đặt vấn đề giải quyết việc làm cho lực lượng lao động này là rất cấp bách. Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp nhà nước đa số là các doanh nghiệp lớn nhưng do đang trong quá trình chuyển đổi, sắp xếp lại doanh nghiệp nên cũng không thể giải quyết được phần lớn việc làm mà thậm chí còn làm tăng thêm số lao động chưa có việc làm do việc đào thải lao động dôi dư trong quá trình sắp xếp, chuyển đổi. Theo số liệu điều tra của Tổng cục Thống kê năm 2007, số lao động làm việc trong khu vực DNNN năm 2005 giảm 9% so với năm 2004 (tương ứng 212.712 lao động), còn năm 2006 giảm 6% so với năm 2005 (tương ứng 130.1 - Số lao động trong các DN qua các năm Tăng (+), giảm (-) Chia theo khu vực và thành phần Năm (%) kinh tế 2004 2005 2006 05/04 06/05 Tổng số 5. Khu vực DNNN 2.
Khu vực DN ngoài nhà nước 2.856 20 13 + DN tập thể 157.176 11 4 + Cty Hợp doanh 445 490 489 10 0 + Cty TNHH tư nhân 1.767 14 9 + Cty CP có vốn nhà nước 184.498 53 31 + Cty CP không có vốn nhà nước 307. Khu vực có vốn Đtư nước ngoài 1.374 17 18 + 100% vốn nước ngoài 865.049 19 20 + DN liên doanh với nước ngoài 179.325 7 8 Nguồn: Tổng cục Thống kê. Còn khu vực đầu tư nước ngoài, mặc dù hàng năm cũng thu hút được một số đáng kể lao động và đều gia tăng hàng năm nhưng con số này cũng vào TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.000 lao động mỗi năm và đa số là các lao động có tay nghề cao. Do đó, phần lao động rất lớn còn lại chỉ có thể được giải quyết nhờ vào khu vực DNV&N và khu vực nông thôn.
Một số các DNV&N thành lập mang tính gia đình, với các ưu thế như vốn đầu tư ít, thu hồi vốn nhanh, sử dụng các tiềm năng về nguồn lao động và nguyên liệu sẵn có tại địa phương. Cũng theo kết quả điều tra trên thì năm 2005 số lao động làm việc trong khu vực DN ngoài nhà nước tăng 20% so với năm 2004 (tương đương 503.672 lao động) và năm 2006 tăng 13% so với năm 2005 (tương đương 390. Đóng góp quan trọng vào GDP và tốc độ tăng trưởng kinh tế: Mặc dù quy mô nhỏ nhưng nhờ số lượng DNV&N nhiều và phân bố rộng khắp trong các ngành, lĩnh vực và địa phương nên DNV&N đóng góp rất lớn vào GDP và tăng trưởng kinh tế. Tốc độ tăng trưởng sản xuất của khu vực này cũng thuờng cao hơn các khu vực doanh nghiệp khác.
Nếu tính theo doanh thu của các doanh nghiệp cả nước tỷ trọng doanh thu của khu vực DNV&N là rất lớn, theo số liệu thống kê năm 2005 của Tổng cục Thống kê thì tỷ trọng doanh thu của DNV&N trong các năm 2002, 2003, 2004 đều chiếm trên 80%. Điều đó chứng tỏ các DNV&N có đóng góp lớn vào việc gia tăng sản lượng và tăng trưởng kinh tế.2 - Tỷ trọng doanh thu DNV&N trong nền kinh tế Toàn bộ Tỷ trọng Chia ra theo quy mô lao động (%) Năm doanh thu doanh thu của Dưới 5 người Từ 5- 200 Từ 200 - 300 (tỷ đồng) DNV&N (%) 2002 364.087 81,5 4,4 72,5 4,6 Nguồn: Tổng cục thống kê năm 2005 Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Từ khi Luật doanh nghiệp 1999 được ban hành (thay thế Luật Công ty và Luật Doanh nghiệp tư nhân) thì số lượng doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân tăng lên đáng kể, số lượng các DN không ngừng gia tăng qua các năm; trong đó đáng chú ý là các DN thuộc khu vực ngoài Nhà nước luôn chiếm tỷ TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 14 trọng rất lớn. Năm 2005, 2006 số lượng các DN thuộc khu vực Nhà nước luôn giảm qua các năm; trong khi đó các DN thuộc khu vực ngoài Nhà nước năm 2005 tăng trên 25% so với năm 2004, năm 2006 tăng trên 17% so với năm 2005 và tỷ trọng các DN này luôn chiếm trên 90 % trên tổng số các DN trong cả nước.3 - Số lượng DN hoạt động sản xuất kinh doanh qua các năm Năm 2004 2005 2006 2005/2004 2006/2005 Chỉ tiêu Tổng số DN 91. Khu vực DNNN 4.
Khu vực DN ngoài nhà nước 84.392 125,2 117,3 + DN tập thể 5.323 115,6 107,7 + Cty Hợp doanh 21 37 31 176,2 83,8 + Cty TNHH tư nhân 40.658 128,3 121,2 + Cty CP có vốn nhà nước 815 1.360 134,5 124,1 + Cty CP không có vốn nhà nước 6. Khu vực có vốn Đtư nước ngoài 3.220 117,1 114,1 + 100% vốn nước ngoài 2.342 122,1 117,2 + DN liên doanh với nước ngoài 821 845 878 102,9 103,9 Nguồn: Tổng cục Thống kê (http://www.vn) Biểu đồ 1 – Tỷ trọng các loại hình DN qua các năm 3% 4% 3% 3% 3% 5% KV DNNN KV DN ngoài NN 92% 93% 94% KV có vốn ĐTNN Năm 2004 Năm 2005 Năm 2006 Các doanh nghiệp này phần lớn được thành lập tại các vùng nông thôn, vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa nên đã góp phần làm giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp và tăng tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ. Sự có mặt của các doanh nghiệp này ở những địa phương trên, còn có ý nghĩa trong việc thúc đẩy hoạt TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 15 động kinh doanh mua bán, tạo điều kiện cho việc giao thương hàng hóa nông sản được thuận tiện,… Từ đó giúp cho việc chuyển dịch cơ cấu của toàn bộ nền kinh tế theo hướng giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp, tăng tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ. Đóng góp cho tăng thu ngân sách nhà nước: Mặc dù có quy mô nhỏ nhưng với số lượng đông các DNV&N đã đóng góp rất đáng kể vào NSNN, đặc biệt là đóng vào nguồn thu của ngân sách các địa phương.
Ngoài thuế thu nhập, kinh tế dân doanh còn đóng góp thông qua thuế môn bài, thuế VAT nhập khẩu, phụ thu nhập khẩu, thuế khác đang được tính cho doanh nghiệp nhà nước và các khoản phi chính thức với mức khá lớn. Nâng cao hiệu quả và năng lực canh tranh cho nền kinh tế: Các DNV&N cùng với các doanh nghiệp có quy mô lớn phát triển bổ sung hỗ trợ lẫn nhau, tạo ra một nền kinh tế thị trường đích thực, có hiệu quả, đảm bảo cho nền kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ, bền vững. Sự ra đời của các DNV&N đã làm tăng tính cạnh tranh của nền kinh tế. Với sự tồn tại của nhiều doanh nghiệp hoạt động trong cùng một ngành, một lĩnh vực sẽ làm giảm tính độc quyền và buộc các doanh nghiệp phải chấp nhận cạnh tranh, phải liên tục đổi mới, mới có thể tồn tại và phát triển.
Với tính linh hoạt của mình, các DNV&N cũng sẽ tạo sức ép cạnh tranh lên các doanh nghiệp lớn; đồng thời DNV&N cũng đóng vai trò là vệ tinh cho các doanh nghiệp lớn, thúc đẩy quá trình chuyên môn hóa và phân công lao động trong sản xuất, làm tăng hiệu quả của chính các DNV&N cũng như các doanh nghiệp lớn. Bên cạnh, các DNV&N còn là điều kiện để sản sinh ra các nhà kinh doanh giỏi, có khả năng điều hành các doanh nghiệp trong điều kiện quốc tế hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Góp phần phục hồi và phát triển các ngành nghề truyền thống cũng như đóng góp vào quá trình đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ mới: Nhờ sự phát triển của các DNV&N mà các ngành nghề truyền thống được phục hồi và phát triển đồng thời nhiều ngành nghề mới cũng xuất hiện; lao động thủ công trong các làng nghề thủ công, mỹ nghệ được khôi phục và phát triển, TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 16 nhiều sản phẩm thủ công, mỹ nghệ được sản xuất để phục vụ nhu cầu xuất khẩu. Bên cạnh đó, với tính linh hoạt của mình, các DNV&N là người đi tiên phong trong việc áp dụng các phát minh mới về công nghệ mới cũng như các sáng kiến về kỹ thuật.
Do áp lực cạnh tranh nên các DNV&N thường xuyên phải cải tiến công nghệ, tạo sự khác biệt để có thể cạnh tranh thành công. Mặc dù chưa tạo ra được những phát minh, sáng kiến mang tính đột phá nhưng nó là những tiền đề cho sự thay đổi về công nghệ. Như vậy có thể thấy rằng, khu vực DNV&N đã thể hiện được vai trò quan trọng của mình trong nền kinh tế quốc dân. Do những đóng góp đáng kể và ngày càng quan trọng cộng với những khó khăn của khu vực DNV&N do quy mô, nên để khu vực này tiếp tục thể hiện vai trò quan trọng của mình đối với nền kinh tế và xã hội thì việc có các chính sách hỗ trợ cho việc phát triển các DNV&N vừa là tất yếu, vừa là vấn đề cấp thiết trong quá trình hội nhập quốc tế.4 Sự cần thiết của việc mở rộng và nâng cao hiệu quả tín dụng ngân hàng đối với DNV&N: Trong nền kinh tế thị trường, DNV&N ngày càng khẳng định vai trò không thể thiếu của mình và có nhiều đóng góp quan trọng cho nền kinh tế quốc dân; để ngày càng phát triển và tiếp tục có nhiều đóng góp quan trọng cho nền kinh tế thì DNV&N đòi hỏi cần có nhiều hỗ trợ hơn nữa để khắc phục các yếu kém của mình, trong đó yêu cầu về vốn là vấn đề thiết yếu nhất.
Trong nền kinh tế cũng có nhiều kênh cung ứng vốn mà DNV&N có thể tiếp cận như vốn tự có do tích lũy; vốn từ vay mượn bạn bè, người thân; vốn từ kênh tín dụng thương mại; vốn huy động trên thị trường chứng khoán và vốn vay ngân hàng,…Trong các kênh cung ứng vốn đó, nguồn vốn vay ngân hàng được xem là quan trọng và hiệu quả nhất đối với các DNV&N Việt Nam hiện nay vì các lý do sau: - Nguồn vốn tự có tự tích lũy được từ quá trình kinh doanh thường là nhỏ và có giới hạn nhất định và thông thường là không đủ để các DNV&N có thể đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh. Và nguồn vốn này muốn có số lượng lớn đòi hỏi phải có thời gian tích lũy lâu dài và thường được các DNV&N ưu tiên sử dụng trước khi có việc cần đến. Do đó, để nắm bắt cơ hội kinh doanh, theo đuổi kịp tốc TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 17 độ phát triển kinh tế và có thể cạnh tranh với các DN khác trong quá trình hội nhập quốc tế thì ngoài nguốn vốn tích lũy được các DNV&N Việt Nam cần phải được hỗ trợ từ các nguồn vốn khác.