Mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục. Luan van 12 Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN BỒI DƢỠNG PHƢƠNG PHÁP, TÁC PHONG CÔNG TÁC CỦA ĐỘI NGŨ ĐIỀU TRA VIÊN THUỐC CƠ QUAN CẢNH SÁT ĐIỀU TRA CÔNG AN TỈNH BẠC LIÊU 1. Đội ngũ điều tra viên và những vấn đề cơ bản về bồi dƣỡng phƣơng pháp, tác phong công tác của đội ngũ điều tra viên thuộc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bạc Liêu 1. Đội ngũ điều tra viên thuộc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bạc Liêu * Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bạc Liêu Cơ quan cảnh sát điều tra là một bộ phận của lực lượng công an nhân dân tỉnh Bạc Liêu do sở công an tỉnh trực tiếp quản lý chỉ đạo.
Tổ chức của cơ quan cảnh sát điều tra công an cấp tỉnh gồm có Phòng cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Phòng cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ, Phòng cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý và văn phòng cơ quan Cảnh sát điều tra. Thủ trưởng cơ quan CSĐT Công an tỉnh do Phó giám đốc, giám đốc Công an tỉnh phụ trách Cảnh sát đảm nhiệm. Các Phó thủ trưởng thường trực Cơ quan CSĐT là các trưởng phòng PC45, PC46, PC47 hoạt động thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan cảnh sát điều tra theo cơ chế Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt lực lượng công an nhân dân. Tổ chức đảng được thành lập ở cơ quan cảnh sát điều tra là ở các phòng chi bộ, Đảng bộ cơ sở thuộc Đảng ủy Công an tỉnh.
Tổ chức quần chúng có chi đoàn thanh niên, chi hội phụ nữ được thành lập ở các phòng, đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Đảng ủy Công an tỉnh và Đảng ủy sở Công an tỉnh Bạc Liêu; sự chỉ đạo, quản lý của chính quyền và cơ quan công an cấp trên. Đây là điều kiện thuận lợi để bồi dưỡng PPTPCT của đội ngũ ĐTV. Cơ quan cảnh sát điều tra cấp tỉnh có các nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: Tiến hành điều tra các vụ án hình sự về các tội phạm theo quy định của bộ Luật hình sự khi các tội phạm thuộc thẩm quyền xét sử của toàn án nhân Luan van 13 dân cấp tỉnh hoặc các tội phạm thuộc thẩm quyền điều tra của cơ quan cảnh sát điều tra công an cấp huyện nhưng xét thấy cần thiết điều tra. Giúp Ban Giám đốc Công an cấp tỉnh kiểm tra, hướng dẫn, chỉ đạo nghiệp vụ điều tra đối với cơ quan cảnh sát điều tra cấp huyện, hướng dẫn các cơ quan khác thuộc lực lượng cảnh sát nhân dân ở địa bàn tỉnh được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra thep quy định của Bộ Luật hình sự.
Nghiên cứu tổng hợp tình hình tội phạm và công tác điều tra, xử lý tội phạm về trật tự xã hội, trật tự quản lý kinh tế và chức vụ, tội phạm ma tuý, thực hiện công tác thống kê hình sự trên địa bàn cấp tỉnh theo quy định của pháp luật. Kiểm tra, hướng dẫn công tác tạm giữ, tạm giam đối với các trại giam, nhà tạm giữ Công an cấp tỉnh, cấp huyện theo quy định của pháp luật. Tổ chức của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện có Đội cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Đội cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ, Đội cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý và bộ máy giúp việc cơ quan Cảnh sát điều tra. Trưởng Công an huyện, thành phố trực thuộc tỉnh là thủ trưởng cơ quan Cảnh sát điều tra huyện.
Phó trưởng Công an huyện phụ trách cảnh sát là Phó thủ trưởng thường trực Cơ quan Cảnh sát điều tra công an cấp huyện. Ở các đội thành lập chi bộ trực thuộc Đảng bộ Công an huyện. Biên chế ĐTV của các phòng, các đội Cảnh sát điều tra theo quy định của Bộ Công an. Cơ quan cảnh sát điều tra công an cấp huyện có các nhiệm vụ, quyền hạn sau đây: Tiến hành điều tra các vụ án hình sự về các tội phạm theo quy định của bộ Luật hình sự khi các tội phạm thuộc thẩm quyền xét sử của toàn án nhân dân cấp huyện.
Nghiên cứu tổng hợp tình hình tội phạm và công tác điều tra, xử lý tội phạm về trật tự xã hội, trật tự quản lý kinh tế và chức vụ, tội phạm ma tuý, thực hiện công tác thống kê hình sự trên địa bàn cấp huyện theo quy định của pháp luật. Luan van 14 Tổ chức nghiên cứu, sơ kết,tổng két công tác điều tra xử lý các tội phạm về trật tự xã hội, trật tự quản lý kinh tế và chức vụ, tội phạm ma tuý, thực hiện công tác thống kê hình sự trên địa bàn cấp huyện. Kiểm tra, hướng dẫn công tác tạm giữ, tạm giam của nhà tạm giữ Công an cấp huyện theo quy định của pháp luật. * Quan niệm điều tra viên Điều 29, Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự, số 23/2004/PL- UBTVQH 11, ngày 28 tháng tư năm 2004 xác định: Điều tra viên là người được bổ nhiệm theo quy định của pháp luật để làm nhiệm vụ điều tra vụ án hình sự.
Theo đó có thể quan niệm đội ngũ điều tra viên thuộc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bạc Liêu là những cán bộ của Đảng, Nhà nước công tác trong lực lượng công an nhân dân có đủ tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, trình độ, năng lực được cấp có thẩm quyền bổ nhiệm giữ các chức danh điều tra viên trong cơ quan Cảnh sát điều tra thuộc Công an tỉnh Bạc Liêu theo đúng quy định của pháp luật. Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự quy định tiêu chuẩn điều tra viên về phẩm chất chính trị, đạo đức, chức danh, quy trình bổ nhiệm và những điều điều tra viên không được làm. Về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống: Điều tra viên phải là công dân Việt Nam, trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có phẩm chất đạo đức tốt, liêm khiết và trung thực. Về trình độ học vấn: Điều tra viên phải có trình độ Đại học An ninh, đại học Cảnh sát hoặc đại học Luật, có chứng chỉ nghiệp vụ điều tra và có thời gian làm công tác thực tiễn điều tra theo quy định.
Về chức danh điều tra viên: Điều tra viên có ba bậc: ĐTV viên sơ cấp, ĐTV trung cấp và ĐTV cao cấp. Những người có đủ tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ học vấn và sức khoẻ, có thời gian làm công tác pháp luật từ bốn năm trở lên, là sĩ quan công an, có khả năng điều tra các vụ Luan van 15 án ít nghiêm trọng, nghiêm trọng thì được bổ nhiệm là ĐTV sơ cấp. Những người đã là điều tra viên sơ cấp ít nhất năm năm, có khả năng điều tra các vụ án thuộc loại tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng và có khả năng hướng dẫn các hoạt động của điều tra viên sơ cấp thì có thể được bổ nhiệm làm ĐTV trung cấp. Những người đã là ĐTV trung cấp ít nhất năm năm, có khả năng nghiên cứu, tổng hợp đề xuất biện pháp phòng, chống tội phạm, có khả năng điều tra các vụ án thuộc loại tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, có khả năng hướng dẫn các hoạt động của điều tra viên trung cấp, sơ cấp thì có thể được bổ nhiệm làm ĐTV cao cấp.
Trong trường hợp do nhu cầu cán bộ, người có đủ các tiêu chuẩn trên, có thời gian công tác pháp luật từ 14 năm trở lên thì cũng có thể được bổ nhiệm làm điều tra viên cao cấp. Trong trường hơp đặc biệt, người được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền điều động đến công tác tại cơ quan điều tra, tuy chưa có chứng chỉ nghiệp vụ điều tra, chưa đủ thời gian theo quy định, thì cũng có thể được bổ nhiệm làm ĐTV trung cấp hoặc ĐTVcao cấp. Việc tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức chức danh ĐTV theo quy định của pháp luật. Nhiệm kỳ của ĐTV là năm năm kể từ ngày được bổ nhiệm.
Những việc ĐTV không được làm: Những việc mà pháp luật quy định cán bộ, công chức hoặc cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang không được làm. Tư vấn cho bị can, bị cáo,đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác làm cho việc giải quyết vụ án không đúng quy định của pháp luật. Can thiệp trái pháp luật vào việc giải quyết các vụ án hoặc lợi dụng ảnh hưởng của mình tác động đến người có trách nhiệm giải quyết vụ án. Đem hồ sơ vụ án hoặc tài liệu trong hồ sơ vụ án ra khỏi cơ quan, nếu không được sự đồng ý của người có thẩm quyền.
Tiếp bị can, bị cáo, đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác trong vụ án mà mình có thẩm quyền giải quyết ngoài nơi quy định. Từ quy định về tiêu chuẩn và chức danh ĐTV, có thể xác định ĐTV chức năng, nhiệm vụ: Bất kể là ĐTV sơ cấp, trung cấp, cao cấp đều có chức Luan van 16 trách, nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất những vấn đề về điều tra theo nhiệm vụ được giao; tổ chức thực hiện nhiệm vụ theo chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn quy định cho từng chức danh điều tra viên. * Đặc điểm của đội ngũ Điều tra viên Một là, đội ngũ ĐTV được đào tạo, bồi dưỡng từ nhiều chuyên ngành khác nhau, với trình độ, kinh nghiệm công tác không đồng đều. Đây chính là nền tảng, điều kiện để bồi dưỡng PPTPCT.
Tuy nhiên, do tính chất đa dạng về chuyên ngành nên nguồn tuyển đầu vào rất đa dạng phong phú. Mỗi một chuyên ngành điều tra có các yêu cầu, nội dung cụ thể khác nhau về kiến thức, kỹ năng, phương pháp. Đặc điểm này đòi hỏi việc bồi dưỡng PPTPCT phải căn cứ vào trình độ đào tạo trước đây, đồng thời phải nắm vững chuyên ngành của từng lớp đối tượng để xác định nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng PPTPCT cho phù hợp. Đội ngũ ĐTV đã hoạt động ở các môi trường công tác, cương vị khác nhau, nên ở họ đã có sự trưởng thành nhất định về bản lĩnh chính trị, đã định hình rõ về nghề nghiệp, có ý thức tự chủ, tự khẳng định trong học tập, rèn luyện.
Nhưng giữa họ có sự khác biệt nhất định về bản lĩnh chính trị, về kinh nghiệm.