Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng viên chức trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp Chương 2: Thực trạng chất lượng viên chức của trường Cao đẳng y tế Thanh Hóa Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng viên chức của trường Cao đẳng y tế Thanh Hóa tai lieu, luan van, khoa luan, tieu luan 22 of 61. Header Page of 61. 14 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG VIÊN CHỨC TRONG CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP 1. Khái quát về viên chức trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp 1.
Khái niệm và phân loại viên chức trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp 1. Khái niệm viên chức Viên chức là một thuật ngữ được sử dụng để chỉ các nhân viên làm việc cho các cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị sự nghiệp của chính phủ hoặc các tổ chức tương tự như tập đoàn, các tổ chức phi lợi nhuận hoặc các tổ chức quốc tế. Viên chức được giao trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn, công việc để đáp ứng các mục tiêu và mục đích của tổ chức mà họ đang làm việc. Có nhiều quan niệm khác nhau về viên chức, đội ngũ viên chức.
Trong mỗi giai đoạn khác nhau, các cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước sử dụng những thuật ngữ khác nhau để chỉ những người làm việc trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Theo tác giả Phạm Tất Dong: “Đội ngũ viên chức là những người thực hiện các công việc hoặc nhiệm vụ có yêu cầu về năng lực, kỹ năng, chuyên môn, nghiệp vụ trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các lĩnh vực: giáo dục, đào tạo, y tế, khoa học công nghệ, văn hóa, thể dục thể thao, du lịch, lao động- thương binh và xã hội, thông tin- truyền thông, tài nguyên- môi trường, dịch vụ….như bác sĩ, giáo viên, giảng viên đại học….hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật” [10]. Năm 2008, Quốc hội ban hành Luật số 22/2008/QH12 Luật Công chức, viên chức, luật này quy định: “cán bộ, công chức, viên chức là những người được tuyển dụng hoặc ký hợp đồng lao động với cơ quan, tổ chức nhà nước hoặc doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân hoặc tổ chức nước ngoài có hoạt động kinh doanh trên địa bàn Việt Nam, tham gia làm công tác hành tai lieu, luan van, khoa luan, tieu luan 23 of 61. Header Page of 61.
15 chính, công tác xã hội, lãnh đạo, giáo dục, khoa học, kỹ thuật, y tế, văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao, an ninh quốc phòng và các lĩnh vực khác do Đảng và Nhà nước giao” [22]. Năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị định số 06/2010/NĐ-CP ngày 25 tháng 01 năm 2010 Quy định: Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật [23]. Như vậy, viên chức được tuyển dụng và bổ nhiệm dựa trên năng lực, trình độ chuyên môn, đạo đức, phẩm chất và đáp ứng các yêu cầu khác theo yêu cầu của đơn vị sử dụng viên chức tùy theo chức năng, nhiệm vụ và đặc thù của các đơn vị sự nghiệp công lập. Đội ngũ viên chức có trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ và chức trách của mình trong các lĩnh vực như quản lý, giáo dục, y tế, khoa học, kỹ thuật, tài chính, văn hóa, thể thao, an ninh và phòng chống tham nhũng, đảm bảo sự phục vụ công dân và sự phát triển của đất nước.
Trong lĩnh vực GD, viên chức là những người làm việc trong các cơ quan quản lý GD và các trường học, chịu trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến quản lý, vận hành và phát triển hệ thống giáo dục. Các viên chức trong cơ sở giáo dục bao gồm người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý hoặc người thừa hành, thực thi các nhiệm vụ chuyên môn như hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên, nhân viên hành chính, nhân viên kỹ thuật, chuyên viên tư vấn, chuyên viên đào tạo, v. Trong đó, “Viên chức quản lý là người được bổ nhiệm chức vụ quản lý có thời hạn, chịu trách nhiệm điều hành, tổ chức thực hiện một hoặc một số công việc trong đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập và được hưởng phụ cấp quản lý” [23]. Viên chức là giáo viên, nhân viên trong các cơ sở GD là những người được tuyển dụng và bổ nhiệm vào ngạch giáo viên, nhân viên trong biên chế tai lieu, luan van, khoa luan, tieu luan 24 of 61.
Header Page of 61. 16 sự nghiệp của các cơ sở GD hoặc có trong danh sách làm việc toàn thời gian của cơ sở GD. Các viên chức trong cơ sở GD có trách nhiệm quản lý và thực hiện các hoạt động của trường hoặc cơ quan quản lý GD, bao gồm quản lý tài chính, quản lý nhân sự, quản lý chương trình đào tạo, đảm bảo chất lượng giáo dục và phát triển các chương trình và dịch vụ giáo dục. Họ cũng phải đảm bảo tuân thủ các quy định và chính sách của chính phủ và tổ chức giáo dục.
Từ những giải thích trên luận văn rút ra khái niệm viên chức sử dụng trong luận văn như sau: Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, được hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập và được bổ nhiệm vào một chức danh nghề nghiệp, chức vụ quản lý. Viên chức thực hiện các công việc hoặc nhiệm vụ có yêu cầu về năng lực, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các lĩnh vực như: GD, đào tạo, y tế, khoa học công nghệ, văn hóa, thể thao du lịch, dịch vụ, truyền thông, tài nguyên môi trường…. Khái niệm cơ sở giáo dục nghề nghiệp Giáo dục nghề nghiệp có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, là nơi cung cấp nhân lực lao động qua đào tạo cho thị trường lao động. Theo Khoản 1 Điều 3 Luật GD nghề nghiệp quy định: “Giáo dục nghề nghiệp là một bậc học của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm đào tạo trình độ sơ cấp, trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng và các chương trình đào tạo nghề nghiệp khác cho người lao động, đáp ứng nhu cầu nhân lực trực tiếp trong sản xuất, kinh doanh và dịch vụ, được thực hiện theo hai hình thức là đào tạo chính quy và đào tạo thường xuyên” [25].
Căn cứ Điều 5 Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014 quy định, Cơ sở GD nghề nghiệp bao gồm: (1)Trung tâm giáo dục nghề nghiệp; (2) Trường trung tai lieu, luan van, khoa luan, tieu luan 25 of 61. Header Page of 61. 17 cấp; (3) Trường cao đẳng (trong đó: trường Cao Đẳng y tế là một cơ sở GDNN loại hình công lập trong hệ thống GD quốc dân); - Cơ sở giáo dục nghề nghiệp được tổ chức theo các loại hình sau đây: + Cơ sở GD nghề nghiệp công lập là cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc sở hữu Nhà nước, do Nhà nước đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất; + Cơ sở GD nghề nghiệp tư thục là cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc sở hữu của các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế tư nhân hoặc cá nhân, do các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế tư nhân hoặc cá nhân đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất; + Cơ sở GD nghề nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài gồm cơ sở giáo dục nghề nghiệp 100% vốn của nhà đầu tư nước ngoài; cơ sở giáo dục nghề nghiệp liên doanh giữa nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài. Các cơ sở GD nghề nghiệp thường cung cấp cho học sinh- sinh viên các khóa học liên quan đến kỹ thuật, công nghệ, chăm sóc sức khỏe, kế toán, kinh doanh và nhiều lĩnh vực khác.
Chương trình giảng dạy tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thường được thiết kế để cung cấp cho các em các kỹ năng và kiến thức cần thiết để họ có thể làm việc trong một ngành nghề cụ thể. Từ những giải thích trên, luận văn rút ra khái niệm: Cơ sở GD nghề nghiệp là hệ thống những đơn vị thực hiện nhiệm vụ GD&ĐT nhằm cung cấp cho học sinh- sinh viên những kiến thức, kỹ năng cần thiết và thái độ đúng đắn để tham gia vào hoạt động lao động xã hội hay làm việc trong một ngành nghề cụ thể. Khái niệm viên chức trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp Viên chức trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp là những người chuyên trách trong các hoạt động giảng dạy, đào tạo và quản lý của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Viên chức trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp thường được đào tạo chuyên sâu về các kỹ năng, kiến thức và năng lực cần thiết để giảng dạy và quản lý nhằm cung cấp cho học sinh- sinh viên những kiến thức, kỹ tai lieu, luan van, khoa luan, tieu luan 26 of 61.
Header Page of 61. 18 năng cần thiết và thái độ đúng đắn để tham gia vào hoạt động lao động xã hội hay làm việc trong một ngành nghề cụ thể. Viên chức trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp có nhiệm vụ quan trọng trong việc đào tạo và phát triển nhân lực cho thị trường lao động và xã hội. Họ phải có kỹ năng và năng lực trong việc thiết kế, phát triển và thực hiện các chương trình đào tạo chuyên nghiệp, đảm bảo rằng học viên được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để có thể làm việc trong lĩnh vực nghề nghiệp của mình.
Viên chức quản lý trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp có nhiệm vụ quản lý các hoạt động giảng dạy và đào tạo trong cơ sở của mình, đảm bảo rằng các chương trình đào tạo và giảng dạy được thực hiện đầy đủ và hiệu quả. Họ cũng thường tham gia vào việc nghiên cứu, phát triển và cải tiến các phương pháp giảng dạy và đào tạo, giúp nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp và đáp ứng các yêu cầu của thị trường lao động. Như vậy, Viên chức trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, được hưởng lương từ quỹ lương của cơ sở giáo dục nghề nghiệp, được bổ nhiệm vào một chức danh nghề nghiệp, chức vụ quản lý để thực hiện các nhiệm vụ có yêu cầu về chuyên môn, nghiệp vụ của cơ sở giáo dục nghề nghiệp.