Luận văn thạc sĩ mối quan hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và nợ của các công ty trên thị trường chứng khoán việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu mối quan hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và nợ của các công ty trên thị trường chứng khoán, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Hồ Đình Thắng
• Người hướng dẫn: PGS-TS. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Phi Tuyến Giữa Cơ Hội Tăng Trưởng Và Nợ Của Các Công Ty Niêm Yết Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mối Quan Hệ Phi Tuyến Giữa Nợ và Tăng Trưởng

Bài viết này đi sâu vào mối quan hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và đòn bẩy nợ của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Nghiên cứu này sử dụng dữ liệu từ 105 công ty trên thị trường chứng khoán Việt Nam từ năm 2009 đến 2013, áp dụng các mô hình Pooled Regression, Fixed Effect Model (FEM) và Random Effect Model (REM). Mục tiêu là kiểm định các mối quan hệ tuyến tính, bậc hai và bậc ba giữa cơ hội tăng trưởng và nợ. Kết quả cho thấy có tồn tại mối quan hệ phi tuyến giữa hai yếu tố này. Cụ thể, mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ tương quan nghịch khi doanh nghiệp có cơ hội tăng trưởng ở mức cao hoặc thấp, nhưng lại tương quan thuận khi cơ hội tăng trưởng ở mức trung bình. Nghiên cứu này còn mở rộng thêm phần xem xét tác động và mức độ ảnh hưởng của cơ hội tăng trưởng thông qua các yếu tố quy mô Công ty, lợi nhuận và tài sản cố định đến đòn bẩy nợ ở Việt Nam

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Về Nợ và Tăng Trưởng

Sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và khủng hoảng nợ công Châu Âu năm 2009, vấn đề tăng trưởng trở nên vô cùng quan trọng. Doanh nghiệp nhỏ với tài sản thấp nhưng có cơ hội tăng trưởng cao thường đối mặt với rủi ro lớn do bất cân xứng thông tin. Ngược lại, doanh nghiệp lớn dễ dàng tiếp cận thị trường vốn và chi phí vay thấp hơn. Việc nghiên cứu mối quan hệ này giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định sáng suốt hơn về việc đầu tư vào doanh nghiệp.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về Quan Hệ Nợ và Tăng Trưởng

Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định liệu mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ tại các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam là tuyến tính hay phi tuyến. Nó cũng khám phá cách mối quan hệ này thay đổi khi công ty có cơ hội tăng trưởng ở mức cao, thấp và trung bình. Thêm vào đó, nghiên cứu đánh giá tác động của các yếu tố như quy mô doanh nghiệp, lợi nhuận và tài sản cố định lên mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ.

II. Thách Thức Khi Nghiên Cứu Quan Hệ Phi Tuyến Nợ Tăng Trưởng

Việc nghiên cứu mối quan hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và nợ đặt ra nhiều thách thức. Một trong số đó là việc lựa chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp để nắm bắt được sự phức tạp của mối quan hệ này. Các mô hình truyền thống như OLS có thể không đủ khả năng để phát hiện ra các mối quan hệ phi tuyến. Ngoài ra, việc thu thập và xử lý dữ liệu cũng là một thách thức, đặc biệt là khi cần phải thu thập dữ liệu từ nhiều công ty trong một khoảng thời gian dài. Cuối cùng, việc diễn giải kết quả nghiên cứu cũng đòi hỏi sự cẩn trọng, vì mối quan hệ phi tuyến có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau. Điều này đòi hỏi nhà nghiên cứu cần phải có kiến thức sâu rộng về lý thuyết tài chính và kinh tế lượng.

2.1. Lựa Chọn Phương Pháp Nghiên Cứu Phù Hợp Cho Mối Quan Hệ

Nghiên cứu về mối quan hệ phi tuyến đòi hỏi các phương pháp phức tạp hơn OLS. Các mô hình FEM và REM có thể phù hợp hơn, nhưng cần kiểm định cẩn thận để đảm bảo tính chính xác. Ngoài ra, các phương pháp GMM có thể được sử dụng để kiểm soát các vấn đề về nội sinh.

2.2. Thu Thập và Xử Lý Dữ Liệu Về Nợ và Tăng Trưởng

Việc thu thập dữ liệu tài chính từ các công ty niêm yết đòi hỏi sự tỉ mỉ và cẩn thận. Dữ liệu cần được kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ. Các phương pháp xử lý dữ liệu như làm sạch dữ liệu và xử lý các giá trị ngoại lệ cũng cần được thực hiện để đảm bảo tính tin cậy của kết quả nghiên cứu. Cần lưu ý đến việc sử dụng dữ liệu bảng để phân tích sự thay đổi theo thời gian của mối quan hệ.

2.3. Diễn Giải Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu về mối quan hệ phi tuyến cần được diễn giải một cách cẩn trọng. Cần xem xét các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ này, chẳng hạn như đặc điểm ngành, môi trường kinh tế vĩ mô và chính sách của chính phủ. Ngoài ra, cần so sánh kết quả nghiên cứu với các nghiên cứu trước đây để đưa ra kết luận có cơ sở.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Nợ và Tăng Trưởng

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng từ 105 công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam từ 2009-2013. Các phương pháp Pooled Regression, FEM, và REM được sử dụng. Sau đó, các kiểm định Likelihood test, Hausman test và Lagrange Multiplier test được sử dụng để lựa chọn phương pháp phù hợp nhất. Nếu có hiện tượng tự tương quan hay phương sai thay đổi, phương pháp FGLS sẽ được sử dụng cho mô hình. Cơ hội tăng trưởng (GO) được đo lường bằng nhiều cách, bao gồm cả tỷ số thị giá trên sổ sách (Market to Book Ratio). Các biến kiểm soát bao gồm quy mô công ty, tài sản cố định hữu hình và lợi nhuận.

3.1. Lựa Chọn Mô Hình Hồi Quy Phù Hợp

Việc lựa chọn giữa Pooled Regression, FEM và REM phụ thuộc vào đặc điểm của dữ liệu và giả định về tác động của các yếu tố không quan sát được. Kiểm định Hausman sẽ giúp xác định xem FEM hay REM phù hợp hơn. Phương pháp FGLS được sử dụng để khắc phục các vấn đề về tự tương quan và phương sai thay đổi.

3.2. Đo Lường Cơ Hội Tăng Trưởng GO Của Doanh Nghiệp

Có nhiều cách để đo lường cơ hội tăng trưởng. Tỷ số thị giá trên sổ sách là một chỉ số phổ biến, nhưng cũng có thể sử dụng các chỉ số khác như chi phí nghiên cứu và phát triển trên tổng tài sản. Việc lựa chọn chỉ số phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm của ngành và công ty.

3.3. Các Biến Kiểm Soát Trong Mô Hình Nghiên Cứu

Các biến kiểm soát như quy mô công ty, tài sản cố định hữu hình và lợi nhuận được đưa vào mô hình để kiểm soát các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ. Các biến này giúp đảm bảo rằng kết quả nghiên cứu là chính xác và không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố nhiễu.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Phi Tuyến Ở Việt Nam

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và nợ tại các công ty niêm yết ở Việt Nam. Cụ thể, mối quan hệ này tương quan nghịch khi doanh nghiệp có cơ hội tăng trưởng ở mức cao hoặc thấp, và tương quan thuận khi cơ hội tăng trưởng ở mức trung bình. Điều này có thể được giải thích bằng sự kết hợp của các lý thuyết tài chính khác nhau, bao gồm lý thuyết trật tự phân hạng, lý thuyết tín hiệu và lý thuyết đánh đổi. Các yếu tố như quy mô doanh nghiệp, lợi nhuận và tài sản cố định cũng có tác động đáng kể đến mối quan hệ này.

4.1. Giải Thích Về Mối Quan Hệ Nghịch Khi Tăng Trưởng Cao Thấp

Khi cơ hội tăng trưởng rất cao, doanh nghiệp có thể ưu tiên sử dụng vốn chủ sở hữu để tài trợ cho các dự án đầu tư, do đó giảm nhu cầu vay nợ (lý thuyết trật tự phân hạng). Khi cơ hội tăng trưởng rất thấp, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay, hoặc không muốn vay nợ do lo ngại về rủi ro tài chính.

4.2. Giải Thích Về Mối Quan Hệ Thuận Khi Tăng Trưởng Trung Bình

Khi cơ hội tăng trưởng ở mức trung bình, doanh nghiệp có thể vay nợ để tận dụng lợi ích từ lá chắn thuế và tăng cường đòn bẩy tài chính. Việc vay nợ cũng có thể giúp doanh nghiệp gửi tín hiệu tích cực đến thị trường về triển vọng tăng trưởng (lý thuyết tín hiệu).

4.3. Tác Động Của Quy Mô Lợi Nhuận và Tài Sản Cố Định

Quy mô công ty lớn hơn có thể dễ dàng tiếp cận nguồn vốn vay hơn, do đó có thể có mối quan hệ thuận chiều với nợ. Lợi nhuận cao hơn có thể giảm nhu cầu vay nợ (lý thuyết trật tự phân hạng). Tài sản cố định hữu hình có thể được sử dụng làm tài sản thế chấp để vay nợ, do đó có thể có mối quan hệ thuận chiều với nợ.

V. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Về Mối Quan Hệ Nợ và Tăng Trưởng

Nghiên cứu này đã cung cấp bằng chứng về mối quan hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và nợ tại các công ty niêm yết ở Việt Nam. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng đối với các nhà quản lý doanh nghiệp, nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách. Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc khám phá các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ này, chẳng hạn như đặc điểm ngành, môi trường kinh tế vĩ mô và chính sách của chính phủ. Ngoài ra, các nghiên cứu cũng có thể sử dụng các phương pháp nghiên cứu khác nhau để kiểm tra tính bền vững của kết quả.

5.1. Ý Nghĩa Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Về Quan Hệ Nợ và Tăng Trưởng

Kết quả nghiên cứu giúp các nhà quản lý doanh nghiệp đưa ra quyết định sáng suốt hơn về cấu trúc vốn, cân nhắc giữa lợi ích và chi phí của việc vay nợ trong bối cảnh cơ hội tăng trưởng khác nhau. Nhà đầu tư có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để đánh giá rủi ro tài chính và triển vọng tăng trưởng của các công ty niêm yết. Nhà hoạch định chính sách có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các chính sách khuyến khích tăng trưởng bền vững và ổn định tài chính.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Quan Hệ Giữa Nợ và Tăng Trưởng

Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc khám phá các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và nợ, chẳng hạn như chất lượng quản trị doanh nghiệp, môi trường pháp lý và sự phát triển của thị trường vốn. Ngoài ra, các nghiên cứu cũng có thể sử dụng dữ liệu từ các quốc gia khác để so sánh và đối chiếu kết quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu Chương 2: Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước đây Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương 5: Kết luận TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 2.1 Mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ theo lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory) Lý thuyết trật tự phân hạng bắt đầu với thông tin bất cân xứng, dùng để chỉ các nhà quản lý nắm bắt được thông tin về các cơ hội tăng trưởng, tiềm năng, rủi ro và lợi nhuận của doanh nghiệp hơn các nhà đầu tư từ bên ngoài. Thông tin bất cân xứng sẽ tác động đến sự lựa chọn giữa tài trợ nội bộ và tài trợ từ bên ngoài giữa việc huy động nguồn vốn mới từ nợ hay từ vốn cổ phần bên ngoài. Theo lý thuyết về trật tự phân hạng thì công ty sẽ ưu tiên tài trợ vốn từ nguồn vốn nội bộ trước, chủ yếu là lợi nhuận sau thuế được giữ lại để tái đầu tư, rồi mới phát hành nợ mới. Do đó theo lý thuyết trật tự phân hạng chúng ta có thể thấy khi lợi nhuận công ty tăng lên ở mức cao thì nhu cầu để doanh nghiệp vay nợ giảm hay nợ của doanh nghiệp giảm xuống.

Điều đó cho thấy mối quan hệ ngược chiều giữa lợi nhuận và đòn bẩy nợ.Phát hành cổ phần thường là giải pháp cuối cùng khi công ty đã sử dụng hết khoản lợi nhuận giữ lại và hết khả năng vay nợ. Lý thuyết trật tự phân hạng là kết quả của thông tin bất cân xứng vì các nhà quản lý của doanh nghiệp biết rõ các thông tin về doanh nghiệp hơn nhà đầu tư bên ngoài do đó họ cũng rất miễn cưỡng khi phát hành cổ phần mới khi nhận thấy giá cổ phiếu của công ty đang bị định giá thấp. Họ cố gắng tìm thời điểm phát hành khi cổ phần có giá hợp lý hoặc được định giá cao. Đồng thời huy động nợ sẽ tốt hơn vốn cổ phần vì doanh nghiệp không phải công bố thông tin một cách rộng rãi ra công chúng vì vậy lý thuyết trật tự phân hạng thì huy động từ vốn cổ phần bên ngoài chỉ là giải pháp cuối cùng khi khi doanh nghiệp đã sử dụng hết lợi nhuận giữ lại và cạn kiệt khả năng vay nợ.2 Mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ theo lý thuyết tín hiệu (Signaling Theory) Theo lý thuyết tín hiệu thì thị trường sẽ phản ứng tiêu cực đối với các hoạt động làm giảm đòn bẫy và phản ứng tích cực đối với các hoạt động làm tăng đòn TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Lý thuyết tín hiệu cho ta thấy khi doanh nghiệp lớn phát hành nợ chứng tỏ doanh nghiệp đang có cơ hội tăng trưởng cao và thị trường sẽ phản ứng lại tích cực với doanh nghiệp, doanh nghiệp thực hiện chiến lược này để bổ sung nguồn tài trợ cho các dự án đầu tư hoặc tài trợ cho nguồn vốn cần thiết cho các hoạt động và làm tăng lợi ích từ tấm chắn thuế của doanh nghiệp. Mặt khác khi doanh nghiệp phát hành cổ phiếu chứng tỏ tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp đang có xu hướng giảm, thị trường sẽ phản ứng tiêu cực lại với hoạt động này của doanh nghiệp, có thể làm giảm giá trị của doanh nghiệp trên thị trường cổ phiếu.3 Mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ theo lý thuyết đánh đổi (Trade off Theory) Theo lý thuyết đánh đổi thì việc vay nợ của doanh nghiệp phải đánh đổi giữa một bên có lợi ích từ lá chắn thuế và một bên là đối mặt với chi phí kiệt quệ tài chính và chi phí phá sản khi công ty vay nợ nhưng không có khả năng trả lãi vay từ khoản nợ này. Doanh nghiệp vay nợ để tài trợ cho nhu cầu vốn của mình hoặc để đầu tư vào các dự án mạng lại cơ hội tăng trưởng cũng như thu nhập trong tương lai. Doanh nghiệp sẽ phải gánh khoản chi phí lãi vay để trả cho khoản vay này và khoản nợ vay khi đến hạn do vậy chi phí lãi vay được tính là khoản chi phí trong hoạt động của doanh nghiệp và được khấu trừ thuế khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

Do đó khi công ty có cơ hội đầu tư mạng lại thu nhập và cơ hội tăng trưởng thì lợi ích từ lá chắn thuế càng giúp ích doanh nghiệp có được thu nhập và lợi nhuận cao hơn. Đó là lợi ích từ tấm chắn thuế khi doanh nghiệp vay nợ. Tuy nhiên khi khoản vay tới hạn phải trả hoàn nợ gốc và lãi vay mà doanh nghiệp hoạt động kinh doanh yếu kém, đầu tư không hiệu quả dẫn tới thua lỗ. Lúc này doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí kiệt quệ tài chính và chi phí phá sản.

Do vậy doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ lưỡng chấp nhận đánh đổi giữa lợi ích và chi phí của việc vay nợ. Ban đầu doanh nghiệp vay nợ ở mức thấp thì sẽ đối diện với chi phí kiệt quệ tài chính và chi phí phá sản ở mức thấp nhưng khi doanh nghiệp vay nợ tới một điểm nào đó thì chi phí kiệt quệ tài chính và chi phí phá sản lớn hơn lợi ích từ lá chắn thuế, lúc này doanh nghiệp gặp phải rủi ro phá sản và vỡ nợ cao, mất đi chi phí cơ hội khi có cơ hội hợp tác với các đối tác, hủy hợp đồng khi biết doanh nghiệp đang đối diện với TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 việc phá sản và làm ăn thu lỗ không đủ khả năng tài chính để trả khoản nợ đã vay. Do vậy doanh nghiệp mất đi cơ hội tăng trưởng nếu hợp đồng này mang lại thu nhập và sinh lời cho doanh nghiệp. Nhiệm vụ của các giám đốc doanh nghiệp là phải cân nhắc giữa đánh đổi giữa lợi ích từ lá chắn thuế và chi phí kiệt quệ tài chính từ việc vay nợ 2.2 Các nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ.

Theo bài nghiên cứu thực nghiệm của Pandey 2004 xem xét mối quan hệ giữa cấu trúc vốn và cơ hội tăng trưởng. Các tác giả này dự đoán rằng cấu trúc vốn có quan hệ hàm lập phương với cơ hội tăng trưởng. Điều này cho thấy khi tobin’s Q ở mức tăng trưởng thấp hoặc cao thì công ty sẽ vay nợ nhiều hơn và giảm vay nợ khi tobin’s Q ở mức trung bình, điều này dẫn tới một mối tương quan phức tạp về điều kiện thị trường, chi phí đại diện, chi phí phá sản, có mối quan hệ thuận chiều với cơ hội tăng trưởng và đây cũng là đặc trưng cho mối quan hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và nợ. Họ cũng thấy biến quy mô công ty và tài sản cố định có mối quan hệ cùng chiều với cơ hội tăng trưởng.

Rủi ro hệ thống và biến cấu trúc sở hữu có tác động ngược chiều lên cấu trúc vốn. Bài nghiên cứu của Gaud 2005 về cơ chế quyết định cấu trúc vốn của các công ty Thụy Sĩ, sử dụng cả hai mô hình static và dynamic, phân tích mô hình dynamic kết hợp với GMM kết quả cho thấy lợi nhuận năm hiện hành và cơ hội tăng trưởng thì có mối quan hệ tuyến tính ngược chiều với đòn bẩy nợ, quy mô công ty, tài sản cố định, rủi ro kinh doanh, có mối quan hệ thuận chiều với đòn bẩy nợ. Phân tích mô hình dynamic đề xuất rằng có sự tồn tại tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu. Lợi nhuận được lấy độ trễ thì có tác động thuận chiều lên đòn bẩy nợ.

Kết quả này dự báo hành vi trong ngắn hạn theo thuyết trật tự phân hạng sẽ hành động về phía nợ mục tiêu. Tuy nhiên quá trình điều chỉnh này diễn ra rất chậm Theo nghiên cứu của Raijan và Zingales 1995 nghiên cứu về đòn bẩy nợ giữa các quốc gia khác nhau, với biến đòn bẩy nợ được đo lường bởi hai biến giá trị sổ sách của nợ và giá trị thị trường của nợ, còn biến cơ hội tăng trưởng được đo lường bởi biến “Market to book”. Kết quả cho thấy cơ hội tăng trưởng được đo TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 lường bởi biến “Market to book” có mối quan hệ tuyến tính và ngược chiều với biến nợ trong cả hai trường hợp giá trị sổ sách của nợ hay giá trị thị trường của nợ làm biến phụ thuộc. Tài sản cố định luôn có mối tương quan cùng chiều với đòn bẩy nợ.

Quy mô công ty cũng có tương quan cùng chiều với nợ ngoại trừ trường hợp ở Đức. Cuối cùng lợi nhuận có tương quan ngược chiều với nợ ở tất cả các quốc gia. Theo nghiên cứu của ba tác giả Mauricio Jara Bertin, Marta Moreno Walerta, Paolo 2012 sử dụng mô hình GMM kết quả cho thấy cơ hội tăng trưởng có mối quan hệ “non monotonic” hình chữ “U” với nợ. Điều đó khẳng định thêm mối quan hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và nợ của doanh nghiệp.

Theo nghiên cứu của Raijan và Zingales 1995, Gaud 2005 Kayhan và Titman 2006. Biến giải thích sử dụng là Tobin’s Q, biến mở rộng nghiên cứu và phát triển (R&D intensity) đại diện cho biến tăng trưởng được sử dụng bởi rất nhiều tác giả (Ozkan 2001, Panley 2004, Gaud 2005). Trong bối cảnh của những công ty niêm yết Whitwell 2007, Galbreath và Gavin 2008 xem xét tài sản vô hình là nguồn tăng trưởng quan trọng của công ty, là biến đại diện cho cơ hội tăng trưởng, được thực hiện bởi nhiều nghiên cứu sau đó của Fama và French 2002, Lin 2006, Moon và Tandon 2007, Huang và Ritter 2009. Đo lường quy mô vốn của công ty, chọn logarite của tổng tài sản (Bhaduri 2002, Chen 2004, Pandey 2004).

Trong bài nghiên cứu ở Bồ Đào nha của hai tác giả Serrasqueiro và Macus Nunes 2009 đã đề cập tới mối quan hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và nợ. Kết quả thực nghiệm tại các Công ty Bồ Đào Nha cho thấy mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ có tác động cùng chiều khi doanh nghiệp có mức tăng trưởng thấp và cao, mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ có tác động ngược chiều khi doanh nghiệp có mức tăng trưởng trung bình, kết quả thực nghiệm cho thấy mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ là mối quan hệ phi tuyến, bên cạnh đó nghiên cứu cho thấy mối quan hệ các doanh nghiệp có lợi nhuận thì ít vay nợ, tương quan dương giữa quy mô và nợ, và giữa tài sản cố định và nợ TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng GO1 và nợ ở Bồ Đào Nha (Nguồn: Serrasqueiro and Macas Nunes 2009, p.