chương 1, tác giả đã nêu sơ lược về cấu trúc đề của đề tài “Ứng dụng mô hình UTAUT - Nghiên cứu sự ảnh hưởng của cách mạng công nghiệp 4.0 đến việc học tập trực tuyến tại các trường đại học trong giai đoạn giãn cách xã hội”. Nội dung bao gồm phần giới thiệu lý do chọn đề tài, nội dung, mục tiêu phương hướng đề ra, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, nêu ra phương pháp nghiên cứu chính. Những nội dung trên là tiền đề để thực hiện các bước nghiên cứu ở các chương sau. 8 Downloaded by nhim nhim (nhimbien3@gmail.com) lOMoARcPSD|39474592 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT - MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.
CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 2. Khái niệm Cách mạng Công nghiệp 4.0 Khái niệm “Công nghiệp 4.0” lần đầu tiên vào năm 2011 tại hội chợ Hannover - hội chợ hàng đầu thế giới về công nghệ và công nghiệp - được tổ chức thường niên tại Đức. Tiếp theo đó vào năm 2012, thuật ngữ “Công nghiệp 4.0” được đề cập trong một tài liệu đệ trình cho Chính phủ Liên bang Đức tổng hợp các khuyến nghị để triển khai sáng kiến chiến lược “Công nghiệp 4.0” nhằm đảm bảo cho tương lai của ngành công nghiệp chế tạo của Đức do Nhóm công tác công nghiệp 4.0 thực hiện với sự tài trợ của Bộ Giáo dục và Khoa học liên bang. Khái niệm “CMCN 4.0” được đề cập lần đầu tiên và cũng là chủ đề của Diễn đàn kinh tế lần thứ 46 tổ chức ngày 20/1/2016 tại Davos-Klosters, Thụy Sĩ.
Tuy vậy, tác động của cuộc CMCN 4.0 đã bắt đầu được “cảm nhận” từ những năm cuối thế kỷ XX, đầu thế kỷ XXI, đặc biệt là tại các nước phát triển. Khác với các cuộc CMCN đã diễn ra trước đây, CMCN 4.0 không gắn với sự ra đời của một công nghệ nào cụ thể mà là kết quả hội tụ của nhiều công nghệ khác nhau đã được ra đời trước đây với trọng tâm là công nghệ nano, công nghệ sinh học và công nghệ thông tin-truyền thông. Cuộc cách mạng này diễn ra từ những năm 2000 nhờ sự kết hợp giữa các công nghệ lại với nhau, xóa đi ranh giới giữa vật lý, kỹ thuật và sinh học. Lúc đó, máy tính, tự động hóa và con người làm việc cùng nhau theo một phương pháp hoàn toàn mới.
Bằng việc áp dụng thuật toán machine learning, những hệ thống máy tính sẽ học hỏi và điều khiển máy móc mà cần rất ít thậm chí không cần tới sự can thiệp của con người. Đó là xu hướng hiện thời trong việc tự động hóa và trao đổi dữ liệu trong công nghệ sản xuất, bao gồm các hệ thống không gian mạng thực – ảo, điện toán đám mây và điện toán nhận thức, internet vạn vật, trí tuệ nhân tạo… Những con robot hay máy móc nói chung, sẽ được kết nối vào những hệ thống máy tính. Gần đây, với sự bùng nổ của dữ liệu, kết quả của việc số hoá và kết nối internet khắp nơi, khoa học dữ liệu với trung tâm là phân tích dữ liệu dựa vào học máy và thống kê đang trở thành nền tảng của cách mạng 4. 3 lĩnh vực phát triển chủ lực của CMCN 4.0 bao gồm gồm Công nghệ sinh học, Kỹ thuật số và Vật lý dựa trên các yếu tố kỹ thuật cốt lõi là Trí tuệ nhân tạo (AI), Vạn vật kết nối - Internet of Things (IoT) và Dữ liệu lớn (Big Data).
Trong lĩnh vực công nghệ sinh học, Cách mạng công nghiệp 4.0 tập trung vào nghiên cứu để tạo ra những bước phát triển nhanh chóng trong nông nghiệp, thủy sản, y dược, chế biến thực phẩm, bảo vệ môi trường, năng lượng tái tạo, hóa học và vật liệu. Cuối cùng là lĩnh vực vật lý với robot thế hệ mới, máy in 3D, xe tự lái, các vật liệu mới (graphene, skyrmions…) và công nghệ nano. Một phân xưởng, cần phải có những điều kiện cụ thể thì mới được gọi là "công nghiệp 4.0" Khả năng giao tiếp: máy móc, thiết bị, cảm biến và con người phải được kết nối và liên lạc với nhau. Bên cạnh đó là Minh bạch thông tin: hệ thống tạo ra một "bản sao" của thế giới thật, bản sao này định hình bằng các dữ liệu thu thập từ cảm biến, máy móc.
Bên cạnh đó, cần phải có sự hỗ 9 Downloaded by nhim nhim (nhimbien3@gmail.com) lOMoARcPSD|39474592 trợ kỹ thuật: máy móc, hệ thống có nhiệm vụ hỗ trợ con người ra quyết định, giải quyết vấn đề, giúp đỡ con người làm những việc quá phức tạp hoặc không an toàn như sử dụng robot kiểm tra nhiên liệu phóng xạ ở nhà máy Fukushima (Nhật Bản). Cuối cùng là đưa ra những quyết định theo mô hình phân tán: những quyết định đơn giản sẽ được được quyết bởi máy một cách nhanh chóng, tự động, không cần có sự can thiệp của con người. Khái niệm Đại dịch Covid-19 Tổ chức Y tế Thế giới - WHO định nghĩa về đại dịch là sự lây lan trên toàn thế giới của một căn bệnh mới. Một căn bệnh đặc hữu phổ biến và ổn định về số lượng người mắc bệnh thì đó không phải là một đại dịch.
Như vậy, để một căn bệnh được gọi là đại dịch thì nó phải đảm bảo hai yếu tố đó là phải là một căn bệnh mới và nó phải lây lan rộng trên toàn thế giới. Vào tháng 5 năm 2009, Tiến sĩ Keiji Fukuda, Trợ lý Tổng Giám đốc tạm thời về An ninh và Môi trường Y tế, WHO, đã phát biểu tại một cuộc họp báo báo về đại dịch cúm rằng một cách dễ dàng để nghĩ về đại lịch đó là: đại dịch là một bùng phát toàn cầu Theo Bộ Y tế Việt Nam, đại dịch COVID-19 là một bệnh do vi-rút có tên SARS- CoV-2 gây ra và được phát hiện vào tháng 12 năm 2019 ở Vũ Hán, Trung Quốc. Nó là một phần của họ vi-rút corona, bao gồm các loại vi-rút phổ biến gây ra nhiều loại bệnh từ cảm thông thường hoặc viêm phế quản đến các bệnh nghiêm trọng hơn (nhưng hiếm gặp hơn) như hội chứng hô hấp cấp tính nghiêm trọng (SARS) và Hội Chứng Hô Hấp Trung Đông (MERS). Giống như nhiều loại vi-rút đường hô hấp khác, vi-rút corona lây lan nhanh chóng qua các giọt nhỏ mà bạn bắn ra khỏi miệng hoặc mũi khi bạn thở, ho, hắt hơi hoặc nói.
Căn bệnh này rất dễ lây lan và đã nhanh chóng lan ra khắp thế giới. COVID-19 thường gây ra các triệu chứng hô hấp, có thể cảm thấy giống như cảm lạnh, cúm hoặc viêm phổi. COVID-19 có thể tấn công không chỉ phổi và hệ hô hấp của người bệnh. Các bộ phận khác của cơ thể người bệnh cũng có thể bị ảnh hưởng bởi căn bệnh này.
Ngày 11/03/2020, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã đưa ra công bố Covid-19 là đại dịch toàn cầu và yêu cầu các nước trên thế giới cần có những biện pháp phòng chống dịch quyết liệt. Bộ Y tế Việt Nam cho biết rằng trên thế giới đã có gần 2 triệu ca nhiễm (tính đến thời điểm tháng 3 năm 2020), những con số cho thấy được tính nghiêm trọng của đại dịch này. Nhằm thực hiện các công tác phòng chống đại dịch, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 16/CT-TTg với các biện pháp thực hiện cách ly toàn xã hội, hạn chế di chuyển, tạm dừng tổ chức các hoạt động tụ tập đông người trong đó có hoạt động đào tạo tập trung tại các cơ sở giáo dục. Khi những thay đổi gen đối với vi-rút xảy ra theo thời gian, vi-rút SARS-CoV-2 bắt đầu hình thành các dòng gen.
Giống như gia đình có cây phả hệ, vi-rút SARS-CoV-2 có thể được lập bản đồ theo cách tương tự. Đôi khi các nhánh của cây đó có các thuộc tính khác nhau làm thay đổi tốc độ lây lan của vi-rút, mức độ nghiêm trọng của bệnh tật mà nó gây ra hoặc hiệu quả của các phương pháp điều trị chống lại nó. Các nhà khoa học gọi vi-rút với những thay đổi này là "biến thể". Chúng vẫn là SARS-CoV-2, nhưng có thể hoạt động khác nhau.
Hiện nay, đã có nhiều biến chủng của vi-rút được WHO đặt tên như Delta (2020), Omicron(2021),… 10 Downloaded by nhim nhim (nhimbien3@gmail.com) lOMoARcPSD|39474592 Theo đề tài này, đại dịch COIVD-19 được hiểu là dịch bệnh lây lan toàn thế giới của, do một loại vi-rút có tên SARS-CoV-2 gây ra và được phát hiện vào tháng 12 năm 2019 ở Vũ Hán, Trung Quốc. Căn bệnh này rất dễ lây lan và đã nhanh chóng lan ra khắp thế giới. COVID-19 thường gây ra các triệu chứng hô hấp, có thể cảm thấy giống như cảm lạnh, cúm hoặc viêm phổi. COVID-19 có thể tấn công không chỉ phổi và hệ hô hấp 2.
Khái niệm giãn cách xã hội Tại Việt Nam, Thuật ngữ “cách ly xã hội” hay còn được gọi là “giãn cách xã hội đã được sử dụng trong chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện các biện pháp phòng, chống Covid-19 được ban hành vào ngày 31/3/2020. Cách ly xã hội là phương pháp bảo vệ sức khỏe, tính mạng của người dân, bằng việc giữ khoảng cách giữa người với người, cộng đồng với cộng đồng, nhằm đối phó với tình huống nguy hiểm như bùng phát dịch bệnh. Quy định cách ly xã hội là không đóng cửa hay dừng hoạt động cơ sở kinh doanh dịch vụ, hàng hóa thiết yếu; các nhà máy vẫn hoạt động nhưng phải có phương án bảo vệ công nhân, người lao động; các cơ quan có thể ứng dụng công nghệ thông tin cho cán bộ nhân viên làm việc tại nhà; người dân nên ở nhà chỉ ra ngoài khi thật sự cần thiết và đảm bảo khoảng cách tối thiểu 2m giữa người với người; xe cộ được đi lại giữa các tỉnh lân cận nhưng phải khi thật sự cần thiết. Theo Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát bệnh Hoa Kỳ, Đối với việc khu trú người bệnh, có hai mức độ được áp dụng tùy hoàn cảnh khác nhau là: “Quarantine – giãn cách” và “Isolation – cách ly”.
“Quarantine – giãn cách” là biện pháp hạn chế việc di chuyển của một cá nhân/khu vực với cộng đồng, áp dụng với những cá nhân chưa có dấu hiệu nhiễm bệnh, nhưng trước đó đã có tiếp xúc với người nhiễm bệnh. “Isolation – cách ly” là trường hợp cách ly, ngăn ngừa sự lây truyền từ người này sang người khác, từ bệnh nhân sang người thân hoặc từ bệnh nhân sang nhân viên y tế. Khái niệm này được dùng với những cá nhân đã có dấu hiệu nhiễm bệnh. Điểm khác biệt cơ bản giữa hai thuật ngữ này nằm ở đối tượng cách ly.
“Isolation” áp dụng cho những bệnh nhân dương tính với Covid-19, nhằm tách biệt người bệnh với người lành, chặn đứng khả năng lây lan bệnh trong cộng đồng.