Luận văn thạc sĩ áp dụng mô hình quản lý mbo nhằm nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục đối với thanh niên khuyết tật trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu mô hình quản lý MBO nhằm nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục cho thanh niên khuyết tật trong giáo dục nghề nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Võ Hoài Nam
• Người hướng dẫn: PGS.TS Vũ Thị Hải Yến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học quản lý
• Đề tài: Nâng Cao Khả Năng Tiếp Cận Giáo Dục Cho Thanh Niên Khuyết Tật Qua Mô Hình Quản Lý MBO
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH QUẢN LÝ MBO VÀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC ĐỐI VỚI THANH NIÊN KHUYẾT TẬT TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về mô hình quản lý MBO
• 1.1.1. Khái niệm mô hình quản lý MBO
• 1.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển mô hình quản lý MBO
• 1.1.3. Nội dung và quy trình của mô hình quản lý MBO
• 1.1.4. Ý nghĩa mô hình quản lý MBO
• 1.2. Một số vấn đề lý luận về khả năng tiếp cận giáo dục đối với thanh niên khuyết tật trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp
• 1.2.1. Khái niệm khả năng, tiếp cận, khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp
• 1.2.2. Khái niệm thanh niên khuyết tật
• 1.2.3. Hệ thống giáo dục nghề nghiệp cho thanh niên khuyết tật
• 1.2.4. Mối quan hệ giữa việc áp dụng mô hình quản lý MBO và khả năng nâng cao tiếp cận giáo dục của thanh niên khuyết tật
• 1.2.5. Sự phù hợp về lý thuyết của mô hình quản lý MBO với khả năng tiếp cận giáo dục của thanh niên khuyết tật
• 1.2.6. Sự phù hợp về thực tiễn áp dụng của mô hình quản lý MBO với khả năng tiếp cận giáo dục của thanh niên khuyết tật
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP CỦA THANH NIÊN KHUYẾT TẬT VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG MÔ HÌNH QUẢN LÝ MBO TẠI TRUNG TÂM BẢO TRỢ XÃ HỘI TỈNH VĨNH PHÚC
• 2.1. Khái quát đặc điểm của thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.1.1. Khái quát chung về đối tượng thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.1.2. Nhu cầu học nghề của thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.2. Khảo sát thực trạng và đánh giá khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.2.1. Khảo sát khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của cá nhân thanh niên khuyết tật
• 2.2.2. Đánh giá thực trạng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.2.3. Khảo sát thực trạng hoạt động giáo dục nghề nghiệp cho thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.2.4. Đánh giá hoạt động hỗ trợ thanh niên khuyết tiếp cận giáo dục nghề nghiệp và dự báo khả năng áp dụng mô hình quản lý MBO nhằm nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp cho thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM ÁP DỤNG MÔ HÌNH QUẢN LÝ MBO VÀ KHUYẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC CHO THANH NIÊN KHUYẾT TẬT TẠI TRUNG TÂM BẢO TRỢ XÃ HỘI TỈNH VĨNH PHÚC
• 3.1. Định hướng và quan điểm đổi mới hoạt động hỗ trợ đối tượng bảo trợ xã hội nói chung và người khuyết tật nói riêng
• 3.2. Điều kiện thực nghiệm áp dụng mô hình quản lý MBO nhằm nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.3. Quy trình thực nghiệm áp dụng mô hình quản lý MBO nhằm nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục cho thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.4. Khuyến nghị nhằm nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục cho thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.4.1. Đối với chính quyền địa phương tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.4.2. Đối với Trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.4.3. Đối với bản thân thanh niên khuyết tật
• 3.4.4. Đối với gia đình và xã hội
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về mô hình quản lý MBO và khả năng tiếp cận giáo dục đối với thanh niên khuyết tật

Mô hình quản lý MBO (Management by Objectives) là một phương pháp quản lý hiện đại, tập trung vào việc xác định mục tiêu rõ ràng và đo lường kết quả đạt được. MBO không chỉ áp dụng trong doanh nghiệp mà còn có thể được áp dụng trong lĩnh vực giáo dục, đặc biệt là trong việc nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục cho thanh niên khuyết tật. Mô hình này giúp tạo ra một môi trường học tập tích cực, nơi mà các mục tiêu học tập được xác định rõ ràng, từ đó giúp thanh niên khuyết tật có thể phát huy tối đa tiềm năng của mình. Việc áp dụng MBO trong giáo dục nghề nghiệp có thể giúp cải thiện khả năng tiếp cận giáo dục cho nhóm đối tượng này, từ đó tạo ra cơ hội việc làm và hòa nhập xã hội.

1.1 Khái niệm mô hình quản lý MBO

Mô hình quản lý MBO được định nghĩa là một phương pháp quản lý trong đó các mục tiêu được thiết lập và đồng thuận giữa các cấp quản lý và nhân viên. MBO giúp tăng cường sự tham gia của nhân viên vào quá trình ra quyết định, từ đó nâng cao động lực làm việc. Đối với thanh niên khuyết tật, việc áp dụng MBO trong giáo dục nghề nghiệp có thể giúp họ xác định rõ ràng mục tiêu học tập và phát triển kỹ năng, từ đó nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục. MBO cũng khuyến khích sự tự chủ và trách nhiệm cá nhân, điều này rất quan trọng trong việc phát triển kỹ năng sống cho thanh niên khuyết tật.

1.2 Ý nghĩa mô hình quản lý MBO

Mô hình quản lý MBO mang lại nhiều lợi ích cho cả tổ chức và cá nhân. Đối với tổ chức, MBO giúp cải thiện hiệu quả công việc, tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đối với thanh niên khuyết tật, MBO giúp họ có cơ hội tham gia vào quá trình học tập một cách chủ động, từ đó nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục. Việc thiết lập các mục tiêu cụ thể và đo lường kết quả giúp thanh niên khuyết tật nhận thức rõ hơn về khả năng của bản thân và tạo động lực để phấn đấu.

II. Thực trạng khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của thanh niên khuyết tật

Thực trạng khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc cho thấy nhiều khó khăn và thách thức. Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ từ nhà nước, nhưng thực tế cho thấy thanh niên khuyết tật vẫn gặp nhiều rào cản trong việc tiếp cận giáo dục. Các yếu tố như thiếu thông tin, sự kỳ thị và phân biệt đối xử vẫn tồn tại, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận giáo dục của họ. Đặc biệt, việc thiếu các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu và khả năng của thanh niên khuyết tật là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1 Đánh giá thực trạng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp

Khảo sát cho thấy rằng thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc có nhu cầu học nghề cao, nhưng tỷ lệ tham gia vào các chương trình đào tạo nghề vẫn còn thấp. Nhiều thanh niên khuyết tật không biết đến các chương trình hỗ trợ giáo dục nghề nghiệp, hoặc không đủ điều kiện để tham gia. Điều này cho thấy cần có sự can thiệp mạnh mẽ hơn từ các cơ quan chức năng để nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục cho nhóm đối tượng này.

2.2 Nhu cầu học nghề của thanh niên khuyết tật

Nhu cầu học nghề của thanh niên khuyết tật rất đa dạng, từ các ngành nghề truyền thống đến các ngành nghề mới. Tuy nhiên, việc tiếp cận các chương trình đào tạo nghề phù hợp vẫn còn nhiều hạn chế. Các thanh niên khuyết tật cần được hỗ trợ không chỉ về mặt tài chính mà còn về mặt thông tin và tư vấn nghề nghiệp. Việc nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp cho thanh niên khuyết tật là cần thiết để họ có thể hòa nhập vào thị trường lao động.

III. Khuyến nghị nhằm nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục cho thanh niên khuyết tật

Để nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục cho thanh niên khuyết tật, cần có những giải pháp đồng bộ từ chính quyền, các tổ chức xã hội và gia đình. Các chương trình đào tạo nghề cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu và khả năng của thanh niên khuyết tật. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền lợi của thanh niên khuyết tật trong việc tiếp cận giáo dục. Việc áp dụng mô hình quản lý MBO trong giáo dục nghề nghiệp có thể là một giải pháp hiệu quả để tạo động lực cho thanh niên khuyết tật.

3.1 Đề xuất chính sách hỗ trợ

Chính quyền địa phương cần xây dựng các chính sách hỗ trợ cụ thể cho thanh niên khuyết tật trong việc tiếp cận giáo dục nghề nghiệp. Các chính sách này nên bao gồm hỗ trợ tài chính, tư vấn nghề nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi cho việc tham gia các chương trình đào tạo. Việc áp dụng mô hình quản lý MBO có thể giúp xác định rõ các mục tiêu và kết quả mong đợi từ các chương trình hỗ trợ này.

3.2 Tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan

Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và gia đình trong việc hỗ trợ thanh niên khuyết tật. Các tổ chức xã hội có thể đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin và tư vấn cho thanh niên khuyết tật về các chương trình đào tạo nghề. Sự phối hợp này sẽ giúp nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục và tạo ra môi trường học tập tích cực cho thanh niên khuyết tật.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo số liệu thống kê của Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc năm 2017, nhóm người khuyết tật trong độ tuổi lao động (19-60 tuổi) chiếm trên 59% tổng số người khuyết tật tại địa phương. Trong đó, thanh niên khuyết tật (TNKT) từ 16 đến 30 tuổi là nhóm đối tượng có nhu cầu tiếp cận giáo dục nghề nghiệp rất lớn nhằm nâng cao khả năng hòa nhập xã hội và tự lập trong cuộc sống. Tuy nhiên, thực trạng khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của TNKT tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc còn nhiều hạn chế do các rào cản về sức khỏe, trình độ học vấn, cũng như các yếu tố xã hội và quản lý chưa hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là khảo sát thực trạng khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của TNKT tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn 2017-2018, đồng thời áp dụng mô hình quản lý theo mục tiêu (MBO) nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả tiếp cận giáo dục nghề nghiệp cho nhóm đối tượng này. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển chính sách hỗ trợ TNKT, góp phần thúc đẩy bình đẳng xã hội và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại địa phương.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào TNKT dạng khuyết tật nhẹ, có khả năng nhận thức và lao động, với dữ liệu thu thập từ trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc. Các chỉ số đánh giá bao gồm tỷ lệ TNKT có nhu cầu học nghề, trình độ học vấn, khả năng lao động, mức độ tự phục vụ và sự tự tin trong giao tiếp xã hội. Qua đó, nghiên cứu cung cấp cái nhìn toàn diện về thực trạng và đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp nhằm nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp cho TNKT.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai lý thuyết chính: mô hình quản lý theo mục tiêu (Management by Objectives - MBO) và khái niệm khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp đối với thanh niên khuyết tật.

• Mô hình quản lý MBO: Được phát triển bởi Peter Drucker từ năm 1954, MBO là phương pháp quản lý dựa trên việc xác định mục tiêu rõ ràng từ cấp cao nhất đến từng cá nhân trong tổ chức. Mô hình này nhấn mạnh sự tham gia của nhân viên trong việc thiết lập mục tiêu, tự tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả, qua đó tăng cường động lực và hiệu quả công việc. Quy trình MBO gồm 6 bước: đặt mục tiêu tổ chức, truyền tải mục tiêu xuống nhân viên, khuyến khích tham gia thiết lập mục tiêu, theo dõi tiến độ, đánh giá và khen thưởng hiệu suất, và lặp lại chu trình.

• Khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của TNKT: Khả năng tiếp cận được hiểu là sự kết hợp giữa năng lực cá nhân (sức khỏe, học vấn, nguồn lực kinh tế) và năng lực can thiệp từ xã hội nhằm giúp TNKT tiếp xúc, lĩnh hội tri thức và kỹ năng nghề nghiệp phù hợp với nhu cầu và quyền lợi của họ. Giáo dục nghề nghiệp theo Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014 bao gồm đào tạo sơ cấp, trung cấp, cao đẳng với hình thức chính quy và thường xuyên, nhằm trang bị kỹ năng nghề cho người lao động, trong đó có TNKT.

Ba khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu là: mô hình quản lý MBO, khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp, và thanh niên khuyết tật (độ tuổi 16-30, bị suy giảm chức năng thể chất, thần kinh hoặc trí tuệ).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát, phỏng vấn sâu và điều tra tại Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn 2017-2018. Cỡ mẫu khảo sát gồm 181 TNKT dạng khuyết tật nhẹ có khả năng nhận thức và lao động. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội, các văn bản pháp luật liên quan và các nghiên cứu trước đây.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả để phân tích đặc điểm nhân khẩu học, trình độ học vấn, sức khỏe, nhu cầu học nghề và khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của TNKT. Phân tích định lượng được thực hiện để đánh giá mối quan hệ giữa các yếu tố và khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp. Phỏng vấn sâu giúp làm rõ các rào cản và đề xuất giải pháp thực tiễn.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong hai năm 2017-2018, bao gồm giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích và thực nghiệm áp dụng mô hình MBO tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm nhân khẩu học và sức khỏe của TNKT: Trong tổng số 181 TNKT khảo sát, tỷ lệ nữ chiếm 50,3%, nam chiếm 49,7%. Khoảng 58,6% TNKT tự đánh giá sức khỏe tốt, 39,2% ở mức bình thường, chỉ 2,2% cho rằng sức khỏe yếu. Tuy nhiên, gần 50% TNKT bị suy giảm một phần hoặc không còn khả năng lao động, 30,12% còn khả năng tự phục vụ, 34,37% tự phục vụ một phần.

2. Trình độ học vấn và việc làm: Trình độ học vấn của TNKT thấp hơn mặt bằng chung thanh niên cả nước, với 40% chưa biết chữ hoặc chưa tốt nghiệp tiểu học. Tỷ lệ TNKT có việc làm chiếm 64%, trong đó 66,9% làm nghề may, 5% làm tin học, 2,5% kế toán, 6,9% thợ mộc. Sự đa dạng nghề nghiệp cho thấy TNKT có khả năng tham gia thị trường lao động nếu được đào tạo phù hợp.

3. Nhu cầu học nghề: 95% TNKT nhận thức học nghề là cần thiết để có việc làm và tự lập. Nhu cầu học nghề cao nhất ở nhóm tuổi 16-20 (66%), nhóm nam giới (45,6%), nhóm có sức khỏe tốt (38,7%) và trình độ học vấn dưới cấp 1 (61,5%). Nhu cầu học nghề phù hợp với sức khỏe chiếm 30,4%, phù hợp sở trường 26,1%.

4. Khả năng áp dụng mô hình MBO: Mô hình MBO phù hợp với thực tiễn quản lý tại trung tâm bảo trợ xã hội, giúp thiết lập mục tiêu rõ ràng, tăng cường sự tham gia của TNKT và cán bộ quản lý trong việc xây dựng kế hoạch đào tạo nghề. Việc áp dụng MBO tạo động lực cho TNKT, nâng cao trách nhiệm và hiệu quả thực hiện mục tiêu giáo dục nghề nghiệp.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy TNKT tại Vĩnh Phúc có sức khỏe và trình độ học vấn hạn chế nhưng vẫn duy trì được động lực học nghề và làm việc. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trước đây về nhu cầu học nghề của người khuyết tật tại Việt Nam và quốc tế. Việc áp dụng mô hình quản lý MBO trong trung tâm bảo trợ xã hội giúp khắc phục các hạn chế trong quản lý truyền thống, tạo sự liên kết chặt chẽ giữa mục tiêu tổ chức và mục tiêu cá nhân TNKT.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ TNKT theo nhóm tuổi, giới tính, sức khỏe và nhu cầu học nghề; bảng phân tích trình độ học vấn và việc làm; biểu đồ đường thể hiện tiến độ thực hiện mục tiêu theo mô hình MBO. So sánh với các nghiên cứu trong nước cho thấy mô hình MBO chưa được áp dụng rộng rãi trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp cho TNKT, do đó nghiên cứu này có đóng góp mới trong việc đề xuất giải pháp quản lý hiệu quả.

Việc nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp cho TNKT không chỉ giúp họ phát triển kỹ năng nghề mà còn góp phần giảm thiểu sự kỳ thị, tăng cường hòa nhập xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống. Mô hình MBO với tính linh hoạt và sự tham gia của các bên liên quan là công cụ hữu hiệu để đạt được mục tiêu này.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng hệ thống mục tiêu rõ ràng và cụ thể cho trung tâm bảo trợ xã hội: Áp dụng quy trình 6 bước của mô hình MBO để thiết lập mục tiêu đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu và khả năng của TNKT. Chủ thể thực hiện là Ban Giám đốc trung tâm, thời gian hoàn thành trong 6 tháng đầu năm.

2. Tăng cường sự tham gia của TNKT trong quá trình thiết lập và đánh giá mục tiêu: Tổ chức các buổi họp, thảo luận để TNKT đóng góp ý kiến, từ đó nâng cao động lực học tập và trách nhiệm thực hiện. Chủ thể là cán bộ quản lý và giáo viên, thực hiện liên tục trong năm học.

3. Phát triển chương trình đào tạo nghề linh hoạt, phù hợp với sức khỏe và trình độ của TNKT: Thiết kế các khóa học ngắn hạn, đa dạng nghề nghiệp như may, tin học, mộc, kế toán để đáp ứng nhu cầu thực tế. Chủ thể là trung tâm đào tạo nghề phối hợp với trung tâm bảo trợ xã hội, triển khai trong vòng 1 năm.

4. Xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá tiến độ và kết quả thực hiện mục tiêu: Áp dụng công cụ giám sát định kỳ (3 tháng/lần) để kịp thời điều chỉnh kế hoạch đào tạo và hỗ trợ TNKT. Chủ thể là Ban Giám đốc trung tâm và cán bộ phụ trách đào tạo, thực hiện liên tục.

5. Tăng cường liên kết với các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và gia đình TNKT: Huy động nguồn lực xã hội hỗ trợ đào tạo, tạo việc làm và tư vấn nghề nghiệp cho TNKT. Chủ thể là trung tâm bảo trợ xã hội phối hợp với các bên liên quan, thực hiện trong 2 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý trung tâm bảo trợ xã hội và cơ sở giáo dục nghề nghiệp: Nghiên cứu giúp cải tiến phương pháp quản lý, áp dụng mô hình MBO để nâng cao hiệu quả đào tạo và hỗ trợ TNKT.

2. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước về lao động, thương binh và xã hội: Tham khảo để xây dựng chính sách hỗ trợ giáo dục nghề nghiệp cho người khuyết tật, đặc biệt là thanh niên.

3. Các tổ chức phi chính phủ, tổ chức xã hội và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực hỗ trợ người khuyết tật: Áp dụng các giải pháp quản lý và đào tạo nghề phù hợp nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành khoa học quản lý, giáo dục đặc biệt và công tác xã hội: Tài liệu tham khảo về ứng dụng mô hình quản lý MBO trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp cho nhóm đối tượng yếu thế.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình quản lý MBO là gì và tại sao nên áp dụng trong giáo dục nghề nghiệp cho TNKT?
   MBO là phương pháp quản lý dựa trên mục tiêu rõ ràng, sự tham gia của nhân viên trong thiết lập và thực hiện mục tiêu. Áp dụng MBO giúp tăng động lực, trách nhiệm và hiệu quả đào tạo nghề cho TNKT, phù hợp với đặc thù quản lý tại trung tâm bảo trợ xã hội.

2. Khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của TNKT hiện nay gặp những khó khăn gì?
   Khó khăn gồm sức khỏe hạn chế, trình độ học vấn thấp, thiếu thông tin, rào cản xã hội như kỳ thị và phân biệt đối xử, cũng như hạn chế trong quản lý và nguồn lực đào tạo chưa đáp ứng đủ.

3. Nhu cầu học nghề của TNKT có cao không?
   Theo khảo sát, 95% TNKT tại Vĩnh Phúc cho rằng học nghề là cần thiết để có việc làm và tự lập, đặc biệt nhóm tuổi 16-20 có nhu cầu cao nhất (66%).

4. Làm thế nào để theo dõi tiến độ thực hiện mục tiêu theo mô hình MBO?
   Cần thiết lập hệ thống giám sát định kỳ, tổ chức họp đánh giá tiến độ 3 tháng/lần, sử dụng các chỉ số đo lường cụ thể để điều chỉnh kịp thời kế hoạch đào tạo và hỗ trợ TNKT.

5. Ai là người chịu trách nhiệm chính trong việc áp dụng mô hình MBO tại trung tâm bảo trợ xã hội?
   Ban Giám đốc trung tâm và cán bộ quản lý đào tạo nghề chịu trách nhiệm chính, phối hợp với giáo viên, TNKT và các bên liên quan để xây dựng, thực hiện và đánh giá mục tiêu.

Kết luận

• Nghiên cứu đã làm rõ thực trạng khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của TNKT tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc còn nhiều hạn chế do sức khỏe, trình độ học vấn và các rào cản xã hội.
• Mô hình quản lý theo mục tiêu (MBO) được xác định là công cụ quản lý phù hợp, giúp thiết lập mục tiêu rõ ràng, tăng cường sự tham gia và động lực của TNKT trong quá trình đào tạo nghề.
• Kết quả khảo sát cho thấy nhu cầu học nghề của TNKT rất cao, đặc biệt ở nhóm tuổi trẻ và nhóm có sức khỏe tốt, tạo tiền đề thuận lợi cho việc áp dụng các giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể dựa trên mô hình MBO nhằm cải thiện quản lý, chương trình đào tạo và sự phối hợp giữa các bên liên quan để nâng cao hiệu quả đào tạo nghề cho TNKT.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi mới cho các trung tâm bảo trợ xã hội và cơ quan quản lý nhà nước trong việc phát triển chính sách và thực tiễn hỗ trợ TNKT, góp phần thúc đẩy hòa nhập xã hội và phát triển bền vững.

Hành động tiếp theo: Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và trung tâm bảo trợ xã hội cần triển khai áp dụng mô hình MBO theo đề xuất, đồng thời tăng cường hợp tác với các tổ chức xã hội và doanh nghiệp để mở rộng cơ hội học nghề và việc làm cho TNKT.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về mô hình quản lý MBO và khả năng tiếp cận giáo dục đối với thanh niên khuyết tật trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp Chương 2: Thực trạng khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp của thanh niên khuyết tật và khả năng áp dụng mô hình quản lý MBO tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc Chương 3: Thực nghiệm áp dụng mô hình quản lý MBO và khuyến nghị nhằm nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục nghề nghiệp cho thanh niên khuyết tật tại trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Vĩnh Phúc 8 z CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH QUẢN LÝ MBO VÀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN GIÁO DỤC ĐỐI VỚI THANH NIÊN KHUYẾT TẬT TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP 1. Một số vấn đề lý luận về mô hình quản lý MBO 1. Khái niệm mô hình quản lý MBO MBO là Management by Objectives – mô hình quản trị theo mục tiêu: Bắt đầu bằng việc xác định mục tiêu của cấp cao nhất, sau đó xác định mục tiêu và chỉ tiêu của các cấp thấp hơn hoặc trong thời hạn ngắn hơn2.

MOB Quản lý toàn bộ công việc dựa trên việc đo lường mục tiêu và dựa trên kế hoạch thực hiện mục tiêu. Mô hình quản lý MBO là cách quản lý thông qua các cấp quản lý và các thành viên trong doanh nghiệp tự mình xác định mục tiêu, sau đó tự tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả3. Hay còn có định nghĩa khác: Quản ký theo mục tiêu là cách tiếp cận các nghiệp vụ đối với các chức năng lập kế hoạch và kiểm tra. Nó trả lời các chức năng lập kế hoạch và kiểm tra nó trả lời các câu hỏi: cần phải làm gì, điều đó phải làm như thế nào.

Khi nào phải làm điều đó sẽ phải tốn bao nhiêu cần coi các tham số công việc nao là thoả đáng sẽ đạt đượctiến bộ nào trong công việc thực hiện mục tiêu. Bản chất của quản lý theo mục tiêu là thiết lập, liên kết mục tiêu cùng với các hành động hướng tới mục tiêu của mọi nhân viên trong công ty. Một phần quan trọng của quản lý theo mục tiêu là đo lường và so sánh hiệu suất thực tế của nhân viên với các tiêu chuẩn. Lý tưởng nhất là nhân viên được tham gia thiết lập mục tiêu và lựa chọn các chương trình hành động, họ sẽ có nhiều khả năng thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình.

Odiorne, hệ thống quản lý theo mục tiêu có thể được coi là một quá trình mà trong đó các quản lý và nhân viên cùng xác định mục tiêu chung, mong đợi của quản lý đối với nhân viên và sử dụng các biện pháp đo lường nhằm điều hướng hoạt động của tổ chức và đánh giá kết quả của cá nhân4. Quản lý hiện 2 https://hrcvn.com/tai-lieu-nhan-su/mbo-la-gi-phuong-phap-quan-tri-bang-muc-tieu-mbo/ 3 Quản trị kinh doanh hiệu quả với chu trình mbo và mbp phần 1, đăng trên website https://innocom.vn 4 https://www.vn/tin-tuc/tin-tuc/499-quan-ly-theo-muc-tieu-phuong-thuc-duoc-google-apple-metro- cash-carry-tin-dung.html 9 z đại ngày nay áp dụng Quản lý theo mục tiêu như là một cấu phần của hệ thống quản trị nguồn nhân lực (Quản trị nhân sự). Mục đích của MBO là gia tăng kết quả hoạt động của tổ chức bằng việc đạt được các mục tiêu của tổ chức thông qua các mục tiêu của nhân viên trong toàn bộ tổ chức. Lý tưởng là các nhân viên nhận được các dữ liệu đầu vào đủ để xác định các mục tiêu của họ, thời gian phải hoàn thành.

Quản ký theo mục tiêu là cách tiếp cận các nghiệp vụ đối với các chức năng lập kế hoạch và kiểm tra. Nó trả lời các chức năng lập kế hoạch và kiểm tra nó trả lời các câu hỏi: cần phải làm gì, điều đó phải làm như thế nào. Khi nào phải làm điều đó sẽ phải tốn bao nhiêu cần coi các tham số công việc nao là thoả đáng sẽ đạt đượctiến bộ nào trong công việc thực hiện mục tiêu. Trong khuôn khổ của đề tài tác giả theo quan điểm của Peter Drucker đã được xuất bản trong cuốn sách năm 1954 của ông “Thực hành quản lý”: "Mô hình quản lý MBO là cách quản lý thông qua các cấp quản lý và các thành viên trong doanh nghiệp tự mình xác định mục tiêu, sau đó tự tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả, MBO đòi hỏi phải xác định rõ ràng và rành mạch các mục tiêu hay các kết quả công việc mà ta mong muốn xây dựng các chương trình thực tế để thực hiện chúng và đánh giá chính xác các thông số công việc bằng cách đo kết quả cụ thể theo các giai đoạn thực hiện các mục tiêu đã đề ra" 5.

Lịch sử hình thành và phát triển mô hình quản lý MBO MBO (Management by Objectives), Mô hình quản trị mục tiêu được đưa ra và áp dụng từ nửa đầu thế kỉ XX, cha đẻ của mô hình này là Peter Drucker – một chuyên gia quản trị người Đức. Peter Ferdinand Drucker (19/11/1909 – 11/11/2005) sinh tại thủ đô Vienna của Áo, lấy bằng tiến sĩ luật quốc tế tại Đại học Frankfurt (Đức). Peter Drucker là chuyên gia hàng đầu thế giới về tư vấn quản trị. Ông được coi là cha đẻ của ngành Quản trị kinh doanh hiện đại, những đóng góp của ông được đánh giá rất cao, tạp chí Financial Times (Thời báo Tài Chính) đã bình chọn ông là 1 trong 4 nhà Quản 5 Peter Drucker (1954),“The Practice of Management”, trang 9-24.

10 z lý bậc thầy của mọi thời đại. Là một bậc thầy về kinh tế học, ông còn nghiên cứu về các khoa học khác. Trong quá trình truyền đạt kinh nghiệm quản lý của mình, ông áp dụng cách truyền đạt những bài học qua những phương pháp thuật học khác nhau như sử học, tâm lý học, xã hội học, vật lý học, văn hóa, tôn giáo…Ông được trao tặng rất nhiều giải thưởng cũng như huân chương cáo quý của các nước trong đó có: Huân Chương Tự Do Tổng Thống do tổng thống George W. Bush trao tặng 9/7/2002; Huân chương Hạng Nhất của Áo 1991, Huân chương của Nhật Bản v.

Ông cũng nắm giữ 25 chứng chỉ học vị tiến sĩ các loại của các trường Đại học từ Hoa Kỳ, Bỉ, Czech, Anh, Tây Ba Nha cho đến Thụy Sĩ6. Ngay từ những năm đầu trong sự nghiệp của mình, Peter Drucker đã bắt đầu xây dựng lý thuyết MBO của mình. Năm 1946, ông viết “Concept of Corporation” (tạm dịch “Quan Niệm về Doanh Nghiệp”) sau 2 năm nghiên cứu cung cách quản lý của General Motor, lúc đầu công ty rất hài lòng với kết quả của Drucke. Nhưng sau khi cuốn sách được xuất bản cùng với những lời gợi ý về “phân quyền” thì GM coi đây là sự phản bội với công ty họ.

Alfred Sloan – giám đốc GM lúc bấy giờ đã dành hẳn quyển tự truyện của mình như một sự phản đối với “Concept of Corporation”. Dù vậy, đây là quyển sách đánh dấu sự manh nha ra đời của MBO với lý thuyết về sự phân quyền (Decentralizing). Tới năm 1954, với sự ra đời của “The Practice Of Manager” (tạm dịch “Thực Hành Quản Trị”), Drucker đã hoàn thiện lý thuyết “Quản trị theo Mục Tiêu”. Ông đưa ra lý thuyết về mô hình MBO thông qua quyển sách “The Practice ofManagement”.

Drucker đã đặt ra câu hỏi về khả năng liên kết giữa mối quan hệ con người và hệ thống tổ chức của công ty, tính hiệu quả khi vận hành được đánh giá dựa trên 2 yếu tố khách quan (môi trường kinh doanh) và chủ quan (khả năng thực thi của kế hoạch). Chính vì nhận biết được tính hiệu quả của nó nên Odione đã tiếp tục phát triển mô hình này vào năm 1965 với tên gọi Quản lý theo mục tiêu (Managerment by objectives – MBO7 ) 6 http://redsvn.net/tong-quan-ve-ly-thuyet-quan-tri-cua-peter-drucker/ 7 Drucker Peter(2001), Tinh hoa quản trị của Drucker, Nhà xuất bản Trẻ, Việt Nam 11 z Mô hình này nhận được rất nhiều sự chú ý, và được áp dụng rộng rãi cho đến những năm 1990. Và MBO đã trở thành một trong những mô hình có sức ảnh hưởng lớn được áp dụng phổ biến và rộng rãi trên toàn cầu cho đến tận ngày nay. Hiện nay, ý tưởng này có thể đã trở thành một phần không thể tách rời của thực tiễn kinh doanh hiện đại.

Nó đã phát triển thành Balanced Scorecard, cung cấp một khung tối ưu hơn cho cùng một quá trình. Xuất phát từ thực tế các nhà quản lý bị sa đà quá nhiều vào các chuỗi công việc hàng ngày mà quên đi mục tiêu chính của họ. Hiện nay, MBO khuyến khích việc mở rộng tham gia của mọi cấp bậc quản lý vào quá trình lập kế hoạch chiến lược nhằm tăng cường khả năng thực hiện kế hoạch thay vì chỉ có một số lãnh đạo cấp cao làm công việc này. Mọi thành viên không chỉ nêu rõ những mục tiêu, định hướng của tổ chứa mà còn nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm của họ trong quá trình đạt được mục tiêu của tổ chức.

Thực tế, điểm độc đáo của MBO là cam kết được đưa ra 2 chiều (giữa người quản trị và nhân viên), cả 2 cùng nhau định giá và ước lượng lại được mình đã làm được gì và chưa được gì. Yếu tố thành công của MBO nằm ở chỗ, nhân viên có quyền tham gia vào việc đặt ra các mục tiêu và chọn lựa theo ý mình mong muốn, cam kết đã được đưa ra dựa trên năng lực họ có, từ đó họ tự tin đảm bảo trách nhiệm trong việc thực thi kế hoạch. Đó là sợ dây liên kết quan trọng giữa mục tiêu tổng thể của công ty, manager và nhân viên. Lý thuyết quản trị mà Drucker để lại không chỉ là kho tàng vô giá của các nhà quản trị mà còn cho tất cả mọi người.

Những lời khuyên của ông rất thực tế và bất cứ ai cũng có thể áp dụng. Lý tưởng của Drucker cho tới nay vẫn là kim chỉ nam cho mọi nhà quản trị, thể hiện giá trị, sự trường tồn vượt thời gian của nó và vẫn sẽ là trong tương lai tới đây. Ông xứng đáng được vinh danh là “nhà Quản Trị bậc thầy của mọi thời đại”. Nội dung và quy trình của mô hình quản lý MBO Quản lý theo mục tiêu MBO là một quá trình xác định, thiết lập các mục tiêu trong nội bộ tổ chức, trong đó nhà quản lý và nhân viên thống nhất mục tiêu và hiểu được làm thế nào để đạt được đích.

MBO là Management by Objectives – mô hình quản trị theo mục 12 z tiêu: Bắt đầu bằng việc xác định mục tiêu của cấp cao nhất, sau đó xác định mục tiêu và chỉ tiêu của các cấp thấp hơn hoặc trong thời hạn ngắn hơn. MBO Quản lý toàn bộ công việc dựa trên việc đo lường mục tiêu và dựa trên kế hoạch thực hiện mục tiêu.