Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi ________________________________________ Lý Minh NguyÖt C¸c gi¶i ph¸p n©ng cao ChÊt l−îng ®µo t¹o nghÒ n«ng nghiÖp T¹i tr−êng d¹y nghÒ l¹ng s¬n Chuyªn ngµnh: S− ph¹m kü thuËt LuËn v¨n th¹c sü Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: 1 - PGS. NguyÔn TiÕn §¹t 2 - Gs. Wiesner Hµ Néi - 2007 1708177940509c96ae632-2662-4cc1-828f-b4c359fa12ea 1708177940509a3ef26fe-dcae-464f-b5eb-30cd4ca23ca0 1708177940509bb017c80-b985-470b-8632-4816ea9b2a6f -1- Lêi c¶m ¬n T«i xin b¶y tá lßng biÕt ¬n ch©n thµnh PGS. NguyÔn TiÕn §¹t vµ GS.
Wiesner nh÷ng ng−êi ®· tËn t×nh h−íng dÉn vµ gióp ®ì t«i trong suèt qu¸ tr×nh nghiªn cøu vµ hoµn thiÖn ®Ò tµi. T«i xin göi lêi c¶m ¬n tíi Ban Gi¸m hiÖu, c¸c gi¸o s−, gi¶ng viªn cña hai tr−êng §¹i häc B¸ch khoa Hµ Néi vµ tr−êng ®¹i häc Kü thuËt tæng hîp Dresden; c¸c gi¸o s−, gi¶ng viªn thuéc c¸c tr−êng ®¹i häc, viÖn nghiªn cøu t¹i Hµ Néi tham gia gi¶ng d¹y líp cao häc S− ph¹m kü thuËt ViÖt §øc khãa 2005 - 2007; ban gi¸m hiÖu cïng c¸c em häc sinh khoa n«ng nghiÖp tr−êng D¹y nghÒ L¹ng S¬n ®· nhiÖt t×nh gióp ®ì vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho t«i trong suèt thêi gian nghiªn cøu. Cuèi cïng t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n toµn thÓ b¹n bÌ, ®ång nghiÖp vµ nh÷ng ng−êi th©n trong gia ®×nh ®· quan t©m, ®éng viªn, gióp ®ì t«i trong thêi gian qua. Trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu, luËn v¨n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt.
KÝnh mong nhËn ®−îc sù chØ dÉn vµ ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o cïng c¸c b¹n ®ång nghiÖp ®Ó kÕt qu¶ nghiªn cøu tiÕp theo ®−îc hoµn thiÖn h¬n. Hµ néi, ngµy 9 th¸ng 2 n¨m 2007 T¸c gi¶ Lý Minh NguyÖt -2- LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, những gì mà tôi viết trong luận văn này là do sự tìm hiểu và nghiên cứu của bản thân. Mọi kết quả nghiên cứu cũng như ý tưởng của các tác giả khác nếu có đều được trích dẫn nguồn gốc cụ thể. Luận văn này cho đến nay chưa được bảo vệ tại bất kỳ một hội đồng bảo vệ luận văn thạc sĩ nào và chưa được công bố trên bất kỳ một phương tiện thông tin nào.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những gì mà tôi đã cam đoan ở trên đây. Hà Nội, ngày 9 tháng 2 năm 2007 Lý Minh NguyÖt -3- môc lôc Trang Lêi c¶m ¬n 1 Lêi cam ®oan 2 Môc lôc 3 Danh môc b¶ng biÓu vµ h×nh vÏ 6 Danh môc c¸c tõ viÕt t¾t 7 Më ®Çu 8 1. Môc ®Ých nghiªn cøu 9 3. Kh¸ch thÓ vµ ®èi t−îng nghiªn cøu 10 4.
Gi¶ thuyÕt khoa häc 10 5. NhiÖm vô nghiªn cøu 10 6. Ph¹m vi nghiªn cøu 10 7. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 11 Ch−¬ng 1.
C¬ së lý luËn vÒ chÊt l−îng ®µo t¹o 12 1. Mét sè kh¸i niÖm c¬ b¶n 12 1. C¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn chÊt l−îng ®µo t¹o 16 1. Ch−¬ng tr×nh ®µo t¹o 18 1.
§éi ngò gi¸o viªn 21 1. Ph−¬ng ph¸p gi¶ng d¹y 25 1. §éi ngò häc sinh 27 -4- 1. C¬ së vËt chÊt vµ ph−¬ng tiÖn d¹y häc 28 1.
Mèi quan hÖ gi÷a nhµ tr−êng vµ c¬ së s¶n xuÊt 31 1. Mèi quan hÖ gi÷a c¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn CL§T 32 1. Qu¶n lý chÊt l−îng ®µo t¹o 36 1.1 Qu¶n lý chÊt l−îng ®µo t¹o 36 1. C¸c nguyªn t¾c ®¸nh gi¸ chÊt l−îng ®µo t¹o 39 1.
C¸c tiªu chÝ ®¸nh gi¸ chÊt l−îng ®µo t¹o 40 Ch−¬ng2. thùc tr¹ng ®µo t¹o nghÒ N«ng nghiÖp t¹i tr−êng D¹y 43 nghÒ L¹ng S¬n 2. Kh¸i qu¸t vÒ tr−êng D¹y nghÒ L¹ng S¬n 43 2. Qóa tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn 43 2.
Môc tiªu cña tr−êng D¹y nghÒ L¹ng S¬n 45 2. §Æc ®iÓm cña qu¸ tr×nh ®µo t¹o nghÒ n«ng nghiÖp t¹i tr−êng 45 D¹y nghÒ L¹ng S¬n 2. Thùc tr¹ng vÒ c¸c yÕu tè ¶nh h−ëng tíi chÊt l−îng ®µo t¹o 46 nghÒ n«ng nghiÖp t¹i tr−êng D¹y nghÒ L¹ng S¬n 2. C«ng t¸c tuyÓn sinh 46 2.
Ch−¬ng tr×nh ®µo t¹o 47 2. §éi ngò gi¸o viªn 50 2. Ph−¬ng ph¸p d¹y häc 57 2. §éi ngò häc sinh 58 2.
C¬ së vËt chÊt, trang thiÕt bÞ 60 2. Mèi quan hÖ gi÷a nhµ tr−êng vµ c¬ së s¶n xuÊt 63 2. C«ng t¸c qu¶n lý qu¸ tr×nh ®µo t¹o 65 2. C«ng t¸c qu¶n lý chÊt l−îng ®µo t¹o 68 2.
Thùc tr¹ng vÒ chÊt l−îng ®µo t¹o nghÒ n«ng nghiÖp t¹i tr−êng 70 D¹y nghÒ L¹ng S¬n 2. VÒ kÕt qu¶ tuyÓn sinh 70 -5- 2. VÒ t×nh h×nh tèt nghiÖp 71 2. Kh¶ n¨ng t×m vµ t¹o viÖc lµm 71 2.
Ph©n tÝch mÆt m¹nh mÆt yÕu trong qu¸ tr×nh ®µo t¹o nghÒ 73 n«ng nghiÖp t¹i tr−êng D¹y nghÒ L¹ng S¬n 2. Nguyªn nh©n 74 Ch−¬ng 3. C¸c gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng ®µo t¹o nghÒ 76 N«ng nghiÖp t¹i tr−êng D¹y nghÒ L¹ng S¬n 3. Mét sè nguyªn t¾c ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p 76 3.
C¸c gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng ®µo t¹o nghÒ n«ng nghiÖp 76 t¹i tr−êng D¹y nghÒ L¹ng S¬n. §æi míi c«ng t¸c tuyÓn sinh 76 3.C¶i tiÕn néi dung ch−¬ng tr×nh ®µo t¹o 80 3. N©ng cao chÊt l−îng ®éi ngò gi¸o viªn 84 3. §æi míi ph−¬ng ph¸p gi¶ng d¹y cña gi¸o viªn 93 3.
N©ng cao c«ng t¸c gi¸o dôc ý thøc vµ th¸i ®é nghÒ 96 nghiÖp cho häc sinh häc nghÒ 3. T¨ng c−êng c¬ së vËt chÊt vµ ph−¬ng tiÖn d¹y häc 98 3. T¨ng c−êng mèi quan hÖ gi÷a nhµ tr−êng vµ §VSX 99 3. KÕt qu¶ th¨m dß ý kiÕn vÒ viÖc x©y dùng gi¶i ph¸p 101 KÕt luËn - kiÕn nghÞ 105 -6- danh môc b¶ng biÓu vµ h×nh vÏ Sè TT Tªn b¶ng Trang S¬ ®å 1.1 C¸c cÊp ®é qu¶n lý chÊt l−îng 41 B¶ng 1.1 C¸c tiªu chÝ ph©n lo¹i kiÕn thøc, KN vµ th¸i ®é cña Bloom 41 B¶ng 2.1 Thµnh phÇn tham gia x©y dùng ch−¬ng tr×nh ®µo t¹o 47 B¶ng 2.2 Sè l−îng gi¸o viªn vµ HS tr−êng D¹y nghÒ L¹ng S¬n 50 B¶ng 2.3 Tr×nh ®é chuyªn m«n cña gi¸o viªn tr−êng DNLS 52 B¶ng 2.4 Tr×nh ®é s− ph¹m cña gi¸o viªn tr−êng DNLS 53 B¶ng 2.5 Tr×nh ®éi ngo¹i ng÷ cña gi¸o viªn tr−êng DNLS 54 B¶ng 2.6 Tr×nh ®é tin häc cña gi¸o viªn tr−êng DNLS 55 B¶ng 2.7 Sè l−îng HS häc nghÒ n«ng nghiÖp ph©n theo khu vùc 58 B¶ng 2.8 Quy m« vµ hiÖu qu¶ ®µo t¹o nghÒ n«ng nghiÖp 60 B¶ng 2.9 Sè l−îng phßng lý thuyÕt vµ thiÕt bÞ d¹y häc lý thuyÕt 61 B¶ng 2.10 §¸nh gi¸ cña CBQL vÒ quan hÖ gi÷a nhµ tr−êng vµ §VSX 63 B¶ng 2.11 §¸nh gi¸ cña GV vÒ quan hÖ gi÷a nhµ tr−êng vµ §VSX 64 B¶ng 2.12 §¸nh gi¸ cña HS vÒ quan hÖ gi÷a nhµ tr−êng vµ §VSX 64 B¶ng 2.13 KÕt qu¶ tuyÓn sinh nghÒ n«ng nghiÖp trong 4 n¨m qua 70 B¶ng 2.14 ChÊt l−îng ®Çu vµo cña nghÒ n«ng nghiÖp 71 B¶ng 2.15 T×nh h×nh häc sinh tèt nghiÖp 71 B¶ng 3.1 ý kiÕn chuyªn gia vÒ tÝnh cÊp thiÕt vµ tÝnh kh¶ thi cña gi¶i ph¸p 102 -7- Danh môc nh÷ng tõ viÕt t¾t Thø tù ViÕt t¾t ViÕt ®Çy ®ñ 1.
CBQL C¸n bé qu¶n lý 3. CL§T ChÊt l−îng ®µo t¹o 4. CNH- H§H C«ng nghiÖp hãa - hiÖn ®¹i hãa 5. CSSX C¬ së s¶n xuÊt 7.
CSVC C¬ së vËt chÊt 8. CT§T Ch−¬ng tr×nh ®µo t¹o 9. DNLS D¹y nghÒ L¹ng S¬n 10. GV Gi¸o viªn 11.
PTDH Ph−¬ng tiÖn d¹y häc 13. QLCL§T Qu¶n lý chÊt l−îng ®µo t¹o 14. QT§T Qu¸ tr×nh ®µo t¹o 15. UBND ñy ban nh©n d©n -8- më ®Çu 1.
Lý do chän ®Ò tµi Toµn cÇu ho¸, héi nhËp kinh tÕ khu vùc vµ quèc tÕ ®ang lµ xu thÕ tÊt yÕu kh¸ch quan vµ lµ nhu cÇu cÊp b¸ch ®èi víi mçi quèc gia. Trong xu thÕ ®ã, sù c¹nh tranh gi÷a c¸c quèc gia trong mäi lÜnh vùc, ®Æc biÖt lµ trong lÜnh vùc kinh tÕ ngµy cµng quyÕt liÖt h¬n, gay g¾t h¬n. Trong lÜnh vùc kinh tÕ lîi thÕ c¹nh tranh sÏ thuéc vÒ quèc gia nµo cã nguån nh©n lùc chÊt l−îng cao. V× vËy chó träng ph¸t triÓn nguån nh©n lùc víi chÊt l−îng cao chÝnh lµ ch×a kho¸ ®Ó ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ.
Nguån nh©n lùc cã chÊt l−îng cao ®ang thùc sù trë thµnh yÕu tè c¬ b¶n trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ (CNH), hiÖn ®¹i ho¸ (H§H), ®¶m b¶o cho sù t¨ng tr−ëng kinh tÕ vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña ®Êt n−íc, t¹o søc c¹nh tranh trªn thÞ tr−êng lao ®éng trong n−íc, khu vùc vµ quèc tÕ. §¶ng ta lu«n kh¼ng ®Þnh "Gi¸o dôc lµ quèc s¸ch hµng ®Çu" vµ coi ®ã lµ kh©u quan träng ®Ó t¹o ra nguån lùc phôc vô cho sù nghiÖp CNH - H§H ®Êt n−íc. ViÖc n©ng cao chÊt l−îng nguån nh©n lùc ®· thùc sù trë thµnh nhiÖm vô then chèt cña n−íc ta, ®ã còng chÝnh lµ nhiÖm vô quan träng nhÊt cña sù nghiÖp gi¸o dôc vµ ®µo t¹o. ë n−íc ta, ®¹i bé phËn d©n c− tËp trung sinh sèng ë khu vùc n«ng th«n.
N«ng nghiÖp n«ng th«n lµ bé phËn quan träng trong chiÕn l−îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. V× vËy CNH - H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n còng cã vai trß quan träng trong sù nghiÖp CNH - H§H ®Êt n−íc. V¨n kiÖn ®¹i héi ®¹i biÓu §¶ng toµn quèc lÇn thø X còng kh¼ng ®Þnh: "Ph¶i lu«n lu«n coi träng ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa n«ng nghiÖp, n«ng th«n h−íng tíi x©y dùng mét nÒn n«ng nghiÖp hµng hãa lín, ®a d¹ng, ph¸t triÓn nhanh vµ bÒn v÷ng, cã n¨ng suÊt, chÊt l−îng vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cao". Râ rµng lµ hiÖn nay khu vùc n«ng th«n ®ang tËp trung mét sè l−îng lín lùc l−îng lao ®éng cña c¶ -9- n−íc, nh−ng phÇn lín hä ch−a ®−îc ®µo t¹o.
Do ®ã, viÖc ®µo t¹o vµ n©ng cao chÊt l−îng nguån nh©n lùc phôc vô CNH - H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n ®ang trë thµnh mét trong nh÷ng nhiÖm vô quan träng, cÊp b¸ch nh»m xãa ®ãi gi¶m nghÌo, xãa bá sù c¸ch biÖt gi÷a thµnh thÞ vµ n«ng th«n, gãp phÇn vµo sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña ®Êt n−íc. Tr−êng D¹y nghÒ L¹ng S¬n cã nhiÖm vô ®µo t¹o nguån nh©n lùc cho thÞ tr−êng lao ®éng trªn ®Þa bµn trong vµ ngoµi tØnh. Trong c¸c ngµnh nghÒ ®ang ®µo t¹o, th× nghÒ n«ng nghiÖp lµ mét trong nh÷ng nghÒ mòi nhän cña nhµ tr−êng. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y, tr−êng D¹y nghÒ L¹ng S¬n ®· cã nhiÒu cè g¾ng, tõng b−íc n©ng cao chÊt l−îng vµ hiÖu qu¶ ®µo t¹o, nh×n chung sè häc sinh tèt nghiÖp cña tr−êng ®· ®−îc c¸c doanh nghiÖp, c¸c c¬ së s¶n xuÊt chÊp nhËn.
Tuy nhiªn, vÊn ®Ò ®µo t¹o vÉn ®ang ®Æt ra nh÷ng th¸ch thøc lín ®èi víi nhµ tr−êng, ®ã lµ chÊt l−îng ®µo t¹o cßn h¹n chÕ, ch−a theo kÞp nhu cÇu ph¸t triÓn cña x· héi.