Chương I. Lý luận chung về hoạt động sản xuất kinh doanh và hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh. Thực trạng hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH MTV Quản lý và khai thác hằm đường bộ Hải Vân. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Quản lý và khai thác hằm đường bộ Hải Vân.
CHUONG 1 LÝ LUẬN CHUNG VE HOAT DONG SAN XUAT KINH DOANH VA HIEU QUA CUA HOAT DONG SAN XUAT KINH DOANH 1. Hoạt động sản xuất kinh doanh 1. Khái niệm về hoạt động sản xuất kinh doanh Trong điều kiện nền sản xuất kinh doanh chưa phát triển, thông tin cho quản lý chưa nhiều, chưa phức tạp thì hoạt động sản xuất kinh doanh chỉ là quá trình sản xuất ra các sản phẩm thiết yếu cho nhu cầu của xã hội, sau đó là sự lưu thông trao đổi kinh doanh các mặt hàng do các doanh nghiệp sản xuất ra. Khi nền kinh tế càng phát triển, thì sản xuất kinh doanh không còn đơn thuần là sản xuất ra các sản phẩm thiết yếu cho nhu cầu nữa mà bắt đầu xuất hiện sự cạnh tranh trong kinh doanh.
Quá trình đó hoàn toàn phù hợp với yêu cầu khách quan của sự phát triển.Mác đã ghi rõ: “Nếu một hình thái vận động là do một hình thái khác vận động khác phát triển lên thì những phản ánh của nó, tức là những ngành khoa học khác nhau cũng phải từ một ngành này phát triển ra thành một ngành khác một cách tất yếu”[1, tr. Sự phân công lao động xã hội, chuyên môn hoá sản xuất đã làm tăng thêm lực lượng sản xuất xã hội, nảy sinh nền sản xuất hàng hóa. Quá trình sản xuất bao gồm: sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng. Chuyên môn hoá đã tạo sự cần thiết phải trao đổi sản phẩm giữa người sản xuất và người tiêu dùng.
Sự trao đổi này bắt đầu với tính chất ngẫu nhiên, hiện vật, dần dần phát triển mở rộng cùng với sự phát triển của sản xuất hàng hoá, khi tiền tệ ra đời làm cho quá trình trao đổi sản phẩm mang hình thái mới là lưu thông hànghoá với các hoạt động mua và bán, và đây là những hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp. Hoạt động kinh doanh là hoạt động mua bán trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa các doanh nghiệp với nhau hoặc giữa các doanh nghiệp với người tiêu dùng cuối cùng với mục đích là thu được lợi nhuận, từ đó tiếp tục đầu tư để mở rộng sản xuất kinh doanh. Hoạt động kinh doanh được hiểu là một quá trình liên tục từ nghiên cứu thị trường và tìm cách đáp ứng nhu cầu đó thông qua việc thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng để đạt được mục đích kinh doanh của doanh nghiệp. Đặc điểm cơ bản của hoạt động kinh doanh là: -Hoạt động kinh doanh luôn chịu sự chỉ phối của các quy luật kinh tế, hệ thống chính sách và luật pháp của nhà nước cũng như các yếu tố môi trường kinh doanh khác - Phải nghiên cứu, phân tích để xác định được nhu cầu của thị trường dé từ đó tìm cách đáp ứng nhu cầu của thị trường.
- Xây dựng được chiến lược kinh doanh trên cơ sở huy động và sử dụng hợp lý các nguồn lực của doanh nghiệp. Mục đích chủ yếu của hoạt động kinh doanh là thu được lợi nhuận và mở rộng sản xuất. Hoạt động kinh doanh là hoạt động mang tính rủi ro để nhận được lợi nhuận.Là sự đánh đổi giữa lợi nhuận và rủi ro. Lợi nhuận càng cao thì rủi ro càng cao, ngược lại rủi ro cao chưa chắc lợi nhuận đã cao.
Tất cả các doanh nghiệp, các công ty sản xuất kinh doanh hoạt động trong nền kinh tế thị trường dù là hình thức sở hữu nào (Doanh nghiệp Nhà Nước, Doanh nghiệp tư nhân, Hợp tác xã, Công ty cô phần, Công ty trách nhiệm hữu hạn.) thì đều có các mục tiêu hoạt động sản xuất khác nhau. Ngay trong mỗi giai đoạn, các doanh nghiệp cũng theo đuổi các mục tiêu khác nhau, nhưng nhìn chung mọi doanh nghiệp trong cơ chế thị trường đều nhằm mục tiêu lâu dài, mục tiêu bao trùm đó là làm sao tối đa hoá lợi nhuận. Để đạt được các mục tiêu đó thì các doanh nghiệp phải xây dựng được cho. mình một chiến lược kinh doanh phù hợp với cơ chế thị trường trong ngắn hạn cũng như dài hạn, xây dựng các kế hoạch thực hiện và đặt ra các mục tiêu chỉ tiết nhưng phải phù hợp với thực tế, đồng thời phù hợp với năng lực và tiềm năng của doanh nghiệp và lấy đó làm cơ sở để huy động và sử dụng các nguồn lực, sau đó tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm đạt được mục tiêu đề ra.
Như vậy, hoạt động sản xuất kinh doanh được hiểu như là quá trình tiến hành các công đoạn từ việc khai thác sử dụng các nguồn lực sẵn có trong nền kinh tếđề sản xuất ra các sản phẩm hàng hoá, dịch vụ nhằm cung cấp cho nhu cầu thị trường và thu được lợi nhuận. Vị trí và vai trò của hoạt động sản xuất kinh doanh - Vị trí của hoạt động sản xuất kinh doanh: Hoạt động sản xuất kinh doanh có vị trí vô cùng quan trọng trong mỗi doanh nghiệp. Để tồn tại thì trước hết mỗi doanh nghiệp phải định hướng cho mình là sản xuất cái gì? Sau đó tiến hành các hoạt động sản xuất để sản xuất ra các sản phẩm đó phục vụ cho nhu cầu của thị trường. Hoạt động sản xuất kinh doanh là yêu cầu cơ bản cho su tén tai cua nén kinh tế nói chung và của doanh nghiệp nói riêng.
Thông qua hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp sẽ trao đổi các sản phẩm với nhau, từ đó có thể tiến hành hợp tác cùng kinh doanh phát triển sản xuất. Hoạt động sản xuất kinh doanh là cơ sở thiết yếu không thể thiếu được và nhất lại là trong nền kinh tế thị trường như hiện nay. Nếu mỗi doanh nghiệp biết kết hợp các yếu tố đầu vào để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, thì sẽ mang lại một hiệu quả rất lớn cho doanh nghiệp mình. Hoạt động sản xuất kinh doanh đóng vai trò hết sức quan trọng liên quan đến su tồn tại của doanh nghiệp và sự phát triển đi lên của xã hội.
- Vai trd của hoạt động sản xuất kinh doanh: Hoạt động sản xuất kinh doanh là công cụ hữu hiệu để các nhà quản trị doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ quản trị kinh doanh của mình. Khi tiến hành bat kỳ một hoạt động sản xuất kinh doanh nào, các doanh nghiệp đều phải huy động, sử dụng tối đa các nguồn lực sẵn có nhằm đạt được mục tiêu là tối đa hoá lợi nhuận và hoạt động sản xuất kinh doanh là một trong những công cụ, phương pháp để doanh nghiệp đạt được mục tiêu đó. Thông qua việc tính toán các chỉ tiêu hiệu quả kinh doanh không những cho phép các nhà quản trị đánh giá được tính hiệu quả của các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (có đạt hiệu quả không và đạt ở mức độ nào?) mà còn cho phép các nhà quản trị phân tích tìm ra các nhân tố ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất kinh doanh, để từ đó tìm ra các biện pháp điều chỉnh cho phù hợp với thực tế của thị trường, phù hợp với khả năng của doanh nghiệp. Nâng cao hoạt động sản xuất kinh doanh là góp phần nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.
Mỗi doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh trên thị trường đều gặp rất nhiều đối thủ cạnh tranh khác nhau trong cùng ngành cũng như ngoài ngành. Do vậy, chỉ có nâng cao quản trị doanh nghiệp thì hoạt động sản xuất kinh doanh mới có thể tiết kiệm được chỉ phí, nâng cao năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm. mới có thể nâng cao được sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Do đó, tìm mọi biện pháp để nâng cao hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là một tất yếu khách quan.
Thông qua việc sử dụng các nguồn lực, từng yếu tố sản xuất sẽ quan sát được mối quan hệ giữa yếu tố sản xuất với kết quả hoạt động kinh doanh, sẽ biết được những nguyên nhân nào sẽ ảnh hưởng tích cực đến việc sử dụng có hiệu quả các yếu tố, những nguyên nhân nào đang còn hạn chế, ảnh hưởng đến khai thác năng lực sản xuất của doanh nghiệp. Từ đó, doanh nghiệp có thể tìm được các giải pháp thích hợp đề khai thác khả năng tiềm tàng trong năng lực sản xuất của doanh nghiệp, làm lợi cho hoạt động kinh doanh 1. Hiệu quả sản xuất kinh doanh 1. Khái niệm hiệu quả sản xuất kinh doanh Để hiểu rõ bản chất của phạm trù hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất kinh doanh, cần phân biệt ranh giới giữa hai khái niệm hiệu quả và kết quả của hoạt động sản xuất kinh doanh.
Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là những gì mà doanh nghiệp đạt được sau một quá trình sản xuất kinh doanh nhất địnhmà họ đã bỏ công sức, nhân lực, vốn, máy móc thiết bị. vào, kết quả cần đạt cũng là mục tiêu cần thiết của doanh nghiệp. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp có thể là những đại lượng cân đong đo đếm được như số sản phẩm tiêu thụ mỗi loại, doanh thu, lợi nhuận, thị phần. Và cũng có thể là các đại lượng chỉ phản ánh mặt chất lượng hoàn toàn có tính chất định tính như uy tín của doanh nghiệp, chất lượng sản phâm.
Như thế, kết quả bao giờ cũng là mục tiêu mà doanh nghiệp hướng đến. Trong khi đó, khái niệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh người ta đã sử dụng cả hai chỉ tiêu là kết quả (đầu ra) và chỉ phí (các nguồn lực đầu vào) để đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh. Trong lý thuyết và thực tế quản trị kinh doanh, cả hai chỉ tiêu kết quả và chỉ phí đều có thể được xác định bằng đơn vị hiện vật và đơn vị giá trị. Tuy nhiên, sử dụng đơn vị hiện vật để xác định hiệu quả kinh tế sẽ vấp phải khó khăn là giữa “đầu vào” và “đầu ra” do không có cùng một đơn vị đo lường; còn việc sử dụng đơn vị giá trị luôn luôn đưa các đại lượng khác nhau về cùng một đơn vị đo lường đó là tiên tệ.
Vấn đề được đặt ra là: hiệu quả kinh tế nói chung và hiệu quảcủa sản xuất kinh doanh nói riêng là mục tiêu hay phương tiện của kinh doanh?