MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết thực hiện nội dung thực tập Nông nghiệp là một trong hai ngành sản xuất vật chất quan trọng của nền sản xuất hàng hoá. Cho đến nay, một số nơi các hình thức sản xuất theo mô hình tập thể, và quốc doanh, cũng nhƣ xí nghiệp tƣ bản nông nghiệp tập trung quy mô lớn, không tỏ ra hiệu quả [1]. Trong khi đó, hình thức tổ chức sản xuất theo mô hình kinh tế trang trại phù hợp với đặc thù của nông nghiệp nên đạt hiệu quả cao, và ngày càng phát triển ở hầu hết các nƣớc trên thế giới.
So với nền kinh tế hộ nông dân thì kinh tế trang trại là một bƣớc phát triển của kinh tế hàng hoá [3]. Sự phát triển của trang trại đã góp phần khai thác thêm nguồn vốn trong dân, mở mang thêm diện tích đất trống, đồi núi trọc, đất hoang hoá, nhất là ở các vùng trung du, miền núi và ven biển, tạo thêm việc làm cho ngƣời lao động nông thôn, góp phần xoá đói giảm nghèo, tăng thêm nông sản hàng hoá, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp, nông thôn, tạo ra sự cân bằng sinh thái, bảo vệ môi trƣờng, nhằm phát triển một nền nông nghiệp bền vững. Một số trang trại đã góp phần sản xuất và cung ứng giống tốt, làm dịch vụ, kỹ thuật tiêu thụ sản phẩm cho nông dân trong vùng. Tỉnh Thái Nguyên là tỉnh miền núi phía Bắc là nơi có nhiều điều kiện ƣu đãi về điều kiện tự nhiên, điều kiện khí hậu.
đặc biệt là vùng có truyền thống nông nghiệp lâu đời, trình độ thâm canh của ngƣời dân tƣơng đối cao. Huyện Đại Từ là một huyện miền núi của tỉnh Thái Nguyên trong những năm qua sản xuất nông nghiệp của huyện đã đạt đƣợc nhiều tiến bộ quan trọng. Nhƣng để ngành nông nghiệp của huyện đáp ứng đƣợc yêu cầu phát triển trong thời kì mới thì phải hợp lý hóa, hiệu quả sản xuất nông nghiệp nhằm khi thác một cách triệt để tiềm năng về đất đai cũng nhƣ khả năng lao động của con ngƣời vùng miền này và mô hình kinh tế là phù hợp n 2 hơn cả. Những năm qua kinh tế trang trại của huyện đã có nhiều thành tích đáng khích lệ, nhƣng thật sự vẫn chƣa tƣơng xứng với tiềm năng của nó.
Câu hỏi đặt ra là: Làm sao để mô hình đƣợc áp dụng đem lại hiệu quả kinh tế xã hội cao nhất? Trả lời cho câu hỏi này là mục đích của đề tài: Tìm hiểu công tác tổ chức của chủ trang trại Trần Văn Quý tại xã Tiên Hội, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Mục tiêu cụ thể 1. Về chuyên môn - Nắm đƣợc quá trình hình thành phát triển trang trại Trần Văn Quý. - Biết cách làm một số công việc liên quan đến việc sản xuất tại trang trại.
- Đánh giá lại hiệu quả kinh doanh của trang trại. - Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển trang trại Trần Văn Quý trên địa bàn xã Tiên Hội, huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên. Về thái độ - Thực hiện nghiêm túc các nội quy, quy định của trang trại trong thời gian thực tập về thời gian, trang phục, giao tiếp,. - Chủ động sẵn sàng trong các công việc, hỗ trợ chủ trang trại trong các quá trình sản xuất tại trang trại.
Về kỹ năng sống, kỹ năng làm việc * Kỹ năng sống - Tự tin trong công việc, giao tiếp tốt, sống hòa đồng thân thiện với ngƣời dân tại cơ sở thực tập. - Tạo cho sinh viên tác phong nhanh nhẹn, chịu đƣợc áp lực cao trong mọi công việc, có thể tự lập sau khi ra trƣờng. - Biết lắng nghe và học hỏi từ những lời phê bình của ngƣời khác. n 3 * Kỹ năng làm việc - Học đƣợc cách sắp xếp, bố trí công việc trong học tập, nghiên cứu, làm việc một cách khoa học.
- Nâng cao kỹ năng làm việc nhóm trong tập thể. Nội dung và phƣơng pháp thực hiện 1. Nội dung thực tập - Tìm hiểu điều kiện tự nhiên tại xã Tiên Hội và thôn Tiên Trƣờng 1. - Tìm hiểu quá trình hình thành phát triển trang trại Trần Văn Quý.
- Tham gia vào quá trình chăm sóc cây trồng, sản xuất tại trang trại: Làm cỏ, cắt tỉa cành cam bƣởi, bọc bƣởi, thu hoạch bƣởi sớm, ủ phân. - Đánh giá lại hiệu quả kinh doanh của trang trại. - Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển trang trại Trần Văn Quý trên địa bàn xã Tiên Hội, huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên. Phương pháp thực hiện 1.
Phương pháp thu thập thông tin * Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp - Phƣơng pháp thu thập thông tin thứ cấp là phƣơng pháp thu thập các thông tin, số liệu có sẵn thƣờng có trong các báo cáo khuyến nông hoặc các tài liệu đã công bố. Các thông tin này thƣờng đƣợc thu thập từ các cơ quan, tổ chức, văn phòng. - Trong phạm vi đề tài em thu thập các số liệu đã đƣợc công bố liên quan đến vấn đề nghiên cứu tại UBND xã Tiên Hội, xóm Tiên trƣờng 1 và trang trại cây ăn quả Trần Văn Quý. + Số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Tiên Hội, xóm Tiên trƣờng 1.
+ Số liệu thống của UBND xã thu thập ở trên báo, trên internet liên quan tới phát triển mô hình Kinh Tế Trang Trại. n 4 * Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp - Phương pháp PRA: PRA là một loạt các biện pháp tiếp cận và phƣơng pháp khuyến khích lôi cuốn ngƣời dân tham gia cùng chia sẻ thảo luận, phân tích kiến thức của họ về đời sống, điều kiện nông thôn để họ lập kế hoạch thảo luận cũng nhƣ thực hiện và giám sát, đánh giá. Đề tài này đã sử dụng các công cụ PRA sau: + Phỏng vấn trực tiếp:Tiến hành phỏng vấn trực tiếp đối với chủ trang trại Trần Văn Quý và hộ gia đình để tìm hiểu về quá trình triển khai, thực hiện mô hình kinh tế trang trại nói chung, trạng trại cây ăn quả nói riêng. Tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn và xu hƣớng thực hiện trong tƣơng lai.
Tìm hiểu vai trò của ngƣời dân trong thực hiện các công việc. + Quan sát trực tiếp: Quan sát một cách có hệ thống các sự việc, sự vật, sự kiện với các mối quan hệ và trong một bối cảnh tồn tại của nó. Quan sát trực tiếp cũng là một phƣơng cách tốt để kiểm tra chéo những câu trả lời của ngƣời dân địa phƣơng. Trong quá trình nghiên cứu đề tài em sử dụng phƣơng pháp quan sát trực tiếp thực trạng công tác tổ chức của chủ trang trại Trần Văn Quý.
Phương pháp phân tích số liệu - Phương pháp thống kê: Đƣợc coi là chủ đạo để nghiên cứu các mối quan hệ giữa các yếu tố đầu vào, đầu ra, qua đó đánh giá so sánh và rút ra những kết luận, nhằm đƣa ra các giải pháp có tính khoa học cũng nhƣ thực tế trong việc phát triển kinh tế trang trại. - Phương pháp chuyên khảo: Dùng để thu thập và lựa chọn các thông tin, tài liệu, kết quả nghiên cứu trong và ngoài nƣớc có liên quan đến đề tài. Thông qua việc nghiên cứu để lựa chọn, kế thừa những gì tiến bộ vận dụng vào thực tiễn để nâng cao hiệu quả sản xuất của trang trại. - Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất kinh doanh: Phƣơng pháp này đòi hỏi ngƣời quản lý trang trại phải ghi chép tỷ mỷ, thƣờng xuyên, liên tục suốt trong n 5 quá trình sản xuất kinh doanh, nhằm biết đƣợc các yếu tố đầu vào, đầu ra từ đó biết đƣợc thu nhập của trang trại trong một kỳ sản xuất kinh doanh, thông qua kết quả đó rút ra các kết luận nhằm định hƣớng cho kỳ tới.
Hệ thống chỉ tiêu đánh giá * Các chỉ tiêu đánh giá kết quả sản xuất + GO giá trị sản xuất (Gross Output): Trong đó: Pi là giá trị sản phẩm thứ i; Qi khối lƣợng sản phẩm thứ i. Vậy GO là toàn bộ của cải vật chất và dịch vụ đƣợc tạo ra trong một thời gian, hay một chu kỳ sản xuất nhất định. Đối với trang trại thƣờng ngƣời ta tính cho một năm (Vì trong một năm thì hầu hết các sản phẩm nông nghiệp đã có đủ thời gian sinh trƣởng và cho sản phẩm) + VA giá trị gia tăng (Value Added) VA = GO - IC Trong đó: IC là chi phí trung gian (Intermediate Cost) IC Trong đó: Ci khoản chi phí thứ i. Vậy IC là toàn bộ chi phí vật chất thƣờng xuyên và các dịch vụ đƣợc sử dụng trong tất cả quá trình sản xuất của trang trại nhƣ các chi phí: Giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, các loại chi phí khác,… Hay VA = V + C + M Trong đó: V là chi phí lao động sống.
C là giá trị hoàn vốn cố định (hay trong kinh tế thƣờng gọi đó là khấu hao tài sản cố định) M là giá trị thặng dƣ. n 6 Vậy VA là chênh lệch giữa giá trị sản xuất với chi phí trung gian, nó phản ánh phần giá trị mới tăng thêm do kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại trong một thời gian, hay một chu kỳ sản xuất nhất định. * Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sản xuất của trang trại + Hiệu quả sử dụng đất GO/ha canh tác (Giá trị sản xuất sản phẩm trên 1 ha canh tác) VA/ha canh tác (Giá trị gia tăng của sản phẩm trên 1ha canh tác) + Hiệu quả sản xuất trên chi phí GO/IC (Tỷ suất giá trị nói lên chất lƣợng sản xuất kinh doanh của trang trại, với mức độ đầu tƣ một đồng chi phí trung gian thì sẽ tạo ra giá trị sản xuất là bao nhiêu lần). + Hiệu quả sử dụng lao động, năng suất lao động GO/LĐ (giá trị gia tăng do một lao động tạo ra) VA/LĐ (Giá trị tăng thêm trên lao động) 1.
Thời gian và địa điểm thực tập 1. Thời gian thực tập - Thời gian: Từ ngày 15 tháng 8 năm 2016 đến ngày 15 tháng 12 năm 2016. Địa điểm thực tập - Địa điểm: Xóm Tiên Trƣờng 1, xã Tiên Hội, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. n 7 Phần 2 TỔNG QUAN 2.
Về cơ sở lý luận 2. Một số khái niệm liên quan đến nội dung thực tập 2. Khái niệm công tác tổ chức - Tổ chức chỉ một cơ cấu chủ định về vai trò, nhiệm vụ hay chức vụ đƣợc hợp thức hóa.