BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ---------- HUỲNH THANH NHÃ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2013 123doc BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ---------- HUỲNH THANH NHÃ Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN THỊ NGỌC TRANG TP. Hồ Chí Minh - Năm 2013 123doc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng luận văn “Nghiên cứu hành vi của nhà đầu tư trên sàn chứng khoán” là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các thông tin, dữ liệu được sử dụng trong luận văn này là trung thực, các nội dung trích dẫn đều được ghi rõ nguồn gốc, và các kết quả nghiên cứu trình bày trong luận văn này chưa được công bố tại bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác Tp.HCM ngày 20 tháng 9 năm 2013 Người cam đoan HUỲNH THANH NHÃ 123doc LỜI CẢM ƠN Trong thời gian học tập, nghiên cứu và viết luận văn này, tôi luôn nhận được sự hướng dẫn tận tình, những lời động viên, khích lệ tinh thần, cũng như thấu hiểu, sự giúp đỡ to lớn từ các Thầy Cô giáo, Gia đình và Bạn bè. Nhân đây, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình đến những người đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình học tập và nghiên cứu. - Trước tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện và hoàn thành luận văn này.
Với kiến thức và kinh nghiệm sâu rộng mà Cô truyền dạy lại cho tôi đã làm cho luận văn này trở thành một tài sản quý báu và vô giá trong cuộc đời tôi. - Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến các quý Thầy Cô của khoa Tài Chính Doanh Nghiệp nói riêng và trường ĐH Kinh Tế Tp.HCM nói chung đã giành hết tâm huyết để giảng dạy và truyền đạt cho tôi những kiến thức mới mẻ và bổ ích, làm nền tảng để tôi hoàn thành luận văn này. - Con xin được gửi một lời cảm ơn đặc biệt nhất đến Mẹ và Bố, hai người đã hy sinh vì con rất nhiều, suốt cả 4 năm con học Đại học và 2 năm Cao học, động viên con mỗi khi con gặp khó khăn, để rồi từ tình thương của Bố Mẹ con đã hoàn thành được luận văn thạc sĩ, một sự nỗ lực rất lớn từ cả gia đình mình. - Cảm ơn gia đình, em trai đã ở bên canh và khuyến khích tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
- Các anh chị em bạn bè lớp Cao học TCDN đêm 3 K21 và lớp Đại cương đêm 12 K21 Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh đã cùng nhau trao đổi, chia sẻ kiến thức trong suốt quá trình tham gia khóa học. 123doc - Những anh chị em đã tham gia khảo sát cho đề tài này. Các bạn đã góp một phần không nhỏ vào luận văn này của tôi. 123doc MỤC LỤC 1.
Mục tiêu nghiên cứu:. KHUNG LÝ THUYẾT và CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ TÀI CHÍNH HÀNH VI. Những lý thuyết hành vi của con người. Lý thuyết triển vọng.
Lý thuyết ra quyết định dựa trên kinh nghiệm chủ quan (Heuristics). Một số nghiên cứu thực nghiệm:. Những xu hướng hành vi. Xu hướng quá tự tin (Overconfidence).
Xu hướng đại diện (Representativeness). Xu hướng bầy đàn (Herding). Xu hướng “Neo” (Anchoring). Xu hướng Bất hòa trong nhận thức (Cogintive dissonance).
Xu hướng Sợ hối hận (Fear of regret). Xu hướng Gian lận con bạc (Gambler's fallacy). Xu hướng Kế toán (Mental Accounting). Xu hướng nhận thức muộn (Hindsight).
Tài chính hành vi và việc ra quyết định. PHƯƠNG PHÁP LUẬN. Thiết kế nghiên cứu. Thu thập dữ liệu.
Các phương pháp nghiên cứu. Phân tích sự khác biệt (Discriminant Analysis). Phương pháp tính điểm có trọng số:. Kiểm định Chi – bình phương cho sự độc lập.
Các kết quả nghiên cứu .1: Phân tích sơ bộ và Kiểm tra Đa cộng tuyến. Tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu lên danh mục đầu tư. Phân tích sự khác biệt:. Phân tích xu hướng và kiểm định giả thiết.
Quá tự tin (Overconfidence). Tính đại diện (Representativeness). Xu hướng bầy đàn (Herding). Xu hướng Neo (Anchoring).
Xu hướng Bất hòa trong nhận thức (Cognitive dissonance). Xu hướng Sợ hối hận (Fear of Regret). Xu hướng gian lận con bạc (Gambler's fallacy) .8 Xu hướng kế toán(Mental Account). Xu hướng nhận thức muộn (Hindsight).
TÓM TẮT KẾT QUẢ VÀ KIẾN NGHỊ. Một số kết quả chính. Đối với các nhà đầu tư:. Kiến nghị khác.
KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TƯƠNG LAI. 75 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tóm tắt: Những biến động khắc nghiệt đã gây cản trở sự hoạt động của thị trường tài chính toàn cầu trong những năm 2008. Tâm lý của các nhà đầu tư là một trong những yếu tố quan trọng dẫn đến sự thay đổi của thị trường.
Trong luận văn này, việc nghiên cứu vai trò của những cảm xúc như sợ hãi, tham lam và dự đoán khi đưa ra quyết định đầu tư có ý nghĩa rất quan trọng. Tài chính hành vi là một lĩnh vực mới nghiên cứu các yếu tố tâm lý ảnh hưởng như thế nào đến quyết định của các nhà đầu tư. Luận văn này nhằm tìm ra ảnh hưởng của những xu hướng hành vi, bao gồm: Sự quá tự tin, Tính đại diện, tính Bầy đàn,, tính Neo, Bất hòa trong nhận thức, Sợ hối hận, Gian lận con bạc, Sai lầm kế toán và Sự nhận thức muộn, đến quá trình đưa ra quyết định của các nhà đầu tư cá nhân trên sàn chứng khoán. Dữ liệu sơ cấp của luận văn này được tập hợp bằng cách phân phát cho các nhà đầu tư một bảng câu hỏi.
Họ được chia thành 2 nhóm: nhóm có kinh nghiệm và nhóm ít kinh nghiệm 1. Giới thiệu “Một trong những sự thật thú vị trên thị trường chứng khoán đó là mỗi lần một người mua, một người bán, thì cả 2 đều nghĩ mình sắc sảo hơn người còn lại” - William Feather. Mô hình tài chính truyền thống cố gắng để chứng minh việc các nhà đầu tư sử dụng mô hình để đưa ra quyết định của mình là dựa trên lý trí. Mặc dù nhiều lý thuyết truyền thống vẫn còn tồn tại và phát triển qua nhiều thập kỷ, nhưng lý trí của nhà đầu tư là một giả thuyết trung tâm cần xem xét.
Theo Nofsinger (2001), lĩnh vực tài chính đã phát triển trong vài thập kỷ qua, dựa trên giả thuyết là người ta đưa ra những quyết định mang tính lý trí và họ không có xu hướng nghiêng về dự đoán tương lai. Người ta nghĩ rằng các nhà đầu tư hẳn là phải dựa nhiều vào lý trí để có những quyết định mang 123doc 2 tính khả thi. Một nhà đầu tư được xem là lý trí khi (i) người đó luôn cập nhật niềm tin của mình và bày tỏ thái độ khi nhận được thông tin mới, (ii) có những lựa chọn có thể chấp nhận được. Trong những cái được xem như là “bất thường”, thì việc nền kinh tế thế giới bị sụp đổ bởi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 là một kết quả.
Phần lớn các nhà kinh tế học và những chuyên gia kinh tế chiếm giữ những ghế quan trọng trong chính phủ và các tổ chức tài chính bị bắt bất ngờ và kéo theo đó là những sự kiện như phá sản, vỡ nợ. Thậm chí sau khi cuộc khủng hoảng đã bắt đầu, nhiều người trong số họ vẫn không thể phân tích được cường độ của nó. Ngược một chút về quá khứ, trường hợp của một quỹ bảo hộ có tên là Long Term Capital Management cần được nhắc đến. Mặc dù được hợp tác với cựu phó chủ tịch của Hội đồng dự trữ liên bang, đạt được 2 giải Nobel về kinh tế, nhân viên bao gồm 24 thạc sĩ, họ cũng rơi vào thất bại (Nofsinger, 2001).
Sự thất bại của những nhà kinh tế và những học thuyết của họ, đã đưa ra một câu hỏi: Có phải các nhà đầu tư là dựa vào lý trí không ? Hay là họ bị ảnh hưởng bởi những cuộc chiến của cảm xúc như là sợ hãi và tham lam, điều mà sẽ dẫn đến những quyết định xấu. Bernstein (1998) nói rằng “Bằng chứng cho thấy những mô hình được lặp đi lặp lại với sự không hợp lý, không thống nhất và thiếu hợp lý trong cách con người đưa ra quyết định và khi đối mặt với sự không chắc chắn”. Nofsinger (2001) nói rằng những giả thuyết về tính lý trí và sự không thiên về xu hướng của con người đã bị đánh bại bởi các nhà tâm lý học trong khoảng thời gian dài. Những nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm của 2 nhà tâm lý học Daniel Kahneman và Amos Tversky đóng vai trò là nền tảng và đưa ra một lý thuyết mới trong những năm 1980, được gọi là Tài chính hành vi.
Từ một quan điểm học thuật, một trong những lý do chính cho sự xuất hiện của lý thuyết Tài chính hành vi là vì có quá nhiều khó khăn khác nhau phải đối mặt trong những lý thuyết truyền thống. Các nhà khoa học tranh luận rằng, nếu các giả thuyết về 123doc 3 lý trí được nới lỏng, các hiện tượng tài chính khác nhau sẽ dễ hiểu hơn. Sau đó, các mô hình khác nhau ra đời. Nó nhấn mạnh rằng mục tiêu chính của tài chính hành vi thì không được chứng minh trong những lý thuyết hiện có, bởi vì nếu những giả thuyết đó không thể chứng minh những kịch bản khó hiểu thành công, chúng sẽ không còn tồn tại nữa.
Vì vậy, điều mà Tài chính hành vi cần thiết để đạt đến đó là bổ sung các lý thuyết truyền thống bằng cách kết hợp nó với nhận thức tâm lý, với nỗ lực nhằm tạo ra một mô hình hoàn chỉnh trong việc đưa ra quyết định của các nhà đầu tư. (Thaler, 2005) Từ một quan điểm của một người đang nghiên cứu, Tài chính hành vi xác định những xu hướng dẫn đến những hành xử bất hợp lý của con người nhằm đưa ra quyết định tối ưu. Với một nhà đầu tư thông minh nắm bắt được tầm quan trọng của Tài chính hành vi, tất cả những gì anh ta phải làm được phản ánh trên quyết định đầu tư. Con người dễ bị ảnh hưởng bởi những hành vi bất thường, điều này có thể là trở ngại lớn nhất trong nỗ lực tối đa hóa tài sản của họ.