Chương 1: TỔNG QUAN 1.1 Tổng quan chung về lĩnh vực nghiên cứu Ngày nay một hệ thống điều khiển được chia ra thành nhiều cụm khác nhau và được điều khiển bởi những máy tính riêng rẽ khác nhau. Do đó số lượng dây dẫn và các cảm biến ngày càng tăng, dẫn đến việc chẩn đoán sữa chữa gặp nhiều khó khăn. Chính những điều này đã thúc đẩy cho sự ra đời của một số hệ thống mạng điều khiển, trong đó có mạng CAN. CAN là viết tắt của Controller Area Network, tạm dịch là “Mạng ECU” hay gọi tắt là mạng CAN, là 1 công nghệ mạng ghép nối tiếp, được phát triển bởi Robert Bosch GmbH vào những năm đầu của thập niên 1980.
Vào thời gian đầu, mạng CAN được sử dụng rộng rãi trong nền công nghiệp tự động hóa và các ứng dụng trên xe hơi, xe tải và cho đến ngày nay thì mạng CAN cũng đã thể hiện được tính ưu việt của nó trong các lĩnh vực khác như hàng không, vũ trụ, y học cho tới các thiết bị sử dụng cho gia đình như: máy giặt, máy sấy….Mạng CAN có lợi thế là 1 hệ thống kênh ghép nối tiếp sẽ lược bớt đi dây dẫn, tăng cường khả năng điều khiển, giảm bớt số lượng cảm biến, phát hiện lỗi dễ dàng, thuận tiện trong việc chẩn đoán và sữa chữa.2 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 1.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới Các hãng ôtô hàng đầu Mỹ Nhật đã đầu tư nhiều triệu USD để áp dụng mạng CAN trên ôtô của họ. Hầu như mọi nhà sản xuấtchip lớn như: Intel, NEC, Siemens, Motorola, Maxim IC, Fairchild, Microchip, Philips, Texas Instrument, Mitsubishi, Hitachi, STmicro. đều có sản xuất ra chip CAN. + Robert Bosch GmbH, “ CAN Specification 2.
Bài viết về đặc điểm kỹ thuật của CAN., "Configurable Vehicle Networks," SAE Technical Paper 2003-28-0012. GVHD: PGS_TS. Đỗ Văn Dũng -1- HVTH: Nguyễn Mạnh Chiến Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM Luận Văn Thạc Sĩ Bài viết này đề cập đến sự phát triển của các mạng liên kết trên ô tô, các tiêu chuẩn cho các mạng liên kết này. Bài viết cũng chỉ ra rằng trong những năm gần đây các ECU được kết nối qua mạng thông tin đa dẫn, các mạng thường sử dụng là CAN như là đường truyền chính và LIN như là đường truyền phụ kết nối với nhau thông qua cổng (Gateway)., "Network Architecture for CAN," SAE Technical Paper 930004, 1993.
Bài viết nói về cấu trúc mạng CAN, nó bao gồm một kết cấu các lớp thông tin liên lạc và một bộ phận quản lý mạng. Kết cấu các lớp thông tin này bao gồm các thiết bị có chức năng phân phối, truyền tải dữ liệu và giao diện ứng dụng. Những môđun của hệ thống hỗ trợ thiết kế thông tin liên lạc và phần mềm quản lý mạng với nhiều hay ít đặc điểm chức năng theo yêu cầu của ứng dụng. Phương pháp tiếp cận này cho phép một sự thích ứng tối ưu hóa của hệ thống mạng đến yêu cầu ứng dụng., "Multiplexing in Automobiles - An Application Example of the CAN Protocol," SAE Technical Paper 921504, 1992.
Bài viết giới thiệu công nghệ truyền thông cho phép truyền và nhận phản hồi thông tin trên xe hơi, sử dụng những đặc điểm tương tự với mạng cục bộ dùng vi điều khiển. Dạng công nghệ này thường được biết đến như công nghệ ghép kênh (multiplexing) trên ô tô. Bài viết đưa ra chi tiết nghiên cứu hệ thống ghép kênh dùng giao thức CAN, cách thức này được đánh giá khả quan trên các dự án xe hơi ở Brazin. + Wang Xing, Huiyan Chen và Huarong Ding, “The Application of CAN on vehicle”, Beijing Institute of Technology Vehicle Engineering College, Beijing 100081, China.
Bài báo chỉ ra các đặc điểm nổi bật của mạng CAN và so sánh với mạng BITBUS- được phát triển bởi Intel. Chỉ ra ứng dụng CAN trên xe Jaguar, ứng dụng trên hệ thống kiểm soát năng lượng cho xe điện, ứng dụng cho việc điều khiển hệ thống treo dựa trên CAN. GVHD: PGS_TS. Đỗ Văn Dũng -2- HVTH: Nguyễn Mạnh Chiến Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM Luận Văn Thạc Sĩ + K.Wellings, “ Calculating Controller Area Network Message Response”, Control Eng.1163-1169, Copyright 1995 Elsevier Science Ltd, UK.
Bài viết cho thấy thời gian đáp ứng khi truyền một thông điệp nhất định trong mạng CAN, đưa ra bảng kết quả thực nghiệm về thời gian truyền của các thông điệp khác nhau.2 Tình hình nghiên cứu trong nước Cùng với sự phát triển công nghệ ô tô trên thế giới ngành công nghệ ô tô trong nước cũng có những bước tiến nhất định với khởi đầu là những công trình nghiên cứu trong các trường Đại học của sinh viên, kỹ sư. Sau đây là một số đề tài điển hình: + Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo máy chẩn đoán OBD-2 - Sinh viên thực hiện: Nguyễn Trung Hiếu (07105033) – Bùi Văn Hoàng (07105037) - Luận văn đại học tháng 03 năm 2012, Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS ĐỖ VĂN DŨNG – Trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. Nội dung đề tài: - Hình thành cơ sở lý thuyết về máy chẩn đoán OBD-2 sử dụng chuẩn giao tiếp CAN. - Chế tạo mô hình máy chẩn đoán OBD-2 chuẩn giao tiếp CAN sử dụng giao diện LabVIEW + Hệ thống CAN (Controller Area Network) - Sinh viên thực hiện: Nguyễn Chí Công (MSSV: 09305004) - Nguyễn Văn Minh (MSSV: 09305031) - Luận văn đại học tháng 01 năm 2011, Giáo viên hướng dẫn: ThS.
NGUYỄN VĂN LONG GIANG – Trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. Nội dung đề tài: - Giới thiệu về hệ thống mạng CAN. - Cấu trúc về thông điệp của hệ thống mạng CAN. - Phương thức truyền dữ liệu của CAN ứng dụng trên ô tô.
- Hệ thống CAN BUS và hệ thống xử lý - Ứng dụng của hệ thống CAN trên ô tô. GVHD: PGS_TS. Đỗ Văn Dũng -3- HVTH: Nguyễn Mạnh Chiến Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM Luận Văn Thạc Sĩ + Viết chuyên đề các hệ thống mới trên hệ thống điều khiển động cơ và ôtô - Sinh viên thực hiện: Nguyễn Sĩ Phước (MSSV: 04105089) - Lâm Đình Thuận (MSSV: 04105125) - Luận văn đại học tháng 03 năm 2009, Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS ĐỖ VĂN DŨNG – Trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. Nội dung đề tài: - Hệ thống thông tin đa dẫn MPX.
- Hệ thống mạng điện thân xe BEAN. - Hệ thống mạng ECU CAN. - Hệ thống mạng kết nối nội bộ khu vực LIN. - Hệ thống mạng điều khiển thiết bị âm thanh AVC-LAN.
- Hệ thống mã hóa khóa động cơ ôtô IMMOBILIZER SYSTEM + Hệ thống truyền dữ liệu Multiplex và CAN trên ô tô – Học viên thực hiện: Vũ Thị Thu Hiền – Luận văn Thạc sĩ năm 2013, Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS ĐỖ VĂN DŨNG – Trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật Tp. Nội dung đề tài: - Cơ sở lý thuyết của hệ thống truyền dữ liệu Multiplex và CAN trên ô tô. - Thiết kế chế tạo mô hình mô phỏng hoạt động truyền dữ liệu giữa ECU điều khiển tốc độ motor quạt làm mát động cơ và ECU điều khiển góc mở của motor servo trộn khí dựa trênvi điều khiển Atmega16 1.3 Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu 1.1 Mục tiêu nghiên cứu - Nghiên cứu cấu trúc một thông điệp trong CAN (mạng điều khiền vùng), và chuẩn giao tiếp CAN. - Nghiên cứu cơ sở lý thuyết, cách lập trình vi điều khiển, để làm nền tảng cho việc chế tạo mô hình.
GVHD: PGS_TS. Đỗ Văn Dũng -4- HVTH: Nguyễn Mạnh Chiến Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM Luận Văn Thạc Sĩ 1.2 Đối tượng nghiên cứu - Nghiên cứu các loại hệ thống truyền dữ liệu. - Nghiên cứu chuẩn giao tiếp CAN. - Nghiên cứu mạch vi điều khiển họ PIC18F 1.4 Nhiệm vụ của đề tài và phạm vi nghiên cứu 1.1 Nhiệm vụ của đề tài Những năm đầu thập niên 90 hệ thống truyền dữ liệu qua mạng CAN ra đời đáp ứng nhiều vấn đề cho các hệ thống điện trong xe, với tốc độ truyền tải cao, độ sai số rất thấp.
Từ năm 2007 tất cả các loại xe ôtô nhập vào Mỹ bắt buộc phải dùng mạng CAN. Tại thị trường Việt Nam hiện nay các xe mới của hãng Huyndai, ToYoTa, … cũng dùng mạng CAN. Tuy vậy, hệ thống truyền dữ liệu qua mạng CAN trên ô tô là một hệ thống còn khá mới mẻ đối với học viên, sinh viên và những kỹ thuật viên sửa chữa ô tô. Tài liệu bằng tiếng Việt về hệ thống truyền dữ liệu ở Việt Nam còn rất ít, do đó rất khó khăn trong việc tìm hiều và sửa chữa hệ thống này.
Đề tài này có nhiệm vụ tìm hiều cơ sở lý thuyết của hệ thống truyền dữ liệu qua mạnh CAN trên ô tô. Phân tích hoạt động của hệ thống truyền dữ liệu trên một ô tô cụ thể từ đó thiết kế chế tạo mô hình dùng trong giảng dạy. Do vậy việc Thiết kế, chế tạo mô hình giảng dạy hệ thống truyền dữ liệu qua mạng CAN là đề tài cần thiết giúp sinh viên và các học viên tiếp cận hơn với các công nghệ mới, phục vụ cho việc chuẩn đoán sửa chữa các hệ thống điện trên xe.2 Phạm vi nghiên cứu Đề tài giới hạn nghiên cứu hệ thống truyền dữ liệu CAN trên xe và chế tạo mô hình hệ thống truyền dữ liệu CAN điều khiển hệ thống tín hiệu, hỗ trợ lùi.5 Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu, tổng hợp tài liệu. - Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm.
- Phương pháp lập trình vi điều khiển. - Phương pháp thiết kế, chế tạo mạch. GVHD: PGS_TS. Đỗ Văn Dũng -5- HVTH: Nguyễn Mạnh Chiến Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM Luận Văn Thạc Sĩ Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT HỆ THỐNG TRUYỀN DỮ LIỆU CAN TRÊN Ô TÔ 2.1Tổng quát về mạng CAN(ControllerArea Network) Hình 2.1: Sơ đồ tổng quát hệ thống CAN (Controller Area Network) trên xe Controller Area Network (CAN) là giao thức giao tiếp nối tiếp hỗ trợ mạnh cho những hệ thống điều khiển thời gian thực phân bố (Distributed Realtime Control System) với độ ổn định, bảo mật và chống nhiễu cực tốt.
CAN lần đầu tiên được phát triển bởi nhà cung cấp phụ tùng xe ô tô của Đức – Robert Bosch vào giữa những năm 80. Để thỏa mãn nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng trong vấn đề an toàn và tiện nghi và làm giảm bớt khí thải ô nhiễm và tiêu thụ năng lượng, ngành công nghiệp ô tô đã phát triển rất nhiều hệ thống điện tử. Với mục đích chính là làm cho những hệ thống phức tạp này trở nên an toàn, ổn GVHD: PGS_TS. Đỗ Văn Dũng -6- HVTH: Nguyễn Mạnh Chiến Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.