¶n ®Þa còng nh­ nh÷ng ¶nh h­ëng cña c¸c nh©n tè nh­ ®é tµn che, chiÒu cao c©y tÇng trªn, diÖn tÝch dinh d­ìng. ®Õn sinh tr­ëng c©y b¶n ®Þa ë tÇng d­íi lµ hîp lý. H¬n n÷a, viÖc sö dông c©y b¶n ®Þa lµm c©y môc ®Ých trång rõng vµ lµm giµu rõng lµ mét vÊn ®Ò ®ang ®­îc ngµnh quan t©m. Trong khi ®ã, c©y b¶n ®Þa th­êng lµ c©y l©u n¨m, sinh tr­ëng chËm, ®ßi hái ®Êt phï hîp, chu kú s¶n xuÊt dµi, ®Çu t­ lín; chóng ta l¹i ch­a cã nhiÒu kinh nghiÖm g©y trång c¸c loµi c©y nµy.

Cho nªn viÖc ®­a c¸c loµi c©y b¶n ®Þa vµo g©y trång ë ®Þa ph­¬ng gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n. HÇu hÕt ng­êi d©n trång theo kinh nghiÖm vµ mang tÝnh tù c 2 ph¸t mµ ch­a cã sù nghiªn cøu, hiÓu biÕt ®Çy ®ñ, khoa häc vÒ g©y trång loµi c©y nµy. NhiÒu c¬ quan nghiªn cøu trong n­íc ®· vµ ®ang t×m hiÓu vÒ c©y b¶n ®Þa vµ ®· ®Ò xuÊt ®­îc h¬n 100 loµi c©y b¶n ®Þa trång rõng ë n­íc ta. MÆc dï vËy, nghiªn cøu vÒ c©y b¶n ®Þa cßn t¶n m¹n nªn viÖc ®Æt ra vÊn ®Ò nghiªn cøu c¸c loµi c©y nµy lµ rÊt cÇn thiÕt.

XuÊt ph¸t tõ nh÷ng yªu cÇu trªn, t«i ®· thùc hiÖn ®Ò tµi ”Nghiªn cøu ¶nh h­ëng cña mét sè nh©n tè ®Õn sinh tr­ëng vµ h×nh th¸i cña c©y b¶n ®Þa trång d­íi t¸n Keo l¸ trµm (Acacia auriculiformis Cunn. KÕt qu¶ cña ®Ò tµi sÏ gãp phÇn lµm râ c¬ së khoa häc cho viÖc ®¸nh gi¸ ¶nh h­ëng cña mét sè nh©n tè sinh th¸i ®Õn sinh tr­ëng vµ h×nh th¸i c©y b¶n ®Þa d­íi t¸n rõng thuÇn loµi ë B¾c H¶i V©n nãi riªng vµ ViÖt Nam nãi chung. * Nh÷ng ®iÓm míi vµ nh÷ng ®ãng gãp cña luËn v¨n ë ngoµi n­íc, ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ mét sè loµi c©y b¶n ®Þa nh­ TÕch, B¹ch ®µn, LiÔu Sam, Keo tai t­îng, mét sè loµi Th«ng … tËp trung vµo nhiÒu m¶ng chuyªn s©u kh¸c nhau nh­: Nghiªn cøu kh¶o nghiÖm xuÊt xø vµ chän gièng, nghiªn cøu ®Æc ®iÓm h×nh th¸i, sinh th¸i, chÊt l­îng c©y … d­íi ¶nh h­ëng cña tØa th­a vµ mËt ®é, nghiªn cøu c¸c biÖn ph¸p kü thuËt g©y trång… ë trong n­íc, c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu c«ng bè trong thêi gian qua vÒ c¸c loµi c©y b¶n ®Þa hÇu hÕt lµ nh÷ng nghiªn cøu vÒ kh¶ n¨ng vµ kü thuËt g©y trång mét sè loµi c©y b¶n ®Þa, nh÷ng nghiªn cøu vÒ ®Æc ®iÓm sinh vËt häc, sinh lý, sinh th¸i häc loµi c©y, c¸c nghiªn cøu vÒ ®¸nh gi¸ sinh tr­ëng, kh¶ n¨ng sö dông trong trång rõng phßng hé, ®¸nh gi¸ t¨ng tr­ëng cña mét sè loµi c©y b¶n ®Þa trång d­íi t¸n Th«ng ®u«i ngùa, Keo l¸ trµm. Riªng m¶ng nghiªn cøu vÒ ¶nh h­ëng cña mét sè nh©n tè ®Õn sinh tr­ëng vµ h×nh th¸i c©y b¶n ®Þa cßn Ýt ®­îc ®Ò cËp.

V× thÕ, nh÷ng vÊn ®Ò mµ ®Ò tµi sÏ ®Ò cËp ®Õn vµ gi¶i quyÕt chÝnh lµ: c 3 - VÒ mÆt lý luËn: Gãp phÇn lµm râ c¬ së khoa häc cho viÖc ®¸nh gi¸ ¶nh h­ëng cña mét sè nh©n tè sinh th¸i ®Õn sinh tr­ëng vµ h×nh th¸i mét sè loµi c©y b¶n ®Þa ë khu vùc nghiªn cøu. - VÒ mÆt thùc tiÔn: Cô thÓ ho¸ ¶nh h­ëng cña tõng nh©n tè ®Õn sinh tr­ëng vµ h×nh th¸i tõng loµi c©y b¶n ®Þa khu vùc B¾c H¶i V©n, lµm c¬ së ®Ò xuÊt biÖn ph¸p l©m sinh thÝch hîp cho sinh tr­ëng c©y b¶n ®Þa trång d­íi t¸n Keo l¸ trµm nh»m ®¸p øng chøc n¨ng phßng hé cña rõng. * Kh¶ n¨ng øng dông cña ®Ò tµi. KÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi sÏ gãp phÇn lµm râ c¬ së khoa häc cho viÖc thiÕt lËp m« h×nh rõng trång hçn giao c©y b¶n ®Þa d­íi t¸n rõng thuÇn loµi ë khu vùc nghiªn cøu nãi riªng vµ c¶ n­íc nãi chung.

Ngoµi ra, kÕt qu¶ cña ®Ò tµi cã thÓ lµ mét tµi liÖu tham kh¶o khi nghiªn cøu sinh tr­ëng vµ h×nh th¸i c©y b¶n ®Þa ë ViÖt Nam. c 4 Ch­¬ng 1 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1. Trªn thÕ giíi: 1. Nghiªn cøu vÒ c©y b¶n ®Þa: Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, rÊt nhiÒu n¬i trªn thÕ giíi ®· vµ ®ang nghiªn cøu, thö nghiÖm vµ trång rõng thµnh c«ng b»ng nh÷ng loµi c©y b¶n ®Þa.

Trong nhiÒu lo¹i c©y trång, c¸c c©y thuéc chi Paulownia ®ang ®­îc sù quan t©m cña nhiÒu n­íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. Theo TrÇn Quang ViÖt (2001), tõ nh÷ng n¨m 1960, cïng víi phong trµo lôc ho¸ vµ x©y dùng c¸c ®ai rõng phßng hé b¶o vÖ ®ång ruéng, chi Paulownia ®­îc tiÕp tôc nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn ë Trung Quèc. ViÖn hµn l©m L©m nghiÖp Trung Quèc (CAF) ®· tiÕn hµnh nghiªn cøu mét c¸ch cã hÖ thèng tõ ph©n lo¹i, ®Æc tÝnh sinh th¸i, ph©n bè ®Õn kü thuËt g©y trång vµ sö dông c¸c loµi c©y trong chi Paulownia 26. ë c¸c n­íc Ên §é, MiÕn §iÖn, Th¸i Lan vµ Lµo, TÕch lµ loµi c©y ph©n bè tù nhiªn.

Riªng Th¸i Lan, ë Huay Sompoi ®· kh¶o nghiÖm 8 xuÊt xø cña TÕch vµ lùa chän ®­îc 2 xuÊt xø sinh tr­ëng tèt nhÊt lµ: XuÊt xø Huay Sompoi vµ xuÊt xø Phayao 29. B¹ch ®µn lµ loµi c©y b¶n ®Þa ë «xtr©ylia.Regnans cña bang Victoria vµ Tasmania lµ loµi c©y gç lín, chiÒu cao ®¹t tíi trªn 100m, lµ c©y cao nhÊt «xtr©ylia. LiÔu sam (Crytomeria japonica) lµ mét trong nh÷ng loµi c©y b¶n ®Þa cña NhËt B¶n, nã ®­îc trång b»ng c©y hom tõ thÕ kû XV. Vµo n¨m 1987, NhËt B¶n ®· s¶n xuÊt ®­îc 49 triÖu c©y hom loµi nµy phôc vô trång rõng.

B»ng c¸c vßng chän läc liªn tôc lÆp l¹i tõ kh©u kh¶o nghiÖm, chän läc, kÕt qu¶ g©y trång vµ tiÕp tôc chän läc, cho ®Õn nay NhËt B¶n ®· chän ®­îc 32 dßng v« tÝnh kh¸c nhau phï hîp víi yªu cÇu c¬ b¶n lµ: kh¶ n¨ng ra rÔ cao cña hom, ph¹m vi g©y trång réng, kh¶ n¨ng thÝch nghi cao. c 5 T¹i Malaysia, n¨m 1999, trong dù ¸n x©y dùng rõng nhiÒu tÇng ®· giíi thiÖu c¸ch thiÕt lËp m« h×nh trång rõng hçn lo¹i trªn 3 ®èi t­îng: Rõng tù nhiªn, rõng Acacia mangium 10-15 tuæi vµ 2-3 tuæi. Dù ¸n ®· sö dông 23 loµi c©y b¶n ®Þa cã gi¸ trÞ, trång theo b¨ng 30m më ra trong rõng tù nhiªn, trång 6 hµng c©y. Trong rõng Acacia mangium më b¨ng 10m trång 3 hµng c©y, b¨ng 20m trång 7 hµng c©y, më 40m trång 15 hµng c©y víi 14 loµi.

Khèi B chÆt 1 hµng Keo trång 1 hµng, chÆt 2 hµng trång 2 hµng, chÆt 4 hµng trång 4 hµng. Trång 3 loµi sau khi chÆt 5 n¨m, trång 7 loµi sau khi chÆt 7 n¨m. Trong 14 loµi c©y trång trong khèi A, cã 3 loµi S. leprosula sinh tr­ëng chiÒu cao vµ ®­êng kÝnh tèt nhÊt.

Tû lÖ sèng kh«ng kh¸c biÖt, sinh tr­ëng chiÒu cao c©y trång tèt ë b¨ng 10m vµ b¨ng 40m. B¨ng 20m kh«ng tháa m·n ®iÒu kiÖn sinh tr­ëng chiÒu cao. Khèi B cã tû lÖ sèng, sinh tr­ëng chiÒu cao tèt khi trång 1 hµng; sinh tr­ëng ®­êng kÝnh tèt cho c«ng thøc trång 6 vµ 16 hµng 31. Nghiªn cøu vÒ sinh tr­ëng vµ h×nh th¸i: §Ó kinh doanh rõng cã hiÖu qu¶ th× víi mçi loµi c©y cÇn thiÕt ph¶i n¾m ®­îc ¶nh h­ëng cña mËt ®é vµ tØa th­a ®Õn sinh tr­ëng vµ ph¸t triÓn l©m phÇn20.

Tõ kÕt qu¶ nghiªn cøu vÒ loµi Pinus patula, Alder (1980) kÕt luËn, khi mËt ®é gi¶m, t¨ng tr­ëng vÒ ®­êng kÝnh c©y rõng sÏ t¨ng trong khi tr÷ l­îng vµ tæng diÖn ngang cña l©m phÇn l¹i gi¶m, Wenk (1990) còng cã kÕt luËn t­¬ng tù khi nghiªn cøu ¶nh h­ëng cña c­êng ®é tØa th­a ®Õn t¨ng tr­ëng ®­êng kÝnh c¸ thÓ c©y rõng xÐt theo quan hÖ Zd/D (Vò TiÕn Hinh 1998). Tæng kÕt 9 m« h×nh tØa th­a víi 4 loµi c©y, E.Assmann (1961) ®· chØ ra r»ng, tØa th­a kh«ng thÓ lµm t¨ng tæng s¶n l­îng gç mét c¸ch ®¸ng kÓ, thËm chÝ tØa th­a víi c­êng ®é lín cßn lµm gi¶m tæng s¶n l­îng gç l©m phÇn. Tuy nhiªn víi l©m phÇn V©n sam (Picea abies) tØa th­a m¹nh sÏ lµm cho t¨ng tr­ëng thÓ tÝch cña c©y c¸ lÎ t¨ng lªn 15-20% so víi l©m phÇn kh«ng tØa th­a.