HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐẶNG THỊ HIÊN NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ Ở THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phạm Văn Hùng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà nội, ngày….
năm 2017 Tác giả luận văn Đặng Thị Hiên i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Phạm Văn Hùng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Phân tích định lượng, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể Lãnh đạo, cán bộ phòng Thống kê UBND Thành phố Thái Bình, Lãnh đạo UBND các xã phường Vũ Chính, Vũ Phúc, Trần Lãm, Đề Thám đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà nội, ngày…. năm 2017 Tác giả luận văn Đặng Thị Hiên ii MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục các chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục hình.
vii Trích yếu luận văn……………………………………………………………………………viii Thesis abstract………………………………………………………………………….1 Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.
Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn.1 Một số khái niệm. Lý luận về vai trò của phụ nữ. Phụ nữ với phát triển kinh tế hộ.
Nội dung nghiên cứu vai trò của phụ nữ trong phát triển. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ. Cơ sở thực tiễn. Vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ trên thế giới.
Vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế ở một số địa phương trong nước. Bài học kinh nghiệm. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.
Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế-xã hội. Đánh giá chung về địa bàn nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu, thông tin. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Đánh giá vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ trên địa bàn thành phố Thái Bình. Phụ nữ trong các lĩnh vực giai đoạn 2011 – 2016 trong toàn quốc. Tình hình phát triển kinh tế xã hội Thành phố Thái Bình. Thực trạng phát triển kinh tế hộ.
Vai trò của phụ nữ với phát triển kinh tế hộ. Khả năng nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ. Đánh giá chung. Những yếu tố ảnh hưởng đến nâng cao vai trò của phụ nữ trong việc phát triển kinh tế hộ.
Giải pháp nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ trên địa bàn thành phố Thái Bình trong thời gian tới. Căn cứ đề xuất giải pháp. Kết luận và kiến nghị. 86 Tài liệu tham khảo.
90 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt CNH – HĐH : Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa CT/TW : Chỉ thị/Trung ương HĐND : Hội đồng nhân dân HTX : Hợp tác xã KHKT : Khoa học kỹ thuật KT-XH : Kinh tế- xã hội LHPN : Liên hiệp phụ nữ NHCSXH : Ngân hàng chính sách xã hội NQ/TW : Nghị quyết/Trung ương NTM : Nông thôn mới TSCĐ : Tài sản cố định TTCN : Tiểu thủ công nghiệp UBND : Uỷ ban nhân dân XHCN : Xã hội chủ nghĩa v DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tỷ lệ nữ trong cấp ủy cấp Trung ương, tỉnh, huyện và xã trong nhiệm kỳ 2001 – 2005; 2006 – 2010; 2011 – 2016. Tỷ lệ Lãnh đạo nữ trong Đảng cấp tỉnh, huyện và xã trong nhiệm kỳ 2001 – 2005; 2006 – 2010; 2011 – 2016. Tỷ lệ Nữ đại biểu HĐND cấp tỉnh, huyện và xã trong giai đoạn 1999 – 2004; 2004 – 2011 và 2011 – 2016.
Thống kê dân số Thành phố Thái Bình. Dân số trung bình nam phân theo xã/phường/thị trấn. Dân số trung bình nữ phân theo xã/phường/thị trấn. Lực lượng lao động của thành phố Thái Bình năm 2015.
Giá trị sản xuất nông nghiệp theo giá thực tế phân theo xã/phường/thị trấn. Giá trị sản xuất công nghiệp theo giá thực tế phân theo xã/phường/thị trấn. Giá trị sản xuất xây dựng theo giá thực tế phân theo xã/phường/thị trấn. Giá trị sản xuất dịch vụ theo giá thực tế phân theo xã/phường/thị trấn.
Giá trị sản xuất trên địa bàn một số ngành chủ yếu năm 2016. Phân bố mẫu điều tra. Dân số nữ. Phụ nữ trong đời sống gia đình.
Lao động nữ. Thu nhập của lao động nữ so với nam. Lao động nữ trên địa bàn Thành phố. Tỷ lệ (%) phụ nữ làm chủ hộ và tham gia quản lý, điều hành sản xuất.
Tỷ lệ % nguồn cung cấp thông tin KHKT cho phụ nữ trên địa bàn nghiên cứu. Tỷ lệ % phân công tham gia các hoạt động xã hội. Tỷ trọng % nam nữ tham gia kiểm soát nguồn lực tài chính. 76 vi DANH MỤC HÌNH Biểu đồ 4.
Tỷ trọng người phụ nữ làm chủ hộ trong gia đình. Phân bố quỹ thời gian của phụ nữ trong 1 ngày (24 giờ). Tỷ trọng nam, nữ tham dự các lớp tập huấn nâng cao trình độ, kiến thức. Tỷ trọng nam, nữ tham gia quyết định áp dụng tiến bộ KHKT trong sản xuất.
Tỷ trọng nam, nữ đứng tên trong chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ). Phân bố trình độ học vấn của nam và nữ trên địa bàn nghiên cứu .76 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1.Tên tác giả: Đặng Thị Hiên 2.Tên Luận văn: Nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ ở Thành phố Thái Bình, Tỉnh Thái Bình 3.Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 4.Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam 5.Kết quả nghiên cứu chính Đề tài Luận văn có 4 mục tiêu nghiên cứu chính: Thứ nhất, Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ; Thứ hai Đánh giá thực trạng vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ tại thành phố Thái Bình; Thứ ba phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ tạị địa bàn nghiên cứu. Đề xuất hệ thống các giải pháp nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ tại địa bàn nghiên cứu trong thời gian tới. Đề tài được nghiên cứu tại 4 xã phường của Thành phố Thái Bình từ năm 2016 đến năm 2017 bao gồm: Vũ Chính, Vũ Phúc Đề Thám và Trần Lãm.
Cơ sở lý luận liên quan đến đề tài được thu thập từ các tài liệu của Phòng Thống kê và UBND Thành phố Thái Bình.Các thông tin, số liệu đánh giá thực tế về vai trò của người phụ nữ được thu thập bằng phương pháp điều tra khảo sát và phỏng vấn đến từng hộ dân kết hợp với quan sát thực tế tại địa bàn nghiên cứu. Các số liệu thu thập được sẽ được xử lý bằng phần mềm và được phân tích bằng phương pháp thống kê mô tả, thống kê so sánh. Qua các đánh giá, nghiên cứu trên em thấy có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến vai trò của người phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ như: Quan niệm về giới, những phong tục tập quán ở Việt Nam: Phụ nữ trước hết phải lo việc gia đình, con cái, trình độ học vấn, chuyên môn, khoa học kỹ thuật của lao động nữ còn nhiều hạn chế: Việc lao động nữ tiếp cận và nắm bắt các thông tin kỹ thuật về chăn nuôi, trồng trọt còn gặp nhiều khó khăn. Do phụ nữ phải đảm nhận một khối lượng công việc lớn nên cơ hội để họ giao tiếp rộng rãi, tham gia hoạt động cộng đồng để nắm thông tin rất hiếm.
Ở nhiều vùng nông thôn xa xôi hẻo lánh người dân còn chưa hề được tiếp xúc với báo chí và các hình thức truyền tải thông tin khác Một yếu tố khác không thể không nhắc đến đó là nguyên nhân chủ quan do chính phụ nữ gây ra, đó chính là quan niệm lệch lạc về giới, ngay cả phụ nữ cũng có cái nhìn không đúng về những vấn đề đó. Họ cũng cho rằng, những công việc nội trợ, chăm sóc gia đình, con cái…là việc của phụ nữ. Họ tỏ ra không hài lòng về người đàn ông thạo việc bếp núc, nội trợ. Trong khi họ lên tiếng đòi quyền bình đẳng thì họ vô tình ràng buộc thêm trách nhiệm cho mình.
Vậy nên, toàn bộ viii công việc gia đình, sản xuất càng đè nặng lên đôi vai phụ nữ khiến họ mệt mỏi cả về thể xác lẫn tinh thần. Ta có thể khẳng định rằng, phụ nữ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển của nhân loại. Song, có nhiều nguyên nhân gây cản trở sự tiến bộ của họ trong cuộc sống. Để nâng cao vai trò của người phụ nữ trong việc phát triển kinh tế hộ, đề tài đưa ra 04 nhóm giải pháp chủ yếu: Thứ nhất: Xây dựng và thực hiện chương đào tạo cán bộ nữ theo từng lĩnh vực, gắn với quy hoạch.