Chương I: Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài. Chương II: Cơ sở lý luận về công tác lập dự án đầu tư tại công ty tư vấn Chương III: Thực trạng công tác lập dự án đầu tư tại công ty Tin học, Thương mại, Công nghệ và Tư vấn ICT giai đoạn 2008 – 2014 Chương IV: Một số giải pháp hoàn thiện công tác lập dự án đầu tư tại công ty Tin học, Thương mại, Công nghệ và Tư vấn ICT đến 2020 10 CHƢƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC LẬP DỰ ÁN ĐẦU TƢ TẠI CÔNG TY TƢ VẤN 2. Công tác lập dự án đầu tƣ tại công ty tƣ vấn 2. Tổng quan chung về công tác lập dự án đầu tư tại công ty tư vấn 2.
Khái niệm lập dự án đầu tư tại công ty tư vấn Lập dự án đầu tư tại công ty tư vấn là tập hợp các hoạt động xem xét chuẩn bị tính toán toàn diện các khía cạnh kinh tế, kỹ thuật, điều kiện tự nhiên, pháp lý,. trên cơ sở đó xây dựng một kế hoạch hoạt động phù hợp nhằm đáp ứng yêu cầu của chủ đầu tư – khách hàng trong điều kiện pháp luật cho phép. Công tác lập dự án đầu tư là một phần của giai đoạn chuẩn bị đầu tư, quyết định sự thành công hay thất bại của hoạt động đầu tư, là hướng dẫn cho chủ đầu tư thực hiện và đưa dự án vào vận hành khai thác hiệu quả. Sản phẩm của công tác lập dự án đầu tư tại công ty tư vấn là bản dự án hoàn chỉnh, dự kiến về toàn bộ quá trình hoạt động của dự án trong tương lai, thường được thể hiện dưới các báo cáo nghiên cứu khả thi.
Khái quát chung về các công ty tư vấn lập dự án Điều kiện năng lực của các công ty tƣ vấn lập dự án Các công ty khi tham gia vào hoạt động kinh tế đều phải tuân thủ các quy định chung về luật doanh nghiệp, các quy định của pháp luật về lĩnh vực, ngành nghề của mình. Các công ty tư vấn lập dự án là tổ chức nghề nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, có tư cách pháp nhân, cóđăng ký kinh doanh trong lĩnh vực tư vấn và đảm bảo các yêu cầu về năng lực được thể hiện qua đội ngũ nhân sự của công ty. Mỗi một lĩnh vực dự án thì có tiêu chí riêng, trong lĩnh vực xây dựng, theo điều 42, nghị định 12/2009/NĐ-CP về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình yêu cầu đơn vị tư vấn phải có ít nhất 20 kiến trúc sư, kỹ sư, kỹ sư kinh tế để được tham gia lập các dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, B, C. Đối với các dự án ứng dụng công nghệ thông tin sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, theo điều 62, nghị định 102/2009/NĐ-CP về quản lý đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin sử 11 dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, các công ty tư vấn cần có ít nhất 10 người trình độ đại học chuyên ngành công nghệ thông tin, đại học chuyên ngành kinh tế, tài chính để được tham gia tư vấn lập dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, B, C.
Như vậy, phụ thuộc vào trình độ chuyên môn và số lượng nhân sự của mình, các tổ chức tư vấn có thể tham gia tư vấn lập dự án đầu tư trong các ngành khác nhau. Chức năng, nhiệm vụ của các công ty tƣ vấn lập dự án Các công ty tư vấn lập dự án sẽ có chức năng giúp chủ đầu tư – khách hàng lập dự án hay các bản báo cáo nghiên cứu khả thi theo đúng tiêu chuẩn, quy định của pháp luật. Nhiệm vụ của các công ty tư vấn lập dự án là tiến hành các cuộc điều tra, khảo sát, phân tích các khía cạnh vĩ mô, thị trường, kỹ thuật, quản lý, tài chính, kinh tế - xã hội của dự án để hoàn thiện các bản dự án hay báo cáo nghiên cứu khả thi thỏa mãn yêu cầu của chủ đầu tư – khách hàng, được các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà tài trợ thông qua. Yêu cầu của công tác lập dự án đầu tư tại công ty tư vấn Để phát huy vai trò quan trọng của hoạt động đầu tư phát triển hay nâng cao hiệu quả đầu tư đòi hỏi người sử dụng vốn phải nắm rõ đặc điểm của hoạt động đầu tư.
Vì vậy, công tác lập dự án tại công ty tư vấn phải đảm bảo một số yêu cầu cơ bản sau: - Đảm bảo cơ cấu tổ chức rõ ràng, tập trung nhưng linh hoạt với các mốc sự kiện. Đội dự án cần nhận thức được những mong đợi của chủ đầu tư – khách hàng, làm cách nào để phù hợp với khung nghiên cứu. Do đó, trách nhiệm và vai trò của mỗi thành viên cần được xác định rõ ràng. Sơ đồ trách nhiệm sẽ là công cụ hữu ích để đảm bảo yêu cầu này.
- Đảm bảo sự giao tiếp hiệu quả. Chủ nhiệm dự án cần giữ liên lạc với các chủ đầu tư, nhà tài trợ để đảm bảo mục tiêu nghiên cứu cũng như nhanh chóng xác định được những thay đổi của các bên. Các đội dự án phải giữ liên lạc nội bộ tốt để cập 12 nhật được thông tin từ các thành viên, đảm bảo tính toàn diện và thống nhất trong nội dung các bản dự án. - Đảm bảo đúng tiến độ và trong phạm vi chi phí cho phép.
Chủ nhiệm dự án cần đảm bảo các mốc công việc đạt được đúng hạn, thực hiện báo cáo cho chủ đầu tư – khách hàng theo hợp đồng. Bên cạnh đó, chủ nhiệm dự án cũng cần giám sát về chi phí thực hiện đảm bảo nghiên cứu này vẫn nằm trong khả năng ngân sách. - Đảm bảo nghiên cứu toàn diện các khía cạnh của dự án để phát hiện được tất cả các lựa chọn cho việc thực hiện dự án, hiểu rõ về tất cả các vấn đề, cung cấp đủ thông tin để chủ đầu tư có thể lựa chọn giải pháp tối ưu, hướng dẫn chủ đầu tư cách thức thực hiện trong tương lai. Như vậy, nội dung dự án cần thể hiện độ tin cậy và mức chuẩn xác cần thiết của các thông số phản ánh các yếu tố kinh tế, kỹ thuật, tính khả thi, pháp lý ở tất cả các khía cạnh nghiên cứu.
Quy trình lập dự án đầu tư tại công ty tư vấn Mỗi một tổ chức, cá nhân có một quy trình lập dự án đầu tư hay bản báo cáo nghiên cứu khả thi riêng. Theo quan điểm của tác giả, quy trình lập dự án tại các công ty tư vấn sẽ gồm 4 giai đoạn: (i) Xác định nhu cầu, mục tiêu của khách hàng; (ii) Xây dựng kế hoạch thực hiện; (iii) Triển khai thực hiện nghiên cứu; (iv) Trình bày với khách hàng và hoàn thiện dự án. Cụ thể, quy trình lập dự án bao gồm các bước cơ bản sau: Xác định nhu cầu, mục tiêu của khách hàng Công ty tư vấn cần làm việc với khách hàng – chủ đầu tư để xác định nhu cầu, mong muốn của họ từ đó có được các thông tin sơ bộ về dự án như sau: loại dự án, mục đích cụ thể, bối cảnh và sự cần thiết của dự án,. Xây dựng kế hoạch thực hiện Lập nhóm soạn thảo dự án Để tiến hành soạn thảo dự án, công việc trước hết phải tiến hành lập nhóm soạn thảo dự án.
Nhóm soạn thảo dự án gồm chủ nhiệm dự án và các thành viên. Số lượng các thành viên của nhóm phụ thuộc vào nội dung và quy mô của dự án. Chủ nhiệm dự án là người tổ chức và điều hành công tác lập dự án. Thông thường, do 13 chi phí và số lượng chuyên gia ở đúng cấp độ và thời điểm là hạn chế nên tại các công ty tư vấn thường chỉ có một số ít chuyên gia cơ hữu.
Theo đó, thành viên cơ hữu của đội dự án thường bao gồm các ngành sau: kinh tế, marketing, kỹ sư công trình, kỹ sư công nghệ, kỹ thuật, kiến trúc sư, chuyên gia đánh giá tác động môi trường, chuyên gia quản lý, chuyên gia tài chính, xã hội học,.Bên cạnh đó, các công ty tư vấn cũng thường thuê một số cộng tác viên như chuyên gia khảo sát địa chất, kỹ thuật viên thí nghiệm, chuyên gia sinh thái,.khi có nhu cầu. Xác định nhiệm vụ và dự trù kinh phí soạn thảo - Trên cơ sở những thông tin nhận được từ buổi làm việc với khách hàng, hợp đồng đã ký kết, quy định về nội dung của các bản dự án, chủ nhiệm dự án xác định nhiệm vụ nghiên cứu để tạo tiền đề cho bước lập dự toán. - Dự trù kinh phí cho công tác soạn thảo dự án. Kinh phí soạn thảo gồm các khoản chi phí cho thu thập thông tin, chi phí thù lao chuyên gia, chi phí hành chính,.
Mức kinh phí cho mỗi dự án cụ thể tuỳ thuộc quy mô dự án, loại dự án và đặc điểm của việc soạn thảo dự án, nhất là điều kiện về thông tin, tư liệu và yêu cầu khảo sát, điều tra thực địa để soạn thảo dự án. Xây dựng lịch trình và phân công công việc Sau khi dự trù kinh phí được ban giám đốc công ty chấp nhận, chủ nhiệm dự án xây dựng lịch trình và phân công công việc cho các thành viên của nhóm soạn thảo theo chuyên môn của họ. Tại các công ty tư vấn, để dễ dàng kiểm soát và quản lý đội ngũ cán bộ tư vấn, lịch trình thực hiện công việc cần có các khoản mục thời gian hoàn thành, người thực hiện, người kiểm tra, giám sát. Thực hiện lập dự án - Thu thập các thông tin tư liệu cần thiết cho dự án.
Các thông tin, tư liệu thu thập đòi hỏi phải đầy đủ và chính xác để phục vụ cho việc phân tích soạn thảo dự án. Việc thu thập thông tin, tư liệu do các thành viên nhóm soạn thảo thực hiện theo phần việc được phân công. - Phân tích, xử lý các thông tin, tư liệu đã thu thập theo các phần việc đã phân công trong nhóm soạn thảo tương ứng với các nội dung của dự án. 14 - Tổng hợp các kết quả nghiên cứu: Các kết quả nghiên cứu ở từng phần việc sẽ được từng thành viên nhóm nhỏ tổng hợp, sau đó sẽ được tổng hợp chung các kết quả của các thành viên trong nhóm.
Kết quả nghiên cứu này sẽ được trình bày và phản biện trong nội bộ nhóm soạn thảo dưới sự chủ trì của chủ nhiệm dự án trước khi được mô tả bằng văn bản và trình bày với chủ đầu tư.