Luận văn thạc sĩ về kiểm soát thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế Quảng Ngãi Sơn Tịnh

Luận văn thạc sĩ kế toán phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện kiểm soát thu lệ phí trước bạ tại chi cục thuế Quảng Ngãi Sơn Tịnh.

• Tác giả: Lữ Thi Xuân Vy
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đường Nguyễn Hưng
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nâng Cao Kiểm Soát Thu Lệ Phí Trước Bạ Tại Chi Cục Thuế Quảng Ngãi Sơn Tịnh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG KHU VỰC CÔNG, LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ VÀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THU LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ TẠI CHI CỤC THUẾ
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG KHU VỰC CÔNG
• 1.1.1. Khái quát chung về kiểm soát nội bộ
• 1.2. TỔNG QUAN VỀ LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ
• 1.2.1. Khái niệm về lệ phí trước bạ
• 1.2.2. Vai trò của lệ phí trước bạ
• 1.2.3. Đối tượng chịu lệ phí trước bạ, căn cứ tính lệ phí trước bạ
• 1.3. TỔNG QUAN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THU LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ TẠI CHI CỤC THUẾ
• 1.3.1. Khái niệm kiểm soát thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế
• 1.3.2. Mục tiêu của kiểm soát thu lệ phí trước bạ
• 1.3.3. Quy trình lập dự toán thu lệ phí trước bạ, tổ chức hoạt động thu lệ phí trước bạ và đánh giá việc thực hiện dự toán thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THU LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ TẠI CHI CỤC THUẾ KHU VỰC QUẢNG NGÃI - SƠN TỊNH
• 2.1. GIỚI THIỆU VỀ CHI CỤC THUẾ KHU VỰC QUẢNG NGÃI - SƠN TỊNH
• 2.1.1. Khái quát về Chi cục thuế Khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• 2.1.3. Tổ chức bộ máy quản lý thuế tại Chi cục thuế Khu vực Quảng Ngãi
• 2.2. TÌNH HÌNH THU LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ CỦA CHI CỤC THUẾ KHU VỰC QUẢNG NGÃI
• 2.3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THU LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ TẠI CHI CỤC THUẾ KHU VỰC QUẢNG NGÃI - SƠN TỊNH
• 2.3.1. Thực trạng hoạt động kiểm soát trong công tác lập dự toán thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• 2.3.2. Thực trạng hoạt động kiểm soát trong tổ chức hoạt động thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• 2.3.3. Thực trạng hoạt động kiểm soát trong công tác đánh giá thực hiện dự toán thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• 2.4. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT THU LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ TẠI CHI CỤC THUẾ KHU VỰC QUẢNG NGÃI - SƠN TỊNH
• 2.4.1. Thuận lợi và khó khăn trong công tác kiểm soát thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• 2.4.2. Kết quả đạt được trong công tác kiểm soát thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• 2.4.3. Tồn tại trong công tác kiểm soát thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• 2.4.4. Nguyên nhân của những tồn tại trong công tác kiểm soát thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THU LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ TẠI CHI CỤC THUẾ KHU VỰC QUẢNG NGÃI - SƠN TỊNH
• 3.1. GẦN CỬ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 3.2. ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THU LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ TẠI CHI CỤC THUẾ KHU VỰC QUẢNG NGÃI - SƠN TỊNH
• 3.3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT THU LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ TẠI CHI CỤC THUẾ KHU VỰC QUẢNG NGÃI - SƠN TỊNH
• 3.3.1. Hoàn thiện hoạt động kiểm soát trong công tác lập dự toán thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• 3.3.2. Hoàn thiện hoạt động kiểm soát trong công tác tổ chức thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• 3.3.3. Hoàn thiện hoạt động kiểm soát trong đánh giá việc thực hiện dự toán thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• 3.3.4. Hoàn thiện các yếu tố ảnh hưởng đến công tác kiểm soát thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung về kiểm soát thu lệ phí trước bạ

Trong bối cảnh ngân sách nhà nước ngày càng hạn chế, việc nâng cao kiểm soát thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế Quảng Ngãi - Sơn Tịnh trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Lệ phí trước bạ (LPTB) là một trong những nguồn thu quan trọng của ngân sách địa phương, không chỉ góp phần vào ngân sách nhà nước mà còn đảm bảo quyền sở hữu tài sản hợp pháp cho người dân. Theo nghiên cứu, kiểm soát thuế không chỉ nhằm mục đích thu đủ ngân sách mà còn phải đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình thực hiện. Để đạt được điều này, cần thiết phải có một hệ thống quản lý thuế hiệu quả, bao gồm quy trình lập dự toán, tổ chức thu và đánh giá thực hiện. Việc nâng cao hiệu quả kiểm soát không chỉ giúp tăng cường tính chính xác trong việc thu LPTB mà còn tạo dựng niềm tin của người nộp thuế đối với cơ quan thuế.

1.1. Khái niệm và vai trò của lệ phí trước bạ

Lệ phí trước bạ (LPTB) là khoản thu được quy định bởi pháp luật, áp dụng cho các giao dịch liên quan đến tài sản như nhà đất, phương tiện giao thông. LPTB không chỉ là nguồn thu chính cho ngân sách địa phương mà còn là căn cứ pháp lý để xác định quyền sở hữu tài sản. Việc kiểm soát thu lệ phí trước bạ cần được thực hiện một cách chặt chẽ để ngăn chặn tình trạng gian lận và đảm bảo công bằng cho tất cả người nộp thuế. Theo quy định, việc thu LPTB cần phải tuân thủ các quy trình và chính sách thuế hiện hành, nhằm đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch trong hoạt động thu thuế. Đặc biệt, chính sách thuế cần được công khai để người dân dễ dàng tiếp cận và thực hiện nghĩa vụ thuế của mình.

II. Thực trạng công tác kiểm soát thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế Quảng Ngãi Sơn Tịnh

Chi cục Thuế Quảng Ngãi - Sơn Tịnh đã có nhiều nỗ lực trong việc kiểm soát thuế và thu lệ phí. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần khắc phục. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ thu LPTB chưa đạt yêu cầu đề ra, cho thấy sự thiếu sót trong quy trình quản lý thuế và quy trình thu lệ phí. Nhiều trường hợp người nộp thuế khai không trung thực, dẫn đến thất thu cho ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ thuế còn thiếu kinh nghiệm trong việc xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình thu LPTB. Việc tăng cường kiểm tra và giám sát là cần thiết để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong thu LPTB. Cần có những biện pháp cụ thể nhằm cải thiện tình hình này, bao gồm việc đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ thuế và cải cách các thủ tục hành chính liên quan đến thu LPTB.

2.1. Đánh giá thực trạng công tác kiểm soát

Thực trạng công tác kiểm soát thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế Quảng Ngãi - Sơn Tịnh cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Mặc dù đã có những cải tiến trong quy trình thu, nhưng tình trạng thất thu vẫn xảy ra do một số nguyên nhân như thiếu sót trong công tác giám sát và quản lý. Nhiều người nộp thuế vẫn chưa hiểu rõ về nghĩa vụ của mình đối với việc nộp LPTB. Đặc biệt, việc cải cách hành chính trong lĩnh vực thuế còn chậm, dẫn đến sự không đồng bộ trong quy trình thu. Những khó khăn này đòi hỏi Chi cục Thuế cần phải có những biện pháp cụ thể để khắc phục, như tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn người nộp thuế và nâng cao chất lượng dịch vụ hỗ trợ người nộp thuế.

III. Giải pháp nâng cao kiểm soát thu lệ phí trước bạ

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát thu lệ phí trước bạ, Chi cục Thuế Quảng Ngãi - Sơn Tịnh cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Trước hết, cần hoàn thiện quy trình quản lý thuế và kiểm soát thu lệ phí bằng cách xây dựng một hệ thống thông tin quản lý hiện đại, giúp theo dõi và giám sát tình hình thu LPTB một cách hiệu quả. Thứ hai, cần tăng cường công tác đào tạo cho cán bộ thuế, trang bị cho họ kiến thức và kỹ năng cần thiết để xử lý các tình huống phát sinh. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình thu LPTB. Việc áp dụng các công nghệ mới trong quản lý thuế cũng sẽ giúp giảm thiểu tình trạng gian lận và thất thu, từ đó nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước.

3.1. Đề xuất giải pháp cụ thể

Một trong những giải pháp quan trọng để cải thiện công tác kiểm soát thu lệ phí trước bạ là xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu thuế đồng bộ và hiện đại. Hệ thống này cần đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong việc thu thập, xử lý và lưu trữ thông tin liên quan đến LPTB. Đồng thời, cần tổ chức các khóa đào tạo định kỳ cho cán bộ thuế về các quy định pháp luật mới nhất và kỹ năng giao tiếp với người nộp thuế. Ngoài ra, việc tăng cường công tác tuyên truyền về nghĩa vụ nộp LPTB cũng rất quan trọng, giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền lợi và trách nhiệm của mình trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lệ phí trước bạ (LPTB) là một khoản thu quan trọng trong ngân sách nhà nước (NSNN), đặc biệt đối với ngân sách địa phương, góp phần đảm bảo nguồn lực cho các hoạt động quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội. Tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh, công tác kiểm soát thu LPTB đóng vai trò then chốt trong việc thu đúng, thu đủ và kịp thời nguồn thu này. Trong giai đoạn 2020-2022, số lượng hồ sơ LPTB xử lý tại Chi cục tăng đều, với hơn 16.660 hồ sơ phương tiện được giải quyết mỗi năm, trong khi số lượng công chức xử lý hồ sơ chỉ khoảng 14 người. Số thu LPTB năm 2022 đạt 134,5 tỷ đồng, tăng 30% so với năm 2020, phản ánh sự phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19 và sự sôi động của thị trường bất động sản, phương tiện giao thông.

Tuy nhiên, công tác kiểm soát thu LPTB vẫn còn nhiều tồn tại như việc kê khai không trung thực, gian lận thuế, sai sót trong xử lý hồ sơ và chênh lệch giữa dự toán và thực hiện thu. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng công tác kiểm soát thu LPTB tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh, xác định các hạn chế và đề xuất giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả công tác này trong giai đoạn 2020-2022. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần tăng cường quản lý thuế, đảm bảo nguồn thu NSNN và nâng cao trách nhiệm giải trình của cơ quan thuế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính về kiểm soát nội bộ (KSNB) trong khu vực công và công tác kiểm soát thuế, cụ thể:

• Mô hình COSO (2013): Định nghĩa KSNB là một tiến trình do hội đồng quản trị, ban quản lý và nhân sự thiết lập nhằm đảm bảo đạt được các mục tiêu hoạt động, báo cáo và tuân thủ pháp luật. Mô hình gồm 5 thành phần: môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và trao đổi thông tin, hoạt động giám sát.

• Chuẩn mực INTOSAI (2004): Định nghĩa KSNB trong khu vực công với mục tiêu thực hiện hoạt động hiệu quả, trách nhiệm giải trình, tuân thủ pháp luật và bảo vệ tài sản công. Mô hình CRiCIM gồm 5 thành phần tương tự COSO nhưng nhấn mạnh đặc thù khu vực công như đạo đức công vụ, giám sát tài sản công và trách nhiệm giải trình.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: lệ phí trước bạ, kiểm soát thu lệ phí trước bạ, dự toán thu, rủi ro trong kiểm soát thuế, hoạt động kiểm soát nội bộ, và các yếu tố ảnh hưởng đến công tác kiểm soát thuế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả, phân tích và tổng hợp dựa trên số liệu thực tế thu thập tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh trong giai đoạn 2020-2022. Cỡ mẫu gồm toàn bộ hồ sơ LPTB xử lý trong 3 năm với hơn 50.000 hồ sơ, cùng dữ liệu số thu, miễn giảm và dự toán thu LPTB. Phương pháp chọn mẫu là toàn bộ dữ liệu thứ cấp từ Chi cục Thuế và các báo cáo liên quan.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ thực hiện dự toán, đánh giá các rủi ro và hiệu quả kiểm soát qua từng khâu: lập dự toán, tổ chức thu và đánh giá thực hiện dự toán. Ngoài ra, phương pháp phỏng vấn và quan sát được áp dụng để thu thập thông tin về quy trình, hoạt động kiểm soát và các khó khăn thực tế.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2023 đến tháng 6/2023, bao gồm các bước thu thập số liệu, phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng hồ sơ và số thu LPTB: Số lượng hồ sơ LPTB xử lý tại Chi cục tăng từ khoảng 16.000 hồ sơ năm 2020 lên trên 18.000 hồ sơ năm 2022. Số thu LPTB tăng từ 104,4 tỷ đồng năm 2020 lên 134,5 tỷ đồng năm 2022, đạt 110% so với dự toán giao năm 2022.

2. Chênh lệch dự toán và thực hiện thu LPTB: Năm 2020, số thu LPTB chỉ đạt 56,8% dự toán do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Đến năm 2021 và 2022, tỷ lệ thực hiện dự toán tăng lên lần lượt 95,2% và 110%, cho thấy công tác lập dự toán và tổ chức thu đã được cải thiện.

3. Tồn tại trong công tác kiểm soát thu LPTB: Phát hiện nhiều rủi ro như kê khai không trung thực giá trị tài sản, gian lận miễn giảm thuế, sai sót trong xử lý hồ sơ và quản lý nợ thuế chưa hiệu quả. Ví dụ, giá trị kê khai bất động sản thường thấp hơn giá thực tế, dẫn đến thất thu NSNN.

4. Áp lực xử lý hồ sơ và nhân lực hạn chế: Với hơn 16.000 hồ sơ phương tiện mỗi năm nhưng chỉ có 14 công chức xử lý, công tác kiểm soát gặp nhiều khó khăn trong việc đảm bảo xử lý hồ sơ đúng hạn, chính xác và giảm thiểu sai sót.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại là do áp lực dự toán thu LPTB mệnh lệnh từ cấp trên, dẫn đến việc lập dự toán không sát thực tế, gây áp lực cho công chức thuế trong quá trình thực hiện. Việc kê khai không trung thực của người nộp thuế cũng là nguyên nhân phổ biến gây thất thu. So với các nghiên cứu trong ngành thuế, kết quả này phù hợp với thực trạng chung về khó khăn trong kiểm soát thuế tại các địa phương.

Việc áp dụng hệ thống quản lý hồ sơ điện tử và phần mềm quản lý trước bạ đã giúp giảm thiểu sai sót và tăng hiệu quả xử lý hồ sơ, tuy nhiên vẫn cần nâng cao năng lực công chức và hoàn thiện quy trình kiểm soát. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số thu LPTB theo năm và bảng so sánh tỷ lệ thực hiện dự toán thu LPTB để minh họa rõ ràng hơn.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ các điểm yếu trong công tác kiểm soát thu LPTB, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế, góp phần tăng nguồn thu NSNN và đảm bảo công bằng xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao chất lượng lập dự toán thu LPTB: Tổ chức đào tạo chuyên sâu cho công chức thuế về kỹ năng phân tích, dự báo và lập dự toán sát thực tế, tránh tình trạng lập dự toán thấp hoặc cao quá khả năng thực hiện. Thời gian thực hiện: trong 6 tháng đầu năm, chủ thể: Chi cục Thuế phối hợp với Cục Thuế tỉnh.

2. Tăng cường kiểm tra, giám sát hồ sơ kê khai LPTB: Áp dụng các biện pháp kiểm tra chéo, đối chiếu thông tin với các cơ quan liên quan như Văn phòng Đăng ký đất đai, cơ quan công an để phát hiện kê khai gian lận, kê khai không trung thực. Thời gian: liên tục hàng năm, chủ thể: Đội Tuyên truyền - Hỗ trợ người nộp thuế - Trước bạ.

3. Cải thiện quản lý nợ thuế LPTB: Thiết lập hệ thống cảnh báo sớm và đôn đốc thu hồi nợ hiệu quả, đồng thời xây dựng chính sách xử lý nghiêm các trường hợp nợ kéo dài. Thời gian: trong 12 tháng, chủ thể: Đội Kiểm tra thuế và Đội Quản lý thuế liên xã, phường.

4. Tăng cường đào tạo và luân chuyển công chức thuế: Đào tạo nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ và đạo đức công vụ; thực hiện luân chuyển công chức để phòng ngừa tiêu cực, nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát. Thời gian: định kỳ hàng năm, chủ thể: Ban lãnh đạo Chi cục Thuế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, công chức ngành Thuế: Nâng cao hiểu biết về công tác kiểm soát thu LPTB, áp dụng các giải pháp thực tiễn để nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế tại địa phương.

2. Quản lý nhà nước về tài chính, ngân sách: Tham khảo để xây dựng chính sách, quy định phù hợp nhằm tăng cường kiểm soát và quản lý nguồn thu lệ phí trước bạ.

3. Nhà nghiên cứu, học viên cao học chuyên ngành Kế toán, Tài chính công: Tài liệu tham khảo bổ ích về lý thuyết và thực tiễn kiểm soát nội bộ trong khu vực công, đặc biệt trong lĩnh vực thuế và lệ phí.

4. Doanh nghiệp và người nộp thuế: Hiểu rõ quy trình, quyền lợi và nghĩa vụ trong việc kê khai, nộp lệ phí trước bạ, từ đó nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế.

Câu hỏi thường gặp

1. Lệ phí trước bạ là gì và đối tượng chịu lệ phí gồm những gì?
   Lệ phí trước bạ là khoản tiền người có tài sản phải nộp khi đăng ký quyền sở hữu, sử dụng tài sản. Đối tượng chịu lệ phí gồm nhà, đất, phương tiện giao thông như ô tô, xe máy, tàu thủy, v.v.

2. Tại sao công tác kiểm soát thu LPTB lại quan trọng?
   Kiểm soát thu LPTB giúp đảm bảo thu đúng, đủ, kịp thời vào NSNN, ngăn ngừa gian lận, thất thu, đồng thời nâng cao trách nhiệm giải trình và hiệu quả quản lý thuế.

3. Những rủi ro phổ biến trong công tác kiểm soát thu LPTB là gì?
   Rủi ro gồm kê khai không trung thực, sai sót trong xử lý hồ sơ, áp lực dự toán không sát thực tế, quản lý nợ thuế chưa hiệu quả và thiếu nhân lực xử lý hồ sơ.

4. Giải pháp nào giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát thu LPTB?
   Giải pháp gồm nâng cao chất lượng lập dự toán, tăng cường kiểm tra hồ sơ, cải thiện quản lý nợ thuế, đào tạo và luân chuyển công chức thuế, áp dụng công nghệ thông tin.

5. Làm thế nào để người nộp thuế kê khai LPTB chính xác?
   Người nộp thuế cần cung cấp thông tin trung thực, đầy đủ về tài sản, phối hợp với cơ quan thuế trong kiểm tra, đồng thời nắm rõ các quy định về miễn giảm và mức thu lệ phí.

Kết luận

• Công tác kiểm soát thu lệ phí trước bạ tại Chi cục Thuế khu vực Quảng Ngãi - Sơn Tịnh có sự phát triển tích cực với số thu và số hồ sơ xử lý tăng qua các năm 2020-2022.
• Tồn tại chính gồm kê khai không trung thực, sai sót trong xử lý hồ sơ, áp lực dự toán và quản lý nợ thuế chưa hiệu quả.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng lập dự toán, kiểm tra hồ sơ, quản lý nợ và đào tạo công chức thuế.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn trong việc tăng cường quản lý thuế, đảm bảo nguồn thu NSNN và nâng cao trách nhiệm giải trình của cơ quan thuế địa phương.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, đánh giá hiệu quả và mở rộng nghiên cứu sang các địa phương khác để hoàn thiện công tác kiểm soát thu LPTB toàn quốc.

Quý độc giả và các cơ quan quản lý thuế được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả công tác thu lệ phí trước bạ, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE KIEM SOÁT NOI BỘ TRONG KHU VỰC CONG, LỆ PHI TRƯỚC BA VÀ CÔNG TÁC KIEM SOÁT THU LỆ PHÍ TRƯỚC BẠ TẠI CHI CỤC THUÉ 1. TONG QUAN VE KIEM SOÁT NỘI BỘ TRONG KHU VỰC CÔNG 1. Khái quát chung về kiểm soát nội bộ Theo COSO (2013), KSNB được định nghĩa như sau: “KSNB là một tiến trình được thiết lập và vận hành bởi hội đồng quản trị, ban quản lý và các nhân sự khác, được thiết kế dé đem lại một sự bảo đảm hợp lý đối với việc đạt được các mục tiêu hoạt động, mục tiêu báo cáo và tuân thủ với các luật và quy định liên quan”. Ba mục tiêu cần đạt được: hoạt động của đơn vị hiệu quả và hữu hiệu; báo cáo tài chính đáng tin cậy và tuân thủ các quy định của đơn vị, luật lệ hiện hành.

Theo Đường Nguyễn Hung (2016): KSNB được thiết lập nhằm giúp tô chức đạt được các mục tiêu của mình và hạn chế các van đề gây bat lợi cho tổ chức. KSNB giúp cho nhà quản lý thích ứng với môi trường bên ngoài và bên trong tô chức thường xuyên biến đổi nhanh chóng. Vai trò của KSNB thúc đây các tô chức thiết lập các hệ thống KSNB hữu hiệu. Bản chất của KSNB chính là biện pháp đối phó với các rủi ro đối với việc thực hiện các mục tiêu của các hoạt động của tổ chức.

Mục tiêu của KSNB được đặt ra là đối phó với các rủi ro đối với việc thực hiện các mục tiêu của các hoạt động, cho nên mục tiêu của KSNB cũng phù hợp với các mục tiêu của hoạt động. Hệ thống KSNB được thiết lập sẽ hỗ trợ cho tổ chức dat được các mục tiêu của mình. Một hệ thống KSNB là một tập hợp các thành phần khác nhau, có chức năng khác nhau, liên kết chặt chẽ với nhau, cùng thực hiện mục tiêu đối phó với các rủi ro đối với việc đạt được các mục tiêu của tổ chức nhằm hỗ trợ cho tô chức đạt được các mục tiêu của mình. Theo COSO, một hệ thống kiểm soát nội bộ bao gồm năm thành phần như sau: - Môi trường kiểm soát (control environment) Môi trường kiểm soát là tập hợp các chuẩn mực, quy trình, cấu trúc thiết lập cơ sở cho sự vận hành của KSNB trong tổ chức.

Chính môi trường kiểm soát làm nền tảng cho các thành phần khác của hệ thống KSNB. Môi trường kiểm soát bao gồm các yếu tố: tính chính trực và các giá trị đạo đức; cam kết về năng lực; sự tham gia của ban quản trị; triết lý và phong cách điều hành của nhà quản lý; cơ cấu tổ chức; phân công quyên hạn và trách nhiệm; chính sách nhân sự. Liên quan đến môi trường kiểm soát có năm nguyên tắc sau: + Tổ chức thực hiện cam kết với tính chính trực và các giá trị đạo đức; + Hội đồng quản trị thể hiện cam kết độc lập đối với ban quản lý và thực hiện chức năng giám sát đối với sự phát triển và vận hành của KSNB; + Dưới sự giám sát của Hội đồng quản trị, ban quản lý thiết lập cơ cầu tổ chức, các tuyến báo cáo, quyền hạn và trách nhiệm phù hợp hướng đến việc thực hiện các mục tiêu của tổ chức; + Tổ chức thể hiện cam kết đối với việc thu hút, phát triển và lưu giữ nhân sự có năng lực; + Tổ chức quy trách nhiệm cho cá nhân về việc thực hiện các trách nhiệm KSNB. - Danh gia rui ro (risk assessment) Đánh giá rủi ro là một tiến trình linh hoạt, lặp đi lặp lại nhận diện và phân tích các rủi ro đối với việc đạt được các mục tiêu của tổ chức.

Đề thiết lập đầy đủ thành phần đánh giá rủi ro, tổ chức cần thực hiện bốn nguyên tắc sau: + Tổ chức xác định các mục tiêu một cách rõ ràng để bảo đảm thực hiện nhận diện và đánh giá các rủi ro đối với việc thực hiện các mục tiêu; + Tô chức nhận diện các rủi ro đôi với việc đạt được các mục tiêu và phân tích các rủi ro để làm cơ sở cho việc đối phó với rủi ro; + Tổ chức xem xét khả năng của gian lận trong quá trình đánh giá rủi ro đối với việc đạt được các mục tiêu; + Tổ chức nhận diện và đánh giá các thay đồi từ môi trường bên ngoài và bên trong tô chức mà có thể ảnh hưởng đáng kê đến các rủi ro đối với việc đạt được các mục tiêu. - Hoạt động kiêm soát (contronl activities) Hoạt động kiểm soát là các hành động được thiết lập bởi các chính sách và thủ tục để bảo đảm cho các chỉ thị của nhà quản lý về việc đối phó với các rủi ro đối với việc đạt được các mục tiêu được thực hiện. Thành phần hoạt động kiểm soát đòi hỏi tổ chức cần thực hiện 3 nguyên tắc sau: + Tổ chức lựa chọn, phát triển các hoạt động kiểm soát đối phó với các rủi ro đối với việc đạt được mục tiêu ở các mức rủi ro có thé chấp nhận được; + Tổ chức lựa chọn và phát triển các hoạt động kiểm soát đối phó với các rủi ro đối với việc áp dung và vận hành công nghệ thông tin trong tô chức; + Tổ chức thiết lập các hoạt động kiểm soát thông qua các chính sách và các thủ tục thực thi các chính sách. - Thông tin và trao đổi thông tin (information and communication) Thông tin là đầu vào cần thiết để tổ chức thực hiện các trách nhiệm KSNB hướng đến việc đạt được các mục tiêu của tổ chức.

Trao đồi thông tin diễn ra cả bên trong tổ chức và giữa tổ chức với bên ngoài dé cung cấp các thông tin hỗ trợ cho việc thực hiện các trách nhiệm KSNB. Các nguyên tắc thực hiện thành phần thông tin và trao đổi thông tin gồm có 3 nguyên tắc sau: + Tổ chức thu thập hoặc tạo lập và sử dụng các thông tin chất lượng, phù hợp để phục vụ sự vận hành của các thành phần khác của hệ thống KSNB; + Tổ chức trao đổi thông tin trong nội bộ bao gồm các mục tiêu và các trách nhiệm KSNB cần thiết đề hỗ trợ sự vận hành của các thành phần khác của hệ thống KSNB; + Tổ chức trao đồi thông tin với bên ngoài tổ chức liên quan đến các vấn đề có ảnh hưởng đến sự vận hành của các thành phần khác của hệ thống KSNB. - Hoạt động giám sát (monitoring activities) Hoạt động giám sát bao gồm các đánh giá thường xuyên, đánh giá chuyên biệt hoặc sự kết hợp cả hai hình thức được thực hiện để xem xét các thành phần của hệ thống KSNB có đang hiện diện và đang vận hành hay không. Hoạt động giám sát được thực hiện qua hai nguyên tắc sau: + Tổ chức lựa chọn, phát triển, thực hiện các đánh giá thường xuyên, đánh giá chuyên biệt để xem xét xem các thành phần của hệ thống KSNB có đang hiện diện và đang vận hành hay không; + Tổ chức đánh giá và báo cáo về các điểm yếu của KSNB một cách kịp thời cho cấp có thẩm quyền như ban quản lý, hội đồng quản trị để thực hiện các hành động khắc phục yếu kém.

Về mặt bản chất, định nghĩa do COSO đưa ra có thé áp dụng với tất cả mọi loại hình tổ chức, trong đó có các đơn vị công. Tuy nhiên, các đơn vị công có các đặc điểm, đặc thù riêng. Những đơn vị này bên cạnh thực hiện theo các lĩnh vực thông thường thì vẫn phải đảm nhiệm nhiều dự án, kế hoạch do nhà nước giao phó theo chức năng, nhiệm vụ được phân công cho đơn vị đó. Vì vậy, trên thế giới xuất hiện một nhu cầu đó là khái niệm KSNB đã được thay đổi cho phù hợp với những đơn vị công.

Hệ thống kiểm soát nội bộ ở trong khu vực công a, Lich sử phát triển hệ thông kiếm soát nội bộ trong khu vực công Chuẩn mực về kiểm toán của Tổng Kế toán Nhà nước Hoa Kỳ (GAO) năm 1999 đã dé cập đến vấn đề KSNB đặc thù trong tổ chức hành chính sự nghiệp. GAO đưa ra năm yếu t6 về KSNB bao gồm các quy định về môi trường kiểm soát, đánh giá giá rủi ro, các hoạt động kiểm soát, thông tin và truyền thông, giám sát. 10 INTOSAI (The International Organiztion of Superme Audit Insitutions) —Té chức quốc tế các co quan kiểm toán tối cao được thành lập từ năm 1953 nhằm mục đích tạo điều kiện cho việc trao đổi các quan điểm và kinh nghiệm giữa các Cơ quan kiểm toán tối cao về công tác kiểm toán nhà nước. Việt Nam là thành viên chính thức của tô chức INTOSAI từ tháng 7/1996.

Năm 2001, bản hướng dẫn của INTOSAI (1992) đã cập nhật các chuân mực KSNB cho phù hợp với tất cả các đối tượng và phù hợp với sự phát triển của KSNB, bên cạnh việc hoàn chỉnh định nghĩa KSNB và xây dựng một sự hiểu biết chung về KSNB, tài liệu của INTOSAI còn trình bày những vấn dé đặc thù về khu vực công. Khái niệm về kiểm soát nội bộ theo INTOSAI 2004 Theo tổ chức INTOSAI (2004) đã dé cập đến trong Báo cáo “INTOSAI GOV 9100 Guidelines Public Sector Internal Control Standards” định nghĩa về KSNB như sau: “KSNB là một quá trình bị chi phối bởi nhà quan lý và các nhân viên đơn vị, nó được thiết lập để đối phó với các rủi ro và cung cấp một đảm bảo hợp lý nhằm đạt được các mục tiêu chung của tô chức”. Bốn mục tiêu cần đạt được: thực hiện các hoạt động có trật tự, tiết kiệm, hữu hiệu và hiệu quả; thực hiện các hoạt động hướng đến trách nhiệm giải trình; tuân thủ luật pháp và các quy định hiện hành; bảo vệ các nguồn lực trong đơn vi, chống thất thoát, sử dụng sai mục đích và tôn thất. Qua việc tìm hiểu hai định nghĩa về KSNB do hai tổ chức COSO và INTOSAI ban hành, có thé thay rằng trong khu vực tư hay khu vực công thì KSNB luôn hướng vào hai mục tiêu chung đó là hoạt động hiệu quả, hữu hiệu và tuân thủ các quy định.

Tuy nhiên trong khu vực công thì INTOSAI còn nhấn mạnh đến hai đặc điểm riêng có trong đơn vị công đó là quản lý tài sản nhà nước hiệu quả và nâng cao trách nhiệm giải trình. Điều này hoàn toàn phù hợp với mục tiêu của chuẩn mực kế toán công quốc tế mà các đơn vị công dang hướng đến hài hòa khi áp dụng. So với định nghĩa của báo cáo COSO, khía ll cạnh giá trị dao đức trong hoạt động được thêm vào và nhấn mạnh.