Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh ninh giang tỉnh hải dương

Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế phân tích nâng cao năng lực cạnh tranh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Ninh Giang, Hải Dương.

• Người hướng dẫn: Pgs.ts Nguyễn Hồng Sơn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Kinh tế Lê Hồng Phúc
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh huyện Ninh Giang - Hải Dương
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM KẾT
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Năng lực cạnh tranh của Ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái quát về năng lực cạnh tranh
• 1.1.2. Các tiêu chí đánh giá về năng lực cạnh tranh của NHTM
• 1.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của NHTM
• 1.1.3.1. Yếu tố môi trường ngành và ảnh hưởng của nó đến năng lực cạnh tranh
• 1.1.3.2. Môi trường nội bộ các Ngân hàng thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU NĂNG LỰC CẠNH TRANH
• 2.1. Thu thập dữ liệu
• 2.2. Phương pháp phân tích
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH TẠI AGRIBANK CHI NHÁNH HUYỆN NINH GIANG HẢI DƯƠNG
• 3.1. Khái quát về Agribank chi nhánh huyện Ninh Giang Hải Dương
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển của Agribank chi nhánh huyện Ninh Giang Hải Dương
• 3.3. Tình hình hoạt động kinh doanh của Agribank Ninh Giang
• 3.4. Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của Agribank Ninh Giang
• 3.4.1. Năng lực tài chính của Agribank Ninh Giang
• 3.4.2. Thực trạng năng lực kinh doanh của Agribank Ninh Giang
• 3.4.3. Thực trạng về năng lực công nghệ ngân hàng
• 3.4.4. Thực trạng về tổ chức bộ máy và năng lực điều hành
• 3.4.5. Đánh giá năng lực cạnh tranh của Agribank Ninh Giang
• 3.4.6. Thực trạng về tác động năng lực cạnh tranh trong môi trường nội bộ của hệ thống Agribank đối với các Chi nhánh
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA AGRIBANK NINH GIANG
• 4.1. Định hướng phát triển của Agribank Ninh Giang đến năm 2020
• 4.2. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Agribank Ninh Giang
• 4.2.1. Tăng cường năng lực hoạt động của Agribank Ninh Giang
• 4.2.2. Giải pháp tăng cường năng lực quản trị điều hành
• 4.2.3. Kiến nghị đối với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước
• 4.2.4. Kiến nghị đối với Agribank Việt Nam
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về ngân hàng nông nghiệp và năng lực cạnh tranh tại Hải Dương

Ngân hàng nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp và phát triển nông thôn. Tại Hải Dương, Agribank Ninh Giang là một trong những chi nhánh hàng đầu, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh tài chính ngày càng gay gắt, việc nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng là yêu cầu cấp thiết. Năng lực cạnh tranh được đánh giá qua các yếu tố như tài chính nông nghiệp, dịch vụ ngân hàng, và quản lý ngân hàng. Để duy trì vị thế, Agribank Ninh Giang cần cải thiện hiệu quả hoạt động và đổi mới chiến lược.

1.1. Vai trò của ngân hàng nông nghiệp trong phát triển nông thôn

Ngân hàng nông nghiệp là trụ cột trong việc cung cấp tài chính nông nghiệp và hỗ trợ phát triển nông thôn. Tại Hải Dương, Agribank Ninh Giang đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua các chương trình tín dụng và dịch vụ ngân hàng chuyên biệt. Tuy nhiên, sự cạnh tranh từ các ngân hàng địa phương và ngân hàng khu vực đòi hỏi ngân hàng phải liên tục cải thiện hiệu quả hoạt động.

1.2. Thách thức trong cạnh tranh tài chính

Sự gia nhập của các ngân hàng nước ngoài và sự mở rộng của các ngân hàng thương mại trong nước đã tạo ra áp lực lớn đối với Agribank Ninh Giang. Để duy trì năng lực cạnh tranh, ngân hàng cần tập trung vào việc đa dạng hóa dịch vụ ngân hàng, nâng cao quản lý ngân hàng, và cải thiện hệ thống ngân hàng.

II. Chiến lược ngân hàng và cải thiện hiệu quả tại Agribank Ninh Giang

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, Agribank Ninh Giang cần xây dựng chiến lược ngân hàng phù hợp với bối cảnh thị trường tài chính hiện đại. Các giải pháp bao gồm tăng cường quản lý ngân hàng, đầu tư vào công nghệ ngân hàng, và phát triển dịch vụ ngân hàng đa dạng. Việc áp dụng các chính sách ngân hàng hiệu quả cũng là yếu tố then chốt để duy trì vị thế cạnh tranh.

2.1. Đổi mới ngân hàng và ứng dụng công nghệ

Việc ứng dụng công nghệ ngân hàng hiện đại giúp Agribank Ninh Giang cải thiện hiệu quả hoạt động và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Đầu tư vào hệ thống ngân hàng tự động hóa và các dịch vụ ngân hàng trực tuyến là bước đi quan trọng trong chiến lược ngân hàng.

2.2. Phát triển bền vững và tăng trưởng kinh tế

Agribank Ninh Giang cần tập trung vào các chính sách ngân hàng hỗ trợ phát triển bền vững và tăng trưởng kinh tế tại địa phương. Các chương trình tín dụng ưu đãi và hỗ trợ kinh tế nông nghiệp sẽ góp phần củng cố vị thế của ngân hàng trong thị trường tài chính.

III. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng nông nghiệp tại Hải Dương

Để duy trì và phát triển năng lực cạnh tranh, Agribank Ninh Giang cần thực hiện các giải pháp đồng bộ. Các giải pháp bao gồm cải thiện quản lý ngân hàng, đa dạng hóa dịch vụ ngân hàng, và tăng cường tài chính nông nghiệp. Bên cạnh đó, việc hợp tác với các ngân hàng địa phương và ngân hàng khu vực cũng là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động.

3.1. Cải thiện quản lý ngân hàng và hệ thống ngân hàng

Việc cải thiện quản lý ngân hàng và hệ thống ngân hàng giúp Agribank Ninh Giang nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro. Các biện pháp bao gồm đào tạo nhân lực, tối ưu hóa quy trình, và áp dụng các chính sách ngân hàng hiện đại.

3.2. Đa dạng hóa dịch vụ ngân hàng và tài chính nông nghiệp

Đa dạng hóa dịch vụ ngân hàng và tài chính nông nghiệp giúp Agribank Ninh Giang thu hút khách hàng và tăng cường năng lực cạnh tranh. Các dịch vụ mới như tín dụng xanh, bảo hiểm nông nghiệp, và hỗ trợ phát triển nông thôn sẽ góp phần củng cố vị thế của ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hệ thống Ngân hàng Thương mại (NHTM) Việt Nam đang đối mặt với nhiều cơ hội và thách thức lớn. Tính đến cuối năm 2013, trên địa bàn huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương, có 5 chi nhánh ngân hàng thương mại và các tổ chức tín dụng khác cùng hoạt động, tạo nên môi trường cạnh tranh gay gắt. Agribank chi nhánh huyện Ninh Giang (Agribank Ninh Giang) là một trong những chi nhánh ngân hàng thương mại lớn, hiện đại, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp và nông thôn của địa phương. Tuy nhiên, để duy trì vị thế hàng đầu và đủ sức cạnh tranh với các ngân hàng trong và ngoài nước, Agribank Ninh Giang cần nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn 2011-2020.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của Agribank Ninh Giang qua các tiêu chí tài chính, kinh doanh, công nghệ và tổ chức bộ máy, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh nhằm phát triển bền vững. Phạm vi nghiên cứu bao gồm giai đoạn từ năm 2011 đến nay, với tầm nhìn đến năm 2020, tập trung trên địa bàn huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp Agribank Ninh Giang thích ứng với môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết cạnh tranh kinh tế truyền thống và hiện đại, trong đó có lý thuyết cạnh tranh cổ điển của Adam Smith, lý thuyết cạnh tranh của Michael Porter và khái niệm năng lực cạnh tranh của Stéphane Garelli. Các khái niệm chính bao gồm:

• Năng lực cạnh tranh: Khả năng tạo ra, duy trì và phát triển lợi thế cạnh tranh trên thị trường nhằm đạt được lợi nhuận và thị phần bền vững.
• Mô hình 5 lực lượng cạnh tranh của Porter: Bao gồm cường độ cạnh tranh trong ngành, nguy cơ nhập cuộc của đối thủ mới, mối đe dọa từ sản phẩm thay thế, quyền lực thương lượng của người mua và nhà cung ứng.
• Tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTM: Tài chính, sản phẩm dịch vụ, nguồn nhân lực, thị phần và chiến lược kinh doanh.

Khung lý thuyết này giúp phân tích toàn diện các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của Agribank Ninh Giang, từ môi trường vĩ mô, ngành đến môi trường nội bộ ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp dữ liệu thứ cấp và sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo kết quả kinh doanh hàng năm của Agribank Ninh Giang, các báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Agribank Việt Nam, Ủy ban nhân dân huyện Ninh Giang và các ngân hàng thương mại trên địa bàn. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát trực tiếp với 100 khách hàng, 20 nhân viên và 5 lãnh đạo cấp phòng của Agribank Ninh Giang.

Phương pháp phân tích chính là phân tích thống kê mô tả, so sánh và phân tích SWOT nhằm xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của Agribank Ninh Giang. Cỡ mẫu khảo sát đảm bảo tính đại diện cho các nhóm đối tượng liên quan. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Excel, phân tích tỷ lệ phần trăm và các chỉ số tài chính như ROA, ROE, CAR. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2013 với dự báo và đề xuất giải pháp đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Năng lực tài chính: Tổng tài sản của Agribank Ninh Giang tăng trưởng ổn định với tốc độ khoảng 12% mỗi năm trong giai đoạn 2011-2013. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) duy trì trên mức 8%, đạt chuẩn theo Basel 1 và Basel 2, đảm bảo an toàn tài chính. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu chiếm khoảng 3,5% tổng dư nợ, cao hơn mức trung bình ngành là 2,8%, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.

2. Năng lực kinh doanh: Thị phần huy động vốn của Agribank Ninh Giang chiếm khoảng 35% trên địa bàn huyện, đứng đầu các ngân hàng thương mại. Tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng đạt khoảng 15% mỗi năm, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực nông nghiệp và khách hàng cá nhân nhỏ lẻ. Hoạt động thanh toán và kinh doanh thẻ phát triển nhanh, với số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ tăng 20% mỗi năm.

3. Năng lực công nghệ và tổ chức: Agribank Ninh Giang đã đầu tư nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, mở rộng mạng lưới ATM và phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử. Tuy nhiên, cơ cấu tổ chức còn cồng kềnh với đội ngũ cán bộ lớn, gây khó khăn trong quản lý và điều hành hiệu quả. Khảo sát cho thấy 70% nhân viên đánh giá công tác quản trị điều hành cần cải thiện để nâng cao năng suất lao động.

4. Chiến lược và thị trường: Chiến lược kinh doanh tập trung vào phát triển sản phẩm dịch vụ đa dạng, đặc biệt hướng tới khách hàng nông thôn và khách hàng nhỏ lẻ. Tuy nhiên, mức độ đổi mới sản phẩm còn hạn chế so với các ngân hàng cạnh tranh, ảnh hưởng đến khả năng thu hút khách hàng mới.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Agribank Ninh Giang có nền tảng tài chính vững chắc và thị phần lớn trên địa bàn, nhưng vẫn tồn tại những hạn chế về chất lượng tín dụng và hiệu quả quản trị. Tỷ lệ nợ xấu cao hơn mức trung bình ngành phản ánh rủi ro tín dụng trong lĩnh vực nông nghiệp, đòi hỏi ngân hàng cần tăng cường quản lý rủi ro. Việc đầu tư công nghệ đã giúp nâng cao chất lượng dịch vụ, nhưng cơ cấu tổ chức cồng kềnh làm giảm tính linh hoạt và hiệu quả hoạt động.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành ngân hàng Việt Nam, những thách thức của Agribank Ninh Giang tương đồng với các chi nhánh khác trong hệ thống Agribank và các ngân hàng thương mại trong nước. Việc duy trì vị thế dẫn đầu đòi hỏi ngân hàng phải đổi mới chiến lược, nâng cao năng lực quản trị và phát triển sản phẩm dịch vụ phù hợp với nhu cầu thị trường. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng tài sản, tỷ lệ nợ xấu và biểu đồ phân bổ thị phần để minh họa rõ nét hơn các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường năng lực tài chính và quản lý rủi ro: Cần nâng cao chất lượng tín dụng bằng cách áp dụng các công cụ quản lý rủi ro hiện đại, giảm tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 2,5% trong vòng 3 năm tới. Agribank Ninh Giang nên tăng cường đào tạo cán bộ tín dụng và áp dụng hệ thống đánh giá tín dụng tự động.

2. Đổi mới và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ: Phát triển các sản phẩm tài chính phù hợp với khách hàng nông thôn và khách hàng cá nhân nhỏ lẻ, đồng thời mở rộng dịch vụ ngân hàng điện tử để tăng tiện ích và thu hút khách hàng mới. Mục tiêu tăng số lượng sản phẩm dịch vụ lên ít nhất 20% trong 2 năm tới.

3. Cải tiến tổ chức và nâng cao năng lực quản trị: Rà soát, tinh gọn bộ máy tổ chức, nâng cao hiệu quả quản lý điều hành thông qua áp dụng các phần mềm quản trị hiện đại và đào tạo kỹ năng quản lý cho đội ngũ lãnh đạo. Mục tiêu giảm 15% chi phí quản lý trong 3 năm tới.

4. Mở rộng mạng lưới và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng: Tăng cường phát triển mạng lưới chi nhánh, điểm giao dịch và ATM tại các vùng nông thôn, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng thông qua đào tạo nhân viên và áp dụng các tiêu chuẩn dịch vụ quốc tế. Mục tiêu tăng 25% số lượng khách hàng mới trong 5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý Agribank Ninh Giang: Nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh để xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

2. Các nhà quản lý ngân hàng thương mại trong nước: Tham khảo mô hình phân tích năng lực cạnh tranh và áp dụng các giải pháp quản trị, phát triển sản phẩm dịch vụ.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế, tài chính ngân hàng: Tài liệu tham khảo về lý thuyết cạnh tranh, phương pháp nghiên cứu và phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Cung cấp thông tin thực tiễn về năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại địa phương, hỗ trợ xây dựng chính sách phát triển ngành ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực cạnh tranh của Agribank Ninh Giang được đánh giá dựa trên những tiêu chí nào?
   Năng lực cạnh tranh được đánh giá qua các tiêu chí tài chính (ROA, ROE, CAR), thị phần, chất lượng sản phẩm dịch vụ, công nghệ, tổ chức bộ máy và chiến lược kinh doanh. Ví dụ, tỷ lệ CAR trên 8% cho thấy ngân hàng có độ an toàn vốn tốt.

2. Tỷ lệ nợ xấu ảnh hưởng thế nào đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng?
   Tỷ lệ nợ xấu cao làm giảm khả năng sinh lời và uy tín của ngân hàng, gây khó khăn trong huy động vốn và mở rộng tín dụng. Agribank Ninh Giang có tỷ lệ nợ xấu khoảng 3,5%, cao hơn mức trung bình ngành, cần được kiểm soát chặt chẽ.

3. Agribank Ninh Giang đã áp dụng những công nghệ nào để nâng cao năng lực cạnh tranh?
   Ngân hàng đã đầu tư hệ thống ATM, phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử như Internet Banking, Phone Banking, giúp khách hàng giao dịch thuận tiện 24/7, tăng tính cạnh tranh so với các ngân hàng khác.

4. Các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh được đề xuất có thể thực hiện trong thời gian bao lâu?
   Các giải pháp được đề xuất có lộ trình từ 2 đến 5 năm, bao gồm cải thiện quản lý rủi ro, đổi mới sản phẩm, tinh gọn tổ chức và mở rộng mạng lưới nhằm đạt hiệu quả bền vững.

5. Ai là đối tượng chính hưởng lợi từ nghiên cứu này?
   Ban lãnh đạo Agribank Ninh Giang, các nhà quản lý ngân hàng thương mại, nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý nhà nước sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ các phân tích và đề xuất trong luận văn.

Kết luận

• Agribank Ninh Giang có nền tảng tài chính vững chắc với tốc độ tăng trưởng tài sản và thị phần ổn định trong giai đoạn 2011-2013.
• Tỷ lệ nợ xấu và hiệu quả quản trị là những điểm yếu cần được cải thiện để nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Việc đầu tư công nghệ và phát triển sản phẩm dịch vụ đa dạng là yếu tố then chốt giúp ngân hàng duy trì vị thế trên thị trường.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào nâng cao năng lực tài chính, đổi mới sản phẩm, cải tiến tổ chức và mở rộng mạng lưới nhằm phát triển bền vững đến năm 2020.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho Agribank Ninh Giang và các ngân hàng thương mại khác trong việc xây dựng chiến lược cạnh tranh hiệu quả.

Để tiếp tục phát triển, Agribank Ninh Giang cần triển khai các giải pháp đề xuất một cách đồng bộ và có hệ thống, đồng thời thường xuyên đánh giá, điều chỉnh chiến lược phù hợp với biến động thị trường. Các nhà quản lý và chuyên gia trong ngành ngân hàng được khuyến khích tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu này nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN VE NĂNG LỰC CẠNH TRANH CUA NGÂN HANG THUONG MẠI 1. Năng lực cạnh tranh của Ngân hàng thương mại 1. Khái quát về năng lực cạnh tranh Trong nên kinh tế thi trường, cạnh tranh là hiện tượng phô biến và có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế ở các quốc gia. Thông qua hoạt động cạnh tranh, các doanh nghiệp buộc phải cải tiễn kỹ thuật, đổi mới công nghệ nhằm tăng năng xuất lao động, giảm chi phí sản xuất, cải tiến mẫu mã, chất lượng sản pham/dich vụ, từ đó, duy trì và phát triển thị phần của mình trên thị trường.

Chính vì vậy, nghiên cứu về “cạnh tranh” đã được các nhà kinh tế nghiên cứu từ rất sớm với các các trường phái nối tiếng như: lý thuyết cạnh tranh cô điền, lý thuyết cạnh tranh tân cô điền va lý thuyết cạnh tranh hiện đại. Theo Bách khoa toàn thư mở, thì thuật ngữ cạnh tranh kinh tế được nhà kinh tế học người Anh là Adam Smith đưa ra [20]. Khi bàn về vai trò của “bàn tay vô hình”, Adam Smith, mà kinh tế chính trị cô điển người Anh, đã nhấn mạnh tam quan trọng của cạnh tranh và cạnh tranh được coi là điều kiện quan trọng cho sự tự do về kinh tế. Theo Adam Smith, cạnh tranh sẽ làm cho giá cả được duy trì ở mức tự nhiên và giá cả cạnh tranh là mức giá cả thấp nhất mà các nhà sản xuất có thể tiếp tục sản xuất.

Trong khi cạnh tranh giữa người mua làm cho giá tăng thì cạnh tranh giữa những người bán làm cho giá giảm [19, tr5]. Nói cảnh khác, cạnh tranh là động lực dé các nhà sản xuất sản phẩm với mức chi phi hợp ly và một mức giá được người tiêu dùng chấp nhận. Tiếp tục quan điểm này K.Marx trong bộ Tư bản cho rằng “Cạnh tranh là sự ganh dua, sự đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hóa dé thu lợi nhuận siêu ngạch” [14, tr8] Trong điều kiện hiện nay, cạnh tranh chuyên từ quan điểm đối kháng sang cạnh tranh trên cơ sở hợp tác, không phải là khi nào cũng đồng nghĩa với việc tiêu diệt lẫn nhau, triệt hạ nhau. Trên thực tế, các thủ pháp cạnh tranh hiện đại dựa trên cơ sở cạnh tranh bang chat luong, mẫu mã, giá cả và các dịch vụ hỗ trợ.

Bởi lẽ, khi mà các đối thủ cạnh tranh quá nhiều thì việc tiêu diệt các đối thủ khác là vấn đề không đơn giản. Chính vi vậy, trong nền kinh tế thị trường, theo trang web Bách khoa toàn thư mở thì: Cạnh tranh kinh tế là sự ganh đua giữa các chủ thê kinh tế (nhà sản xuất, nhà phân phối, bán lẽ, người tiêu dùng, thương nhân.) nhằm giành lấy những vị thế tạo nên lợi thế tương đối trong sản xuất, tiêu thụ hay tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ hay các lợi ích về kinh tế, thương mại khác dé thu được nhiều lợi ích nhất cho mình. Cạnh tranh có thể xảy ra giữa những nhà sản xuất, phân phối với nhau hoặc có thé xảy ra giữa người sản xuất với người tiêu dùng khi người sản xuất muốn bán hàng hóa, dịch vụ với giá cao, người tiêu dùng lại muốn mua được với giá thấp. Cạnh tranh của một doanh nghiệp là chiến lược của một doanh nghiệp với các đối thủ trong cùng một ngành.Có nhiều biện pháp cạnh tranh: cạnh tranh giá cả (giảm giá) hoặc cạnh tranh phi giá cả (Khuyến mãi, quảng cáo) hay cạnh tranh của một doanh nghiệp, một ngành, một quốc gia là mức độ mà ở đó, dưới các điều kiện về thị trường tự do và công bằng có thé sản xuất ra các sản phâm hàng hóa và dịch vụ đáp ứng được đòi hỏi của thị trường, đồng thời tạo ra việc làm và nâng cao được thu nhập thực tế [20].

Mặc dù có sự khác nhau về thuật ngữ nhưng các định nghĩa về cạnh tranh kinh tế nêu trên đều thé hiện được những nội dung đồng nhất, đó là: ° Mục đích của cạnh tranh là giành phần thắng trên thương trường. ° Công cụ (phương tiện) sử dụng mang tính đặc thu. ° Môi trường diễn ra cạnh tranh là cụ thé và đồng nhất. Từ cách nhìn như trên, tác giả cho rằng cạnh tranh trong kinh tế là sự ganh đua giữa các chủ thé, bằng các công cụ đặc thù dé giành các điều kiện sản xuất kinh doanh có lợi nhất, nhăm chiếm lĩnh thị phần tuyệt đối với mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận.

Như vậy, để cạnh tranh thành công, các doanh nghiệp, chủ thể kinh tế phải không ngừng nâng cao năng lực của mình, phan đấu vươn lên dé giành lay vị tri hàng đầu trong lĩnh vực hoạt động nào đó bằng cách ứng dụng những tiến bộ khoa học - kỹ thuật tạo ra nhiều lợi thế nhất, tạo ra sản phẩm mới, tạo ra năng suất và hiệu quả cao nhất. Cạnh tranh chính là một công cụ mạnh mẽ và là một yêu cầu tất yếu cho sự phát triển kinh tế của mỗi mỗi quốc gia, mọi nền kinh tế và các chủ thé của các nền kinh tế đó. Đề cạnh tranh thành công, cá nhân, tô chức kinh tế phải có năng lực cạnh tranh hay khả năng cạnh tranh với các tổ chức, cá nhân khác. Vậy, năng lực cạnh tranh cụ thé là gì? Theo Stéphane Garelli [18, trl], năng lực cạnh tranh là một khái niệm có nhiều khía cạnh để xem xét, tuy nhiên có thé đánh giá năng lực cạnh tranh trên 4 khía cạnh sau: - Hiệu qua (efficiency): năng lực cạnh tranh tốt có nghĩa hoạt động tốt hơn người khác.

Năng suất là nhân tố nền tảng của hiệu quả. Tuy nhiên, hiệu quả không có nghĩa là cạnh tranh tốt hơn nên “sẽ chắn có ý ngĩa gì nếu bạn hiệu quả trong những công việc không cần thiết. - Sự lựa chọn (Choice): năng lực cạnh tranh tốt thể hiện ở chiến lược lựa chọn những lĩnh vực sẽ mang lại giá trị gia tăng. Một quốc gia (hay tổ chức/cá nhân) không chỉ quan tâm đến hoạt động mình có thê làm mà phải nên quan tâm cả đến mình nên làm gì.

Việc có nhiều cơ hội cũng sẽ làm cho khả năng lựa chọn khó khăn hơn. Không một ai có thể làm mọi thứ. Lựa chọn trong năng lực cạnh tranh là lựa chọn được những thứ mang lại giá trị gia tăng tiềm năng lớn hơn đối thủ. - Nguồn lực (Resources): năng lực cạnh tranh bao gồm khả năng huy động được nhiều nguồn lực để thực hiện lựa chọn.

- Mục tiêu (objectives): năng lực cạnh tranh không phải là mục tiêu ma là công cụ dé cạnh tranh. Tuy nhiên, công cụ này gắn và phụ thuộc vào mục tiêu quốc gia, doanh nghiệp, cá nhân theo đuôi. Xuất phát từ 4 khía cạnh này, có thể hiểu năng lực cạnh tranh cho biết quốc gia và doanh nghiệp sử dụng các khả năng của mình để đạt được sự thịnh vượng hay lợi nhuận. Theo Michael Porter, khái niệm có ý nghĩa duy nhất về năng lực cạnh tranh là năng suất (productivity), trong đó năng suất được đo bằng giá trị gia tăng do một đơn vi lao động (hay một đơn vi vốn) tạo ra trong một đơn vị thời gian.

Năng suất là nhân tố quyết định quan trọng nhất của mức sống dài hạn và là nguyên nhân sâu xa của thu nhập bình quân đầu người. Dé tăng trưởng năng suất bền vững đòi hỏi nền kinh tế phải được liên tục nâng cấp [16, tr2]. Xuất phát từ khái niệm cạnh tranh ta có thé thay năng lực cạnh tranh (NLCT) được hiểu là khả năng, năng lực mà doanh nghiệp có thể duy trì vị trí của nó một cách lâu dài và có ý chí trên thị trường cạnh tranh, bảo đảm thực hiện một tỷ lệ lợi nhuận ít nhất bằng tỷ lệ đòi hỏi tài trợ những mục tiêu của doanh nghiệp, đồng thời đạt được những mục tiêu của doanh nghiệp đặt ra. Năng lực cạnh tranh nói chung được định nghĩa trên ba cấp độ khác nhau, đó là: năng lực cạnh tranh quốc gia, năng lực cạnh tranh doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ.

Một nền kinh tế có năng lực cạnh tranh cao phải có nhiều doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh cao, với nhiều sản phẩm và dịch vụ có lợi thế cạnh tranh trên thị trường. - Năng lực cạnh tranh quốc gia được xác định là năng lực của một nên kinh tế tăng trưởng bền vững, thu hút đầu tư tốt, bảo đảm 6n định kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân. - Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp: là khả năng duy trì và mở rộng thị phần, thu lợi nhuận của doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh trong và ngoài nước. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thé hiện qua hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, lợi nhuận và thị phần mà doanh nghiệp đó có được.

- Năng lực cạnh tranh của sản phẩm và dịch vụ được đo bằng thị phần của sản phẩm dịch vụ thể hiện trên thị trường. Khả năng cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ phụ thuộc vào lợi thế cạnh tranh của nó. Nó dựa vào chất lượng, tính độc đáo của sản phẩm, dịch vụ, yếu tố công nghệ chứa trong sản phẩm dịch vụ đó. Nang lực cạnh tranh cia NHTM 1.

Khai niệm Giống như mọi doanh nghiệp, NHTM được coi là một doanh nghiệp đặc biệt, ra đời và tồn tại vì mục tiêu lợi nhuận. Theo Luật tô chức tín dụng của Việt Nam, Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hang va các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật Tổ chức tin dụng nhằm mục tiêu lợi nhuận. Trong đó, hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ sau đây: - Nhận tiền gui; - Cap tin dung; - Cung ứng dich vụ thanh toán qua tài khoản [13]. Có thé nói, như vậy, cũng như các lĩnh vực khác, cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng ở Việt Nam là việc các NHTM làm cách nào thu hút được nguồn von tốt, trên cơ sở đó cung cấp các dịch vụ tin dụng và thanh toán cho nền kinh tế.

Chính vì vậy, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, thì sự cạnh tranh giữa các ngân hàng ngày một gay gắt hơn, đòi hỏi các NHTM phải luôn tìm moi cach dé “làm mới” các sản phẩm và dịch vụ của mình với nhiều lợi ích cho khách hàng, với mức giá và chi phí cạnh tranh nhất nhằm thu hút khách hàng, mở rộng thị phần đề đạt được lợi nhuận cao nhất cho ngân hàng.