PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngành Nhựa tại Việt Nam có quy mô 12,6 tỷ đô la Mỹ vào năm 2016 với hơn 2. Trong đó, bao bì là phân khúc lớn nhất, chiếm 38% tổng quy mô thị trường và cũng là phân ngành có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất (66%). Lĩnh vực bao bì nhựa tại Việt Nam được đánh giá là một phân ngành khá hấp dẫn với mức tăng trưởng trung bình 15% – 20% mỗi năm.
Mức tăng này cho thấy nhu cầu sử dụng sản phẩm của phân ngành bao bì nhựa ở trong nước ngày một tăng lên. Trong vòng 7 năm tới, phân ngành bao bì nhựa Việt Nam còn rất nhiều cơ hội để phát triển và sẽ tiếp tục phân hóa mạnh. Công cuộc hội nhập sâu rộng và toàn diện với nền kinh tế thế giới đã và đang tạo ra những cơ hội vô cùng to lớn đến từ những thị trường rộng lớn, nhưng cũng đặt ra những thách thức không nhỏ. Đối với mọi doanh nghiệp hoạt động trong mọi lĩnh vực ở mọi thành phần kinh tế, thị trường luôn là một trong những vấn đề sống còn.
Những doanh nghiệp nào biết vượt qua những thách thức từ cạnh tranh, vươn ra nắm lấy cơ hội và chiếm giữ những thị trường rộng lớn, sẽ thực sự tồn tại và phát triển một cách bền vững. Đối với những tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, quan tâm đến thị trường và việc mở rộng thị trường trong thời đại hội nhập lại càng quan trọng hơn bao giờ hết, vì đối với những tập đoàn như vậy, thị trường quốc tế luôn là một thị trường chiến lược và có vai trò chính yếu đối với sự phát triển của tập đoàn. Tại tập đoàn An Phát, tác giả nhận thấy đây là một tập đoàn chuyên sản và kinh doanh bao bì nhựa, với xuất khẩu và nhập khẩu đóng vai trò chính. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tỷ lệ xuất khẩu trong tổng doanh thu của Tập đoàn đang có dấu hiệu giảm dần, thị trường xuất khẩu của tập đoàn ngày càng bị thu hẹp trong những thị trường truyền thống.
Đây rõ ràng là một thực trạng không xứng đáng với tầm vóc và vị thế của một đơn vị xuất khẩu uy tín của đất nước trong nhiều năm liền. 2 Xuất phát từ tình hình thực tế tại tập đoàn, tác giả lựa chọn đề tài: “Mở rộng thị trường xuất khẩu sản phẩm bao bì nhựa tại tập đoàn An Phát Plastic” làm đề tài luận văn thạc sỹ của mình. Tổng quan nghiên cứu Một số công trình nghiên cứu khác có liên quan tới đề tài: Nghiên cứu của Trần Tiên Dung, 2013: Nghiên cứu phát triển thị trường xuất khẩu của Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), luận văn thạc sỹ trường Đại học Kinh tế TP HCM, luận văn này nêu được tổng quan về nghiên cứu và phát triển thị trường xuất khẩu và lấy đó làm cơ sở để vận dụng nghiên cứu thực tiễn phát triển thị trường xuất khẩu của Vinatex. Đồng thời phân tích môi trường bên trong, tìm ra điểm mạnh, điểm yếu của Tập đoàn so với các đối thủ cạnh tranh trong khi phát triển thị trường xuất khẩu dựa trên bảng phân tích đánh giá nội bộ.
Kết hợp đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng phát triển thị trường xuất khẩu của Vinatex thông qua bảng phân tích đánh giá các yếu tố bên ngoài để xác định các cơ hội và nguy cơ tác động đến việc hoạch định chiến lược của tập đoàn. Sau đó luận văn thực hiện phân khúc thị trường, lựa chọn thị trường mục tiêu cho nhóm sản phẩm may mặc và hình ảnh của tập đoàn thông qua câu hỏi điều tra thống kê. Cuối cùng luận văn căn cứ vào chỉ tiêu cho nhóm hàng may mặc với thị trường xuất khẩu. Đồng thời luận văn đưa ra các giải pháp phát triển và mở rộng thị trường xuất khẩu cho Vinatex trong giai đoạn 2013 -2017.
Ngô Phương Lan, 2015, Giải pháp phát triển thị trường xuất khẩu đến năm 2020 của tập đoàn may Việt Tiến, Luận văn thạc sĩ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Tp Hồ Chí Minh. Qua việc phân tích thực tiễn hoạt động sản xuất và kinh doanh của tập đoàn may Việt Tiến, luận văn làm rõ hơn cơ sở lý luận, phương pháp luận của lý thuyết đã được nghiên cứu. Đồng thời đây cũng chính là cơ sở, nền tảng để làm rõ hơn việc hình thành những giải pháp phát triển thị trường xuất khẩu của tập đoàn. Tiếp đó luận văn đánh giá thực trạng thị trường xuất khẩu của ngành may, đánh giá khả năng đáp ứng của tập đoàn theo sự phát triển và những biến động nhanh chóng của thị trường.
Từ việc phân tích nghiên cứu những chiến lược kinh doanh xuất khẩu hiện tại của tập đoàn để đưa ra các giải pháp mới mang tính khả thi nhằm xây dựng thương hiệu dệt 3 may Việt Tiến trên thương trường quốc tế, củng cố và phát triển thị trường xuất khẩu của tập đoàn trong giai đoạn hội nhập kinh tế khu vực và thế giới hiện nay. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Nhung, 2016, Phát triển thị trường xuất khẩu tại tập đoàn Hà Thành, Luận văn thạc sỹ Trường Đại học Thương mại, tác giả đã góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển thị trường xuất khẩu sản phẩm. Phân tích đánh giá thực trạng và tìm ra những yếu tố ảnh hưởng tới khả năng phát triển thị trường xuất khẩu sản phẩm của tập đoàn Hà Thành. Từ đó đề xuất những giải pháp nhằm phát triển thị trường xuất khẩu sản phẩm của tập đoàn Hà Thành.
Các công trình nghiên cứu đều nhằm tới thực trạng và phát triển thị trường xuất khẩu sản phẩm. Tác giả nhận thấy chưa có luận văn nào đi sâu vào cụ thể mặt hàng sản phẩm là bao bì nhựa. Do đó tác giả chọn đề tài “Mở rộng thị trường xuất khẩu bao bì nhựa tại tập đoàn An Phát” làm đề tài luận văn của mình. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài 3.
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Trên cơ sở phân tích thực trạng mở rộng thị trường xuất khẩu bao bì nhựa tại tập đoàn An Phát trong những năm vừa qua, đề tài đề xuất hệ thống các giải pháp nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu theo chiều sâu cho tập đoàn An Phát trong thời gian tới. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài - Hệ thống hóa và xây dựng cơ sở lý luận về thị trường xuất khẩu và mở rộng thị trường xuất khẩu đối với các doanh nghiệp kinh doanh quốc tế. - Phân tích thực trạng hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu bao bì nhựa của tập đoàn An Phát trong những năm vừa qua. - Đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu của tập đoàn An Phát trong thời gian tới.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 4. Đối tượng cứu của đề tài - Đối tượng nghiên cứu của đề tài là mở rộng thị trường xuất khẩu bao bì nhựa tại tập đoàn An Phát. Phạm vi nghiên cứu của đề tài Tập trung nghiên cứu hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu bao bì nhựa tại tập đoàn An Phát trong giai đoạn từ 2010 đến 2017. Phương pháp nghiên cứu đề tài Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu dựa trên cơ sở các phương pháp luận duy vật biện chứng kết hợp duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lênin.
Bên cạnh đó, sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể trong kinh tế như phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp thống kê, phương pháp phân so sánh, phương pháp suy diễn và quy nạp… 6. Kết cấu của luận văn Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu thành 3 chương: Chương 1: Lý luận chung về mở rộng thị trường xuất khẩu của các doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng mở rộng thị trường xuất khẩu bao bì nhựa của tập đoàn An Phát Chương 3: Định hướng và giải pháp nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu bao bì nhựa cho tập đoàn An Phát 5 CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm và các phương thức mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp 1. Khái niệm mở rộng thị trường xuất khẩu 1.
Khái niệm thị trường xuất khẩu Trong xu hướng toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới, để có thể tồn tại và phát triển bền vững, nhiều doanh nghiệp (DN) đều tìm cách vươn ra kinh doanh thu lợi trên thị trường nước ngoài hay còn gọi là xuất khẩu. Xuất khẩu được định nghĩa một cách khái quát, đó là một hoạt động kinh doanh thu doanh lợi bằng cách bán sản phẩm hoặc dịch vụ ra thị trường nước ngoài và sản phẩm hay dịch vụ ấy phải di chuyển ra khỏi biên giới một quốc gia hoặc đưa vào các khu vực đặc biệt trên lãnh thổ quốc gia xuất khẩu được coi là khu vực hải quan. Có một số cách hiểu khác nhau về thị trường. Nếu như Mc Carthy định nghĩa: “Thị trường có thể hiểu là một nhóm khách hàng tiềm năng với những nhu cầu tương đương và những người bán đưa ra các sản phẩm khác nhau với các cách thức khác nhau để thoả mãn các nhu cầu đó” thì nhiều nhà kinh tế học khác lại quan niệm: “Thị trường là lĩnh vực trao đổi mà ở đó người mua và người bán cạnh tranh với nhau để xác định giá cả hàng hóa, dịch vụ”.
Hay đơn giản hơn người ta lại quan niệm: “Thị trường là tổng hợp các số cộng của người mua về một loại sản phẩm hàng hóa, dịch vụ”. Đây cũng là cách hiểu trong luận văn về thị trường. Theo đó, thị trường xuất khẩu được định nghĩa như sau: “Thị trường xuất khẩu là tập hợp người mua và người bán có quốc tịch khác nhau tác động với nhau để xác định giá cả, số lượng hàng hoá mua bán, chất lượng hàng hoá và các điều kiện mua bán khác theo hợp đồng, thanh toán chủ yếu bằng ngoại tệ mạnh và phải làm thủ tục hải quan qua biên giới”. Khái niệm mở rộng thị trường xuất khẩu Đứng trên góc độ DN thì MRTTXK là tổng hợp các cách thức, biện pháp của DN để đưa ngày càng nhiều khối lượng sản phẩm ra nhiều thị trường ngoài nước để tiêu thụ.
MRTTXK của DN không chỉ là việc phát triển thêm những thị trường mới mà còn phải làm tăng thị phần của sản phẩm trên các thị trường đã có sẵn.