Luận án tiến sĩ về nâng cao quản lý chi ngân sách nhà nước tại tỉnh Thái Nguyên

Luận án tiến sĩ nghiên cứu hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh thái nguyên, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng trong lĩnh vực tại Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Liên
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Hữu Huệ
• Trường học: Học viện Hậu cần
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Quản Lý Chi Ngân Sách Nhà Nước Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận án tiến sỹ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• 1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.1. Những nghiên cứu về chi ngân sách nhà nước
• 1.1.2. Nghiên cứu về thực tiễn quản lý chi ngân sách ở các nước
• 1.2. Tình hình nghiên cứu ở trong nước
• 1.2.1. Về chi ngân sách nhà nước
• 1.2.2. Về quản lý chi ngân sách nhà nước
• 1.3. Khoảng trống của các công trình nghiên cứu
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 2.1. Khái quát về chi ngân sách nhà nước
• 2.1.1. Khái niệm và đặc điểm chi ngân sách nhà nước
• 2.1.2. Phân loại chi ngân sách nhà nước
• 2.1.3. Vai trò của chi ngân sách nhà nước
• 2.1.3.1. Chi ngân sách nhà nước là điều kiện quyết định để thực hiện các nhiệm vụ của ngân sách nhà nước
• 2.1.3.2. Chi ngân sách nhà nước là công cụ quan trọng để thực hiện vai trò của nhà nước trong quản lý kinh tế
• 2.2. Quản lý chi ngân sách nhà nước
• 2.2.1. Khái niệm và đặc điểm chi ngân sách nhà nước
• 2.2.2. Mục tiêu và nguyên tắc quản lý chi ngân sách nhà nước
• 2.2.2.1. Mục tiêu quản lý chi ngân sách nhà nước
• 2.2.2.2. Nguyên tắc quản lý chi ngân sách nhà nước
• 2.2.3. Nội dung quản lý chi ngân sách nhà nước
• 2.2.3.1. Lập kế hoạch chi ngân sách nhà nước trung hạn và hằng năm
• 2.2.3.2. Tổ chức chấp hành chi ngân sách nhà nước
• 2.2.3.3. Quyết toán chi ngân sách nhà nước
• 2.2.3.4. Thanh tra, kiểm toán và kiểm tra chi ngân sách nhà nước
• 2.3. Các tiêu chí đánh giá quản lý chi ngân sách nhà nước và nhân tố ảnh hưởng quản lý chi ngân sách nhà nước
• 2.3.1. Tiêu chí đánh giá quản lý chi ngân sách nhà nước
• 2.3.2. Nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi ngân sách nhà nước
• 2.4. Kinh nghiệm quản lý chi ngân sách nhà nước ở một số địa phương và bài học cho tỉnh Thái Nguyên
• 2.4.1. Kinh nghiệm quản lý chi ngân sách nhà nước của một số địa phương
• 2.4.1.1. Kinh nghiệm quản lý chi ngân sách nhà nước thành phố Hải Phòng
• 2.4.1.2. Kinh nghiệm quản lý chi ngân sách nhà nước của tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.4.1.3. Kinh nghiệm quản lý chi ngân sách nhà nước của tỉnh Quảng Ninh
• 2.4.2. Bài học rút ra cho tỉnh Thái Nguyên
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TỈNH THÁI NGUYÊN
• 3.1. Khái quát chung về tỉnh Thái Nguyên
• 3.1.1. Quá trình hình thành, phát triển của tỉnh Thái Nguyên
• 3.1.2. Hệ thống tổ chức quản lý ngân sách nhà nước cấp tỉnh tại tỉnh Thái Nguyên
• 3.1.3. Một số chỉ tiêu kinh tế, xã hội tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2018
• 3.1.3.1. Chỉ tiêu kinh tế
• 3.1.3.2. Chỉ tiêu xã hội
• 3.1.4. Tình hình thu chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2018
• 3.1.5. Những thuận lợi và khó khăn trong quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên
• 3.2. Thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 – 2018
• 3.2.1. Thực trạng lập kế hoạch chi ngân sách nhà nước trung hạn và hằng năm
• 3.2.1.1. Thực trạng lập dự toán chi thường xuyên giai đoạn 2014 - 2018
• 3.2.1.2. Thực trạng lập kế hoạch vốn đầu tư
• 3.2.2. Quản lý chấp hành chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2018
• 3.2.2.1. Quản lý chấp hành dự toán chi thường xuyên giai đoạn 2014-2018
• 3.2.2.2. Thực trạng cấp phát vốn đầu tư đối với công trình thuộc dự án đầu tư sử dụng từ nguồn ngân sách nhà nước
• 3.2.2.3. Thực trạng kiểm soát chi ngân sách qua Kho bạc nhà nước
• 3.2.3. Thực trạng quyết toán chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2018
• 3.2.3.1. Quản lý quyết toán chi ngân sách thường xuyên giai đoạn 2014 - 2018
• 3.2.3.2. Quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản
• 3.2.4. Công tác thanh tra, kiểm toán và kiểm tra chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.4.1. Thực trạng thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.4.2. Thực trạng kiểm toán, thanh tra, xử lý vi phạm trong chi đầu tư ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên
• 3.3. Đánh giá chung quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2018
• 3.3.1. Kết quả đạt được
• 3.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3.4. Đánh giá của cán bộ quản lý ngân sách địa phương
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TỈNH THÁI NGUYÊN
• 4.1. Định hướng, yêu cầu hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên
• 4.1.1. Định hướng hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên giai đoạn đến 2025 và những năm tiếp theo
• 4.1.2. Yêu cầu hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn đến 2025 và những năm tiếp theo
• 4.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên
• 4.2.1. Nhóm giải pháp về cơ chế chính sách
• 4.2.1.1. Thay đổi khung khổ pháp lý để có thể áp dụng quy trình quản lý theo kết quả thực hiện nhiệm vụ
• 4.2.1.2. Xây dựng cơ chế phối hợp trong bộ máy quản lý ngân sách Nhà nước
• 4.2.1.3. Xây dựng kế hoạch tài chính và kế hoạch chi tiêu trung hạn
• 4.2.2. Nhóm giải pháp về tổ chức thực hiện
• 4.2.2.1. Xác định các bước quản lý theo kết quả thực hiện nhiệm vụ
• 4.2.2.2. Mở rộng quyền tự chủ của đơn vị thụ hưởng ngân sách nhà nước
• 4.2.2.3. Hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm soát quá trình chi ngân sách
• 4.2.2.4. Nâng cao hiệu lực kiểm tra, thanh tra quản lý và sử dụng ngân sách địa phương
• 4.2.3. Nhóm giải pháp khác
• 4.2.3.1. Đảm bảo tính minh bạch, trách nhiệm giám sát và giải trình tài chính trong chi tiêu
• 4.2.3.2. Nâng cao năng lực quản lý của người lãnh đạo, trình độ chuyên môn của cán bộ quản lý ngân sách địa phương
• 4.2.4. Kiến nghị Quốc hội
• 4.2.5. Kiến nghị Chính phủ
• 4.3. Kết luận chương 4
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐỀN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý chi ngân sách nhà nước

Quản lý chi ngân sách nhà nước là một trong những nhiệm vụ quan trọng của chính quyền địa phương, đặc biệt là tại tỉnh Thái Nguyên. Quản lý ngân sách không chỉ đơn thuần là việc phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính mà còn là công cụ để thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Chi tiêu ngân sách cần được thực hiện một cách hiệu quả, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm. Theo đó, việc đánh giá ngân sách và giám sát chi tiêu là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Các nghiên cứu cho thấy rằng, việc cải cách quản lý tài chính và cải cách ngân sách đã giúp tỉnh Thái Nguyên đạt được nhiều thành tựu trong việc sử dụng ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết, như quy trình phân bổ ngân sách chưa thực sự liên kết chặt chẽ với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

1.1. Khái niệm và vai trò của chi ngân sách nhà nước

Chi ngân sách nhà nước được hiểu là tổng hợp các khoản chi tiêu của nhà nước nhằm thực hiện các chức năng quản lý và phát triển kinh tế - xã hội. Chi ngân sách không chỉ là công cụ tài chính mà còn là phương tiện để thực hiện các chính sách công. Vai trò của chi ngân sách nhà nước là rất quan trọng, nó quyết định đến khả năng thực hiện các nhiệm vụ của nhà nước, từ việc đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng đến việc đảm bảo an sinh xã hội. Theo đó, việc quản lý chi tiêu ngân sách cần phải được thực hiện một cách chặt chẽ và có kế hoạch, nhằm đảm bảo nguồn lực được sử dụng hiệu quả nhất.

II. Thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên

Thái Nguyên là một tỉnh có nhiều tiềm năng phát triển, tuy nhiên, việc quản lý chi ngân sách vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Trong giai đoạn 2014 - 2018, tỉnh đã có những bước tiến trong việc lập kế hoạch chi ngân sách và thực hiện chi tiêu. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong việc giám sát chi tiêu và quyết toán ngân sách. Các chỉ tiêu kinh tế - xã hội của tỉnh chưa đạt được như mong đợi, điều này cho thấy cần có sự cải cách mạnh mẽ trong quản lý tài chính. Việc đánh giá ngân sách cần được thực hiện thường xuyên để phát hiện kịp thời những bất cập trong quản lý chi tiêu.

2.1. Những thuận lợi và khó khăn trong quản lý chi ngân sách

Quản lý chi ngân sách nhà nước tại Thái Nguyên có nhiều thuận lợi như sự quan tâm của chính quyền địa phương và sự hỗ trợ từ các cơ quan trung ương. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất vẫn là việc thiếu hụt nguồn lực tài chính và sự phân bổ ngân sách chưa hợp lý. Chi tiêu ngân sách cần phải được thực hiện một cách đồng bộ và có kế hoạch, nhằm đảm bảo tính hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực. Việc cải cách ngân sách cần được thực hiện để nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, đồng thời tạo điều kiện cho các địa phương phát triển bền vững.

III. Giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên

Để nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách tại tỉnh Thái Nguyên, cần thực hiện một số giải pháp quan trọng. Đầu tiên, cần phải cải cách quy trình phân bổ ngân sách để đảm bảo tính minh bạch và công bằng. Thứ hai, cần tăng cường giám sát chi tiêu thông qua việc áp dụng các công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách. Cuối cùng, việc nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý ngân sách cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo việc thực hiện các chính sách tài chính hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp tỉnh Thái Nguyên nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

3.1. Định hướng và yêu cầu hoàn thiện quản lý chi ngân sách

Định hướng hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Thái Nguyên cần phải gắn liền với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Cần xây dựng một khung pháp lý rõ ràng để quản lý chi ngân sách, đồng thời đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong việc sử dụng ngân sách. Yêu cầu đặt ra là phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý ngân sách và các đơn vị thụ hưởng ngân sách, nhằm đảm bảo việc sử dụng ngân sách đúng mục đích và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài Khi nghiên cứu về quản lý chi NSNN, dưới góc độ kinh tế, các nhà nghiên cứu thường tập trung vào các vấn đề về phân bổ chi NS, kiểm soát chi tiêu NS, và đầu tư công, trong khi dưới góc độ về thể chế, các nghiên cứu lại tập trung vào khía cạnh nghiên cứu về các phương thức quản lý NS, nhiệm vụ và trách nhiệm giải trình, tính công khai, minh bạch trong quản lý chi NSNN. Có thể thấy rằng, hầu hết các công trình nghiên cứu có liên quan đến quản lý chi NSNN tập trung vào 2 nội dung sau: (1) Nghiên cứu chi NSNN và phân bổ chi NSNN (2) Nghiên cứu về thực tiễn quản lý chi NSNN ở các nước Cả 2 hướng nghiên cứu này mặc dù phạm vi nghiên cứu có thể khác nhau, nội hàm nghiên cứu rộng, hẹp khác nhau hay cách tiếp cận nghiên cứu cũng khác nhau, song đều đi đến một mục đích nghiên cứu cuối cùng là đề ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý chi NSNN. Chính vì vậy, những công trình nghiên cứu này sẽ là những tài liệu tham khảo rất có ích cho việc nghiên cứu luận án này, cung cấp những luận cứ khoa học đáng tin cậy và số liệu chọn lọc nhằm hoàn thiện nghiên cứu theo định hướng riêng của tác giả.

Dưới đây là tập hợp một số công trình nghiên cứu (sách, đề tài khoa học, luận án tiến sĩ.) có liên quan đến luận án theo 2 hướng cơ bản mà tác giả đã đề cập ở trên. Những nghiên cứu về chi ngân sách nhà nước và phân bổ chi ngân sách nhà nước Chi NSNN đã trở thành đối tượng nghiên cứu của nhiều nhà khoa học, nó thường gắn liền với sự phát triển của nền kinh tế và phát triển quyền lực của nhà nước. Cùng với sự phát triển đó, nó đòi hỏi một lý thuyết nhất quán và toàn diện để hiểu về chi NSNN và quản lý hiệu quả nó. Trên thế giới đã xuất hiện một số công trình nghiên cứu lý thuyết về chi NSNN sau: * Những cuốn sách nghiên cứu về phân bổ chi NSNN luan an 9 Vấn đề lý thuyết về phân bổ chi NSNN đã có nhiều học giả nghiên cứu như: “Municipal Expenditures” - Nguyên lý chi tiêu, được xuất bản năm 1930, Mabel Waker; “The lack of a Budgetary Theory” - Sự thiếu hụt một lý thuyết ngân sách (1940) V.

Key; “Measuring the Performance of Human Service Programs” - Đo đạc thực hiện các chương trình dịch vụ con người xuất bản năm 1996 của Martin, Lawrence L và Kettner; The Federal Budget: Politics, Policy, Process – NS Liên Bang: chính trị, chính sách, quy trình, Tác giả Allen Schick, Felix LoStracco; Giáo trình “Kinh tế công cộng”, J. Stiglitz (1995); Cuốn sách : ‘‘Hướng dẫn Quản lý Chi tiêu Công của Quỹ tiền tệ quốc tế’’ (1998), của Barry H.Potter và Jack Diamond…. Các nghiên cứu nêu trên đã đặt nền móng cho các lý thuyết về NSNN nói chung và chi NSNN nói riêng. Các nghiên cứu của các nhà khoa học đã dần hoàn thiện theo thời gian, nó góp phần làm cơ sở lý luận quan trọng cho quản lý chi NSNN ở các quốc gia trong hiện tại và tương lai.

Có thể khái lược tiến triển của các lý thuyết về chi ngân sách nhà nước trong thời gian qua như: từ phương thức ngân sách theo khoản mục, phương thức ngân sách theo công việc thực hiện, phương thức ngân sách theo chương trình cho đến phương thức ngân sách theo kết quả đầu ra. Tác giả người Mỹ Mabel Waker đã quan tâm nhiều về tài chính công, chi NSNN mà cụ thể là vấn đề phân bổ chi ngân sách, trong “Municipal Expenditures” - Nguyên lý chi tiêu, được xuất bản năm 1930, bà Mabel Waker đã tổng quan về lý thuyết chi NSNN và phát minh ra lý thuyết xác định và khuynh hướng phân bổ chi NSNN [70,tr. Key đã nhận ra nhu cầu này vào năm 1940 khi ông viết tác phẩm nổi tiếng của mình “The lack of a Budgetary Theory” - Sự thiếu hụt một lý thuyết ngân sách. Key đã cố gắng giải quyết vấn đề chi ngân sách công không có lý thuyết của riêng mình bằng cách đưa ra một giải pháp kinh tế vi mô cho vấn đề này.

sẽ tăng hiệu quả phân bổ chi NSNN của chính phủ. Ông dựa trên lý thuyết của mình dựa trên lý do tương tự đã hướng dẫn các nhà kinh tế tìm kiếm vô tận một chức năng giúp cải thiện phúc lợi xã hội trong các kế hoạch rộng lớn hơn của nguyên tắc Paretian. Trong công trình “Measuring the Performance of Human Service Programs” - Đo đạc thực hiện các chương trình dịch vụ con người xuất bản năm 1996 của luan an 10 Martin, Lawrence L và Kettner, khi nghiên cứu sự tiến triển của các lý thuyết về chi NSNN trong thời gian qua như: từ phương thức ngân sách theo khoản mục, phương thức ngân sách theo công việc thực hiện, phương thức ngân sách theo chương trình, cho đến phương thức ngân sách theo kết quả đầu ra. Martin, Lawrence L và Kettner đã so sánh và chỉ ra sự tiến triển trong các lý thuyết ngân sách trên và chỉ rõ được ưu thế vượt trội của phương pháp quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra.

Ngân sách theo kết quả đầu ra trả lời câu hỏi mà các nhà quản lý tài chính công luôn phải đặt ra đó là: “nên quyết định như thế nào để phân bổ X đôla cho hoạt động A thay vì cho hoạt động B”. Việc quyết định phân bổ chi NSNN như thế nào sẽ có ý nghĩa và ảnh hưởng đến hiệu quả chi NSNN, do đó, phương pháp ngân sách theo kết quả đầu ra đang được nghiên cứu để ứng dụng rộng rãi trong quản lý chi NSNN của các quốc gia hiện nay. Tác giả Allen Schick, Felix LoStracco trong công trình The Federal Budget: Politics, Policy, Process – NS Liên Bang: chính trị, chính sách, quy trình, đã chỉ ra rằng, phân bổ chi NS tác động đến nhiều mặt khác nhau của đời sống KT-XH, đến nhiều nhóm lợi ích khác nhau. Theo các ông, phân bổ chi NS thực chất là quy trình đàm phán giữa các nhóm lợi ích để hiện thực hoá chính sách mà mỗi nhóm hướng tới.

Trong nhiều trường hợp, tính hiệu quả kinh tế và tính công bằng trong huy động và phân bổ nguồn lực, cũng như lợi ích giữa các nhóm có tính chất xung đột với nhau. Công trình nghiên cứu này còn cho thấy, quy trình quản lý chi NS thể hiện rất rõ tính chất chính trị và tính lựa chọn mục tiêu chi NSNN. Các tác giả nhấn mạnh: quản lý chi NS và quy trình quản lý chi NS là một trong những nội dung phức tạp nhất của quản lý nhà nước. Tính phức tạp thể hiện cả ở mặt chính trị lẫn mặt chính sách.

Các tác giả cũng cho biết, hàng trăm năm nay, ở Hoa Kỳ không mấy khi đạt được sự thoả mãn của cả hai bên đối với việc phân bổ và sử dụng NS. Cuộc đấu tranh sẽ dẫn đến kết quả NS được phân chia theo mong muốn của bên nào có quyền lực mạnh hơn. Cho dù việc đưa ra các lựa chọn có khó khăn đến thế nào thì Tổng thống vẫn phải đệ trình lên Quốc hội dự thảo NS và Quốc hội phải quyết định thực hiện việc phân bổ NS. Khi xuất hiện những xung đột giữa Tổng thống và Quốc hội, việc hoạch định và thông qua một chính sách nào đó có thể bị trì hoãn cho đến khi đạt luan an 11 được sự thống nhất giữa các bên.

Tuy nhiên, đối với quy trình chi NS, các bên không thể trì hoãn trách nhiệm trong việc đưa ra quyết định. Bởi lẽ nếu họ làm như vậy, rất nhiều các chương trình, hoạt động của chính phủ sẽ phải dừng lại vì không có ngân quỹ. Thậm chí, nếu điều này xảy ra, thì cuối cùng hai bên vẫn phải ngồi lại và nhanh chóng đi đến các quyết định để đảm bảo các dịch vụ công do nhà nước cung cấp không bị gián đoạn. Do đó quản lý chi NSNN luôn mang tính thỏa thuận giữa các nhóm có lợi ích mâu thuẫn và luôn là giải pháp có tính tình thế.

Trong Giáo trình “Kinh tế công cộng”, J. Stiglitz (1995), Kinh tế học công cộng NXB Khoa học và Kỹ thuật cho rằng, nhà nước nên chi tiêu NS để cung cấp hàng hóa công cộng, hỗ trợ ngành y tế, giáo dục, quốc phòng, thực thi một số chính sách an sinh xã hội…, nhưng cần lựa chọn giải pháp hợp lý theo hoàn cảnh lịch sử, bởi vì các mục tiêu hiệu quả, công bằng và ổn định mà Nhà nước theo đuổi có thể mâu thuẫn với nhau. Trong quản lý đầu tư công, cần giảm thiểu các biện pháp gây méo mó thị trường và áp dụng các phân tích lợi ích, chi phí để nâng cao hiệu quả chi NSNN. Các chương trình chi tiêu của Nhà nước cần phải được đánh giá tác động của nó để có điều chỉnh khi cần thiết.

Stiglitz nhấn mạnh, chi đầu tư công phải gắn với đánh giá hiệu quả các hoạt động được NSNN tài trợ. Cuốn sách: ‘‘Hướng dẫn Quản lý Chi tiêu Công của Quỹ tiền tệ quốc tế’’ (1998), của Barry H.Potter và Jack Diamond. Cuốn sách đã cung cấp một cái nhìn tổng quan về các nguyên tắc và thực tiễn quan sát được trong ba khía cạnh chính của quản lý chi tiêu công. Đó là: Lập ngân sách; Thực hiện ngân sách và Lập kế hoạch tiền mặt.

Đối với mỗi khía cạnh quản lý chi tiêu công, cuốn sách này hướng dẫn riêng rẽ các thông lệ khác nhau trong bốn nhóm quốc gia - hệ thống các nước Pháp ngữ, hệ thống cộng đồng chung, Mỹ Latinh, và các nước thuộc nền kinh tế chuyển đổi. Trong phần Thực hiện ngân sách, Tác giả tập trung phân tích, hướng dẫn một cách rất cụ thể bằng việc đặt ra những vấn đề cần giải quyết nhằm chuyển tải thông tin một cách hiệu quả nhất đến người đọc, như: Các bước khác nhau trong quy trình thực hiện ngân sách; Ai chịu trách nhiệm thực hiện ngân sách; Ngân sách phân bổ có thể được sửa đổi thế nào; Những vấn đề gặp phải trong thực hiện các thủ tục ngân sách là gì. luan an 12 Tuy nhiên, trong phần thực hiện ngân sách, những vấn đề được giải quyết tại tài liệu nghiên cứu này còn khá rời rạc, chưa đi sâu vào hoạt động kiểm soát chi NSNN của từng quốc gia. Nhìn chung, các công trình nghiên cứu ngoài nước đã đặt nền móng cho các lý thuyết về chi NSNN và đã trang bị các cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc phân tích và đánh giá chi NSNN.