HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ THU HƯỜNG ĐÁNH GIÁ SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN CỦA MỘT SỐ TỔ HỢP LAI VÀ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT NHẰM NÂNG CAO NĂNG SUẤT CHẤT LƯỢNG BÍ XANH TRỒNG TẠI ĐAN PHƯỢNG - HÀ NỘI Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Người hướng dẫn khoa học: TS. Vũ Thanh Hải TS. Lê Văn Hải NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thu Hường i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến TS. Vũ Thanh Hải và TS. Lê Văn Hải người đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Rau hoa quả và cảnh quan - Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Trung tâm Chuyển giao TBKT Ngô - Viện nghiên cứu ngô đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thu Hường ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.
ii Danh mục chữ viết tắt. v Danh sách bảng biểu .vi Trích yếu luận văn. vii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu.
Phân bố của cây bí xanh. Đặc điểm thực vật học. Yêu cầu ngoại cảnh đối với bí xanh. Đặc điểm sinh thái.
Cơ sở thực tiễn. Tình hình sản xuất bí xanh trên thế giới. Tình hình nghiên cứu bí xanh trên thế giới. Tình hình sản xuất tại Việt Nam.
Tình hình nghiên cứu bí xanh tại Vệt Nam. Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng phát triển cây bí xanh ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng phát triển cây bí xanh ở Việt Nam. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu.
Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Bố trí thí nghiệm.
Các chỉ tiêu theo dõi. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu. Nghiên cứu đánh giá sinh trưởng, phát triển và đặc điểm quả của các tổ hợp lai bí xanh triển vọng.
Các giai đoạn sinh trưởng, phát triển. Nghiên cứu các đặc điểm sinh học. Các yếu tố cấu thành năng suất. Nghiên cứu hình thái, cảm quan quả bí sau thu hoạch.
Mức độ nhiễm sâu bệnh hại của các tổ hợp lai. Lựa chọn tổ hợp lai triển vọng. Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng và liều lượng đạm bón đến sinh trưởng và phát triển tổ hợp lai 2. Ảnh hưởng mật độ trồng.
Ảnh hưởng liều lượng N. Kết luận và đề nghị. 51 Tài liệu tham khảo. 54 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt NSCT Năng suất cá thể NSLT Năng suất lý thuyết NSTT Năng suất thực thu TBKT Tiến bộ kỹ thuật TGST Thời gian sinh trưởng THL Tổ hợp lai v DANH SÁCH BẢNG BIỂU Bảng 2.
Diện tích, năng suất, sản lượng bí xanh trên thế giới ( 2007 – 2014). Diện tích, năng suất, sản lượng trồng bí xanh trên thế giới. Các giai đoạn sinh trưởng của các THL bí xanh. Đặc điểm sinh học của các THL bí xanh.
Yếu tố cấu thành năng suất bí xanh. Các chỉ tiêu hình thái và cảm quan quả bí xanh. Mức độ nhiễm sâu bệnh hại của các THL bí xanh. Danh sách các THL ưu tú trồng tại Đan Phượng - Hà Nội.
Ảnh hưởng mật độ trồng đến thời gian sinh trưởng bí xanh. Ảnh hưởng mật độ đến đặc điểm nông học của các THL bí xanh. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất bí xanh. Các chỉ tiêu hình thái và cảm quan quả bí xanh.
Hiệu quả kinh tế theo mật độ trồng bí xanh. Mức độ nhiễm sâu bệnh hại của các THL bí xanh. Ảnh hưởng lượng đạm bón đến TGST bí xanh. Ảnh hưởng liều lượng N bón đến đặc điểm sinh học bí xanh.
Các chỉ tiêu năng suất và các yếu tố cấu thành. Các chỉ tiêu hình thái và cảm quan quả bí xanh. Hiệu quả kinh tế theo mật độ trồng bí xanh. Hiệu suất sử dụng N của bí xanh.
Mức độ nhiễm sâu bệnh hại của các THL bí xanh. 50 vi TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Thu Hường Tên Luận văn: "Đánh giá sinh trưởng phát triển của một số tổ hợp lai và biện pháp kĩ thuật nhằm nâng cao năng suất chất lượng bí xanh trồng tại Đan Phượng, Hà Nội" Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đề tài thực hiện các thí nghiệm nhằm xác định mức sinh trưởng, phát triển năng suất và chất lượng của các tổ hợp lai bí xanh tại Đan Phượng Hà Nội, đồng thời xác định các tổ hợp lai triển vọng nhất trồng tại vùng nghiên cứu, đưa ra mật độ trồng và lượng phân đạm phù hợp nhất cho một tổ hợp lai triển vọng nhất. Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học phù hợp. Thí nghiệm đánh giá sự sinh trưởng phát triển của các tổ hợp lai được bố trí theo khối tuần tự không lặp lại, có giống đối chứng, theo dõi 30 cây trên mỗi tổ hợp lai.
Thí nghiệm về các biện pháp kỹ thuật canh tác được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn. Các số liệu được thu thập và sử lý theo các phần mềm chuyên dụng cho ngành kỹ thuật nông nghiệp. Kết quả chính và kết luận 39 tổ hợp lai bí xanh trồng tại Đan Phượng - Hà Nội sinh trưởng, phát triển tốt, các tổ hợp lai ưu tú bao gồm: THL2, THL8, THL12, THL14, THL15, THL23, THL31, trong đó, tổ hợp lai THL2 có nhiều đặc điểm tốt nhất (Chiều dài quả đạt yêu cầu 75,05 ± 0,9 cm; Số quả trên cây đạt 3,5 quả; Năng suất cá thể (tính khối lượng quả/ cây) đạt 5,25 kg; Vị ngọt mát, thịt quả ăn tươi có cảm giác giòn, không bị nát, có bột ngậy). Tiến hành các thí nghiệm về kỹ thuật canh tác cho THL2 trong vụ xuân 2019.000 cây/ha cho hiệu quả nông sinh học và hiệu quả kinh tế là tối ưu nhất ( năng suất cá thể 6,99; năng suất thực thu đạt 47,1 tấn/ha).
Đạm là yếu tố quan trọng trong đời sống cây bí xanh, không bón đạm đã làm suy giảm năng suất và chất lượng quả bí. Mức bón đạm tối ưu tại địa bàn nghiên cứu là 130 kg/ ha+ Nền phân bón 20 tấn phân chuồng + 100 kg P2O5 (lân super 570 kg) + 160 kg K2O (kali clorua 270 kg)/ha. Trong thí nghiệm về phân bón năng suất thực thu đạt 47,6 tấn/ha, hiệu suất sử dụng phân N đạt 294 kg bí/kg N, lãi thuần 262,4 triệu đồng/ha. vii THESIS ABSTRACT Master candidate: Nguyen Thi Thu Huong Thesis title: "Evaluating the growth and development of some Winter melon hybrid combination and technical measures to improve productivity and quality of Winter melon in Dan Phuong, Hanoi" Major: Science Crop Code: 8620110 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives The study rearched on experiments to determine the growth, yield and quality of winter melon hybrid combinations at Dan Phuong Hanoi, and identified some good hybrid combinations grown in the study area.
Recomending the best planting density and nitrogen amount for the most promising hybrid combination. Materials and Methods The study uses appropriate scientific research methods. The experiments to evaluate the growth and development of hybrid combinations were arranged in a non-repeating sequence, with control varieties, and observed 30 plants on each hybrid combination. The experiments on planting techniques are arranged in completely random blocks (RCBD).
The data is collected and processed with suitable specialized software for agricultural engineering. Results and conclusions 39 winter melon hybrid combinations (HC) grown at Dan Phuong - Hanoi had grown, developed well, promising hybrid combinations include: HC2, HC8, HC12, HC14, HC15, HC24, HC32, the HC8 that has the best features (Fruit length is 75.9 cm; The number of fruits on the tree reaches 3.5 fruits; Individual productivity (calculated by weight of fruit / tree) reaches 5.25 kg; The flesh of the fruit has a cool sweet taste, crunchy, not crushed, greasy) was chosed. The experiments on planting techniques for HC8 in the spring crop of 2019. At a density of 10,000 plants / ha for agronomic and economic efficiency, the most optimal (individual yield 6.99; yield Actual revenue reached 47.
Nitrogen is an important factor in the life of winter melon, without nitrogen fertilization, which reduces productivity and quality of winter melon. The optimal level of nitrogen in the study area is 130 kg / ha + Fertilizers 20 tons of manure + 100 kg P2O5 (super phosphorus 570 kg) + 160 kg K2O (potassium chloride 270 kg) / ha. In the experiment of fertilizer, the actual yield achieved 47.6 tons / ha, the use efficiency of fertilizer N is 294 kg winter melon fruit / kg N), profit 262.4 million VND / ha. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Bí xanh (Benincasa cerifera Savi.) còn gọi là bí đao, bí phấn, quả dùng làm thực phẩm nấu ăn ngon, mát.
Ngoài ra, bí còn là nguyên liệu tốt cho công nghiệp bánh kẹo (làm mứt, nhân bánh). Cũng như các cây họ Bầu Bí khác, bí xanh là một loại rau có tác dụng giải nhiệt tốt những khi tiết trời oi bức.