Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU TRỰC TIẾP NGUYÊN CONTAINER (FCL ) BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 1. Hoạt động xuất nhập khẩu trong mối liên hệ với chuỗi cung ứng 1. Khái niệm chuỗi cung ứng - Khái niệm chuỗi cung ứng Chuỗi cung ứng là một hệ thống tổ chức, con người, các nguồn lực, thông tin, các hoạt động.liên quan tới việc di chuyển sản phẩm hay dịch vụ từ nhà cung cấp hay nhà sản xuất đến người tiêu dùng cuối cùng.
- Các yếu tố tham gia trong chuỗi gồm: nhà cung cấp, nhà sản xuất/ nhà vận chuyển/ kho vận/ nhà phân phối/ khách hàng… là một hệ thống liên quan, kết nối và có liên hệ chặt chẽ với nhau. Trong phần thượng nguồn của chuỗi cung ứng, hoạt động chủ yếu là mua sắm (procurement). - Trung nguồn (internal supply chain): Bao gồm tất cả các hoạt động bên trong công ty trung tâm để chuyển các yếu tố đầu vào thành các đầu ra; các hoạt động chủ yếu là quản lý, lập kế hoạch thu mua, sản xuất và phân phối. • Hạ nguồn (downstream supply chain): Phần này bao gồm tất cả các hoạt động nhằm phân phối sản phẩm hàng hóa đến khách hàng cuối cùng.
Chuỗi cung ứng giúp tối ưu hoá quy trình sản xuất và phân phối, giảm thiểu thời gian và chi phí cho các bên liên quan. Nó còn giúp tăng tính linh hoạt trong sản xuất và đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của thị trường. Nếu chuỗi cung ứng hoạt động hiệu quả, sản phẩm sẽ đến tay khách hàng một cách nhanh chóng, chất lượng cao và giá cả hợp lý. • Có 3 dòng chảy trên một chuỗi cung ứng: - Dòng sản phẩm (Flow of product): bao gồm nguyên liệu và dịch vụ từ nhà cung cấp thông qua các tổ chức trung gian và chuyển thành các sản phẩm để phân phối đến khách hàng cuối Thư viện ĐH Thăng Long 4 - Dòng tài chính (Flow of cash): từ khách hàng chảy ngược về nhà cung cấp - Dòng thông tin (information): chảy 2 chiều trong chuỗi ( bên trong các tổ chức ) • Chuỗi cung ứng còn đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý rủi ro và tối đa hóa lợi nhuận.
Những phân tích về sự biến động của chuỗi cung ứng có thể giúp các doanh nghiệp đưa ra quyết định thông minh về các hoạt động sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu và phân phối • Các quá trình cơ bản trong chuỗi cung ứng Sơ đồ 1.1: Sơ đồ các quá trình cơ bản trong chuỗi cung ứng Nhà cung Nhà sản Nhà phân cấp xuất Khách hàng phối Quá trình thu mua Quá trình phân Quá trình sản xuất phối và giao hàng ( Nguồn : Sinh viên tự tổng hợp) - Nhà cung cấp nguyên liệu : Đây là đơn vị cung cấp nguyên liệu để sản xuất sản phẩm hoàn thiện. Nhà cung cấp nguyên liệu đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng, vì không có nguyên liệu, linh kiện thì không thể sản xuất được sản phẩm cuối cùng. - Nhà sản xuất: Nhà sản xuất là đơn vị sản xuất sản phẩm hoàn thiện từ nguyên liệu được cung cấp bởi nhà cung cấp nguyên liệu. Nhà sản xuất đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển đổi nguyên liệu thành sản phẩm hoàn thiện.
- Nhà phân phối: Sau khi sản phẩm hoàn thiện được sản xuất, nhà phân phối sẽ đảm nhận việc phân phối sản phẩm này đến các đại lý bán lẻ. Nhà phân phối đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sự liên kết giữa nhà sản xuất và đại lý bán lẻ. - Khách hàng: Đây là người cuối cùng sử dụng sản phẩm hoàn thiện. Khách hàng, tổ chức cá nhân có thể mua sản phẩm trực tiếp từ đại lý bán lẻ hoặc qua các kênh bán hàng khác như trực tuyến hoặc trực tiếp từ nhà sản xuất nếu sản phẩm được bán trực tiếp.
- Ngoài ra, để một chuỗi cung ứng vận hành môt cách trơn tru hiệu quả thì không thể thiếu sự tham gia của các đơn vị trung gian, môi giới, công ty Logistics, nhà cung cấp tài chính, tư vấn. Hoạt động xuất khẩu trong mối liên hệ với chuỗi cung ứng Chuỗi cung ứng đóng vai trò quan trọng và không thể thiếu trong sản xuất kinh doanh. Việc xây dựng và quản lý một chuỗi cung ứng hiệu quả sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hoá sản xuất, tăng tính cạnh tranh và đạt được mục tiêu kinh doanh. Hoạt động xuất khẩu là một hoạt động cơ bản trong quá trình phân phối, chuyển giao sản phẩm, hàng hóa đến khách hàng nước ngoài.
Thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa thông qua việc tham gia vào chuỗi cung ứng là một nội dung quan trọng trong bối cảnh hiện nay, tạo điều kiện liên kết sản xuất và tăng tiêu thụ hàng hóa trên thị trường xuất khẩu. Mạng lưới liên kết chuỗi cung ứng hiệu quả là nội dung quan trọng nhằm đảm bảo dòng chảy hàng hóa và dịch vụ thông suốt. Gia tăng giá trị chuỗi sản phẩm hướng đến sự phát triển bền vững ở toàn bộ chuỗi cung ứng để đáp ứng nhu cầu của thị trường xuất khẩu. Khái quát về hoạt động xuất khẩu trực tiếp nguyên container bằng đường biển 1.
Khái niệm xuất khẩu Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật. (Theo quy định tại Điều 28 Luật Thương mại 2005 về xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa) Xuất khẩu là hoạt động bán hàng hoá ra nước ngoài, nó không phải là hành vi bán hàng riêng lẻ mà là hệ thống bán hàng có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân. Xuất khẩu đã được xuất hiện từ rất lâu trước đây thông qua hình thức sơ khai chi là hoạt động trao đổi hang hóa giữa các quốc gia hay vùng lãnh thổ. Theo thời gian cùng sự phát triển của nền kinh tế, cũng như khoa học, kỹ thuật, hoạt động xuất khẩu đã và đang ngày càng mở rộng mạnh mẽ với nhiều hình thức đa dạng khác nhau.
Hoạt động này diễn ra trên lĩnh vực, ngành nghề của nền kinh tế cả với hàng tiêu dùng cũng như với tư liệu sản xuất. Tuy nhiên, chung quy lại tất cả những hoạt động này đều nhằm mục đích đem lại lợi ích doanh nghiệp và quốc gia xuất nhập khẩu. Nghị định 69/2018/NĐ-CP có quy định quyền tự do trong kinh doanh xuất nhập khẩu như sau: “Thương nhân Việt Nam không là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu và thực hiện các hoạt động khác có liên quan không phụ Thư viện ĐH Thăng Long 6 thuộc vào ngành, nghề đăng ký kinh doanh, trừ hàng hóa thuộc Danh Mục cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu theo quy định tại Nghị định này; hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu khác theo quy định của pháp luật; hàng hóa tạm ngừng xuất khẩu, tạm ngừng nhập khẩu.” Chi nhánh của thương nhân Việt Nam được thực hiện hoạt động ngoại thương theo ủy quyền của thương nhân. Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, chi nhánh của thương nhân nước ngoài tại Việt Nam khi tiến hành hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu thuộc phạm vi Điều chỉnh của Nghị định này phải thực hiện các cam kết của Việt Nam trong các Điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên, Danh Mục hàng hóa và lộ trình do Bộ Công Thương công bố, đồng thời thực hiện các quy định tại Nghị định này và các quy định pháp luật khác có liên quan.
Hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu của thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam, tổ chức, cá nhân khác có liên quan thuộc các nước, vùng lãnh thổ là thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới và các nước có thỏa thuận song phương với Việt Nam thực hiện theo quy định của Chính phủ. Các phương thức xuất khẩu • Xuất khẩu trực tiếp Xuất khẩu trực tiếp là hình thức doanh nghiệp trực tiếp bán cho người mua ở nước ngoài, không thông qua trung gian, nghĩa là với tư cách người bán, doanh nghiệp không mất các khoản chi phí cho bên thứ ba. Một số doanh nghiệp có thể mở chi nhánh ở nước ngoài tại quốc gia mà họ dự định mở rộng hoặc có đại diện kinh doanh tại nước của họ. Với xuất khẩu trực tiếp, công ty xuất khẩu sẽ xử lý tất cả các giao tiếp với khách hàng và các cuộc đàm phán với các doanh nghiệp quốc tế.
Điều này bao gồm cả việc tự chịu trách nhiệm để có được khách hàng mới, thiết lập hợp đồng, hoạt động tiếp thị, bán hàng, giao dịch với hậu cần và thanh toán quốc tế. Doanh nghiệp phải kiểm soát mọi giao dịch, có nghĩa là có thể đại diện cho thương hiệu của mình theo cách có ý nghĩa nhất. Khi có đủ các nguồn lực cần thiết, nó có thể hoạt động sinh lợi cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp xuất khẩu trực tiếp có nhiều đặc quyền, nhưng đối với những người bán mới bắt đầu tấn công ra thị trường nước ngoài thì đây không phải là một sự lựa chọn thông minh.
Tuy nhiên, trong trường hợp mọi thứ diễn ra không như kế hoạch và quyết định rút khỏi thị trường nước ngoài, không phải lo lắng về việc tổn thất tài chính quá nhiều vì xuất khẩu trực tiếp không sử dụng hợp đồng với người trung gian. - Ưu điểm của xuất khẩu trực tiếp Mức độ kiểm soát cao hơn đối với tất cả các giai đoạn của quá trình giao dịch. 7 Loại bỏ các bên trung gian và sở hữu tỷ suất lợi nhuận cao hơn. Sở hữu các mối quan hệ khách hàng của mình Linh hoạt hơn để chuyển hướng hoặc rút lui khỏi các hoạt động tiếp thị.
Trải nghiệm thực tế cung cấp nhiều thông tin chi tiết về thị trường để tăng khả năng cạnh tranh. Làm việc trực tiếp với người mua giúp xây dựng lòng trung thành với thương hiệu. - Nhược điểm của xuất khẩu trực tiếp Gây khó khăn cho người bán có kinh nghiệm và nguồn lực hạn chế Yêu cầu đầu tư tài chính cao hơn để thực hiện tất cả các hoạt động xuất khẩu Yêu cầu các nhóm có kiến thức chuyên môn chuyên biệt, điều này có nghĩa là doanh nghiệp phải tuyển dụng các vị trí mới.