Nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP Bắc Á

Tài liệu nghiên cứu Chuyên đề thực tập nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay của ngân hàng tmcp bắc á, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Ngân hàng TMCP Bắc Á
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP Bắc Á
• Loại tài liệu: chuyên đề thực tập tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• MỤC ĐÍCH VÀ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• KẾT CẤU CỦA CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của hoạt động cho vay
• 1.1.1.1. Khái niệm
• 1.1.1.2. Đặc điểm của hoạt động cho vay
• 1.1.2. Phân loại cho vay
• 1.1.2.1. Căn cứ vào kỳ hạn cho vay
• 1.1.2.1.1. Cho vay ngắn hạn
• 1.1.2.1.2. Cho vay trung hạn
• 1.1.2.1.3. Cho vay dài hạn
• 1.1.2.2. Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn vay
• 1.1.2.2.1. Cho vay tiêu dùng
• 1.1.2.2.2. Cho vay kinh doanh
• 1.1.2.3. Căn cứ vào tính chất bảo đảm của khoản vay
• 1.1.2.3.1. Cho vay bảo đảm bằng tài sản
• 1.1.2.3.2. Cho vay không đảm bảo bằng tài sản
• 1.1.2.4. Căn cứ vào phương thức cho vay
• 1.1.2.4.1. Cho vay từng lần
• 1.1.2.4.2. Cho vay theo hạn mức tín dụng
• 1.1.2.4.3. Cho vay hợp vốn
• 1.1.2.4.4. Cho vay theo dự án đầu tư
• 1.1.2.4.5. Cho vay luân chuyển
• 1.1.2.4.6. Thấu chi
• 1.1.3. Mục tiêu của hoạt động cho vay

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Cho Vay Bắc Á

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay ngân hàng là yếu tố sống còn đối với Ngân hàng TMCP Bắc Á. Cho vay không chỉ là nguồn thu nhập chính mà còn là hoạt động tiềm ẩn nhiều rủi ro. Do đó, quản lý chặt chẽ và không ngừng cải thiện hoạt động cho vay là yêu cầu cấp thiết. Ngân hàng TMCP Bắc Á chi nhánh Thăng Long đã có những bước tiến đáng kể về doanh số và lợi nhuận. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường và khách hàng mục tiêu Bắc Á Bank, cần có những giải pháp đột phá hơn nữa. Bài viết này sẽ đi sâu vào các khía cạnh của năng lực cạnh tranh ngân hàng trong hoạt động cho vay, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh hiệu quả cho Ngân hàng TMCP Bắc Á. Theo tài liệu gốc, hoạt động cho vay có vai trò quan trọng đối với ngân hàng: 'Trong các hoạt động của các ngân hàng tại Việt Nam, cho vay là hoạt động đem lại lợi nhuận chủ yếu, do đó hoạt động này ảnh hưởng trực tiếp và sâu sắc đến kết quả kinh doanh của ngân hàng'.

1.1. Hoạt Động Cho Vay Ngân Hàng Khái Niệm và Đặc Điểm

Hoạt động cho vay là giao dịch tài sản giữa bên cho vay và bên đi vay, dựa trên sự tin tưởng và trách nhiệm. Ngân hàng đóng vai trò trung gian, huy động vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu, cung cấp dịch vụ cho vay cho các tổ chức và cá nhân. Hoạt động này chiếm tỷ trọng lớn trong tài sản của ngân hàng, ảnh hưởng đến chiến lược phát triển. Hoạt động cho vay ngân hàng đi kèm với lợi nhuận tiềm năng nhưng cũng chứa đựng nhiều rủi ro, đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ. Ngân hàng cần quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả.

1.2. Tầm Quan Trọng của Hoạt Động Cho Vay Đối Với Bắc Á Bank

Đối với Ngân hàng TMCP Bắc Á, hoạt động cho vay là một trong những nguồn thu chính, đóng góp lớn vào lợi nhuận chung. Việc mở rộng thị phần cho vay Bắc Á Bank và đa dạng hóa sản phẩm cho vay cạnh tranh là mục tiêu quan trọng. Đồng thời, ngân hàng cần quản lý rủi ro hiệu quả, đặc biệt là nợ xấu ngân hàng, để đảm bảo sự phát triển bền vững. Sự phát triển và uy tín của Ngân hàng TMCP Bắc Á gắn liền với chất lượng hoạt động cho vay.

II. Phân Tích Thách Thức Cạnh Tranh Trong Cho Vay Bắc Á

Mặc dù đã đạt được những thành tựu nhất định, Ngân hàng TMCP Bắc Á vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác, sự thay đổi của thị trường và yêu cầu ngày càng cao của khách hàng tạo áp lực lớn. Các vấn đề như quản lý rủi ro tín dụng, quy trình thẩm định, và sự chậm trễ trong ứng dụng công nghệ ngân hàng cần được giải quyết. Việc chưa đa dạng hóa dịch vụ cho vay và tập trung vào một số đối tượng khách hàng mục tiêu Bắc Á Bank nhất định cũng là một hạn chế. Để vượt qua những thách thức này, Ngân hàng TMCP Bắc Á cần có chiến lược rõ ràng và hành động quyết liệt.

2.1. Đối Thủ Cạnh Tranh Phân Tích Điểm Mạnh Điểm Yếu

Việc phân tích đối thủ cạnh tranh là bước quan trọng để xác định vị thế của Ngân hàng TMCP Bắc Á trên thị trường. Cần đánh giá các đối thủ về quy mô, sản phẩm cho vay cạnh tranh, lãi suất cho vay, chính sách tín dụng và chiến lược marketing. Từ đó, xác định điểm mạnh và điểm yếu của Bắc Á Bank so với đối thủ, tìm ra cơ hội và thách thức để xây dựng chiến lược cạnh tranh phù hợp. Cần chú trọng đến sản phẩm cho vay cạnh tranh của đối thủ.

2.2. Rủi Ro Tín Dụng và Quản Lý Nợ Xấu Vấn Đề Cấp Bách

Quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong hoạt động cho vay. Ngợ xấu ngân hàng không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn làm suy giảm uy tín của ngân hàng. Cần tăng cường công tác thẩm định tín dụng, nâng cao chất lượng bảo đảm tiền vay, và có biện pháp xử lý nợ xấu hiệu quả. Việc kiểm soát tăng trưởng tín dụng quá nóng cũng cần được chú trọng.

III. Bí Quyết Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Cho Vay Bắc Á

Để nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay, Ngân hàng TMCP Bắc Á cần tập trung vào việc cải thiện hiệu quả hoạt động cho vay thông qua nhiều giải pháp đồng bộ. Tối ưu hóa quy trình cho vay, áp dụng công nghệ ngân hàng hiện đại, đào tạo nâng cao năng lực cán bộ, và phát triển sản phẩm cho vay cạnh tranh phù hợp với nhu cầu thị trường là những yếu tố quan trọng. Bên cạnh đó, cần chú trọng đến việc xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng, cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp và tận tâm để tạo lợi thế cạnh tranh.

3.1. Tối Ưu Quy Trình Cho Vay Nhanh Chóng Thuận Tiện

Một quy trình cho vay nhanh chóng, thuận tiện là yếu tố quan trọng để thu hút và giữ chân khách hàng. Cần rà soát và loại bỏ các thủ tục rườm rà, tối ưu hóa các bước thực hiện, và áp dụng công nghệ ngân hàng để tự động hóa quy trình. Việc rút ngắn thời gian thẩm định tín dụng và giải ngân sẽ giúp Bắc Á Bank tạo lợi thế cạnh tranh so với các ngân hàng khác. Đồng thời cần bảo đảm tính chính xác và minh bạch trong quy trình cho vay.

3.2. Phát Triển Sản Phẩm Cho Vay Cạnh Tranh Đa Dạng Hóa

Để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng, Ngân hàng TMCP Bắc Á cần phát triển sản phẩm cho vay cạnh tranh đa dạng, phù hợp với từng phân khúc thị trường. Cần nghiên cứu thị trường, phân tích nhu cầu của khách hàng để thiết kế các sản phẩm cho vay hấp dẫn, linh hoạt, và có nhiều ưu đãi cho vay. Việc tập trung vào các sản phẩm đặc thù, có lợi thế cạnh tranh sẽ giúp Bắc Á Bank tạo dựng sự khác biệt. Cần chú trọng đến cho vay doanh nghiệp và cho vay cá nhân.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Chuyển Đổi Số Hoạt Động Cho Vay Bắc Á

Trong kỷ nguyên số, việc ứng dụng công nghệ ngân hàng là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh. Chuyển đổi số ngân hàng trong hoạt động cho vay giúp tăng năng suất, giảm chi phí, và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Áp dụng các giải pháp như chấm điểm tín dụng tự động, cho vay trực tuyến, và quản lý rủi ro dựa trên dữ liệu lớn sẽ giúp Ngân hàng TMCP Bắc Á nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh.

4.1. Cho Vay Trực Tuyến Tiện Lợi Nhanh Chóng Tiếp Cận Khách Hàng Mới

Cho vay trực tuyến là xu hướng tất yếu trong bối cảnh chuyển đổi số ngân hàng. Cần xây dựng nền tảng cho vay trực tuyến thân thiện, dễ sử dụng, cho phép khách hàng đăng ký, nộp hồ sơ và nhận kết quả trực tuyến. Cho vay trực tuyến giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, và tiếp cận được nhiều khách hàng hơn, đặc biệt là giới trẻ và những người ở khu vực nông thôn.

4.2. Phân Tích Dữ Liệu Lớn Dự Đoán Rủi Ro Cá Nhân Hóa Sản Phẩm

Sử dụng dữ liệu lớn để quản lý rủi ro tín dụng và phân tích khách hàng là một lợi thế cạnh tranh lớn. Cần xây dựng hệ thống thu thập và phân tích dữ liệu khách hàng từ nhiều nguồn khác nhau để dự đoán rủi ro, đánh giá khả năng trả nợ, và cá nhân hóa sản phẩm cho vay phù hợp với từng khách hàng. Việc này giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

V. Marketing Cho Vay Hiệu Quả Xây Dựng Thương Hiệu Bắc Á Bank

Marketing cho vay đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu và thu hút khách hàng. Ngân hàng TMCP Bắc Á cần xây dựng chiến lược marketing toàn diện, tập trung vào việc truyền tải thông điệp về uy tín, chất lượng dịch vụ, và các ưu đãi cho vay hấp dẫn. Sử dụng các kênh marketing đa dạng, bao gồm trực tuyến và ngoại tuyến, để tiếp cận khách hàng mục tiêu Bắc Á Bank một cách hiệu quả nhất. Cần xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với cộng đồng và tạo dựng hình ảnh một ngân hàng thân thiện, trách nhiệm.

5.1. Xây Dựng Mối Quan Hệ Khách Hàng Tận Tâm Chuyên Nghiệp

Chăm sóc khách hàng tận tâm, chuyên nghiệp là yếu tố then chốt để tạo dựng lòng trung thành và thu hút khách hàng mới. Cần đào tạo đội ngũ nhân viên có kỹ năng giao tiếp tốt, kiến thức chuyên môn vững vàng, và thái độ phục vụ tận tình. Thường xuyên lắng nghe ý kiến phản hồi của khách hàng để cải thiện chất lượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu của họ một cách tốt nhất.

5.2. Truyền Thông Đa Kênh Tiếp Cận Khách Hàng Mục Tiêu

Sử dụng các kênh truyền thông đa dạng, bao gồm mạng xã hội, website, báo chí, truyền hình, và các sự kiện, để tiếp cận khách hàng mục tiêu Bắc Á Bank một cách hiệu quả. Cần xây dựng nội dung truyền thông hấp dẫn, sáng tạo, và phù hợp với từng kênh truyền thông. Đo lường và đánh giá hiệu quả của các chiến dịch marketing để điều chỉnh và tối ưu hóa chiến lược.

VI. Kết Luận Tầm Nhìn Phát Triển Hoạt Động Cho Vay Bắc Á

Để nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay, Ngân hàng TMCP Bắc Á cần có tầm nhìn chiến lược rõ ràng, hành động quyết liệt, và sự cam kết của toàn thể cán bộ nhân viên. Việc tập trung vào chuyển đổi số ngân hàng, phát triển sản phẩm cho vay cạnh tranh, và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng là những yếu tố quan trọng để đạt được thành công. Với những nỗ lực không ngừng, Ngân hàng TMCP Bắc Á có thể khẳng định vị thế là một trong những ngân hàng hàng đầu tại Việt Nam.

6.1. Tiếp Tục Đổi Mới Đáp Ứng Nhu Cầu Thị Trường Biến Động

Thị trường luôn biến động, vì vậy Ngân hàng TMCP Bắc Á cần liên tục đổi mới và thích ứng để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Cần theo dõi xu hướng thị trường, phân tích đối thủ cạnh tranh, và cập nhật công nghệ mới để không ngừng cải thiện hoạt động cho vay và giữ vững vị thế trên thị trường.

6.2. Phát Triển Bền Vững Tạo Giá Trị Cho Khách Hàng Cộng Đồng

Phát triển bền vững là mục tiêu quan trọng của Ngân hàng TMCP Bắc Á. Cần tạo ra giá trị cho khách hàng, cộng đồng, và cổ đông thông qua các hoạt động kinh doanh có trách nhiệm. Hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, và bảo vệ môi trường là những yếu tố quan trọng để xây dựng một ngân hàng phát triển bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống các ngân hàng thương mại (NHTM) tại Việt Nam, hoạt động cho vay đóng vai trò là hoạt động kinh doanh cốt lõi, mang lại tỷ trọng doanh thu và lợi nhuận chủ yếu, song cũng là mảng hoạt động tiềm ẩn mức độ rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản cao nhất. Trước xu thế phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cùng với việc mở cửa thị trường tài chính cho các ngân hàng 100% vốn nước ngoài tham gia từ ngày 01/04, môi trường cạnh tranh giữa các tổ chức tín dụng ngày càng trở nên khốc liệt. Khách hàng cá nhân và doanh nghiệp ngày càng đòi hỏi các sản phẩm tín dụng đa dạng, thủ tục linh hoạt và lãi suất cạnh tranh.

Ngân hàng TMCP Bắc Á (Bac A Bank) Chi nhánh Thăng Long là chi nhánh cấp 1 đặt tại Hà Nội, đi vào hoạt động từ năm 2006. Mặc dù đã đạt được những bước tăng trưởng nhất định về doanh số giải ngân và lợi nhuận từ hoạt động cho vay, chi nhánh vẫn bộc lộ nhiều hạn chế về cơ cấu danh mục sản phẩm, quy mô thị phần còn khiêm tốn và đối tượng khách hàng chưa thực sự đa dạng. Nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn này, đề tài "Nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP Bắc Á chi nhánh Thăng Long" được thực hiện để đánh giá toàn diện khả năng cạnh tranh của đơn vị và đưa ra định hướng giải pháp phù hợp.

Nhiệm vụ nghiên cứu của chuyên đề tập trung vào 3 nội dung chính:

1. Hệ thống hóa và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động cho vay và nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay của NHTM.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Bắc Á Chi nhánh Thăng Long qua các chỉ tiêu tài chính, thị phần và an toàn vốn giai đoạn 2009 – 2011; chỉ rõ các hạn chế và nguyên nhân tồn tại.
3. Đề xuất hệ thống các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay của chi nhánh trong bối cảnh thị trường tài chính biến động.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Bắc Á Chi nhánh Thăng Long qua các khía cạnh quy mô vốn, doanh số cho vay, cơ cấu dư nợ, hệ số an toàn vốn, lãi suất và kiểm soát nợ quá hạn.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Bắc Á Chi nhánh Thăng Long (Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn thu thập số liệu và đánh giá thực trạng từ năm 2009 đến năm 2011.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

Văn bản nghiên cứu dựa trên các chuẩn mực lý luận kinh tế và ngân hàng:

• Khái niệm cho vay: Dẫn chiếu theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc ban hành quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng: Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền trong thời hạn nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Chuyên đề phân định rõ tín dụng có phạm vi rộng hơn cho vay (bao gồm chiết khấu giấy tờ có giá, cho thuê tài chính, bảo lãnh, bao thanh toán).
• Lý thuyết về năng lực cạnh tranh: Tiếp cận từ góc độ vi mô theo Michael Dunford, Helen Louri, Manfred Rosenstock (khả năng đạt tiến bộ cao hơn mức trung bình về chất lượng và tối ưu hóa chi phí để tăng lợi nhuận, mở rộng thị phần) và Michael Porter (1990, Lợi thế cạnh tranh quốc gia - tạo lợi thế thông qua chi phí thấp hoặc khác biệt hóa sản phẩm); tiếp cận góc độ vĩ mô theo Báo cáo năng lực cạnh tranh toàn cầu năm 2000-2001; lý luận chuyên ngành ngân hàng của PGS. TS Nguyễn Thị Quy (2004, Năng lực cạnh tranh của các NHTM trong xu thế hội nhập).
• Định nghĩa năng lực cạnh tranh trong cho vay của NHTM: Là khả năng ngân hàng phát huy các lợi thế nội tại để tối ưu chi phí cho vay hoặc tạo ra sự khác biệt hóa trong sản phẩm tín dụng, nhằm đạt mức lợi nhuận cao hơn trung bình ngành, gia tăng thị phần nhưng vẫn đảm bảo sự an toàn và lành mạnh vốn.
• Hệ thống văn bản pháp lý và quy định an toàn: Luật Các tổ chức tín dụng (quy định giới hạn dư nợ cấp tín dụng cho một khách hàng không vượt quá 15% vốn tự có); Thông tư 13/2010/TT-NHNN ngày 20/05/2010 (quy định về tỷ lệ an toàn vốn CAR); Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 và Quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN ngày 25/04/2007 (quy định phân loại nợ xấu từ nhóm 3 đến nhóm 5).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Chuyên đề sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng. Các phương pháp kỹ thuật cụ thể bao gồm:

• Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu thứ cấp.
• Phương pháp thống kê mô tả, phân tích kinh tế, so sánh tuyệt đối và tương đối qua các chuỗi số liệu theo thời gian (2009 - 2011).
• Phương pháp tổng hợp, phân loại và khái quát hóa dữ liệu thực tế tại ngân hàng.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu là các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo huy động vốn, báo cáo dư nợ cho vay và tình hình nợ quá hạn do Ngân hàng TMCP Bắc Á Chi nhánh Thăng Long cung cấp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về cho vay và năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay của NHTM

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động cho vay, bao gồm đặc điểm (chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản, chịu áp lực chuyển đổi kỳ hạn thanh khoản, đem lại thu nhập lớn nhưng tiềm ẩn rủi ro cao). Hoạt động cho vay được phân loại theo 4 tiêu thức:

1. Theo kỳ hạn: Cho vay ngắn hạn ($\le$ 12 tháng), trung hạn (1 đến 5 năm), dài hạn (> 5 năm).
2. Theo mục đích: Cho vay tiêu dùng (phục vụ mua nhà, xe hơi, du học, rủi ro cao do thu nhập khó kiểm soát, lãi suất cao) và cho vay kinh doanh (tài trợ tài sản cố định, vốn lưu động cho doanh nghiệp).
3. Theo tính chất bảo đảm: Cho vay có tài sản bảo đảm (cầm cố, thế chấp, bảo lãnh bên thứ 3) và cho vay không có tài sản bảo đảm (cho vay tín chấp dựa trên uy tín khách hàng).
4. Theo phương thức: Cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay hợp vốn, cho vay theo dự án đầu tư, cho vay luân chuyển và nghiệp vụ thấu chi.

Hệ thống chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh cho vay được cấu trúc thành 3 nhóm:

• Nhóm chỉ tiêu kết quả đạt được: Quy mô dư nợ, doanh số giải ngân, tốc độ tăng trưởng dư nợ/giải ngân, tổng doanh thu cho vay, chi phí trả lãi và lợi nhuận ròng.
• Nhóm chỉ tiêu thị phần hoạt động: Tỷ lệ dư nợ của ngân hàng trên tổng dư nợ tín dụng của toàn nền kinh tế.
• Nhóm chỉ tiêu an toàn hoạt động: Chất lượng tài sản Có, tỷ lệ an toàn vốn (Vốn tự có / Tổng tài sản Có rủi ro) và tỷ lệ nợ xấu (Dư nợ nhóm 3-5 / Tổng dư nợ).

Chương 1 cũng phân tích các nhân tố tác động đến năng lực cạnh tranh gồm nhân tố khách quan (môi trường tự nhiên/địa lý, môi trường kinh tế vĩ mô, môi trường văn hóa - xã hội, môi trường kỹ thuật - công nghệ, môi trường chính trị - pháp lý) và nhân tố chủ quan (chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cán bộ tín dụng, hệ thống thông tin quản lý, mạng lưới kênh phân phối, hoạt động marketing ngân hàng).

Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Bắc Á chi nhánh Thăng Long

Chương 2 trình bày tổng quan về Ngân hàng TMCP Bắc Á (thành lập theo Quyết định số 0052 ngày 01/09/1994, trụ sở chính tại 119 Quang Trung, TP. Vinh, Nghệ An). Chi nhánh Thăng Long thành lập năm 2006, là chi nhánh cấp 1 tại Hà Nội với cơ cấu nhân sự gồm 80% có trình độ đại học và 20% trên đại học.

Thực trạng kết quả hoạt động và năng lực cho vay giai đoạn 2009 – 2011 được phản ánh qua các khía cạnh:

• Kết quả kinh doanh tổng thể: Lợi nhuận ròng tăng trưởng liên tục từ 3.376,6 triệu đồng (2009) lên 4.116,24 triệu đồng (2010, tăng 17,96%) và đạt 4.274,64 triệu đồng (2011, tăng 3,71%). Thu nhập bình quân đầu người tăng từ 21,64 triệu đồng/người (2009) lên 27,40 triệu đồng/người (2011).
• Hoạt động huy động vốn: Tổng nguồn vốn huy động tăng từ 181.210 triệu đồng (2009) lên 204.767 triệu đồng (2010) và đạt 251.863 triệu đồng (2011). Cơ cấu vốn huy động chủ yếu là tiền gửi nội tệ (chiếm 81,18% năm 2009; 83,00% năm 2010; 84,66% năm 2011), ngoại tệ chiếm tỷ trọng nhỏ hơn và có xu hướng giảm tỷ trọng. Chi nhánh áp dụng các sản phẩm huy động linh hoạt như "Tiết kiệm lãi bậc thang", "Tiết kiệm VNĐ được bù đắp trượt giá USD", "Tiền gửi siêu lãi suất".
• Chính sách lãi suất cho vay: Lãi suất cho vay ngắn hạn dao động quanh mức 0,9%/tháng; trung và dài hạn dao động từ 1,05% - 1,2%/tháng. Chi nhánh quy định mức lãi suất gia hạn nợ không vượt quá 120% và lãi suất nợ quá hạn không vượt quá 150% so với lãi suất trong hạn ký kết ban đầu.
• Chỉ tiêu an toàn và nợ quá hạn: Nhờ áp dụng chính sách tín dụng thận trọng ("bảo thủ", yêu cầu 100% có tài sản bảo đảm), tỷ lệ nợ có khả năng mất vốn ở mức thấp (năm 2010 là 0%). Tuy nhiên, nợ quá hạn ở phân khúc doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) có xu hướng gia tăng từ 120 triệu đồng (0,149% năm 2009) lên 157 triệu đồng (0,191% năm 2010) và đạt 227 triệu đồng (0,264% năm 2011). Ở các thành phần kinh tế khác, tỷ lệ nợ quá hạn giữ nguyên ở mức 0,31% trong suốt 3 năm.

Đánh giá tổng hợp về năng lực cạnh tranh của chi nhánh:

• Thành tựu: Doanh số cho vay và quy mô tài sản tăng trưởng đều qua các năm; thực hiện phân tích tài chính 100% hồ sơ khách hàng vay vốn; tin học hóa quy trình quản lý thông tin với hệ thống máy tính kết nối mạng 100%; kiểm soát tốt tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn.
• Hạn chế: Thị phần tín dụng còn rất nhỏ (chưa tới 1% tổng dư nợ toàn nền kinh tế); địa bàn hoạt động tập trung hẹp tại Hà Nội và TP.HCM; đối tượng khách hàng chủ yếu là cá nhân và DNVVN quy mô nhỏ/siêu nhỏ; sản phẩm cho vay đơn điệu, thiếu các gói vay tín chấp cán bộ công nhân viên; quy trình cho vay chưa phân tách độc lập (toàn bộ khâu thẩm định đến giải ngân do một cán bộ tín dụng đảm nhiệm, thiếu cơ chế kiểm tra chéo); chưa có phòng Marketing độc lập; hệ thống công nghệ Core Banking và Phone Banking mới bắt đầu triển khai từ năm 2011 nên chưa khai thác sâu.
• Nguyên nhân hạn chế: Do quy mô mạng lưới chi nhánh còn nhỏ; chế độ đãi ngộ nhân sự chưa đủ sức giữ chân cán bộ có kinh nghiệm; thói quen dùng tiền mặt và tâm lý e ngại vay nợ của người dân; sự cạnh tranh gay gắt từ các NHTM Nhà nước vốn có ưu thế vượt trội về quy mô vốn và mạng lưới; hệ thống chính sách, pháp lý tiền tệ có nhiều thay đổi.

Chương 3: Các biện pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP Bắc Á chi nhánh Thăng Long

Chương 3 trình bày các định hướng phát triển của ngành ngân hàng Việt Nam đến năm 2020 (hướng tới hệ thống an toàn, minh bạch, áp dụng chuẩn mực giám sát quốc tế và công nghệ hiện đại) và chiến lược của Chi nhánh Thăng Long:

• Trở thành ngân hàng đô thị đa năng, tập trung phát triển dịch vụ bán lẻ chất lượng cao cho đối tượng khách hàng cá nhân trẻ, có thu nhập trung bình và cao.
• Mở rộng tệp khách hàng DNVVN, đẩy mạnh các dịch vụ tài trợ thương mại, bảo lãnh ngân hàng và nguồn vốn cho các doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu chế xuất.
• Đẩy mạnh đầu tư công nghệ ngân hàng hiện đại (Internet Banking, Homebanking, Thẻ tín dụng).
• Đổi mới công tác nhân sự, chuẩn hóa quy trình đào tạo và xây dựng môi trường văn hóa doanh nghiệp chuyên nghiệp.

Các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho vay tại chi nhánh bao gồm: Đa dạng hóa danh mục sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù khách hàng đô thị; cơ cấu lại quy trình thẩm định - phê duyệt tín dụng theo hướng tách bạch khâu bán hàng, phân tích rủi ro và quản lý khoản vay; thành lập bộ phận Marketing chuyên trách; triển khai các chính sách lãi suất linh hoạt đi đôi với nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng; nâng cấp đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ quản lý nợ tự động.

Kết quả và đóng góp

Bảng tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế - tài chính giai đoạn 2009 - 2011

Các số liệu tài chính cơ bản được trích xuất từ các báo cáo kết quả kinh doanh và hoạt động của chi nhánh:

Chỉ tiêu	Năm 2009	Năm 2010	Năm 2011	So sánh 2010/2009 (%)	So sánh 2011/2010 (%)
Doanh số cho vay (triệu đồng)	-	120.058*	134.392*	+19,46	+10,65
Thu nhập hoạt động (triệu đồng)	8.963	10.927	11.257	+17,97	+2,93
Chi phí hoạt động (triệu đồng)	4.273	5.210	5.320	+17,98	+2,06
Lợi nhuận gộp (triệu đồng)	4.690	5.717	5.937	+17,96	+3,71
Lợi nhuận ròng (triệu đồng)	3.376,6	4.116,24	4.274,64	+17,96	+3,71
Thu nhập bình quân/người (trđ)	21,64	26,39	27,40	+21,95	+3,83
Tổng nguồn vốn huy động (triệu đồng)	181.210	204.767	251.863	+11,50	+18,70
- Tiền gửi nội tệ (triệu đồng)	147.100	169.957	213.227	+13,45	+25,46
- Tiền gửi ngoại tệ (triệu đồng)	34.110	34.810	38.636	+2,01	+9,65

* Doanh số cho vay được tính toán tương ứng từ mức tăng tuyệt đối nêu trong báo cáo (năm 2010 tăng 23.412 triệu đồng so với 2009; năm 2011 tăng 14.334 triệu đồng so với 2010).

Bảng diễn biến dư nợ và nợ quá hạn theo thành phần kinh tế

Chỉ tiêu	Năm 2009	Năm 2010	Năm 2011
Dư nợ DNVVN (triệu đồng)	80.278	82.187	85.827
- Nợ quá hạn DNVVN (triệu đồng)	120	157	227
- Tỷ lệ nợ quá hạn DNVVN (%)	0,149	0,191	0,264
Dư nợ thành phần kinh tế khác (triệu đồng)	36.822	48.125	49.819
- Nợ quá hạn TPKT khác (triệu đồng)	113	150	152
- Tỷ lệ nợ quá hạn TPKT khác (%)	0,310	0,310	0,310

Đóng góp thực tiễn của đề tài

Chuyên đề đã hệ thống hóa bộ chỉ tiêu định lượng và định tính phục vụ việc đánh giá năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay ở cấp độ chi nhánh ngân hàng. Đồng thời, văn bản phản ánh trung thực thực trạng công tác cấp tín dụng tại Ngân hàng TMCP Bắc Á Chi nhánh Thăng Long, chỉ rõ những điểm nghẽn trong khâu tổ chức cán bộ tín dụng (kiêm nhiệm nhiều khâu gây rủi ro đạo đức và thiếu kiểm tra chéo) và sự thiếu hụt công cụ phân loại nợ tự động, làm căn cứ cho việc đổi mới mô hình quản trị tín dụng tại chi nhánh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do giới hạn thời gian thực tập và nguồn dữ liệu thứ cấp được cung cấp, nghiên cứu chỉ khảo sát số liệu giai đoạn 2009 - 2011 tại một chi nhánh cấp 1 (Thăng Long), chưa so sánh tương quan số liệu chi tiết với các ngân hàng TMCP đối thủ cùng địa bàn trên địa bàn Hà Nội. Các phân tích chủ yếu dựa trên thống kê mô tả, chưa áp dụng các mô hình kinh tế lượng để lượng hóa mức độ tác động của từng yếu tố vĩ mô đến năng lực cạnh tranh.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi phân tích trên toàn hệ thống Ngân hàng TMCP Bắc Á; nghiên cứu sâu hơn về tác động của việc ứng dụng hoàn thiện hệ thống Core Banking và các công cụ chấm điểm tín dụng tự động đối với việc quản trị rủi ro nợ xấu trong giai đoạn ngân hàng số hóa.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế, Quản trị Kinh doanh đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề thực tập về nghiệp vụ tín dụng và năng lực cạnh tranh ngân hàng.
• Cán bộ tín dụng, chuyên viên phân tích tại các chi nhánh ngân hàng thương mại quy mô vừa và nhỏ trong việc nhận diện các điểm yếu về quy trình thẩm định, quản lý nợ quá hạn và giải pháp phát triển sản phẩm cho vay đô thị.
• Phần đáng tham khảo nhất là hệ thống chỉ tiêu đo lường năng lực cạnh tranh cho vay (Chương 1) và mô hình phân tích chi tiết dữ liệu huy động - cho vay - nợ quá hạn theo thành phần kinh tế (Chương 2).

Câu hỏi thường gặp

1. Khung cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh trong chuyên đề được xây dựng dựa trên những căn cứ nào?
Chuyên đề dựa trên lý thuyết lợi thế cạnh tranh của Michael Porter (1990), khái niệm năng lực cạnh tranh vi mô của Michael Dunford, Helen Louri, Manfred Rosenstock, báo cáo cạnh tranh toàn cầu và nghiên cứu của PGS.TS Nguyễn Thị Quy (2004), kết hợp với quy định về cho vay tại Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN, Thông tư 13/2010/TT-NHNN và Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước.

2. Kết quả tài chính và tăng trưởng lợi nhuận của Chi nhánh Thăng Long giai đoạn 2009 - 2011 đạt được như thế nào?
Lợi nhuận ròng của chi nhánh tăng từ 3.376,6 triệu đồng (2009) lên 4.116,24 triệu đồng (2010, tăng 17,96%) và đạt 4.274,64 triệu đồng (2011, tăng 3,71%). Thu nhập bình quân đầu người tăng tương ứng từ 21,64 triệu đồng lên 27,40 triệu đồng/người/năm.

3. Tỷ lệ nợ quá hạn tại Chi nhánh Thăng Long có diễn biến ra sao giữa các nhóm khách hàng?
Trong giai đoạn 2009 - 2011, nợ quá hạn của nhóm DNVVN có xu hướng tăng đều từ 0,149% (120 triệu đồng) lên 0,191% (157 triệu đồng) và đạt 0,264% (227 triệu đồng). Trong khi đó, nhóm các thành phần kinh tế khác duy trì tỷ lệ nợ quá hạn ổn định ở mức 0,310% qua cả 3 năm.

4. Đâu là những hạn chế cốt lõi trong hoạt động cho vay của Chi nhánh Thăng Long được chỉ ra trong báo cáo?
Chi nhánh có thị phần cho vay nhỏ (chưa tới 1% toàn nền kinh tế), sản phẩm thiếu tính đột phá (hầu như không có vay tín chấp cán bộ nhân viên), quy trình cấp tín dụng để một cán bộ phụ trách từ thẩm định đến giải ngân dẫn đến thiếu kiểm tra chéo, chưa có phòng Marketing chuyên trách và hạ tầng Core Banking mới ở bước đầu triển khai.

5. Chi nhánh Thăng Long định hướng giải pháp trọng tâm nào để nâng cao sức cạnh tranh trong giai đoạn tiếp theo?
Chi nhánh định hướng chuyển đổi sang mô hình ngân hàng đô thị đa năng, tập trung vào dịch vụ bán lẻ cho phân khúc khách hàng cá nhân trẻ có thu nhập trung bình - cao, tài trợ DNVVN trong các khu công nghiệp, tách biệt quy trình thẩm định - giải ngân độc lập và nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin.

Kết luận

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của tác giả Phạm Lan Phương đã hoàn thành việc hệ thống hóa lý luận và đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Bắc Á Chi nhánh Thăng Long giai đoạn 2009 – 2011. Các số liệu phân tích chỉ rõ sự tăng trưởng ổn định về nguồn vốn, dư nợ và lợi nhuận ròng, đồng thời phản ánh khách quan những hạn chế về thị phần, tính đa dạng sản phẩm và cấu trúc quy trình tín dụng. Hệ thống giải pháp được đề xuất bám sát mục tiêu phát triển ngân hàng đô thị đa năng, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và sức cạnh tranh của chi nhánh trên thị trường tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm và đặc điểm của hoạt động cho vay 1. Khái niệm Hiểu một cách chung nhất, cho vay là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hoá) giữa bên cho vay và bên đi vay, trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời hạn nhất định theo thoả thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện vốn gốc và lãi cho bên vay khi đến hạn thanh toán.

Như vậy, ta có thể thấy, cho vay được thực hiện dựa trên cơ sở tin tưởng và trách nhiệm giữa người cho vay và người đi vay. Tài sản trong quan hệ cho vay chủ yếu là tiền, giá trị lúc hoàn trả sẽ phải cao hơn giá trị lúc cho vay. Ngân hàng là một trong các TCKT quan trọng nhất của nền kinh tế, có nhiệm vụ chuyển vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu vốn, huy động vốn trong nền kinh tế và đưa vốn đó đến những nơi cần vốn thông qua hoạt động cho vay. Khái niệm về hoạt động cho vay dưới góc độ ngân hàng được cụ thể hóa trong quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN về việc ban hành quy chế cho vay của TCTD đối với khách hàng, cho vay được hiểu như sau: “Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó TCTD giao cho khách hang sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thoả thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”.

Không nên đồng nhất hoạt động cho vay và hoạt động tín dụng của Ngân hàng. Tín dụng rộng hơn cho vay, bao gồm cho vay và các hoạt động khác như chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá, cho thuê tài chính, bảo lãnh, bao thanh toán,. Đặc điểm của hoạt động cho vay Hoạt động cho vay của NHTM có những đặc điểm nổi bật sau đây: Thứ nhất, hoạt động cho vay chiếm tỷ trọng lớn trong tài sản của các NHTM. Với quy mô như vậy, hoạt động này ảnh hưởng không nhỏ đến các chiến lược hoạt động và phát triển của ngân hàng.

Thứ hai, để đáp ứng nhu cầu thanh khoản, ngân hàng thường có xu hướng nắm giữ các khoản nợ ngắn hạn hoặc các khoản cho vay có khả năng chuyển đổi nhanh, tuy nhiên việc chuyển vốn ngắn hạn sang sử dụng dài hạn sẽ đem lại lợi nhuận lớn hơn Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 4 cho ngân hàng vì lãi suất của các khoản cho vay dài hạn sẽ lớn hơn các khoản vay ngắn hạn nên các ngân hàng thường có xu hướng chuyển đổi kỳ hạn của vốn. Giới hạn chuyển đổi này thường được quy định trong luật áp dụng riêng cho các ngân hàng và các TCTD thực hiện các hoạt động như NHTM. Thứ ba, hoạt động cho vay là hoạt động truyền thống đem lại thu nhập lớn cho ngân hàng, nguồn thu này phụ thuộc vào quy mô của khoản vay, thời hạn và lãi suất của khoản vay và cả ba yếu tố này có mối liên hệ khăng khít với nhau. Thứ tư, hoạt động cho vay đi liền với lợi nhuận thu được là những rủi ro tiềm ẩn và tổn thất nếu xảy ra là rất lớn.

Ngân hàng không chỉ bị ảnh hưởng về lãi cho vay mà còn phải trích quỹ dự phòng để xử lý khoản vay, đi kèm đó là các chi phí cả về thời gian và tài chính để xử lý khoản vay. Và quan trọng hơn cả là nếu tỷ lệ nợ quá hạn của ngân hàng lên quá cao, ngân hàng sẽ phải chịu sự giám sát chặt chẽ hơn của Ngân hàng trung ương. Điều này khiến hoạt động của toàn ngân hàng gặp khó khăn và uy tín ngân hàng bị giảm sút. Do đó, việc quản lý hoạt động cho vay của ngân hàng yêu cầu sự thận trọng và cẩn thận kể từ khi ra quyết định cho vay cho đến khi thu hồi được vốn.

Phân loại cho vay Hoạt động cho vay là hoạt động mang tính truyền thống của NHTM. Với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, nhu cầu về vốn ngày càng gia tăng, hoạt động cho vay của ngân hàng ngày càng mở rộng, đòi hỏi ngân hàng phải có quy trình quản lý chặt chẽ. Mục tiêu quản lý khoản mục cho vay cũng thống nhất với mục tiêu chung của ngân hàng: Tối đa hoá lợi ích của ngân hàng trên cơ sở đảm bảo an toàn. Hiện nay, hoạt động cho vay được phân theo nhiều tiêu thức khác nhau tuỳ thuộc yêu cầu của khách hàng và mục tiêu quản lý của ngân hàng.

Sau đây là một số cách phân loại: 1.Căn cứ vào kỳ hạn cho vay Phân chia theo thời gian có ý nghĩa quan trọng đối với ngân hàng vì thời gian liên quan mật thiết đến tính an toàn và sinh lợi của tín dụng cũng như khả năng hoàn trả của khách hàng. Thời gian cho vay càng dài, rủi ro càng lớn, nên lãi suất càng cao. Hơn nữa, việc phân chia theo thời gian còn giúp ngân hàng đảm bảo sự phù hợp về kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động được và số tiền cho vay Theo thời gian, các khoản cho Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 5 vay của ngân hàng được phân thành:  Cho vay ngắn hạn Cho vay ngắn hạn là các khoản cho vay có thời hạn từ 12 tháng trở xuống, nhằm tài trợ cho tài sản lưu động hoặc nhu cầu sử dụng vốn ngắn hạn của Nhà nước, doanh nghiệp, hộ sản xuất. Ngân hàng có thể áp dụng cho vay trực tiếp hoặc gián tiếp, cho vay theo món hoặc cho vay theo hạn mức, có hoặc không cần đảm bảo, dưới hình thức chiết khấu, thấu chi hoặc luân chuyển.

 Cho vay trung hạn Cho vay trung hạn là các khoản cho vay có thời hạn từ 1 đến 5 năm, tài trợ cho các tài sản cố định như phương tiện vận tải, một số cây trồng vật nuôi, trang thiết bị chóng hao mòn.  Cho vay dài hạn Cho vay dài hạn là các khoản cho vay có thời hạn trên 5 năm, tài trợ cho công trình xây dựng như nhà, sân bay, cầu, đường, máy móc thiết bị có giá trị lớn, thường có thời gian sử dụng lâu dài. Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn vay  Cho vay tiêu dùng Cho vay tiêu dùng là các khoản cho vay để tài trợ cho việc tiêu dùng nhằm giúp người tiêu dùng có thể sử dụng hàng hoá, dịch vụ trước khi họ có khả năng chi trả, tạo điều kiện cho người vay được hưởng mức sống cao hơn. Thông thường quy mô của những khoản vay này nhỏ, rủi ro cao vì phụ thuộc phần lớn vào thu nhập và ý thức trả nợ của khách hàng (mà hiện nay, ở Việt nam, tỷ lệ “thu nhập ngầm” là rất cao - những khoản thu nhập không thể kiểm soát), nên lãi suất của cho vay tiêu dùng thường cao.

Tuy nhiên, cho vay tiêu dùng là hình thức đem lại nhiều lợi nhuận cho ngân hàng. Đối tượng được vay là các cá nhân và hộ gia đình vay để phục vụ cho mục đích mua nhà, mua ô tô, du học, du lịch,…  Cho vay kinh doanh Là loại hình cho vay của TCTD đối với các dự án đầu tư, phương án sản xuất kinh doanh, dịch vụ của các cá nhân, tổ chức như: cho vay công nghiệp, cho vay thương mại, cho vay nông nghiệp.Các khoản vay này thường được sử dụng vào việc mua sắm máy móc thiết bị, tài trợ cho vốn lưu động,… lãi suất của chúng thường thấp Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 6 hơn trong hệ thống lãi suất (vì thường đây là những khoản vay lớn, chi phí cho quản lý thấp hơn trong cho vay tiêu dùng) và đối tượng khách hàng chủ yếu của loại hình cho vay này là các doanh nghiệp.Căn cứ vào tính chất bảo đảm của khoản vay  Cho vay bảo đảm bằng tài sản Cho vay có TSĐB là loại cho vay dựa trên cơ sở các bảo đảm như cầm cố, thế chấp hoặc phải có bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ 3. Trong nhiều trường hợp, ngân hàng yêu cầu khách hàng phải có TSĐB khi nhận tín dụng. Lý do là khách hàng luôn phải đối đầu với rủi ro trong kinh doanh, có thể mất khả năng trả nợ cho ngân hàng.

Những biến cố không mong đợi có thể gây cho ngân hàng những tổn thất lớn. Chính vì vậy, trừ những khách hàng có uy tín cao, nhiều khách hàng phải có TSĐB khi nhận tín dụng của ngân hàng. Yêu cầu phải có TSĐB, ngân hàng muốn có được nguồn trả nợ thứ hai khi nguồn thứ nhất là nguồn thu nhập từ hoạt động kinh doanh không đảm bảo trả nợ. Hiện nay, hầu hết các khoản cho vay đều phải có TSĐB.

 Cho vay không đảm bảo bằng tài sản Cho vay không có TSĐB là việc cho vay chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng đi vay mà không có tài sản cầm cố, thế chấp hoặc sự bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ 3. Cho vay không có tài sản bảo đảm thông thường dành cho các khách hàng có uy tín cao, khách hàng truyền thống, có tình hình tài chính lành mạnh, kinh doanh thường xuyên có lãi,… Tuy nhiên, đây là hình thức cho vay mang nhiều rủi ro đối với các ngân hàng. Ngân hàng cần thẩm định kỹ khách hàng trước khi quyết định cho vay. Căn cứ vào phương thức cho vay  Cho vay từng lần Cho vay từng lần là hình thức cho vay tương đối phổ biến của ngân hàng đối với các khách hàng không có nhu cầu vay thường xuyên, không có điều kiện để được cấp hạn mức thấu chi.

Một số khách hàng sử dụng vốn chủ sở hữu và tín dụng thương mại là chủ yếu, chỉ khi có nhu cầu thời vụ, hay mở rộng sản xuất đặc biệt mới vay ngân hàng, tức là vốn từ ngân hàng chỉ tham gia vào một số giai đoạn nhất định của kỳ sản xuất kinh doanh. Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 7 Mỗi lần vay khách hàng phải làm đơn trình ngân hàng phương án sử dụng vốn vay. Ngân hàng sẽ phân tích khách hàng và ký hợp đồng cho vay, xác định quy mô cho vay, thời hạn giải ngân, thời hạn trả nợ, lãi suất và yêu cầu đảm bảo nếu cần. Mỗi món vay được tách biệt nhau thành các hồ sơ (khế ước nhận nợ) khác nhau.

 Cho vay theo hạn mức tín dụng Đây là nghiệp vụ tín dụng theo đó ngân hàng thoả thuận cấp cho khách hàng hạn mức tín dụng. Hạn mức tín dụng có thể tính cho cả kỳ hoặc cuối kỳ. Đó là số dư tối đa tại thời điểm tính.