Chương 1: Nghiên cứu tổng quan; - Chương 2: Phân tích thực trạng sử dụng nút giao thông vòng đảo tại Đà Nẵng tại Đà Nẵng. - Chương 3: Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng khai thác nút giao thông vòng đảo tại địa bàn Đà Nẵng. - Chương 4: Kết luận và kiến nghị. Các nội dung này được thực hiện trên đối tượng là các nút giao vòng đảo trên địa bàn Đà Nẵng.
Các số liệu được học viên trực tiếp điều tra trong năm 2010-2011.1 NGHIÊN CỨU TỔNG QUAN 1 TỔNG QUAN VỀ NÚT GIAO THÔNG VÒNG ĐẢO 1.1 Nút giao thông vòng đảo kiểu cũ (The old circles traffic) 1.1 Lịch sử phát triển Loại nút này đã là một phần trong hệ thống giao thông của Mỹ kể từ năm 1905, và nơi mà đầu tiên sử dụng kế loại này là nút giao thông hình xuyến tại quận Columbus của thành phố NewYork do William Phelps Eno thiết kế. Từ đó, rất nhiều loại nút giao thông vòng tròn lớn (Large circle traffic) hoặc nút giao thông vòng xoay (Rotary) đã được xây dựng tại Mỹ. Các loại nút giao này được thiết kế phổ biến với việc cho phép quyền ưu tiên cho các xe vào nút có thể trộn dòng với tốc độ cao. Ở Châu Âu, đặc biệt là ở Anh, loại nút giao thông hình xuyến được phát triển rất lâu.
Đầu thế kỷ 21, người ta tổ chức cho xe chạy vòng quanh quảng trường theo một chiều, ở giữa quảng trường bố trí cảnh quan, trồng cây, tượng đài và đài phun nước.Wardrop nghiên cứu tính toán các yếu tố hình học của đoạn trộn xe và tỷ lệ các loại xe trong đoạn trộn ở nút giao thông hình xuyến kiểu cũ, xe trong đường vòng quanh muốn ra khỏi nút đều bị các xe vào nút “chặn” lại, muốn giải quyết ổn thoả nhược điểm trên người ta đưa ra giải pháp kéo dài đoạn trộn bằng cách tăng kích thước đảo trung tâm. Đây là những loại nút GTVĐ kiểu cũ (the old circles traffic), tuy nhiên sau này khi lưu lượng xe tăng lên nhanh chóng, thành phần dòng xe phức tạp, đa dạng, trong nút giao có nhiều thành phần tham gia giao thông, có cả khách bộ hành, diện tích đất đô thị ngày càng bị hạn hẹp, lúc này việc tăng kích thước đảo trung tâm không còn là giải pháp hữu hiệu, từ đó người ta nghiên cứu đưa ra những cấu tạo về nút GTVĐ kiểu mới, chúng khác biệt về cách bố - 11 - trí đảo, kích thước hình học của đảo và lối vào, quy định luật đi nhường đường của xe khi giao thông trong nút. Từ đó xuất hiện loại nút giao thông vòng đảo kiểu mới (The modern roundabouts). Nút GTVĐ được quan tâm sử dụng là do có những thuận lợi: - An toàn: + Giảm điểm xung đột chỉ còn các điểm nhập và điểm tách không còn các điểm cắt.
+ Tốc độ phương tiện giảm khi vào nút GTVĐ và tuân theo quy luật nhất định. Từ đó giảm đáng kể tai nạn so với các loại nút giao thông khác. - Khả năng thông hành của nút GTVĐ lớn hơn so với các loại nút khác - Điều khiển giao thông: Tự điều khiển giao thông và không cần đèn tín hiệu (đối với các nút mà trong đó không tồn tại các điểm cắt chỉ có điểm nhập và điểm tách). - Mỹ quan: Tạo nên một cảnh quan đẹp nhất là trong thành phố và cải thiện điều kiện về môi trường.2 Định nghĩa [6] Nút GTVĐ kiểu cũ (the old circles traffic) là loại nút có bán kính đảo lớn (tới hàng trăm mét), vận tốc xe chạy vòng quanh đảo cao vượt trên 50km/h, vận hành theo nguyên tắc ưu tiên bên tay phải (dòng xe trên đường vòng quanh đảo nhường đường cho xe trên cửa vào), người đi bộ vào được trong đảo và được phép bố trí đỗ xe trong phạm vi nút, khả năng thông hành được tính bằng công thức thực nghiệm, có bố trí số làn ở đoạn trộn xe.2 Nút giao thông vòng đảo kiểu mới (The modern roundabouts) 1.1 Lịch sử phát triển Nút GTVĐ kiểu mới đầu tiên được đưa vào sử dụng ở nước Anh từ năm 1966 để giải quyết vấn đề với loại nút GTVĐ theo kiểu cũ đó là mức độ xung đột cao và sự phá vỡ hoạt động của nút khi lưu lượng tăng cao.
Kể từ - 12 - năm 1966, loại nút này đã được sử sụng thành công ở nhiều quốc gia như nước Anh và Ôxtrâylia và nhanh chóng được chấp nhận ở Mỹ. Tại Mỹ vào năm 1990 tại Summerlin, nút GTVĐ được xây dựng ở một phần khu dân cư Las Vegas, Leif Ourston là người thiết kế chính. Khi nút GTVĐ đầu tiên trong nước được xây dựng vào năm 1995 (do Leif Ourston thiết kế), đó là nút giao I-70 ở Vail, Colorado, sau đó các nút GTVĐ lên tới khoảng 12 nút trên toàn nước Mỹ. Vài nút GTVĐ khác đã được xây dựng từ lúc đó và hầu như đều có tại mỗi bang trên nước Mỹ, bao gồm cả hai bang Alaska và Hawai.
Các nút giao thông vòng đảo kiểu mới đầu tiên được xây dựng và bắt đầu hoạt động ở Utah vào mùa hè năm 1996 ở khu vực Provo- Orem. Đó là những nút nằm ở gần Seven Peaks Ice Arena trên đường phố trung tâm tại thành phố Provo và tại lối vao phía trước Đại học quốc gia Utah Valley, nút giao thông của đường Sandhill/1200 nằm gần Đại lộ University và 1-15. Hiện nay ở Utah có hơn 100 nút đã được xây dựng. Ngày nay, số lượng các nút GTVĐ kiểu mới tại Mỹ đã vượt khoảng chừng 1000 (Theo số liệu tháng 01/2006).
Theo Hiệp hội nút GTVĐ dự đoán rằng các nút GTVĐ sẽ được xây dựng ở Hoa Kỳ hàng năm khoảng 100 cái trong những năm tới và 1000 cái/1năm trong những thập kỷ tiếp theo. Hiện tượng nhân đôi các xu hướng phát triển xuất hiện lần đầu tại nước Anh và Ôxtrâylia trong thời gian những năm 1970 và 1980, hiện nay đang được lặp lại ở khắp các nước Châu Âu. Nước Pháp với hơn 25000 nút GTVĐ có lẽ là đứng đầu thế giới (theo báo cáo của Guichet, TRB 2005) và phần lớn đã được xây dựng giữa những năm 1970. Thuỵ Điển với hơn 2000 nút GTVĐ được xây dựng kể từ những năm 1980, đây là một quốc gia an toàn nhất để lái xe.2 Định nghĩa, phân loại 1.1 Định nghĩa [15] - 13 - Nút giao thông vòng đảo kiểu mới (The modern roundabouts) là loại nút có bán kính đảo nhỏ không có đoạn trộn dòng, xe trong nút được ưu tiên, người đi bộ không được vào đảo, không được bố trí đỗ xe, tính toán khả năng thông hành bằng công thức lý thuyết và có ưu tiên dòng chính, dòng phụ.
Có 4 điểm khác biệt giữa nút GTVĐ kiểu mới và nút giao thông vòng đảo kiểu cũ là : + Quyền ưu tiên nhường đường của giao thông cửa vào của các xe khác với nút GTVĐ kiểu cũ. + Trong nút giao thông vòng đảo kiểu mới có sự điều khiển nhường đường tại cửa vào. Các xe muốn vào nút, phải chờ ở vạch dừng xe để chờ cơ hội (quãng trống) trong dòng xe vòng quanh đảo. Vạch dừng xe này (có thể có biển nhường đường hay có khi có đèn điều khiển) đảm bảo dòng xe vòng đảo tự do và đảm bảo năng lực thông hành của nút.
Trái với nút GTVĐ kiểu cũ, nút GTVĐ kiểu mới không thiết kế trộn dòng xe, vì vậy bán kính nhỏ hơn, ít chiếm đất hơn. Điều này đúng ngay cả với nút vòng đảo có nhiều làn xe, ở đó cũng không coi đoạn trộn dòng là một tiêu chí cần đảm bảo. + Đường cong nằm ở cửa vào và cửa ra của nút giao thông vòng đảo. Xe vào nút phải đi vòng.
Không được thiết kế cửa vào tiếp tuyến với phần xe chạy quanh nút. Thay vào đó, xe vào nút phải đi vòng về tay phải, trước khi vào nút. Như vậy, xe không được chạy thẳng qua nút vòng đảo mà phải giảm tốc. Còn muốn nâng cao năng lực thông hành, nút vòng đảo kiểu mới phải mở rộng cửa vào bằng cách thêm làn xe trước vạch dừng xe và mở rộng bán kính cửa vào,.
+ Hoạt động của người đi bộ không đi ngang qua đường chạy vòng quanh đảo hoặc trong vùng đảo trung tâm. Nút GTVĐ kiểu mới đã có những cải tiến về vấn đề an toàn giao thông và quá trình hoạt động vượt qua nút giao thông vòng đảo theo kiểu kiểu cũ. - 14 - Những thay đổi này đã cải tiến đặc điểm an toàn của nút GTVĐ theo kiểu cũ bằng sự giảm bớt số lượng và một cách một cách đặt biệt tính chất nghiêm trọng của các xung đột. Do vậy, kết quả nút GTVĐ kiểu mới ý nghĩa khác nhau so với nút GTVĐ kiểu cũ cả về quá trình hoạt động và công tác thiết kế.
Nó cho ta thấy sự cải tiến lớn trong điều kiện hoạt động và sự an toàn, khi so sánh với các loại nút truyền thống. Vì vậy, nhiều quốc gia đã chấp nhận chúng như các các loại hình nút giao thông thông thường và một vài nước đã phát triển rộng phạm vi hướng dẫn thiết kế và phương pháp để đánh giá chất lượng hoạt động của nút GTVĐ. Với lịch sử phát triển nút GTVĐ ở Mỹ, ta có thể thấy loại nút giao thông này có nhiều tên gọi và đặc trưng khác nhau qua mỗi thời kỳ phát triển. Ta có thể xem cách phân biệt 02 loại nút GTVĐ kiểu cũ (circles traffic and rotary) và nút GTVĐ kiểu mới (modern roundabouts) trong tài liệu hướng dẫn của Ban Vận tải liên bang Hoa Kỳ 15 như sau: Các nút giao thông vòng đảo Các nút giao thông vòng đảo Điểm khác kiểu cũ (Circles Traffic and kiểu mới (Modern biệt Rotary) Roundabouts) Quyền ưu tiên được dành cho Có dấu hiệu nhường đường ở các xe vào nút, xe trong đường cửa vào (Yield at entry).
vòng quanh phải dừng lại. Tổ chức giao thông - 15 - Một vài nút xuyến quy định giao Các xe đi trong nút được quyền thông trong nút phải chờ đợi để ưu tiên bên phải. nhường đường cho giao thông ở cửa vào. Quyền ưu tiên của các xe trong nút Do nút rộng, đường đi bộ có Không được bố trí đường đi bộ khi vẫn được phép đi cắt qua cắt qua đảo trung tâm, mà được đảo trung tâm.
bố trí trước khi tới vạch nhường 3. Đường đi đường (yield line) một thân xe. bộ qua nút (qua đảo) Vài trường hợp nút GT xuyến Không được dừng đỗ xe trong cho phép dừng đỗ xe trong phạm vi của đường vòng quanh phạm vi đường vòng quanh đảo đảo hoặc trong cửa vào 4.