CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC PHỤ TRÁCH CÔNG TÁC ĐẢNG, ĐOÀN THỂ 1. Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức phụ trách công tác Đảng, đoàn thể 1. Cán bộ, công chức Tại điều 4, luật cán bộ, công chức năm 2008 quy định rõ: “- Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Đặc điểm riêng của cán bộ (CB) là người được bổ nhiệm, bầu cử nhằm xác lập chức vụ trong cơ quan của Đảng, đoàn thể, cơ quan Nhà nước.
" - Công chức (CC) là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội từ trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện. Trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân, mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật. Đặc điểm riêng công chức được vào biên chế, làm công việc chuyên môn, nghiệp vụ trong hệ thống Nhà nước, chính trị.2 Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức khối Đảng, đoàn thể " " LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Người CBCC có chất lượng thì phải hội đủ các tiêu chuẩn đức và tài, trình độ chuyên môn và năng lực, phương pháp công tác tốt. Đặt chữ “Đức” lên hàng đầu, nhưng Hồ Chí Minh vẫn luôn coi trọng cái “Tài”.
Hồ Chí Minh nhìn nhận “đức” và “tài” có mối quan hệ biện chứng, “Có tài mà không có đức là người vô dụng”, nhưng “có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”, như hai mặt không thể tách rời trong một nhân cách hoàn thiện. Theo Tạp chí tổ chức Nhà nước (năm 2003) đã có bài viết về tăng cường cán bộ cơ sở, trong đó có nêu: "Phạm trù chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức được nghiên cứu, tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau: + Chất lượng ĐNCBCC được thể hiện thông qua hoạt động của bộ máy cơ quan Nhà nước, hiệu quả hoạt động của các cơ quan đó. + Đánh giá phẩm chất về đạo đức, trình độ năng lực và hiệu quả công tác của họ. + Chất lượng của ĐNCBCC là chỉ tiêu tổng hợp, muốn xác định chất lượng cao hay thấp ngoài, cần đánh giá đạo đức, văn bằng, năng lực, kinh nghiệm, thâm niên công tác, độ tuổi và sự tín nhiệm của các đối tượng có liên quan.
+ Đánh giá về kinh nghiệm ứng xử các tình huống phát sinh của CBCC đối với công việc. Bên cạnh đó, nhiệm vụ của CBCC và hoạt động công vụ gắn liền với loại lao động đặc thù để thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng, chính quyền, đoàn thể, quản Nhà nước; thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, nhằm đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước vào đời sống, phụ vụ nhiệm vụ chính trị của mỗi cơ quan, đơn vị.3 Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức phụ trách công tác Đảng, đoàn thể Cấp ủy đảng các cấp đã luôn quan tâm làm tốt hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức, đặc biệt là cán bộ cơ sở. Cơ cấu số lượng số lượng phù hợp, chất lượng ngày càng nâng cao, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức tốt, tinh thần trách nhiệm cao, đổi mới, sáng tạo đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ của thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế, thực hiện có hiệu quả công tác chuyên môn.2 Vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức phụ trách công tác Đảng, đoàn thể LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 Hiện nay, trong hệ thống chính trị, đảng bộ cấp cơ sở có vai trò đặc biệt quan trọng, là yếu tố chi phối mạnh mẽ đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của các cộng đồng dân cư và nhân dân. Hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị nói chung, của địa phương nói riêng xét đến cùng được quyết định bởi phẩm chất, năng lực và hiệu quả công tác của đội ngũ CBCC cơ sở, đây chính là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, mọi chủ trương của đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước đều phải thực hiện ở cấp cơ sở.
Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đã được Đảng và Nhà nước quan tâm trong suốt quá trình từ khi xây dựng Nhà nước dân chủ nhân dân đến nay. Vị trí của của đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác đảng, đoàn thể cấp cơ sở thể hiện qua các mối quan hệ với đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, với bộ máy chính quyền, với công việc và với quần chúng nhân dân cụ thể ở các điểm cơ bản sau: - Quan hệ giữa đường lối, nhiệm vụ chính trị với CBCC phụ trách CTĐ, ĐT là mối quan hệ nhân quả. CBCC có phẩm chất và năng lực tốt mới có thể hiểu và làm tốt chủ trương, đường lối của Đảng, truyền đạt đến nhân dân. Nếu ĐNCBCC không vững mạnh thì cho dù chủ trương, đường lối của đảng đúng đắn cũng khó trở thành hiện thực.
Như vậy, ĐNCBCC góp phần quyết định sự thành bại của đường lối và nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước ở cơ sở. - CBCC phụ trách CTĐ, ĐT cấp cơ sở là những người trực tiếp đem chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước giải thích, tuyên truyền cho dân chúng hiểu rõ và thi hành, đồng thời nắm bắt việc triển khai thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước phản ánh cho Đảng và Nhà nước để có sự điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung cho đúng, phù hợp với thực tiễn. Vì vậy, vị trí vai trò của CBCC phụ trách CTĐ, ĐT là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và quần chúng nhân dân. - Cán bộ công chức phụ trách CTĐ, ĐT là một trong những nhân tố quan trọng quyết định sự thành công hay thất bại của sự nghiệp cách mạng.
Lênin đã chỉ rõ: Trong lịch sử chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị nếu không đào tạo ra được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, người đại biểu tiên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh “Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành. Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng”. “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”; “Muốn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém”.
Quá trình CNH, HĐH, Đảng ta xác định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển kinh tế xã hội. Trong đó “Cán bộ là nhân tố quyết định đến sự thành bại của cách mạng gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước, của chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng”. Đảng ta luôn coi cán bộ có vai trò quyết định đối với sự nghiệp cách mạng. - ĐNCBCC phụ trách CTĐ, ĐT góp phần thúc đẩy hoặc kìm hãm tiến trình đổi mới.
Chất lượng ĐNCB và hiệu quả thực thi pháp luật một phần được quyết định bởi sự triển khai ở các cấp cơ sở.3 Nội dung nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức phụ trách công tác Đảng, đoàn thể 1.1 Nâng cao thể lực Thể lực là trạng thái sức khỏe của người lao động nói chung, đội ngũ cán bộ nói riêng, bao gồm sự hao phí cơ bắp, sức lực, trí óc, và thần kinh trong quá trình lao động. Việc nâng cao thể lực của đội ngũ CBCC nói chung là một yêu cầu cần thiết, bởi đặc thù đội ngũ CBCC chủ yếu là lao động trí óc. Sức khỏe vừa là mục đích, đồng thời nó cũng là điều kiện của sự phát triển đội ngũ nên yêu cầu cần thiết, nâng cao thể lực là một đòi hỏi rất chính đáng mà xã hội phải đảm bảo. Phân loại thể lực hiện nay được Bộ Y tế quy định, theo các mức trên cơ sở đánh giá tuyệt đối về cân nặng, chiều cao, tình trạng các bệnh lý gặp phải,.
Nâng cao trí lực Trí lực bao gồm trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng làm việc, kinh nghiệm. Đây là yếu tố có tính quyết định căn bản đến khả năng đáp ứng công việc, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 nâng cao năng lực làm việc,. Kiến thức có được thông qua quá trình đào tạo khác nhau như: đào tạo; qua sự nhận thức, học hỏi từ các phương tiện thông tin đại chúng, qua sách báo. Trong quá trình làm việc, đội ngũ CBCC tiếp thu và cập nhật nhiều loại kiến thức thực tế khác nhau và được tổng hợp, vận dụng vào sự phát triển công việc tạo thành kinh nghiệm làm việc.
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ Trình độ chuyên môn nghiệp vụ là nội dung quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động quản lý của ĐNCBCC phụ trách CTĐ, ĐT. Nó là cơ sở, nền tảng cho việc nhận thức, tiếp thu và đưa đường lối, chính sách của Đảng, của Nhà nước vào cuộc sống. Thể hiện trình độ đào tạo, học vấn càng cao sẽ tao điều kiện thuận lợi để hoàn thành nhiệm vụ được giao và ngược lại. Vì vậy trình độ học vấn là một tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ CBCC phụ trách công tác Đảng, đoàn thể.
Trình độ đào tạo gồm các cấp độ: sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học và trên đại học.