BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM BẠCH NGỌC HOÀNG ÁNH GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CHO CÁC DOANH NGHIỆP CHẾ BIẾN GỖ TỈNH LÂM ĐỒNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2007 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 MÔÛ ÑAÀU I. YÙ nghóa cuûa ñeà taøi nghieân cöùu: Caïnh tranh trong neàn kinh teá thò tröôøng laø moät quy luaät khaùch quan vaø taát yeáu, noù laø moät cô cheá vaän ñoäng cuûa thò tröôøng. Keát quaû cuûa caïnh tranh seõ laøm cho moät soá doanh nghieäp bò thua cuoäc vaø bò gaït ra khoûi thò tröôøng, trong khi moät soá doanh nghieäp khaùc vaãn toàn taïi vaø phaùt trieån hôn nöõa.
Cuõng chính nhôø söï caïnh tranh khoâng ngöøng maø neàn kinh teá thò tröôøng vaän ñoäng theo höôùng ngaøy caøng naâng cao naêng suaát lao ñoäng xaõ hoäi, ñaûm baûo söï thaønh coâng cho moãi quoác gia treân con ñöôøng phaùt trieån. Moïi doanh nghieäp, moïi ngaønh ngheà ñeàu phaûi töï mình vaän ñoäng ñeå ñöùng ñöôïc trong cô cheá naøy. Doanh nghieäp naøo khoâng thích nghi ñöôïc seõ phaûi phaù saûn vaø bò gaït ra khoûi thò tröôøng thay vaøo ñoù thò tröôøng laïi môû ñöôøng cho caùc doanh nghieäp naøo bieát naém thôøi cô, bieát phaùt huy toái ña nhöõng theá maïnh cuûa mình, bieát khaéc phuïc nhöõng ñieåm yeáu ñeå giaønh thaéng lôïi trong caïnh tranh. Caùc doanh nghieäp cheá bieán goã cuûa Vieät Nam noùi chung vaø cuûa Laâm Ñoàng noùi rieâng cuõng khoâng naèm ngoaøi söï vaän ñoäng lieân tuïc cuûa thò tröôøng.
Ñaëc bieät khi Vieät Nam ñaõ gia nhaäp WTO thì söï caïnh tranh thò tröôøng ngaøy caøng gay gaét vaø khoác lieät hôn. Nhöõng naêm gaàn ñaây ngaønh cheá bieán goã cuûa Vieät Nam noùi chung ñaõ coù nhöõng böôùc khôûi saéc ñaùng keå, trôû thaønh moät trong nhöõng ngaønh daãn ñaàu veà xuaát khaåu. Tuy nhieân ngaønh cheá bieán goã cuûa ta vaãn coøn raát sô khai vaø non yeáu. Ñaëc bieät laø söï yeáu keùm cuûa ngaønh cheá bieán goã Laâm Ñoàng, moät trong nhöõng vuøng coù tröõ löôïng nguyeân lieäu lôùn cuûa caû nöôùc ta.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2 Laâm Ñoàng vôùi hôn 63% dieän tích ñaát laø röøng nhöng caùc doanh nghieäp cheá bieán goã cuûa Laâm Ñoàng vaãn chöa khai thaùc heát tieàm naêng saün coù, chöa trôû thaønh ngaønh kinh teá chuû löïc cuûa Laâm Ñoàng vaø cuõng chöa coù moät doanh nghieäp naøo coù teân tuoåi trong ngaønh cheá bieán goã cuûa caû nöôùc. Tröôùc thöïc traïng naøy, vieäc ñeà ra caùc giaûi phaùp nhaèm naâng cao söùc caïnh tranh cho ngaønh cheá bieán goã Laâm Ñoàng laø moät yeâu caàu khaùch quan vaø caáp thieát ñoái vôùi söï phaùt trieãn kinh teá, xaõ hoäi chung cuûa tænh Laâm Ñoàng. Laø ngöôøi hoaït ñoäng nhieàu naêm trong ngaønh cheá bieán,khai thaùc goã vôùi bieát bao traên trôû, nhöõng kinh nghieäm tích luõy ñöôïc; Vôùi mong muoán ñöôïc goùp phaàn naøo vaøo vieäc phaân tích vaø giaûi quyeát yeâu caàu naøy, taïo theâm cô sôû ñeå ngaønh cheá bieán goã Laâm Ñoàng xaùc ñònh ñöôïc caùc giaûi phaùp ñeå vöôït qua thaùch thöùc, naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa ngaønh töø ñoù taïo ra nhöõng theá löïc vöõng chaéc cho söï phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi chung cuûa tænh nhaø, chuùng toâi choïn ñeà taøi nghieân cöùu “Giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh cho caùc doanh nghieäp cheá bieán goã tænh Laâm Ñoàng” laøm ñeà taøi cho luaän vaên Thaïc syõ cuûa mình II. Muïc tieâu nghieân cöùu : Treân cô sôû phaân tích tình hình phaùt trieån cuûa caùc doanh nghieäp cheá bieán goã Laâm Ñoàng trong thôøi gian qua, xaùc ñònh, phaân tích caùc yeáu toá caáu thaønh vaø caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán naêng löïc caïnh tranh cuûa caùc doanh nghieäp, töø ñoù ñeà ra nhöõng giaûi phaùp höõu hieäu vaø nhöõng kieán nghò nhaèm goùp phaàn naâng cao naêng löïc caïnh tranh cho caùc doanh nghieäp cheá bieán goã Laâm ñoàng, ñöa ngaønh cheá bieán goã Laâm Ñoàng ñi leân, caïnh tranh ñöôïc vôùi caùc doanh nghieäp trong caû nöôùc.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Phaïm vi, ñoái töôïng nghieân cöùu: Phaïm vi nghieân cöùu laø nhöõng doanh nghieäp cheá bieán goã nhoû vaø vöøa treân phaïm vi ñòa baøn tænh Laâm Ñoàng. Phöông phaùp nghieân cöùu : Phöông phaùp nghieân cöùu chuû yeáu laø duy vaät bieän chöùng, döïa vaøo quan saùt, phaân tích, nhaän ñònh (thoâng qua caùc cô quan chöùc naêng, caùc chuyeân gia, caùc keát quaû nghieân cöùu ñaõ coâng boá tröôùc ñaây) veà naêng löïc caïnh tranh cuûa caùc doanh nghieäp ; thoâng qua khaûo saùt moät soá doanh nghieäp cheá bieán goã treân ñòa baøn tænh Laâm ñoàng vaø döïa vaøo nhöõng kinh nghieäm thöïc teá maø ngöôøi vieát coù ñöôïc trong suoát thôøi gian hoaït ñoäng trong ngaønh cheá bieán goã. Keát caáu cuûa ñeà taøi: Ñeà taøi ñöôïc chia laøm 3 chöông, noäi dung cuûa töøng chöông ñöôïc theå hieän nhö sau: Chöông 1: Cô sôû lyù luaän cuûa ñeà taøi.
Chöông 2: Ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa caùc doanh nghieäp cheá bieán goã tænh Laâm Ñoàng. Chöông 3: Giaûi phaùp naâng cao naêng löïc caïnh tranh cho caùc doanh nghieäp cheá bieán goã tænh Laâm Ñoàng. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 4 CHÖÔNG 1 CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN CUÛA ÑEÀ TAØI 1.Lyù luaän veà caïnh tranh, naêng löïc caïnh tranh 1.Khaùi nieäm veà caïnh tranh Caïnh tranh ngaøy nay laø moät vaán ñeà raát ñöôïc caùc doanh nghieäp quan taâm. Duø theo tröôøng phaùi kinh teá naøo ñi nöõa cuõng ñeàu thöøa nhaän raèng: “ Caïnh tranh chæ xuaát hieän vaø toàn taïi trong neàn kinh teá thò tröôøng, nôi maø cung caàu vaø giaù caû haøng hoùa laø nhöõng nhaân toá cô baûn cuûa thò tröôøng, laø ñaëc tröng cô baûn cuûa cô cheá thò tröôøng, caïnh tranh laø linh hoàn soáng cuûa thò tröôøng” Caïnh tranh laø hieän töôïng kinh teá – xaõ hoäi phöùc taïp, do caùch tieáp caän khaùc nhau neân ñöôïc hieåu theo nhieàu quan ñieåm khaùc nhau .Theo Töø ñieån Baùch Khoa cuûa Vieät Nam thì: “Caïnh tranh (trong kinh doanh )laø hoaït ñoäng ganh ñua giöõa nhöõng ngöôøi saûn xuaát haøng hoaù, giöõa caùc thöông nhaân, caùc nhaø kinh doanh trong neàn kinh teá thò tröôøng, chi phoái bôûi quan heä cung caàu nhaèm giaønh caùc ñieàu kieän saûn xuaát, tieâu thuï vaø thò tröôøng coù lôïi nhaát”.Theo cuoán kinh teá hoïc cuûa P.Samuelson thì cho raèng:”Caïnh tranh laø söï kình ñòch giöõa caùc doanh nghieäp caïnh tranh vôùi nhau ñeå giaønh khaùch haøng, thò tröôøng”.
Hoaëc theo caùc taùc giaû cuûa cuoán Caùc vaán ñeà phaùp lyù vaø theå cheá veà chính saùch caïnh tranh vaø kieåm soaùt ñoäc quyeàn kinh doanh thì : ” Caïnh tranh coù theå ñöôïc hieåu laø söï ganh ñua giöõa caùc doanh nghieäp trong vieäc giaønh moät soá nhaân toá saûn xuaát hoaëc khaùch haøng nhaèm naâng cao vò theá cuûa mình treân thò tröôøng, ñeå ñaït ñöôïc muïc tieâu kinh doanh cuï theå”.Ngoaøi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 5 ra coøn coù nhieàu caùch dieãn ñaït khaùc nhau veà khaùi nieäm caïnh tranh, song qua caùc khaùi nieäm treân coù theå tieáp caän caïnh tranh theo caùc höôùng sau: Thöù nhaát ,khi noùi ñeán caïnh tranh laø noùi ñeán söï ganh ñua nhaèm laáy phaàn thaéng cuûa nhieàu chuû theå cuøng tham döï. Thöù hai , muïc ñích cuûa caïnh tranh laø moät ñoái töôïng cuï theå naøo ñoù maø caùc beân ñeàu muoán giaønh giaät, moät loaït ñieàu kieän coù lôïi vôùi muïc ñích cuoái cuøng laø kieám ñöôïc lôïi nhuaän cao. Thöù ba, caïnh tranh dieãn ra trong moät moâi tröôøng cuï theå, coù caùc raøng buoäc chung maø caùc beân tham gia phaûi tuaân thuû nhö ñaëc ñieåm saûn phaåm, thò tröôøng, caùc ñieàu kieän phaùp lyù, caùc thoâng leä kinh doanh… Thöù tö, trong quaù trình caïnh tranh caùc chuû theå tham gia caïnh tranh coù theå söû duïng nhieàu coâng cuï khaùc nhau: caïnh tranh baèng ñaëc tính vaø chaát löôïng saûn phaåm, caïnh tranh baèng giaù baùn saûn phaåm, caïnh tranh baèng ngheä thuaät tieâu thuï saûn phaåm, caïnh tranh nhôø dòch vuï baùn haøng toát, caïnh tranh thoâng qua hình thöùc thanh toaùn… Toùm laïi , duø ñöôïc hieåu theo nhieàu quan ñieåm khaùc nhau nhöng suy cho cuøng caïnh tranh laø ñoäng löïc taïo ra söï phaùt trieån bôûi vì muïc tieâu cuoái cuøng cuûa caïnh tranh laø toái ña hoùa lôïi ích. Ñoái vôùi ngöôøi saûn xuaát kinh doanh ñoù laø lôïi nhuaän, ñoái vôùi ngöôøi tieâu duøng laø lôïi ích tieâu duøng vaø söï tieän lôïi.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.Khaùi nieäm veà naêng löïc caïnh tranh Naêng löïc caïnh tranh laø moät khaùi nieäm phöùc hôïp ñöôïc xem xeùt ôû nhieàu caáp ñoä khaùc nhau nhö naêng löïc caïnh tranh quoác gia, naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp. Ñeå hieåu roõ naêng löïc caïnh tranh caàn phaân bieät ñöôïc naêng löïc caïnh tranh quoác gia hay naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp. Vì theo Paul Kruguran khoâng coù quoác gia naøo bò phaù saûn vì naêng löïc caïnh tranh keùm nhöng doanh nghieäp coù theå bò phaù saûn vì khoâng caïnh tranh ñöôïc theo thò tröôøng. Khaùi nieäm veà naêng löïc caïnh tranh quoác gia: Naêng löïc caïnh tranh quoác gia ñöôïc xaùc ñònh bôûi caùc nhaân toá : möùc ñoä môû cöûa neàn kinh teá, vai troø cuûa chính phuû, taøi chính, coâng ngheä, cô sôû haï taàng, quaûn lyù kinh doanh, theå cheá phaùp lyù, giaùo duïc, khoa hoïc vaø coâng ngheä.
Do ñoù naêng löïc caïnh tranh cuûa quoác gia coù theå ñöôïc hieåu ñoù laø naêng löïc cuûa moät neàn kinh teá coù theå taïo ra taêng tröôûng beàn vöõng trong moâi tröôøng kinh teá ñaày bieán ñoäng cuûa thò tröôøng theá giôùi. Khaùi nieäm veà naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp : Phaàn lôùn caùc nhaø kinh teá ñeàu gaén naêng löïc caïnh tranh doanh nghieäp vôùi öu theá cuûa saûn phaåm maø doanh nghieäp ñöa ra thò tröôøng hoaëc gaén naêng löïc caïnh tranh vôùi vò trí cuûa doanh nghieäp treân thò tröôøng theo thò phaàn maø noù chieám giöõ thoâng qua khaû naêng toå chöùc, quaûn trò kinh doanh höôùng vaøo ñoåi môùi coâng ngheä, giaûm chi phí nhaèm duy trì hay gia taêng lôïi nhuaän, baûo ñaûm söï toàn taïi, phaùt trieån beàn vöõng cuûa doanh nghieäp. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 7 Khi nghieân cöùu naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp caàn löu yù tôùi boán vaán ñeà cô baûn sau: Moät laø, phaûi laáy yeâu caàu cuûa khaùch haøng laø chuaån möïc ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp. Hai laø, yeáu toá cô baûn taïo neân naêng löïc caïnh tranh phaûi laø thöïc löïc cuûa doanh nghieäp.Thöïc löïc naøy chuû yeáu ñöôïc taïo thaønh töø nhöõng yeáu toá noäi taïi cuûa doanh nghieäp.
Ba laø, muoán taïo neân naêng löïc caïnh tranh thöïc thuï phaûi taïo neân lôïi theá so saùnh vôùi caùc ñoái thuû caïnh tranh.Chính nhôø lôïi theá naøy, doanh nghieäp coù theå giöõ ñöôïc khaùch haøng cuûa mình vaø loâi keùo khaùch haøng cuûa ñoái thuû caïnh tranh. Boán laø, caùc bieåu hieän naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp coù quan heä raøng buoäc nhau.Moät doanh nghieäp coù naêng löïc caïnh tranh maïnh khi noù coù khaû naêng thoûa maõn ñaày ñuû nhaát caùc yeâu caàu cuûa khaùch haøng, song khoù coù doanh nghieäp naøo ñaït ñöôïc yeâu caàu naøy.