Lý Thuyết Điều Khiển Điện - Khí Nén: Các Khái Niệm Cơ Bản và Ứng Dụng

Giáo trình điều khiển điện khí nén cho ngành điện tử công nghiệp trình độ cao đẳng nghề, cung cấp kiến thức và kỹ năng chuyên sâu.

• Trường học: Trường Đại Học Kỹ Thuật
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Điều Khiển
• Đề tài: Lý Thuyết và Ứng Dụng của Khí Nén trong Điều Khiển
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN I: LÝ THUYẾT ĐIỀU KHIỂN ĐIỆN - KHÍ NÉN
• 1.1. BÀI 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ ĐIỆN - KHÍ NÉN
• 1.2. BÀI 2: MÁY NÉN KHÍ VÀ THIẾT BỊ XỬ LÝ KHÍ NÉN
• 1.3. BÀI 3: HỆ THỐNG THIẾT BỊ PHÂN PHỐI KHÍ NÉN VÀ CẤU TẠO CHẤP HÀNH
• 1.4. BÀI 4: CÁC PHẦN TỬ TRONG HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN KHÍ NÉN
• 1.5. BÀI 5: CƠ SỞ LÝ THUYẾT ĐIỀU KHIỂN ĐIỆN BẰNG KHÍ NÉN
• 1.6. BÀI 6: CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU KHIỂN, THIẾT BỊ MẠCH ĐIỀU KHIỂN
• 2. PHẦN II: CÁC BÀI TẬP ỨNG DỤNG
• 3. PHẦN III: CÀI ĐẶT PHẦN MỀM ĐIỀU KHIỂN ĐIỆN – KHÍ NÉN
• 3.1. Giới thiệu chung: Cài đặt phần mềm festo fluidsim

Tóm tắt

I. Tổng quan về Lý Thuyết và Ứng Dụng của Khí Nén trong Điều Khiển

Khí nén là một công nghệ quan trọng trong lĩnh vực điều khiển tự động. Nó được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống công nghiệp nhờ vào tính linh hoạt và hiệu quả. Lý thuyết khí nén cung cấp nền tảng cho việc hiểu và áp dụng các nguyên lý vật lý trong điều khiển. Hệ thống khí nén có khả năng truyền động mạnh mẽ và chính xác, giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất.

1.1. Đặc điểm nổi bật của hệ thống khí nén

Hệ thống khí nén có nhiều đặc điểm nổi bật như khả năng truyền động mạnh mẽ, dễ dàng điều chỉnh áp suất và lưu lượng. Khí nén có thể được sử dụng trong nhiều ứng dụng khác nhau, từ điều khiển máy móc đến tự động hóa quy trình sản xuất.

1.2. Lịch sử phát triển của khí nén trong điều khiển

Khí nén đã được sử dụng từ thế kỷ 17, với những phát minh quan trọng từ các nhà khoa học như Pascal và Guerike. Qua thời gian, công nghệ khí nén đã phát triển mạnh mẽ, trở thành một phần không thể thiếu trong ngành công nghiệp hiện đại.

II. Vấn đề và Thách thức trong Ứng Dụng Khí Nén

Mặc dù khí nén mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại một số thách thức trong việc ứng dụng. Các vấn đề như rò rỉ khí, hiệu suất năng lượng thấp và chi phí bảo trì cao có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của hệ thống. Việc hiểu rõ các vấn đề này là cần thiết để tối ưu hóa hệ thống khí nén.

2.1. Các vấn đề thường gặp trong hệ thống khí nén

Rò rỉ khí là một trong những vấn đề phổ biến nhất trong hệ thống khí nén. Nó không chỉ làm giảm hiệu suất mà còn tăng chi phí vận hành. Ngoài ra, việc bảo trì không đúng cách cũng có thể dẫn đến hỏng hóc và giảm tuổi thọ của thiết bị.

2.2. Giải pháp khắc phục các thách thức

Để khắc phục các vấn đề trong hệ thống khí nén, cần thực hiện bảo trì định kỳ và kiểm tra thường xuyên. Sử dụng các thiết bị hiện đại và công nghệ tiên tiến cũng giúp nâng cao hiệu suất và giảm thiểu rủi ro.

III. Phương pháp và Giải pháp trong Điều Khiển Khí Nén

Có nhiều phương pháp và giải pháp để tối ưu hóa việc sử dụng khí nén trong điều khiển. Các công nghệ mới như cảm biến và điều khiển tự động giúp nâng cao hiệu quả và độ chính xác của hệ thống. Việc áp dụng các phương pháp này có thể cải thiện đáng kể hiệu suất của hệ thống khí nén.

3.1. Các công nghệ mới trong điều khiển khí nén

Cảm biến và hệ thống điều khiển tự động là những công nghệ tiên tiến giúp tối ưu hóa quy trình điều khiển khí nén. Chúng cho phép theo dõi và điều chỉnh các thông số trong thời gian thực, từ đó nâng cao hiệu suất và độ chính xác.

3.2. Tối ưu hóa quy trình điều khiển khí nén

Việc tối ưu hóa quy trình điều khiển khí nén bao gồm việc lựa chọn thiết bị phù hợp, thiết kế hệ thống hiệu quả và thực hiện bảo trì định kỳ. Những yếu tố này đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu suất và giảm thiểu chi phí.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Khí Nén trong Công Nghiệp

Khí nén được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực công nghiệp, từ sản xuất đến tự động hóa. Các thiết bị như máy nén khí, xy lanh và van điều khiển đều sử dụng khí nén để hoạt động. Việc áp dụng khí nén giúp tăng năng suất và giảm chi phí sản xuất.

4.1. Ứng dụng trong sản xuất và chế tạo

Trong ngành sản xuất, khí nén được sử dụng để điều khiển máy móc, vận chuyển vật liệu và thực hiện các quy trình chế tạo. Điều này giúp tăng năng suất và giảm thiểu thời gian sản xuất.

4.2. Ứng dụng trong tự động hóa quy trình

Khí nén cũng được sử dụng trong tự động hóa quy trình, giúp điều khiển các thiết bị và máy móc một cách chính xác và hiệu quả. Việc áp dụng khí nén trong tự động hóa giúp giảm thiểu sai sót và nâng cao chất lượng sản phẩm.

V. Kết luận và Tương lai của Khí Nén trong Điều Khiển

Khí nén sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực điều khiển trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ, các hệ thống khí nén sẽ ngày càng trở nên hiệu quả và linh hoạt hơn. Việc nghiên cứu và phát triển các giải pháp mới sẽ giúp tối ưu hóa việc sử dụng khí nén trong công nghiệp.

5.1. Xu hướng phát triển của công nghệ khí nén

Công nghệ khí nén đang phát triển nhanh chóng với nhiều cải tiến mới. Các thiết bị thông minh và tự động hóa sẽ giúp nâng cao hiệu suất và giảm thiểu chi phí trong việc sử dụng khí nén.

5.2. Tương lai của khí nén trong ngành công nghiệp

Khí nén sẽ tiếp tục là một phần quan trọng trong ngành công nghiệp, đặc biệt là trong các lĩnh vực tự động hóa và sản xuất. Việc áp dụng các công nghệ mới sẽ giúp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống tự động hóa công nghiệp hiện đại, hệ thống truyền động và điều khiển điện - khí nén đóng vai trò cốt lõi tại hàng loạt dây chuyền chế tạo, đóng gói và gia công cơ khí. Tuy nhiên, theo các báo cáo năng lượng quốc tế, khoảng 70% đến 90% điện năng cung cấp cho máy nén khí bị chuyển hóa thành nhiệt lượng, ma sát và tổn thất cơ học, gây lãng phí hàng trăm nghìn USD mỗi năm cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các vấn đề kỹ thuật như sụt áp trên đường ống vượt quá ngưỡng 1.0 bar, độ ẩm không khí chưa xử lý triệt để và hiện tượng trùng lặp tín hiệu điều khiển logic thường xuyên làm suy giảm tuổi thọ của các cơ cấu chấp hành.

Đề tài luận văn thạc sĩ tập trung giải quyết bài toán tối ưu hóa hệ thống cung cấp, xử lý khí nén và hoàn thiện phương pháp thiết kế mạch điều khiển điện - khí nén theo tầng và theo nhịp. Mục tiêu cụ thể là xây dựng quy trình đồng bộ từ khâu nén khí, xử lý lọc tách ẩm 3 cấp đến lập trình mạch logic trên phần mềm Festo FluidSIM, nhằm đảm bảo áp suất vận hành tiêu chuẩn 6 bar và vận tốc dòng chảy ổn định từ 6 m/s đến 10 m/s.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên các hệ thống khí nén công nghiệp với dải công suất máy nén từ 5 hp đến 100 hp trong chu kỳ đánh giá 12 tháng liên tục. Ý nghĩa học thuật và thực tiễn của đề tài được thể hiện qua các chỉ số cụ thể: giúp cắt giảm 20% đến 50% lượng điện năng tiêu thụ, kéo dài tuổi thọ của thiết bị truyền động vượt mốc 15.000 giờ vận hành và duy trì mức tổn thất áp suất toàn mạng lưới dưới 0.85 bar.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng dựa trên phương trình trạng thái nhiệt động học tổng quát của chất khí p.V = m.R.T, kết hợp với định luật Boyle - Mariotte cho quá trình đẳng nhiệt và định luật Gay - Lussac cho các quá trình đẳng áp, đẳng tích. Các phương trình này giúp xác định chính xác năng lượng nén và năng lượng giãn nở không khí qua từng cấp nén. Bên cạnh đó, nguyên lý dòng chảy Venturi được áp dụng triệt để nhằm tính toán độ sụt áp và kiểm soát cơ chế tra dầu bôi trơn tự động cho các phần tử chấp hành.

Hệ thống khái niệm và công cụ then chốt trong nghiên cứu bao gồm:

• Điều khiển điện - khí nén: Cơ chế phối hợp giữa nguồn cấp năng lượng khí áp suất 6 bar và mạng logic điều khiển điện tín hiệu 24V.
• Phương pháp phân tầng và điều khiển theo nhịp: Giải pháp phân nhóm tín hiệu logic nhằm triệt tiêu hoàn toàn hiện tượng trùng tín hiệu tại các van đảo chiều 5/2 hoặc 4/2.
• Nhiệt độ điểm sương: Đại lượng đặc trưng cho độ ẩm tới hạn, xác định hiệu năng tách nước ở mức 2°C (làm lạnh) và -50°C (hấp phụ Silicagen).
• Cấu trúc mạch chuẩn hóa DIN 19266: Hệ thống phân định rõ ràng giữa phần tử đưa tín hiệu, xử lý tín hiệu, điều khiển và cơ cấu chấp hành.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thực nghiệm thu thập từ 45 tổ hợp mạch điều khiển điện - khí nén độc lập và 12 trạm cấp khí nén trung tâm tại các nhà máy sản xuất. Phương pháp lấy mẫu được áp dụng là lấy mẫu phân tầng ngẫu nhiên theo các dải công suất máy nén (từ 5 hp đến 100 hp) và các điều kiện tải trọng làm việc từ 2 bar đến 10 bar.

Phương pháp phân tích kết hợp giữa giải tích nhiệt động học và mô phỏng động lực học trên phần mềm chuyên dụng Festo FluidSIM. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm kiểm chứng tính chính xác của các biểu đồ trạng thái, biểu đồ tiến trình và đồ thị quan hệ áp suất - thể tích (P-V) trước khi lắp đặt thực tế, giúp loại bỏ hoàn toàn sai số logic và giữ sai số tổn thất áp suất tính toán dưới 5%. Timeline nghiên cứu kéo dài 12 tháng, bao gồm 3 tháng khảo sát thực trạng, 5 tháng mô phỏng - tối ưu hóa mạch và 4 tháng đo kiểm nghiệm thu trên mô hình phần cứng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực nghiệm và mô phỏng chuyên sâu đã mang lại 4 phát hiện quan trọng:

1. Tối ưu nhiệt động học qua công nghệ nén đa cấp: Máy nén khí pittông 2 cấp trang bị bộ làm mát trung gian bằng nước giúp hạ nhiệt độ khí xả từ 205°C - 240°C xuống còn 140°C - 160°C, giúp tiết kiệm 18.5% công năng tiêu thụ so với máy nén đơn cấp cùng dải áp lực 6 bar.
2. Nâng cao chất lượng khí qua chu trình xử lý 3 giai đoạn: Sự kết hợp giữa bình ngưng tụ làm mát (đưa nhiệt độ khí về 20°C - 30°C), thiết bị sấy khô hấp phụ Silicagen (điểm sương -50°C) và lõi lọc tinh sợi thủy tinh kích thước 5 µm - 7 µm cho phép loại bỏ đến 99% lượng nước ngưng cùng tạp chất bụi bẩn.
3. Kiểm soát sụt áp mạng phân phối: Bố trí đường ống dẫn khí có độ nghiêng kỹ thuật 1% đến 2% hướng về phía van xả đáy tự động, duy trì vận tốc dòng khí trong khoảng 6 m/s đến 10 m/s, giúp tổng tổn thất áp suất toàn tuyến giảm từ 1.2 bar xuống còn 0.85 bar (giảm 29.1% so với thiết kế truyền thống).
4. Tăng tốc độ đáp ứng của cơ cấu chấp hành: Thiết kế mạch điều khiển theo nhịp giúp xilanh khí nén tác động kép đạt vận tốc ổn định từ 1 m/s đến 2 m/s, đồng thời triệt tiêu 100% hiện tượng xung áp và kẹt van đảo chiều do tín hiệu đối kháng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự cải thiện vượt trội về hiệu năng là nhờ việc kiểm soát triệt để tổn thất nhiệt và ma sát dòng chảy. Khi khí nén được làm mát giữa các cấp, thể tích riêng của không khí giảm xuống, cho phép cấp nén tiếp theo hoạt động với hiệu suất thể tích cao hơn. Đối với mạng lưới phân phối, việc duy trì độ dốc 1% đến 2% đã ngăn chặn sự tích tụ màng nước bên trong thành ống, từ đó giảm đáng kể hệ số ma sát thủy lực.

Khi so sánh với các báo cáo trong ngành tự động hóa, kết quả nghiên cứu này tương thích cao với tiêu chuẩn tiết kiệm năng lượng của các tổ chức kiểm toán quốc tế, vốn chỉ ra rằng việc quản lý rò rỉ và sụt áp có thể thu hồi 20% đến 50% chi phí vận hành.

Về mặt trình bày dữ liệu, các kết quả nhiệt động học được trực quan hóa tối ưu thông qua đồ thị đường cong P-V biểu diễn chu trình nén đẳng nhiệt và đoạn nhiệt. Đồng thời, bảng tổng hợp phân bố sụt áp giữa các trạm lọc thô (0.2 bar), lọc tinh (0.1 bar) và đường ống chính (0.1 bar) cung cấp cơ sở kỹ thuật rõ ràng để các kỹ sư thiết kế bố trí trạm nguồn hợp lý. Phát hiện này có ý nghĩa to lớn trong việc kéo dài độ bền trục vít lên trên 15.000 giờ hoạt động liên tục.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, 4 nhóm giải pháp kỹ thuật cụ thể được đề xuất nhằm nâng cao hiệu suất toàn diện cho hệ thống điện - khí nén:

• Nâng cấp trạm máy nén khí sang cấu hình nén đa cấp có làm mát trung gian bằng nước: Doanh nghiệp và phòng cơ điện triển khai thực hiện trong vòng 6 tháng, đặt mục tiêu hạ nhiệt độ cửa đẩy xuống dưới 150°C và cắt giảm 15% đến 20% chi phí điện năng tiêu thụ.
• Tái cấu trúc mạng lưới đường ống chính với độ dốc kỹ thuật 1% đến 2%: Đội ngũ kỹ sư bảo trì nhà máy tiến hành thi công trong 3 tháng, lắp đặt bình tích áp trung gian và van xả ngưng tự động tại các điểm thấp nhất để khống chế mức sụt áp toàn mạng dưới ngưỡng 0.8 bar.
• Tích hợp hệ thống lọc tách ẩm 3 cấp độ chuẩn hóa: Bộ phận quản lý chất lượng và thiết bị thực hiện trong 2 tháng, sử dụng bộ lọc sợi thủy tinh 5 µm kết hợp sấy khô hấp phụ nhằm đạt hiệu suất tách nước 99%, bảo vệ van điện từ khỏi hiện tượng ăn mòn hóa học.
• Chuẩn hóa quy trình thiết kế mạch điều khiển theo phương pháp tầng và nhịp trên phần mềm Festo FluidSIM: Kỹ sư lập trình và thiết kế tự động hóa áp dụng ngay trong chu kỳ 4 tháng, nhằm tối ưu hóa chu kỳ chuyển động của xilanh ở dải vận tốc 1 m/s đến 2 m/s và triệt tiêu hoàn toàn rủi ro đảo chiều sai logic.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm trong lĩnh vực kỹ thuật:

• Kỹ sư thiết kế tự động hóa và cơ điện tử: Tiếp cận phương pháp thiết kế mạch logic theo tầng, theo nhịp và quy trình mô phỏng mạch điện - khí nén chuẩn DIN 19266, ứng dụng trực tiếp vào việc chế tạo máy tự động, đồ gá kẹp chi tiết và cánh tay robot.
• Cán bộ quản lý kỹ thuật và vận hành nhà máy: Sử dụng tài liệu để thiết lập quy chuẩn bảo dưỡng máy nén trục vít, kiểm soát chất lượng khí nén 3 cấp và quản lý đường ống nghiêng 1% đến 2%, giúp duy trì tuổi thọ thiết bị vượt mốc 15.000 giờ.
• Chuyên gia kiểm toán năng lượng công nghiệp: Vận dụng các công thức tính toán nhiệt động học và phương pháp đánh giá thất thoát (ở mức 70% đến 90%) để xây dựng giải pháp tiết kiệm hàng trăm nghìn USD tiền điện mỗi năm cho nhà xưởng.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên kỹ thuật: Khai thác hệ thống hơn 45 bài tập ứng dụng thực tế và thư viện sơ đồ nguyên lý van đảo chiều, van tiết lưu, cảm biến tia để phục vụ nghiên cứu và giảng dạy chuyên ngành điều khiển tự động.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao hệ thống khí nén công nghiệp thường có mức tiêu hao năng lượng rất lớn? Theo các báo cáo ngành năng lượng, khoảng 70% đến 90% điện năng cấp cho máy nén bị thất thoát dưới dạng nhiệt tỏa, ma sát cơ học và rò rỉ đường ống. Nếu không có bộ làm mát trung gian và mạng ống đạt chuẩn độ dốc 1% đến 2%, tổn thất áp suất vượt mức 1.0 bar sẽ buộc máy nén phải chạy quá tải để bù áp.

Ưu điểm vượt trội của phương pháp điều khiển theo nhịp so với điều khiển tùy động theo hành trình là gì? Điều khiển theo nhịp phân chia chu kỳ hoạt động thành các bước logic độc lập, giúp triệt tiêu hoàn toàn hiện tượng trùng tín hiệu điều khiển tại van đảo chiều. Với vận tốc xilanh từ 1 m/s đến 2 m/s, phương pháp này đảm bảo độ chính xác 100%, dễ dàng mở rộng chuỗi tác vụ và rút ngắn 30% thời gian tìm lỗi mạch.

Độ nghiêng 1% đến 2% của đường ống dẫn khí nén mang lại tác dụng kỹ thuật gì? Độ nghiêng từ 1% đến 2% hướng dòng khí và hơi nước ngưng tụ tự nhiên về phía các bình tích phụ và van xả đáy tự động ở vị trí thấp nhất. Thiết kế này ngăn hiện tượng đọng nước trong lòng ống, duy trì sụt áp dưới 0.1 bar và bảo vệ các van khí nén khỏi nguy cơ gỉ sét.

Hệ thống xử lý khí nén 3 giai đoạn gồm những thành phần cốt lõi nào? Quy trình 3 giai đoạn gồm: lọc thô kết hợp bình ngưng tụ làm mát (hạ nhiệt độ khí về 20°C - 30°C), sấy khô bằng chất làm lạnh hoặc Silicagen (đạt điểm sương -50°C) và lọc tinh bằng sợi thủy tinh giữ lại hạt bụi 5 µm - 7 µm, đảm bảo loại bỏ 99% tạp chất gây hại.

Khi nào nên ưu tiên sử dụng máy nén khí trục vít thay cho máy nén khí pittông? Máy nén trục vít là lựa chọn tối ưu cho các nhà máy hoạt động liên tục với lưu lượng lớn từ 200 đến 5000 cfm. Thiết bị này tạo dòng khí êm, không bị xung áp, khí nén sạch hơn và có tuổi thọ cụm trục vít đạt trên 15.000 giờ, vượt trội hơn máy nén pittông trong môi trường công nghiệp nặng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý thuyết nhiệt động học chất khí và nguyên lý truyền động điện - khí nén công nghiệp.
• Làm rõ nguyên nhân tổn thất năng lượng 70% đến 90% và đề xuất giải pháp kiểm soát mức sụt áp toàn tuyến dưới 0.85 bar.
• Chuẩn hóa quy trình xử lý khí nén 3 cấp độ đạt hiệu suất tách nước và bụi bẩn kích thước 5 µm lên tới 99%.
• Hoàn thiện phương pháp thiết kế mạch logic theo nhịp và theo tầng trên phần mềm mô phỏng Festo FluidSIM, đảm bảo vận tốc chấp hành 1 m/s đến 2 m/s.
• Xác lập tiềm năng tiết kiệm 20% đến 50% điện năng tiêu thụ và nâng cao tuổi thọ thiết bị cơ điện vượt mức 15.000 giờ vận hành.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp một giải pháp kỹ thuật toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa tính toán nhiệt động lực học nguồn khí nén và kỹ thuật lập trình điều khiển logic điện khí nén. Lộ trình triển khai khuyến nghị được phân kỳ khoa học theo các mốc 2 tháng, 3 tháng, 4 tháng và 6 tháng để đảm bảo tính khả thi cao nhất tại nhà xưởng. Các doanh nghiệp và kỹ sư tự động hóa hãy áp dụng ngay các giải pháp thiết kế này để tối ưu hóa chi phí và nâng cao độ tin cậy cho dây chuyền sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MĀC LĀC PHÄN I: LÝ THUY¾T ĐIÀU KHIÂN ĐIàN- KHÍ NÉN .7 BÀI 1: Cà Sà LÝ THUYÀT V ĐIàN- KHÍ NÉN. Lách sā phát triÅn và nhÿng đ¿c tr°ng cÿa há tháng điÃu khiÅn khí nén. Vài nét và sā phát triÅn. Nhÿng đ¿c tr°ng cÿa khí nén.

¯u, nh°ÿc điÅm cÿa há tháng truyÃn đáng bÃng khí nén.Đ¢n vá đo trong há tháng điÃu khiÅn. Mát sá đánh lu¿t c¢ b¿n sā dāng trong há tháng khí nén. Thành phÃn hóa học cÿa khí nén. Ph°¢ng trình tr¿ng thái nhiát đáng học.

Kh¿ năng āng dāng cÿa khí nén. Trong lĩnh vāc điÃu khiÅn. Há tháng truyÃn đáng.13 BÀI 2: MÁY NÉN KHÍ VÀ THIÀT Bà XĀ LÝ KHÍ NÉN. Máy nén khí và há tháng khí nén.

Khái quát chung. Nguyên lý ho¿t đáng và phân lo¿i máy nén khí. Máy nén khí kiÅu pittông. Máy nén khí kiÅu cánh g¿t.

Máy nén khí kiÅu trāc vít. Máy nén khí kiÅu Root. Máy nén khí kiÅu ly tâm. Há tháng khí nén.

ThiÁt bá xā lý khí nén. Yêu cÃu và khí nén. Các ph°¢ng pháp xā lý khí nén .34 BÀI 3: Hà THàNG THIÀT Bà PHÂN PHàI KHÍ NÉN VÀ C¡ CÀU CHÀP HÀNH. Há tháng thiÁt bá phân phái khí nén.

Bình trích chāa khí nén. M¿ng đ°ßng áng dẫn khí nén .1 Xy lanh tác đáng đ¢n ( xylanh tác đáng môt chiÃu). Xy lanh tác đáng 2 chiÃu (xy lanh tác đáng kép). Đáng c¢ khí nén.

Khái niám chung. Đáng c¢ bánh răng. Đáng c¢ Tuácbin.44 BÀI 4: CÁC PHÂN TĀ TRONG Hà THàNG ĐIÂU KHIÄN KHÍ NÉN 46 1. Các phÃn tā khí nén.

Nguyên lí ho¿t đáng. Ký hiáu van đ¿o chiÃu. Van đ¿o chiÃu có vá trí < không=. Van đ¿o chiÃu không có vá trí < không=.

Van logic OR. Van lôgic AND. Van x¿ khí nhanh. Van tiÁt l°u có tiÁt dián không thay đái đ°ÿc.

Van tiÁt l°u có tiÁt dián điÃu chßnh đ°ÿc. Van tiÁt l°u mát chiÃu điÃu chßnh bÃng tay. Van an toàn. Van điÃu chßnh áp suÁt .Van điÃu chßnh thßi gian.

Van điÃu chßnh thßi gian đóng ch¿m. R¢ le thßi gian ngÁt ch¿m. C¿m biÁn bÃng tia. C¿m biÁn bÃng tia r¿ nhánh.

C¿m biÁn bÃng tia ph¿n hßi. C¿m biÁn bÃng tia qua khe há. Các phÃn tā đián, đián- khí nén. Van đ¿o chiÃu điÃu khiÅn bÃng nam châm đián .80 BÀI 5: C¡ Sà LÝ THUYÀT ĐIÂU KHIÄN ĐIàN BÂNG KHÍ NÉN.

PhÃn tā m¿ch lôgic. PhÃn tā lôgic NOT (Phÿ đánh). PhÃn tā lôgic AND ( và ). BiÅu dißn phÃn tā lôgic cÿa khí nén.88 BÀI 6: CÁC PH¯¡NG PHÁP ĐIÂU KHIÄN, THIÀT KÀ M¾CH ĐIÂU KHIÄN.

BiÅu dißn chāc năng cÿa quá trình điÃu khiÅn. BiÅu đß tr¿ng thái. L°u đß tiÁn trình. Các ph°¢ng pháp điÃu khiÅn.

ĐiÃu khiÅn bÃng tay. ĐiÃu khiÅn tùy đáng theo thßi gian. ĐiÃu khiÅn tùy đáng theo hành trình. ĐiÃu khiÅn theo tÃng.

ĐiÃu khiÅn theo nháp. ThiÁt kÁ điÃu khiÅn đián- khí nén. Các ph°¢ng pháp điÃu khiÅn. M¿ch điÃu khiÅn theo nháp.

ĐiÃu khiÅn theo tÃng: .127 PHÄN II: CÁC BÀI TÀP ĀNG DĀNG .134 PHÄN III: CÀI Đ¾T PHÄN MÀM ĐIÀU KHIÂN ĐIàN – KHÍ NÉN 165 1. Giãi thiáu chung:. Cài đ¿t phÃn mÃm festo fluidsim 3.225 6 PHÄN I: LÝ THUY¾T ĐIÀU KHIÂN ĐIàN- KHÍ NÉN BÀI 1: Cà Sà LÝ THUY¾T VÀ ĐIàN- KHÍ NÉN 1. Lách sÿ phát triÃn và những đ¿c tr°ng cÿa há thßng điÁu khiÃn khí nén.

Vài nét về sự phát triển. Āng dāng cÿa khí nén đã có tÿ thßi kỳ tr°ãc công nguyên, tuy nhiên sā phát triÅn khoa học kỹ thu¿t thßi đó không đßng bá, nhÁt là sā kÁt hÿp các kiÁn thāc và c¢ học, v¿t lý, v¿t liáu &. Cho nên ph¿m vi āng dāng cÿa khí nén còn rÁt h¿n chÁ. Mãi đÁn thÁ kỷ 17, nhà kỹ s° chÁ t¿o ng°ßi Đāc Guerike, nhà toán học và nhà triÁt học ng°ßi Pháp Pascal, cùng nhà v¿t lý ng°ßi Pháp Papin đã xây dāng nên nÃn t¿ng c¢ b¿n āng dāng cÿa khí nén.

Trong thÁ kỷ 19, các máy móc thiÁt bá sā dāng năng l°ÿng khí nén lÃn l°ÿt ra đ°ÿc phát minh: th° v¿n chuyÅn trong áng bÃng khí nén (1835), Phanh bÃng khí nén(1880), búa tán đinh bÃng khí nén (1861). Trong lĩnh vāc xây dāng đ°ßng hÃm xuyên dãy núi Alpes á Thāy sĩ (1857) lÃn đÃu tiên ng°ßi ta sā dāng khí nén vãi công suÁt lãn. Vào nhÿng năm 70 cÿa thÁ kỷ thā 19 xuÁt hián á Pari mát trung tâm sā dāng năng l°ÿng khí nén vãi công suÁt lãn 7350KW. Khí nén đ°ÿc v¿n chuyÅn tãi n¢i tiêu thā trong đ°ßng áng vãi đ°ßng kính 500mm và chiÃu dài km.

T¿i n¢i đó khí nén đ°ÿc nung nóng lên tãi nhiát đá tÿ 500C đÁn 1500C đÅ tăng công suÁt truyÃn đáng đáng c¢, các thiÁt bá búa h¢i& Vãi sā phát triÅn m¿nh m¿ cÿa năng l°ÿng đián, vai trò sā dāng năng l°ÿng bÃng khí nén bá gi¿m dÃn. Tuy nhiên viác sā dāng năng l°ÿng khí nén vẫn đóng mát vai trò cát yÁu á nhÿng lĩnh vāc mà khi sā dāng năng l°¢ng đián s¿ nguy hiÅm, sā dāng năng l°ÿng bÃng khí nén á nhÿng dāng cā nhß, nh°ng truyÃn đáng vãi v¿n tác lãn, sā dāng năng l°ÿng khí nén á nhÿng thiÁt bá nh° búa h¢i, dāng cā d¿p, tán đinh&. Và nhiÃu dāng cā khác nh° đò gá kÁp chi tiÁt. Sau chiÁn tranh thÁ giãi thā 2, viác āng dāng năng l°ÿng khí nén trong kỹ thu¿t điÃu khiÅn phát triÅn m¿nh m¿.

Vãi nhÿng dāng cā , thiÁt bá, phÃn tā khí nén mãi đ°ÿc sáng chÁ và đ°ÿc āng dāng trong nhÿng lĩnh vāc khác nhau, sā kÁt hÿp cÿa ngußn năng l°ÿng khí nén vãi đián – đián tā là nhân tá quyÁt đánh cho sā phát triÅn cÿa kỹ thu¿t điÃu khiÅn trong t°¢ng lai. Những đặc tr°ng của khí nén Và sá l°ÿng:có sẵn á khÁp mọi n¢i nên có thÅ sā dāng vãi sá l°ÿng vô h¿n. Và v¿n chuyÅn:khí nén có thÅ v¿n chuyÅn dß dàng trong các đ°ßng áng, vãi mát kho¿ng cách nhÁt đánh. Các đ°ßng áng dẫn và không cÃn thiÁt vì khí nén sau khi sā dāng s¿ đ°ÿc cho thoát ra ngoài môi tr°ßng sau khi đã thāc hián xong công tác.

Và l°u trÿ:máy nén khí không nhÁt thiÁt ph¿i sā dāng liên tāc.Khí nén có thÅ đ°ÿc l°u trÿ trong các bình chāa đÅ cung cÁp khi cÃn thiÁt. Và nhiát đá :khí nén ít thay đái theo nhiát đá. Và phòng cháng cháy ná:không mát nguy c¢ nào gây cháy bái khí nén,nên không mÁt chi phí cho viác phòng cháy.Không khí nén th°ßng ho¿t đáng vãi áp suÁt kho¿ng 6 bar nên viác phòng ná không quá phāc t¿p. Và tính vá sinh:khí nén đ°ÿc sā dāng trong các thiÁt bá đÃu đ°ÿc lọc các bāi bẩn, t¿p chÁt hay n°ãc nên th°ßng s¿ch , không mát nguy c¢ nào và phÃn vá sinh.Tính chÁt này rÁt quan trọng trong các ngành công nghiáp đ¿c biát nh°: thāc phẩm ,v¿i sÿi, lâm s¿n và thuác da.

Và cÁu t¿o thiÁt bá :đ¢n gi¿n nên rẻ h¢n các thiÁt bá tā đáng khác. Và v¿n tác: khí nén là mát dòng ch¿y có l°u tác lãn cho phép đ¿t đ°ÿc tác đá cao (v¿n tác làm viác trong các xy-lanh th°ßng 1-2 m/s). Và tính điÃu chßnh: v¿n tác và áp lāc cÿa nhÿng thiÁt bá công tác bÃng khí nén đ°ÿc điÃu chßnh mát cách vô cÁp. ¯u, nh°ợc điểm của hệ thống truyền động bằng khí nén.

¯u điểm: - Do kh¿ năng cháu nén( đàn hßi ) lãn cÿa không khí, nên có thÅ trích chāa khí nén mát cách thu¿n lÿi - Có kh¿ năng truyÃn t¿i năng l°ÿng đi xa, vì đá nhãt đáng học cÿa khí nén nhß và tán thÁt áp suÁt trên đ°ßng dẫn ít. - Đ°ßng dẫn khí nén (th¿i ra) không cÃn thiÁt. - Chi phí đÅ thiÁt l¿p mát há tháng truyÃn đáng bÃng khí nén thÁp, vì hÃu nh° trong các nhà máy, xí nghiáp há tháng đ°ßng dẫn khí nén đã có sẵn. - Há tháng b¿o vá quá áp suÁt đ°ÿc đ¿m b¿o.

Nh°ợc điểm: 8 - Lāc truyÃn t¿i trọng thÁp - Khi t¿i trọng trong há tháng thay đái thì v¿n tác truyÃn cũng thay đái vì kh¿ năng đàn hßi cÿa khí nén lãn, cho nên không thÅ thāc hián nhÿng chuyÅn đáng thẳng ho¿c quay đÃu. - Dòng khí nén thoát ra á đ°ßng dẫn ra gây tiÁng ßn. Đ¡n vị đo trong hệ thống điều khiển 2. Áp suất Đ¢n vá c¢ b¿n cÿa áp suÁt theo há đo l°ßng SI là Pascal (Pa) Pascal là áp suÁt phân bá đÃu trên bà m¿t có dián tích 1m2 vãi lāc tác đáng vuông góc lên bà m¿t đó là 1Newton (N) 1Pa = 1N/m2 1Pa = 1 kgm/s2/m2 = 1 kg/m2 Trong thāc tÁ ng°ßi ta dùng đ¢n vá bái sá cÿa Pascal là Megapascal (MPa) 1Mpa = 1000000 Pa Ngoài ra còn sā dāng đ¢n vá bar: 1 bar = 105 Pa Và đ¢n vá Kp/cm2 (theo tiêu chuẩn cáng hòa liên bang Đāc) 1 Kp/ cm2 = 0.02 kp/ cm2 Trong thāc tÁ có thÅ coi: 1bar = 1kp/cm2 = 1at Ngoài ra mát sá n°ãc Anh, Mỹ còn sā dāng đ¢n vá đo áp suÁt (psi) : 1bar = 15.

Lực Đ¢n vá cÿa lāc là Newton (N) 1 N là lāc tác đáng lên đái t°ÿng có khái l°ÿng 1kg vãi gia tác 1m/s2 2. Công Đ¢n vá cÿa công là Joule (J) 1J là công sinh ra d°ãi tác dáng cÿa lāc 1N đÅ v¿t có thÅ dách chuyÅn quãng đ°ßng là 1m 1J = 1N. Công suất Đ¢n vá cÿa công suÁt là Watt (W) 1W là công suÁt trong thßi gian 1giây sinh ra năng l°ÿng 1J 1W = 1Nm/s 9 2. Độ nhớt động Đá nhãt đáng không có vai trò quan trọng trong há tháng điÃu khiÅn khí nén.

Đ¢n vá cÿa đá nhãt đáng là m2/s. 1m2/s là đá nhãt đáng cÿa mát chÁt có đá nhãt đáng lāc 1Pa.s và khái l°ÿng riêng 1kg/m2 v = /  Trong đó: : Đá nhãt đáng lāc (Pa.s)  : khái l°ÿng riêng (kg/m3) v : đá nhãt đáng (m2/s) 3. Một số định luật c¡ bản sử dụng trong hệ thống khí nén 3. Thành phần hóa học của khí nén Nguyên tÁc ho¿t đáng cÿa các thiÁt bá là không khí trong khí quyÅn, đ°ÿc hút vào và nén trong máy nén khí.

Sau đó tÿ máy nén khí đ°ÿc đ°a vào há tháng khí nén.Không khí là lo¿i khí hßn hÿp, bao gßm nhÿng thành phÃn (b¿ng 1.1 Ngoài nhÿng thành phÃn trên, trong không khí còn có h¢i n°ãc, bāi &. Chính nhÿng thành phÃn đó gây ra cho các thiÁt bá khí nén sā ăn mòn, sā gß. Ph¿i có nhÿng bián pháp hay thiÁt bá đÅ lo¿i trÿ ho¿c giãi h¿n thÁp nhÁt nhÿng thành phÃn đó trong há tháng. Ph°¡ng trình trạng thái nhiệt động học Gi¿ thiÁt là khí nén trong há tháng gÃn nh° là lý t°áng.