đặt vấn đề đảm bảo an ninh con ngƣời, quản trị an ninh con ngƣời nhƣ làm rõ các rủi ro, các ứng phó và phòng ngừa trong các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp. Riêng đề tài của Lê Thị Miền đã đề cập đến vấn đề quản trị rủi ro nguồn nhân lực tại doanh nghiệp nơi hai tác giả đó nghiên cứu. Tuy nhiên vấn đề rủi ro nguồn nhân lực là vấn đề rộng, đặc biệt hoàn cảnh thực hiện đề tài và lĩnh vực kinh doanh tại CRTC mà tác giả nghiên cứu có những điểm khác biệt. Trƣớc hết phải kể đến đó là sự khác biệt về loại hình doanh nghiệp: CRTC là doanh nghiệp hàng không, nó có những vấn đề đặc biệt hơn các doanh nghiệp khác ở yếu tố an ninh, chính trị và nhân sự.
Ngoại trừ nhân sự cấp cao trong CRTC là những ngƣời đại diện cho chủ sở hữu vốn của doanh nghiệp, các nhân sự khác đều là lao động hƣởng lƣơng của doanh nghiệp. Thứ hai, ngành kinh doanh của CRTC bao gồm cả dịch vụ hàng không và phi hàng không, yếu tố an ninh an toàn cho con ngƣời (nhân viên và hành khách), hệ thống công trình nhà ga, tàu bay và các phƣơng tiện chuyên dụng hàng không khác. đƣợc đặt lên rất cao. Thứ ba, yếu tố cạnh tranh rất khốc liệt, bao gồm cạnh tranh cả trong nƣớc và quốc tế, bởi các hợp đồng và giá trị giao dịch đều 6 rất lớn, ổn định lâu dài, tác động đến nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội của địa phƣơng, thậm chí của cả vùng.
Trong giai đoạn chịu ảnh hƣởng của đại dịch Covid-19, CRTC bị ảnh hƣởng rất nhiều bởi các yêu tố rủi ro từ nguy cơ lây nhiễm giữa nội bộ, từ hành khách, đến các quy định về thể chế chính sách liên quan đến phòng chống dịch nhƣ: quy định về giãn cách, quy định về điều kiện đi lại, quy định về tiêm vắc xin và đảm bảo nguyên tắc 5K…. Có thể thấy, chỉ trong một thời gian ngắn mà CRTC và bộ máy của Công ty phải đối diện với một nguy cơ an ninh phi truyền thống có tính tác động quá lớn. Do vậy, vấn đề QTRRNS của doanh nghiệp này đặt trong bối cảnh chịu nhiều tác động của đại dịch Covid-19 là một vấn đề rất mới, cần nghiên cứu. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là đề xuất một số giải pháp để QTRRNS đảm bảo an ninh con ngƣời tại CRTC.
Nhiệm vụ nghiên cứu: - Nghiên cứu để hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động QTRRNS trong doanh nghiệp dựa trên các nguyên tắc, đối tƣợng và hình thức quản lý. - Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động QTRRNS tại CRTC, trên cơ sở đó so sánh với lý luận thực tiễn và chỉ ra những bất cập tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại trong công tác QTRRNS tại CRTC. - Đề xuất một số giải pháp nhằm QTRRNS tại CRTC đạt hiệu quả cao hơn. Câu hỏi nghiên cứu Tác giả đặt ra 5 câu hỏi nghiên cứu sau: - Một là, rủi ro nhân sự là gì? QTRRNS bao gồm những nội dung, nguyên tắc cơ bản nào? - Hai là, các rủi ro nhân sự mà CRTC thƣờng gặp phải và đo lƣờng giá trị rủi ro nhƣ thế nào? - Ba là, thực trạng công tác quản trị rủi ro nhân sự của CRTC nhƣ thế nào? - Bốn là, những kết quả đạt đƣợc trong công tác quản trị rủi ro nhân sự, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân là gì? 7 - Năm là, giải pháp gì để nâng cao hiệu quả công tác quả trị rủi ro nhân sự góp phần đảm bảo an ninh con ngƣời tại CRTC? 5.
Đối tƣợng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu Luận văn tập trung nghiên cứu, phân tích công tác QTRRNS tại CRTC để từ đó đánh giá công tác QTRRNS trong giai đoạn 2019 - 2022 và đề xuất giải pháp áp dụng trong giai đoạn 2022 - 2025. Không gian nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu trên phạm vi của CRTC. Thời gian nghiên cứu: Nghiên cứu thực trạng về QTRRNS tại CRTC trong giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2022. Phƣơng pháp nghiên cứu - Phƣơng pháp nghiên cứu: Sử dụng phƣơng pháp thống kê, phân tích, tổng hợp để xử lý các dữ liệu cũng nhƣ các kết quả điều tra, phỏng vấn.
- Đối tƣợng: tác giả gặp gỡ, phỏng vấn ban lãnh đạo, cán bộ quản lý các phòng hành chính nhân sự, điều hành, kỹ thuật, kế toán, các nhân viên đang làm việc tại Công ty trong đó phỏng vấn chuyên sâu cán bộ quản lý, ban giám đốc và một số nhân viên trọng điểm. Cụ thể tác giả đã tiến hành các bƣớc nhƣ sau: - Bƣớc 1: Thu thập các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu nhƣ: các quy định của Chính phủ, các cơ quan quản lý nhà nƣớc, CRTC; các sách, báo, các tài liệu, tạp chí, các công trình nghiên cứu khoa học có liên quan đến hoạt động QTRRNS để xây dựng cơ sở lý luận. Số liệu thứ cấp đƣợc thu thập bằng cách tổng hợp từ các báo cáo kết quả điều hành tuần, tháng quý, năm; các bảng, báo cáo thống kê, tổng kết hoạt động kinh doanh… qua các năm 2019, 2020, 2021, 2022 của Công ty; các thông tin liên quan đến vấn đề nghiên cứu từ sách báo, tạp chí, website, nguồn thông tin mở khác… Số liệu sơ cấp đƣợc thu thập bằng thực hiện điều tra, khảo sát thông qua việc phát bảng câu hỏi đối với nhân sự là nhân viên làm việc tại CRTC, kết hợp với phƣơng pháp điều tra thu thập, tổng hợp ý kiến từ các lãnh đạo, ngƣời làm công tác quản lý. 8 - Bƣớc 2: Tiến hành gặp gỡ và trao đổi, phỏng vấn Ban giám đốc, nhân viên làm việc tại Công ty.
Cấu trúc luận văn Ngoài lời cam đoan, lời cảm ơn, mục lục, danh mục viết tắt, kết luận, phụ lục, tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cầu gồm 04 chƣơng: - Chƣơng 1. Cơ sở lý thuyết về an ninh con ngƣời và QTRRNS trong doanh nghiệp. Phƣơng pháp nghiên cứu và cơ sở dữ liệu - Chƣơng 3. Thực trạng QTRRNS đảm bảo an ninh con ngƣời tại CRTC giai đoạn 2019 – 2022.
Một số giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả QTRRNS đảm bảo an ninh con ngƣời tại CRTC. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ AN NINH CON NGƢỜI VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO NHÂN SỰ TRONG DOANH NGHIỆP 1. Các khái niệm cơ bản 1. Nhân sự Nhân sự là bộ phận chuyên về việc quản lý mọi thứ liên quan đến đội ngũ nhân viên trong tổ chức, doanh nghiệp, bao gồm các hoạt động nhƣ tuyển dụng, đào tạo, phát triển, đánh giá, lƣơng thƣởng và xử lý các vấn đề khác.
Công tác nhân sự thực chất là quản lý vòng đời của nhân viên, bắt đầu từ việc thu hút, tuyển dụng, đào tạo, nghỉ hƣu, sa thải,. và quản lý các phúc lợi, đảm bảo nuôi dƣỡng một môi trƣờng lành mạnh, giữ chân ngƣời tài, thúc đẩy năng suất làm việc và sự trung thành, tận tâm với tổ chức của nhân viên. Công việc của nhân sự tuy không trực tiếp mang lại lợi nhuận ở dạng định lƣợng cho doanh nghiệp. Nhƣng vai trò của bộ phận này lại vô cùng quan trọng, bởi họ quản lý tài sản quý giá nhất của một doanh nghiệp - con ngƣời.
Một phòng ban nhân sự hoạt động hiệu quả, thực hiện tròn vai những nhiệm vụ của mình sẽ mang lại giá trị bền vững cho doanh nghiệp, thúc đẩy sự phát triển lâu dài.2 Rủi ro Theo quan điểm của trƣờng phái truyền thống: Từ điển Oxford, “Rủi ro là khả năng gặp nguy hiểm, hoặc bị đau đớn, thiệt hại, tổn thất hoặc các hậu quả tiêu cực khác”. Điều đó cho thấy rủi ro đƣợc hiểu là những thiệt hại, mất mát, nguy hiểm hoặc các yếu tố liên quan đến nguy hiểm, hoặc điều không chắc chắn có thể xảy ra cho con ngƣời. Xã hội càng phát triển thì hoạt động của con ngƣời càng đa dạng, phức tạp, rủi ro cũng sẽ càng nhiều và đa dạng hơn. Mỗi ngày qua lại xuất hiện thêm những loại rủi ro mới, chƣa từng có trong quá khứ.
Con ngƣời cũng quan tâm đến việc nghiên cứu rủi ro, nhận dạng rủi ro và tìm các biện pháp quản trị rủi ro. Trong quá trình nghiên cứu đó, nhận thức của con ngƣời về rủi ro cũng thay đổi, trở nên khoan dung, trung hòa hơn. Ở trƣờng phái trung hòa: trong cuốn “Risk management and insurance” William và cộng sự (1995) đã diễn giải một cách khá đầy đủ về rủi ro và nguy cơ 10 rủi ro: “Rủi ro là sự biến động tiềm ẩn ở những kết quả. Rủi ro có thể xuất hiện trong hầu hết mọi hoạt động của con ngƣời.
Khi có rủi ro, ngƣời ta không thể dự đoán đƣợc chính xác kết quả. Sự hiện diện của rủi ro gây nên sự bất định. Nguy cơ rủi ro phát sinh bất cứ khi nào một hành động dẫn đến khả năng đƣợc hoặc mất không thể đoán trƣớc”. Nhà nghiên cứu Hoàng Đình Phi cũng cho rằng một sự không chắc chắn hay một tình trạng bất ổn chính là rủi ro và chỉ những trạng thái không chắc chắn có thể ƣớc đoán đƣợc xác suất xảy ra mới đƣợc xem là rủi ro.
Những tình trạng chƣa từng xảy ra, không chắc chắn xảy ra và không thể ƣớc đoán đƣợc xác suất xảy ra, thì đƣợc xem là bất trắc. Nhƣ vậy với trƣờng phái này, rủi ro là sự bất trắc, bất ngờ xảy đến và có thể đo lƣờng đƣợc. Rủi ro có thể vừa mang tới những nguy hiểm, mất mát, tổn thất nhƣng cũng có thể mang đến cả những cơ hội. Rủi ro là một khái niệm khách quan, mang tính hai mặt tích cực và tiêu cực, có thể đo bằng cơ hội và hậu quả, nó có thể xuất hiện trong hầu hết mọi hoạt động của con ngƣời.
Khi nghiên cứu về quản trị rủi ro doanh nghiệp, tác giả luận văn cho rằng, đối với một tổ chức hay doanh nghiệp, rủi ro là sự bất trắc có thể lƣờng trƣớc đƣợc ở một mức độ nhất định, là khả năng sẽ xảy ra một kết quả có thể tác động tích cực hoặc ngăn cản doanh nghiệp trong việc thực hiện các mục tiêu đề ra. Bản chất của rủi ro là sự không chắc chắn, nó có thể mang đến cho con ngƣời những mất mát, nguy hiểm, nhƣng cũng có thể mang đến cơ hội, thời cơ không biết trƣớc. Nếu tích cực nghiên cứu rủi ro, nhận dạng, đo lƣờng, quản trị rủi ro tốt, doanh nghiệp mà trƣớc hết là những ngƣời quản lý có thể tìm đƣợc biện pháp phòng ngừa, né tránh rủi ro tiêu cực, đón nhận những cơ hội mang lại kết quả tốt đẹp trong tƣơng lai.