CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG 1.1 Tổng quan về chất lượng công trình xây dựng 1.1 Giới thiệu chung về chất lượng Chất lượng là gì? Chất lượng là một thuật ngữ rất quen thuộc, được sử dụng khắp mọi nơi từ sản phẩm cho đến dịch vụ. Tuy nhiên, khái niệm về chất lượng cũng gây ra không ít tranh cãi; đa số đều dựa trên cảm nhận cá nhân là chính. Nguyên nhân chủ yếu gây nên sự tranh cãi này là do góc độ nhìn nhận, cách tiếp cận khác nhau, quan điểm khác nhau của mỗi người về chất lượng sản phẩm. Tùy theo từng đối tượng sử dụng, thuật ngữ "chất lượng" sẽ có ý nghĩa khác nhau.
Người sản xuất thì coi “chất lượng” sản phẩm là điều họ phải làm, phải đạt được để đáp ứng các qui định và các yêu cầu do khách hàng đặt ra nhằm đạt được sự chấp thuận của khách hàng đối với sản phẩm của mình. Chất lượng sản phẩm được đánh giá bằng cách so sánh với chất lượng của đối thủ cạnh tranh và đi kèm theo các chi phí, giá cả. Do sự khác biệt về con người, về địa lý, về văn nên cách hiểu về chất lượng và đảm bảo chất lượng cũng rất khác nhau. Như vậy, Chất lượng là gì? Chất lượng là phù hợp với yêu cầu.
Cho nên cần phải hiểu khái niệm về chất lượng một cách có hệ thống, để đảm bảo việc đưa ra các quyết định trong quá trình quản trị chất lượng toàn diện đạt hiệu quả cao nhất.1 thế hiện mô hình hóa các yếu tố tạo lên chất lượng tổng hợp.1 Sơ đồ mô hình hóa các yếu tố của chất lượng tổng hợp 1.2 Quản lý chất lượng công trình xây dựng Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo ra từ sự kết hợp sức lao động của con người với các vật liệu, thiết bị xây dựng được lắp đặt vào công trình và thi công theo đúng thiết kế. Công trình xây dựng bao gồm công trình giao thông, dân dụng, công nghiệp, nông nghiệp và phát triển nông thôn, công trình hạ tầng kỹ thuật và các loại công trình khác. Chất lượng công trình xây dựng không chỉ liên quan trực tiếp đến an toàn của con người, an toàn của cộng đồng, chất lượng và hiệu quả của các dự án đầu tư xây dựng mà còn là yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển của các công trình xây dựng và sự bền vững của mỗi quốc gia. Quản lý chất lượng công trình xây dựng là một trong sáu nội dung của quản lý hoạt động xây dựng, bao gồm: quản lý chất lượng, quản lý tiến độ xây dựng, quản lý khối lượng xây dựng, quản lý chi phí đầu tư xây dựng, quản lý hợp đồng xây dựng và quản lý an toàn xây dựng.
Quản lý chất lượng công trình xây dựng được quy định tại Nghị định 06/2021 / NĐCP liên quan đến quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng như sau: Quản lý chất lượng công trình xây dựng là hoạt động quản lý của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng. phù hợp với quy định tại các nghị định và pháp luật khác, từ quá trình chuẩn 5 bị và thực hiện đầu tư xây dựng đến vận hành, sử dụng công trình đảm bảo yêu cầu chất lượng và an toàn của công trình. Để quản lý chất lượng CTXD được tốt, yêu cầu cần phải quản lý toàn diện, hiệu quả tất cả các giai đoạn của dự án. QLCL khảo sát, QLCL giai đoạn QLCL trong bảo QLCL trong thiết kế thi công hành công trình bảo trì công trình QLCL do nhà thầu tổ chức Giám sát thi công của CĐT hoặc tổ chức tư vấn giám sát Giám sát quyền tác giả Hình 1.2 Các bước trong quản lý chất lượng công trình 1.2 Tổng quan về quản lý chất lượng công trình xây dựng 1.1 Quản lý chất lượng Chất lượng không tự nhiên sinh ra cũng không phải là một kết quả ngẫu nhiên mà nó là kết quả của sự tác động của hàng loạt yếu tố có liên quan mật thiết với nhau và muốn đạt được chất lượng mong muốn cần phải quản lý các chúng một cách đúng đắn, hợp lý.
Để giải quyết tốt bài toán chất lượng thì đòi hỏi phải có đầy đủ hiểu biết và kinh nghiệm đúng đắn về quản lý chất lượng. Quản lý chất lượng đã được áp dụng trong mọi ngành sản xuất, trong mọi lĩnh vực, trong mọi loại hình doanh nghiệp, công ty, từ quy mô lớn đến công ty nhỏ, từ thị trường trong nước đến thị trường quốc tế. Quản lý chất lượng đảm bảo cho chủ thể làm đúng, đủ và tập trung trọng tâm vào những việc phải làm. Các doanh nghiệp muốn cạnh tranh được trên thị trường quốc tế thì một trong những yều cầu cơ bản là phải tìm hiểu và áp dụng những khái niệm về quản lý chất lượng có hiệu quả.
6 Quản lý chất lượng là hoạt động phối hợp có tính định hướng và kiểm soát tổ chức về chất lượng. Định hướng và kiểm soát chất lượng thường bao gồm việc xây dựng chính sách, mục tiêu, kế hoạch, kiểm soát đảm bảo và cải tiến chất lượng. Quản lý chất lượng dự án là một quá trình quản lý có hệ thống nhằm đảm bảo đáp ứng các yêu cầu chất lượng do khách hàng đặt ra. Nó bao gồm lập kế hoạch chất lượng, kiểm soát chất lượng và đảm bảo chất lượng.2 Quản lý chất lượng công trình xây dựng Quản lý chất lượng CTXD là một chuỗi các công việc và hành động được hệ thống hóa nhằm hướng dẫn, theo dõi và kiểm soát CTXD nhằm mang tới hiệu quả tốt nhất cho chất lượng công trình.3 Quy trình quản lý chất lượng CTXD Rộng hơn chất lượng CTXD không chỉ từ góc độ của bản thân sản phẩm và người hưởng thụ sản phẩm mà còn cả trong quá trình hình thành sản phẩm đó với các vấn đề liên quan khác.
Một số vấn đề cơ bản đó là: + Chất lượng CTXD cần được quan tâm ngay từ khi hình thành ý tưởng về xây dựng công trình, từ khi quy hoạch, lập dự án, đến các bước bước khảo sát, thiết kế, thi công… và cuối cùng là giai đoạn khai thác, sử dụng. Chất lượng CTXD thể hiện thông qua chất lượng QHXD, chất lượng dự án đầu tư xây dựng công trình, chất lượng khảo sát, thiết kế, thi công công trình… + Chất lượng tổng thể công trình phải được hình thành từ chất lượng của từng hạng mục, của các bộ phận, của công việc xây dựng riêng lẻ, từ chất lượng của nguyên vật liệu, của cấu kiện tạo lên công trình. 7 + Các tiêu chuẩn kỹ thuật ngoài việc được thể hiện thông qua kết quả thí nghiệm, kết quả kiểm định nguyên vật liệu, cấu kiện, máy móc thiết bị… nó còn được thể hiện thông qua ở quá trình thực hiện các bước công nghệ thi công, thể hiện ở chất lượng các công việc của đội ngũ công nhân, kỹ sư trong quá trình thực hiện các hoạt động xây dựng công trình. + Vấn đề an toàn lao động phải được chú trọng ngay từ trong giai đoạn thi công xây dựng đối với đội ngũ công nhân, kỹ sư…cho đến khâu khai thác, sử dụng đối với người thụ hưởng công trình.
+ Vấn đề môi trường cần được đặc biệt quan tâm, xem xét từ nhiều góc độ tác động khác nhau như: dự án tác động đến môi trường và ngược lại môi trường tác động đến quá trình hình thành, quản lý dự án.3 Công tác quản lý chất lượng xây dựng ở các nước và Việt Nam 1.1Công tác quản lý chất lượng xây dựng các nước trên thế giới. Chất lượng CTXD là những yêu cầu về kỹ thuật, mỹ thuật, an toàn và sự bền vững của công trình, đồng thời cũng phải phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng, các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật hiện hành có liên quan và hợp đồng kinh tế. Ngoài việc ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả dự án, chất lượng công trình xây dựng còn liên quan trực tiếp đến an toàn sinh mạng, an ninh công cộng và còn là yếu tố quan trọng bảo đảm sự phát triển của mỗi quốc gia. Vì vậy, quản lý chất lượng CTXD là vấn đề đã và đang được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm.
Quản lý chất lượng xây dựng ở Hoa Kỳ: Pháp luật Mỹ quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng rất đơn giản, sử dụng mô hình 3 bên để quản lý chất lượng CTXD: + Bên thứ nhất là các đơn vị thiết kế, thi công… có trách nhiệm tự chứng nhận chất lượng sản phẩm của mình. + Bên thứ hai là khách hàng, họ có trách nhiệm giám sát và chấp nhận về chất lượng sản phẩm xem có phù hợp với tiêu chuẩn đặt ra hay không. + Bên thứ ba là một tổ chức độc lập, có trách nhiệm tiến hành đánh giá độc lập sản phẩm nhằm định lượng các tiêu chuẩn về chất lượng phục vụ cho việc bảo hiểm 8 hoặc giải quyết tranh chấp. Giám sát viên của tổ chức phải đáp ứng tiêu chuẩn về mặt trình độ chuyên môn, có bằng cấp chuyên ngành; chứng chỉ do Chính phủ cấp; kinh nghiệm làm việc thực tế 03 năm trở lên; phải trong sạch về mặt đạo đức và không đồng thời là công chức Chính phủ.
Quản lý chất lượng xây dựng ở Liên bang Nga: Tại điều 53 Luật xây dựng đô thị của Liên bang Nga đã quy định cụ thể, rõ ràng về quản lý chất lượng công trình xây dựng. Theo đó, việc giám sát xây dựng được tiến hành trong quá trình cải tạo, sửa chữa và xây dựng các công trình cơ bản nhằm kiểm tra sự phù hợp của các công việc đã hoàn thành với hồ sơ thiết kế, với các kết quả khảo sát công trình, với sơ đồ mặt bằng xây dựng và với các nguyên tắc xây dựng trong các quy định hiện hành. Quản lý chất lượng xây dựng ở Trung Quốc: Các quy định về chất lượng khảo sát, thiết kế, thi công phải phù hợp với yêu cầu của tiêu chuẩn Quốc gia và Nhà nước sẽ chứng nhận hệ thống chất lượng đối với các đơn vị hoạt động xây dựng. Tổng thầu phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng công trình trước chủ đầu tư.
Các đơn vị khảo sát, thiết kế, thi công chịu trách nhiệm về sản phẩm xây dựng do mình thực hiện và chỉ được bàn giao đưa vào sử dụng sau khi đã nghiệm thu đầy đủ. Tại Trung Quốc, các quy định về bảo hành, duy tu công trình, thời gian bảo hành cũng sẽ do Chính phủ quy định. Quản lý chất lượng xây dựng ở Singapore Tại Singapore, việc thực hiện các dự án đầu tư xây dựng được quản lý rất chặt chẽ bởi các cơ quan Chính phủ.