Đặt vấn đề Trong vài năm gần đây, nền kinh tế nƣớc ta đang có những bƣớc phát triển nhảy vọt, kéo theo đó ngành chăn nuôi cũng phát triển không ngừng.Hiện nay, ngƣời chăn nuôi trong cả nƣớc tập trung chủ yếu chăn nuôi theo mô hình trang trại nhất là chăn nuôi lợn thịt hƣớng nạc và đàn lợn nái ngoại đã và đang phát triển mạnh mẽ cả về số lƣợng và chất lƣợng. Nhằm phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của xã hội ngày càng cao và cũng làm tăng kim ngạch xuất khẩu, đây cũng là nguồn thu nhập ngoại tệ đáng kể cho nền kinh tế quốc dân. Để cung cấp lợn giống cho nhu cầu chăn nuôi của các trang trại và các nông hộ thì việc phát triển đàn lợn nái sinh sản là việc làm cần thiết. Chăn nuôi đàn lợn ngoại đạt hiệu quả cao bên cạnh các yếu tố về thức ăn, chuồng trại, kỹ thuật chăn nuôi… thì một trong những yếu tố hết sức quan trọng cần đƣợc đảm bảo là phải có đàn giống tốt.
Điều này phụ thuộc rất lớn vào năng suất sinh sản của đàn lợn nái ngoại. Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn nhất của chăn nuôi của lợn nái sinh sản là dịch bệnh xảy ra còn phổ biến gây nhiều thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi tập trung ở các trang trại. Trong đó, bệnh gây hạn chế khả năng sinh sản của đàn lợn nái là các bệnh về sinh sản đặc biệt là bệnh viêm tử cung chiếm tỷ lệ cao. Bệnh này không những làm ảnh hƣởng trực tiếp tới khả năng sinh sản của lợn mẹ mà còn là một trong những nguyên nhân làm tăng cao tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy ở đàn lợn con đang trong thời gian theo mẹ, do đó chất lƣợng của đàn giống bị ảnh hƣởng.
Nếu không điều trị kịp thời có thể kế phát viêm vú, mất sữa, nặng có thể dẫn tới rối loạn sinh sản, chậm sinh, vô sinh, viêm phúc mạc…và có thể chết. Để khắc phục hậu quả do bệnh viêm tử cung gây ra trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại chăn nuôi Hòa Yên – Yên Bái em tiến hành nghiên cứu đề tài: ‘‘Theo dõi một số bệnh thƣờng gặp ở lợn nái sinh sản và biện pháp phòng trị tại trại chăn nuôi công ty TNHH MTV Hòa Yên – Tập Đoàn Hòa Phát, Xã Lƣơng Thịnh – Huyện Trấn Yên – Tỉnh Yên Bái”.2 Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích Nắm đƣợc qui trình chăm sóc lợn nái sinh sản. Nắm đƣợc các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai.
Nắm đƣợc các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản và phƣơng pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. Yêu cầu Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại Công ty TNHH MTV Chăn Nuôi Hòa Yên (Tập Đoàn Hòa Phát), Xã Lƣơng Thịnh, Huyện Trấn Yên, Tỉnh Yên Bái. Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dƣỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại. Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn nái sinh sản và áp dụng đƣợc quy trình chăm sóc, nuôi dƣỡng.
n 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cở sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên Trấn Yên là một huyện có nền chăn nuôi khá phát triển, nền chăn nuôi ở đây đƣợc thực hiện tập chung. ngành chăn nuôi ngày phát triển, điển hình là trại chăn nuôi công ty TNHH MTV Hòa Yên – tập đoàn Hòa Phát, xã lƣơng thịnh– huyện Trấn Yên – tỉnh Yên Bái Vị trí địa lý: tại trang trại chăn nuôi Công Ty TNHH MTV Hòa Yên – Tập đoàn Hòa Phát, nằm trên địa bàn.
xã Lƣơng Thịnh – Huyện Trấn Yên – Tỉnh Yên Bái, cách quốc lộ 37 văn trấn 50m. Trại lợn cách xa khu dân cƣ, luôn đảm bảo độ thông thoáng, không ảnh hƣởng đến môi trƣờng, trong trại có hệ thống ao nuôi trông thủy sản, lƣợng nƣớc đƣợc cung cấp chủ yếu đƣợc thông qua lƣợng nƣớc mƣa nƣớc suối tự nhiên. Điều kiện khí hậu: Nhiệt độ trung bình năm 21,5C, hai mùa rõ rệt mùa lạnh và mùa nóng với Gió thịnh hành là gió mùa đông bắc và gió mùa đông nam. Tổng lƣợng mƣa trung bình năm là 1.800-2000mm/năm Độ ẩm không khí trung bình năm 80%.
Nhiệt độ chênh lệch giữa mùa hè và mùa đông là 18 - 20C. Điều kiện địa hình, giao thông Địa hình: trại nằm phía đông nam tỉnh Yên Bái địa hình đồi núi nhƣng đã đƣợc san lấp bằng phẳng với tổng diện tích của trại là 44 ha đƣợc quy hoạch nhƣ sau: + Khu chăn nuôi Khu ao hồ Đất trồng trọt khu nhà ở của công nhân, nhà điều hành và đƣờng giao thông. Giao thông: Do có vị trí gần đƣờng giao thông nên khá thuận lợi cho việc vận chuyển con giống, thức ăn, sản phẩm. Nguồn nƣớc: Trong trại có hệ thống ao nuôi trồng thủy sản, lƣợng nƣớc đƣợc cung cấp chủ yếu đƣợc thông qua lƣợng nƣớc mƣa tự nhiên.
Ngoài nguồn n 4 nƣớc mƣa tự nhiên trại còn có trữ lƣợng nƣớc ngầm khá lớn, khả năng khai thác và sử dụng tƣơng đối dễ dàng, hiện nay đã đƣợc trại khai thác và sử dụng để phục vụ cho sinh hoạt và chăn nuôi. Điều kiện kinh tế - xã hội Điều kiện xã hội Chuồng trại chăn nuôi của trại đƣợc xây dựng theo mô hình trang trại hiện đại. Trong những năm qua công ty đã sản xuất, chăn nuôi lợn giống và lợn thịt, có đội ngũ công nhân nhiều kinh nghiệm trong quản lý sản xuất và kỹ thuật chăn nuôi. Với chƣơng trình phát triển chăn nuôi nạc hóa đàn lợn, công ty đã tạo ra đƣợc những con giống có năng suất, chất lƣợng cao, cung cấp cho các cơ sở chăn nuôi lợn bố mẹ trong và ngoài nƣớc.
Tình hình dân cƣ xung quanh trại Trang trại chăn nuôi lợn an toàn sinh học công ty TNHH MTV chăn nuôi Hòa Yên – tập đoàn Hòa Phát nằm gần khe núi thuộc xã Lƣơng Thịnh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Vùng nuôi này cách xa các khu dân cƣ về mặt phòng dịch bệnh thì rất tốt Cơ cấu tổ chức của trại ( gồm 3 nhóm ) + Nhóm quản lý bao gồm ông Ngô Xuân Trƣờng trƣởng trại phụ trách chung, 4 quản lý khu gồm khu nái, khu thịt, khu cai sữa, tổ di truyền. + Nhóm kỹ thuật bao gồm 8 kỹ sƣ, 4 kỹ thuật điện, 2 kế toán phụ trách chuyên môn. + Nhóm công nhân bao gồm 10 công nhân, 4 bảo vệ, 3 tạp vụ, 12 sinh viên thực tập thực hiện công việc chuyên môn.
Với đội ngũ nhân công trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau nhƣ tổ chuồng đẻ, tổ chuồng bầu, tổ cai sữa, tổ chuồng thịt, tổ chuồng đực và phòng pha chế tinh. Các tổ có bảng chấm công riêng cho từng công nhân trong tổ, ngoài ra các tổ trƣởng có nhiệm vụ đôn đốc quản lý chung các thành viên trong tổ nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm và thúc đẩy sự phát triển của trại. Cơ sở vật chất kỹ thuật Trang trại chăn nuôi Hòa Yên có tổng diện tích là 44ha nằm trên địa bàn xã Lƣơng Thịnh, có địa hình vô cùng thuận lợi thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển. n 5 Để đảm bảo công tác phát triển sản xuất chăn nuôi và sinh hoạt của công nhân trại đƣợc trang bị đầy đủ cơ sở vật chất kỹ thuật gồm: Khu nhà điều hành, khu nhà ở cho quản lý, kỹ sƣ, công nhân, bếp ăn tập thể, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại.
Khu chăn nuôi có hàng rào bao bọc xung quanh, hệ thống camera, phòng sát trùng và có cổng vào riêng. Chuồng trại đƣợc quy hoạch bố trí xây dựng phù hợp với hƣớng chăn nuôi công nghiệp hiện đại, hệ thống chuồng nuôi lồng, nền sàn bê tông cho lợn nái, lợn đực, sàn nhựa cho lợn con cùng với hệ thống vòi nƣớc tự động và máng ăn. Chuồng nuôi đƣợc xây dựng đảm bảo đủ cho chăn nuôi một cách an toàn sinh học cao nhất, cơ bản bao gồm: + Một chuồng đực giống: bao gồm 24 ô để nuôi lợn đực và 1 ô để khai thác tinh dịch. + Hai chuồng phối: đƣợc thiết kế để cho lợn nái chờ phối, có khu thử lợn, ép lợn và dãy 2 có khu để làm nơi thụ tinh nhân tạo cho lợn nái.
+ Ba chuồng nái chửa: mỗi chuồng gồm 4 dãy mỗi dãy có 65 ô để nuôi và chăm sóc lợn nái trong thời gian mang thai đƣợc sắp xếp theo các kỳ mang thai khác nhau thuận tiện cho việc quản lý. + Sáu chuồng nái đẻ: mỗi chuồng chia làm 2 khu A và khu B, mỗi khu có 2 dãy, mỗi dãy có 30 ô chuồng đƣợc thiết kế sàn nhựa cho lợn con và sàn bê tông cho lợn mẹ. + Bốn chuồng cai sữa: mỗi chuồng chia làm 2 khu A và B, mỗi khu 2 dãy, mỗi dãy 12 ô. + Mƣời bốn chuồng thịt: mỗi chuồng gồm 2 dãy, mỗi dãy có 11 ô.
+ Một chuồng phát triển hậu bị: cách ly dùng để nuôi lợn hậu bị đƣợc nhập từ khu nuôi lợn giống, lợn thịt. Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn, phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng đƣợc thiết kế quạt hút gió, có hệ thống điện chiếu sáng và bóng đèn hồng ngoại để sƣởi ấm, lồng úm cho lợn con, đảm bảo thoáng mát về mùa hè ấm áp về mùa đông bằng cách điều chỉnh hệ thống quạt, giàn mát và bóng đèn sƣởi ấm trong chuồng. Mỗi chuồng đƣợc lắp đặt máy bơm nƣớc để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hằng ngày, cuối mỗi chuồng đều có hệ thống thoát phân và nƣớc n 6 thải. Bên cạnh chuồng đực có xây dựng phòng pha chế tinh lợn với đầy đủ tiện nghi nhƣ: Kính hiển vi, nhiệt kế, đèn cồn, máy ép ống tinh, tủ lạnh bảo quản tinh, nồi hấp, panh, kéo… Trong khu chăn nuôi, đƣờng đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều đƣợc đổ bê tông và có các chậu nƣớc sát trùng.
Nhìn chung khu vực chuồng nuôi đƣợc xây dựng khá hợp lý, thuận lợi cho việc chăm sóc, đi lại, đuổi lợn giữa các dãy chuồng. Ngay tại cổng vào khu chăn nuôi trại có xây dựng 2 phòng tắm sát trùng cho kỹ thuật và công nhân trƣớc khi ra, vào chuồng chăm sóc lợn, 1 kho thuốc, 1 kho UV khử dụng cụ, 1 kho thức ăn, 2 phòng vệ sinh.