CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẦN LÍ HOẠT ĐỌNG DẠY HỌC O TRUONG CAO DANG 1. Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở ngoài mước. Hoạt động đạy học là một hoạt động trọng tâm của quá trình giáo dục, nó quy định sự thành công của hoạt động giáo duc.
Vì thé, hoạt đông dạy học giữ vị trí trung tâm, chỉ phối tắt cả các hoạt động khác trong nhà trường và có tính chất quyết định đến chất lượng giáo dục của nhà trường. Việc đảm bảo và nâng cao chất lượng hoạt động dạy học trong nhà trường chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố trong đó yếu tố đóng vai trò cực kỳ quan trọng là công tác quản lí hoạt động dạy học trong nhà trường. Đây là hoạt động trọng tâm trong quản lí nhà trường, giúp nhà trường thực hiện mục tiêu giáo dục, hình thành nhân cách và phẩm chất cho người học, đáp ứng yêu cầu của xã hội. Ở phương Tây, từ trước công nguyên, Xôcrat (469 - 339) đã quan niệm giáo dục phải giúp con người tìm thấy và tự khẳng định chính bản thân mình.
rằng để nâng cao hiệu quả dạy học cẩn có phương pháp giúp thế hệ trẻ từng bước tự khẳng định, tự phát hiện trí thức mới mẻ, phù hợp với chân lí. Ở Phương Đông, nhà giáo dục học vĩ đại người Trung Hoa ~ Khổng Từ (551- 479 TCN) rất coi trọng mặt suy nghĩ tích cực của người học, dạy từ đơn giản đến phức tạp. Ông nói: “Không giận vì muốn biết thì không gợi mở cho, không bực vì không rõ được thì không bà) 'ẽ cho. Vật có bốn góc, bảo cho biết ba góc mà không suy nghĩ ra góc kia thì không dạy nữa”.
Nhà sư phạm vĩ đại J. Comenxki (1592-1670) đã đưa ra những yêu cầu cải tổ nền giáo dục theo hướng phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của người học. “Theo ông, dạy học thế nào để người học thích thú học tập và có những cổ gắng bản thân đề nắm lấy tri thức. Ông nói: “Tôi thường bồi dưỡng cho học sinh của tôi tinh thần độc lập trong quan sát, trong đàm thoại và trong việc ứng dung tri thức vào thực tiễn”.
Ông còn vị : “Giáo dục có mục đích đánh thức năng lực nhạy cảm, phán đoán đúng đắn, phát triển nhân cách. Hay tìm ra phương pháp cho giáo viên dạy ít hơn, học sinh học được nhiều hơn”. Vào cuối thế kỉ XIX và dau thé ki XX, khoa hoc giáo dục thực sự có sự biến đổi về lượng và chất. Ngày càng có nhiều nhà nghiên cứu giáo dục đã đi sâu nghiên cứu về vai trò và trách nhiệm của đội ngũ CBQL trong việc quản lí HĐDH trong nhà trường.
Các nhà nghiên cứu quản lí giáo dục Nga, những người rất tâm huyết đến việc đề ra các biện pháp quản lí có hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dạy học thì cho rằng: ết quả toàn bộ hoạt động nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức. đúng đắn và hợp lì ng tác quản lí hoạt động của giáo viên”. “Trong cuốn “Phát huy tính tích cực của học sinh như thế nào”, I. đã khẳng định vai trò to lớn của tính tích cực, chủ động trong việc tiếp thu trí thức mới.
Tác giả cho rằng: “Quá trình nắm kiến thức mới không thể hình thành bằng cách học thuộc bình thường các quy tắc, các kết luận khái quát hoá, nó phải được xây dựng trên cơ sở của việc cải tiến công tác tự lập của học sinh, của việc phân tích tính logic sâu sắc tài liệu, sự kiện làm nên tảng cho việc hình thành các khái niệm khoa học”. Những nghiên cứu ở trong nước Ở Việt Nam việc tìm hiểu, nghiên cứu về giáo dục, dạy học, quản lí giáo dục. và quản lí hoạt động đạy học cũng là một trong những trọng tâm nghiên cứu của nhiều tác giả, nhà khoa học. Nghiên cứu về giáo dục học, hai tác giả Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt trong *Giáo dục học” [23] đã đi sâu làm rõ những vất Š cơ bản của giáo dục học, lí luận giáo dục, lí luận dạy học vào công tác quản lí nhà trường.
Nghiên cứu vẻ khoa học quản lí và quản lí giáo dục, Tác giả Trằn Kiểm qua. tác phẩm “Khoa học quản lí giáo dục, một số vấn để lí luận và thực tiể ° [20] đã đi sâu nghiên cứu các khái niệm quản lí, quản lí giáo dục: đặc điểm và bản chất của quản lí giáo dục. Tác giá cũng nghiên cứu về quá trình quản lí giáo dục, xu hướng đổi mới trong quản lí giáo duc. Nghiên cứu về giáo dục học và lí luận dạy học, tác giả Thái Duy Tuyên trong *Giáo dục học hiện đại” và hai tic giả Nguyễn Thị Bích Hạnh va Trin Thi Huong qua giáo trình “Lí luận dạy học” đã làm rõ những vấn đề lí luận cơ bản nhất của hoạt động dạy học như: khái niệm, bản chất, nhiệm vụ của hoạt động dạy học; bên canh đó tác giả cũng đã hệ thống hóa khá kĩ về tính quy luật của quá trình day hoc, hệ thống các nguyên tắc dạy học, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, kiểm tra đánh giá kết quả học tập.
Tác giả Đỗ Ngọc Đạt trong “Tiếp cận hiện đại hoạt động dạy học” cũng đã đi iên cứu về quá trình dạy học, các cách tiếp cận hoạt động dạy học hiện đại như tiếp cận giá trị trong dạy học, tiếp cận hoạt động trong dạy học. [10] Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về chương trình và quá trình dạy học, tác giả. Nguyễn Hữu Châu đã xác định rõ vai trò của người giáo viên với những phương pháp của họ trong nỗ lực nâng cao chất lượng giáo dục; đưa ra những quan điểm mới về dạy học, các phương pháp dạy học tích cực. [5] Tác giá Châu Kim Lang trong *Tổ chức quản lí quá trình đào tạo” đã hệ thống, hóa và phân tích khá sâu sắc vẻ tổ chức quá trình đào tạo và quản lí hoạt động đào.
tạo trong nhà trường, trong đó đề cập đến quản lí hoạt động dạy học và những yếu. tố ảnh hưởng đến hoạt động dạy học. Ngoài ra các tác giả khác như Đặng Quốc Bảo, Bùi Minh Hiền, Hồ Văn Liên qua các giáo trình, các tập bài giảng dành cho các lớp cao học quản lí giáo dục cũng đi sâu vào phân tích những vấn đề, lĩnh vực cơ bản trong quản lí nhà trường, trong đó có quản lí hoạt động dạy học. Cùng với việc nghiên cứu những vấn đề lí luận cơ bản về giáo dục, dạy học và quản lí hoạt động dạy học thì việc nghiên cứu thực tiễn quản lí giáo dục và quản lí hoạt động dạy học tại các cơ sở giáo dục là một đề tài rất được quan tâm.
nhiều luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ nghiên cứu vẻ quản lí hoạt động dạy học. Tác giả Võ Tiến Quang năm 2004 thực hiện đề tài "Một số biện pháp tăng cường quản lí hoạt động dạy học của khoa Tự nhiên của trường Cao đẳng sư phạm Quảng Ninh”. ‘Tran Thanh Hoàng năm 2007, “Một số biện pháp của hiệu trưởng đối với hoạt đông giảng dạy mới” Năm 2008. tác giả Huỳnh Thị Liên với "Biện pháp quản lí hoạt đông dạy học của hiệu trưởng các trường cao đẳng ngoài công lập khu vực miền trung Việt Nam”.
Năm 2010, tác giả Hà Văn Tú với tài "Biện pháp quản lí hoạt động dạy học của trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay”. Năm 2016, tác giả Võ Minh Nhật với đề tại "Quản lí hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau”. Qua những đề tài nghiên cứu trên các tác giá đã đi sâu nghiên cứu thực trạng công tác quản lí hoạt động dạy học của hiệu trưởng tại các cơ sở giáo dục đào tạo. khác nhau, đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu, nguyên nhân của thực trạng từ đó.
để xuất được những biện pháp quản lí phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh của từng cơ sở giáo dục. Như vậy có khá nhiều đề tài của các tác giả nghiên cứu vẻ công tác quản lí hoạt động dạy học. Tuy nhiên, tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Cần Thơ việc nghiên cứu về hoạt động dạy học và quản lí hoạt động dạy học còn nhiều hạn chế. Chưa có đề tài nào thật sự đi sâu nghiên cứu về hoạt động dạy học và quản lí hoạt động dạy học, đánh giá thực trạng quản lí hoạt động dạy học để đề xuất những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động dạy học của nhà trường là một vấn.
đề cần quan tâm nghiên cứu. Do đó chúng tôi lựa chọn đề tài “Quản lí hoạt động dạy học ở Trường Cao ding Kinh tế - Kỹ thuật Cần Thơ". Các khái niệm liên quan đến đề tài 1. Khái niệm dạy học Dạy học là một hoạt động truyền lại những kiến thức, kinh nghị , đưa đến những thông tin khoa học cho người học tiếp thu một cách có hệ thống, có phương pháp nhằm mục đích tự nâng cao trình độ văn hóa, năng lực trí tuệ và kĩ năng thực hành.
Theo từ điển giáo dục học thì: “Dạy học là truyền lại những kiến thức, kinh 10 nghiệm, đưa đến những thông tin khoa học cho người khác tiếp thu một cách có hệ thống, có phương pháp nhằm mục đích tự nâng cao trình độ văn hóa, năng lực trí tuệ và kĩ năng thực hành trong đời sống thực -[15] Tác giả Nguyễn Hữu Châu cho rằng “Dạy học được xác định như một nỗ lực để giúp một người nào đó có được hoặc thay đổi một kĩ năng. kiến thức và các ý tưởng. Nói một cách khác nhiệm vụ của người giáo viên là tạo ra hoặc gây ra ánh hưởng để có thể dẫn tới một sự thay đổi với hành vi mong muén”[5]. Nhu vậy có thể hiểu dạy học là hệ thống những hành động liên tiếp và thâm nhập lẫn nhau của người thầy và trò dưới sự hướng dẫn của thẩy, nhằm làm cho trò phát triển được nhân cách và qua đó đạt được mục đích dạy học.
Dạy học là con đường cơ bản và quan trong trong việc hình thành nhân cách cho người học. Các thành tố chủ yếu cấu trúc của quá trình dạy học là: mục tiêu dạy học, nội dung day hoc, phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, GV, SV, hình thức tổ chức dạy học, đánh giá kết quả dạy học và môi trường dạy học.