Luận văn thạc sĩ VNU: Biểu thị thời gian không đồng thời trong câu phức Nga-Việt

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS phân tích biểu thị thời gian không đồng thời trong câu phức phụ thuộc, cung cấp cái nhìn sâu sắc về ngữ pháp.

• Người hướng dẫn: PTS. Nguyễn Hữu Tình
• Trường học: VNU ULIS
• Đề tài: Biểu Thị Thời Gian Không Đồng Thời Của Hành Động Trong Câu Phức Phụ Thuộc Tiếng Nga Và Các Phương Tiện Truyền Đạt Sang Tiếng Việt
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về luận văn thạc sĩ VNU ULIS và biểu thị thời gian

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS về biểu thị thời gian không đồng thời của hành động trong câu phức phụ thuộc là một nghiên cứu quan trọng trong lĩnh vực ngôn ngữ học. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cách thức diễn đạt thời gian trong ngôn ngữ mà còn mở ra những hướng đi mới cho việc dịch thuật và phân tích ngữ nghĩa. Đặc biệt, việc nghiên cứu các tác phẩm văn học của Lev Tolstoi đã cung cấp một cái nhìn sâu sắc về cách mà thời gian được biểu thị trong ngữ cảnh văn học.

1.1. Khái niệm về biểu thị thời gian trong ngôn ngữ

Biểu thị thời gian trong ngôn ngữ là một khái niệm phức tạp, liên quan đến cách mà các hành động và sự kiện được sắp xếp theo thời gian. Trong tiếng Việt, các từ chỉ thời gian như 'đã', 'đang', 'sẽ' đóng vai trò quan trọng trong việc xác định thứ tự và mối quan hệ giữa các hành động. Nghiên cứu này sẽ phân tích cách mà các từ này được sử dụng trong các câu phức phụ thuộc.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu ngữ nghĩa LSI

Nghiên cứu ngữ nghĩa LSI (Latent Semantic Indexing) giúp hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa các từ và cụm từ trong ngữ cảnh. Việc áp dụng LSI trong phân tích câu phức phụ thuộc sẽ giúp làm rõ hơn cách mà các hành động không đồng thời được biểu thị, từ đó nâng cao khả năng dịch thuật và hiểu biết về ngôn ngữ.

II. Vấn đề và thách thức trong biểu thị thời gian không đồng thời

Một trong những thách thức lớn trong việc biểu thị thời gian không đồng thời là sự khác biệt giữa các ngôn ngữ. Trong tiếng Nga, cấu trúc câu phức phụ thuộc có thể biểu thị thời gian một cách rõ ràng hơn so với tiếng Việt. Điều này dẫn đến những khó khăn trong việc dịch và hiểu đúng ngữ nghĩa của câu. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra những vấn đề cụ thể mà người dịch thường gặp phải khi làm việc với các câu phức phụ thuộc.

2.1. Sự khác biệt giữa tiếng Nga và tiếng Việt

Sự khác biệt trong cách biểu thị thời gian giữa tiếng Nga và tiếng Việt có thể gây ra những hiểu lầm trong quá trình dịch thuật. Ví dụ, trong tiếng Nga, các động từ có thể được chia theo thời gian một cách rõ ràng hơn, trong khi tiếng Việt thường sử dụng các từ chỉ thời gian để xác định mối quan hệ giữa các hành động.

2.2. Những khó khăn trong việc dịch thuật

Việc dịch các câu phức phụ thuộc từ tiếng Nga sang tiếng Việt đòi hỏi người dịch phải nắm vững cả hai ngôn ngữ và hiểu rõ ngữ cảnh. Những khó khăn này không chỉ đến từ ngữ nghĩa mà còn từ cấu trúc ngữ pháp của hai ngôn ngữ. Nghiên cứu sẽ chỉ ra các ví dụ cụ thể để minh họa cho vấn đề này.

III. Phương pháp nghiên cứu biểu thị thời gian không đồng thời

Để nghiên cứu biểu thị thời gian không đồng thời trong câu phức phụ thuộc, một số phương pháp đã được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm phân tích ngữ liệu từ các tác phẩm văn học, so sánh cấu trúc ngữ pháp và ngữ nghĩa giữa các ngôn ngữ, và áp dụng các lý thuyết ngôn ngữ học hiện đại. Nghiên cứu này sẽ trình bày chi tiết về các phương pháp đã được sử dụng.

3.1. Phân tích ngữ liệu từ tác phẩm văn học

Phân tích ngữ liệu từ các tác phẩm văn học của Lev Tolstoi giúp làm rõ cách mà thời gian được biểu thị trong ngữ cảnh cụ thể. Các ví dụ từ tác phẩm sẽ được sử dụng để minh họa cho các khái niệm lý thuyết đã được đề cập.

3.2. So sánh cấu trúc ngữ pháp

So sánh cấu trúc ngữ pháp giữa tiếng Nga và tiếng Việt là một phương pháp quan trọng trong nghiên cứu này. Việc phân tích các cấu trúc câu phức phụ thuộc sẽ giúp làm rõ hơn về cách mà thời gian không đồng thời được biểu thị trong từng ngôn ngữ.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu về biểu thị thời gian không đồng thời không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn. Việc hiểu rõ cách mà thời gian được biểu thị trong ngôn ngữ sẽ giúp cải thiện khả năng dịch thuật, nâng cao chất lượng các tác phẩm văn học dịch, và hỗ trợ trong việc giảng dạy ngôn ngữ. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra những ứng dụng cụ thể trong thực tiễn.

4.1. Cải thiện khả năng dịch thuật

Việc nắm vững cách biểu thị thời gian không đồng thời sẽ giúp người dịch có thể truyền đạt chính xác ý nghĩa của tác phẩm gốc. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc dịch các tác phẩm văn học, nơi mà ngữ nghĩa và cảm xúc thường rất tinh tế.

4.2. Nâng cao chất lượng giảng dạy ngôn ngữ

Nghiên cứu này cũng có thể được áp dụng trong giảng dạy ngôn ngữ, giúp học viên hiểu rõ hơn về cách mà thời gian được biểu thị trong ngôn ngữ. Việc này sẽ giúp học viên phát triển kỹ năng ngôn ngữ một cách toàn diện hơn.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về biểu thị thời gian không đồng thời trong câu phức phụ thuộc là một lĩnh vực đầy tiềm năng. Kết quả của nghiên cứu này không chỉ giúp làm rõ hơn về ngôn ngữ mà còn mở ra những hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo. Tương lai của nghiên cứu này có thể bao gồm việc áp dụng các lý thuyết ngôn ngữ học hiện đại vào việc phân tích ngữ nghĩa và cấu trúc ngữ pháp.

5.1. Hướng đi mới cho nghiên cứu ngôn ngữ

Nghiên cứu này mở ra nhiều hướng đi mới cho các nghiên cứu ngôn ngữ trong tương lai. Việc áp dụng các lý thuyết hiện đại sẽ giúp làm rõ hơn về cách mà ngôn ngữ hoạt động và cách mà thời gian được biểu thị.

5.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu liên ngành

Nghiên cứu này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp các lĩnh vực khác nhau trong nghiên cứu ngôn ngữ. Việc kết hợp giữa ngôn ngữ học, văn học và dịch thuật sẽ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Толстого) BIỂU THỊ THỜI GIAN KHÔNG ĐỒNG THỜI CỦA HÀNH ĐỘNG TRONG CÂU PHỨC PHỤ THUỘC TIẾNG NGA VÀ CÁC PHƯƠNG TIỆN TRUYỀN ĐẠT SANG TIẾNG VIỆT (Dựa trên ngữ liệu các tác phẩm văn học của L.05 Ханой-2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Толстого) BIỂU THỊ THỜI GIAN KHÔNG ĐỒNG THỜI CỦA HÀNH ĐỘNG TRONG CÂU PHỨC PHỤ THUỘC TIẾNG NGA VÀ CÁC PHƯƠNG TIỆN TRUYỀN ĐẠT SANG TIẾNG VIỆT (Dựa trên ngữ liệu các tác phẩm văn học của L.05 Научный руководитель: Кандидат филологических наук, доцент Нгуен Хыу Тинь Ханой-2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. СПОСОБЫ ПЕРЕДАЧИ ЗНАЧЕНИЯ iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 70 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Например, из двух предложений: Ему стало душно, и он вышел 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. В предложении Не успел я расплатиться со старым моим ямщиком, как Дуня возвратилась с самоваром первая часть содержит особую форму сказуемого не успел в сочетании с инфинитивом совершенного вида и обозначает действие, не закончившееся к тому моменту, как 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. в случае, если действие происходит раньше или позже временного отрезка, или только частично захватывает временной отрезок, фиксирующий время действия, налицо так называемое 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Обстоятельство времени может: - Указывать, в пределах какого промежутка времени осуществляется действие, при этом: 1) Действие занимает только какую- то часть или момент этого периода времени: закончит работу на 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail]/resource/ 648/67648/files/tula_tsu_007.), в то время как обычно при глаголах в главной и придаточной 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail]/russian/otnoshenie_raznovremennosti. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail]/resource/648/67648/ files/tula_tsu 007. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Например: 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail]/resource/648/67648/files/tula_tsu_007. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail]/resource/648/67648/files/tula_tsu_007. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Например: 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. На основе анализа структуры и семантики изучаемых предложений можно выделить среди них две разновидности: 1) К первой разновидности относятся предложения, в которых изображаются не два действия, а одно, их первая часть же обозначает не конкретное действие, а только очень краткий промежуток времени, 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Не успел я опомниться, как чья-то рука в белой перчатке очутилась в моей, и княжна с приятнейшей улыбкой пустилась 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail]/docs/index-237294.ru/russian/otnoshenie_raznovremennosti. Например: 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Например: 25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 26 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail]/russian/ otnoshenie_raznovremennosti. 28 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Например: 29 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 30 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 31 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Контекст Chúa cứu thế thiêng liêng của chúng ta đã nói một cách ghê gớm: tôi phàn nàn cho công tước Bazil, nhưng tôi chỉ tiếc cho Piotr hơn nữa (Lev Tolstoi. Chiến tranh và hoà bình, Dịch giả: Cao Xuân Hạo, Nhữ Thành, Hoàng Thiếu Sơn, Thường Xuyên). 32 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Наречия времени: hồi đó, hôm đó, chút nữa, tí (tẹo) nữa, ngày mai, hôm qua, sắp tới, hôm nay, trước đây. Например: Em không nhớ rõ là ra sao, nhưng chắc chị cũng nhớ rằng hôm đó mọi việc đều được dàn xếp ổn thoả và đều có thể thực hiện được cả. À phải! Tí nữa thì quên mất - công tước Vaxili lại nói thêm - Chắc anh biết rằng trước đây ông cụ thân sinh với tôi có giao dịch tiền nong, vì vậy tôi có thu mấy món ở đất Ryazan và sẽ giữ lại: nay anh không cần đến. Ngày mai sau cuộc diễu binh ông nên có mặt ở triều yết. Khi Geraxim vào phòng đột ngột làm cho chàng sực tỉnh, chàng bỗng nảy ra ý nghĩ mình sẽ cùng nhân dân tham dự vào công cuộc phòng thủ Moskva sắp tới mà chàng biết là đã được dự định. - Ông Piotr, ông có lòng tốt đến thăm một người đàn bà đau ốm, tội nghiệp, thật là quí hoá quá! - Anna Pavlovna nói, mắt lo lắng liếc nhìn bà dì trong khi dẫn Piotr đến gần bà ta (Lev Tolstoi. Chiến tranh và hoà bình, Dịch giả: Cao Xuân Hạo, Nhữ Thành, Hoàng Thiếu Sơn, Thường Xuyên). Sau khi xem xét giấy tờ, hỏi mõ toà và lục sự vài câu, và được họ trả lời là có, viên chánh án ra lệnh dẫn các bị cáo vào (Lev Tolstoi. Dịch giả : Vũ Đình Phòng, Phùng Uông).3 Служебные слова: đã, đang, sẽ, sắp, vừa mới, xong, từng, còn, vẫn, cứ, mãi, nữa, luôn, rồi, xong rồi, đã từng, tức thì, ngay . Trước cửa phòng, có hai người đang đứng chờ, một là thương gia, tầm vóc cao lớn, to béo, vẻ mặt phúc hậu, chắc hẳn đã ăn uống no say nên 33 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] có vẻ rất phởn phơ; còn người kia là một thầy ký hiệu buôn, gốc Do thái. Về trách nhiệm, thì nếu họ không giữ bí mật về các cuộc thảo luận nghị tội và nếu có chứng cứ là họ tư thông với người ngoài cuộc, họ sẽ bị trừng phạt. Họ đang nói chuyện về tình hình giá len, Nekhliuzov lại gần hỏi họ đó có phải là phòng họp của các bồi thẩm không. Đúng là chàng sắp bị một điều xúc phạm như vậy ở trong gian phòng bồi thẩm nầy (Lev Tolstoi. Dịch giả : Vũ Đình Phòng, Phùng Uông).4 Слова типа: đôi khi, tình cờ, nhìn chung, đều đặn, chủ yếu, phần lớn, trên thực tế là . Tỏ ra hăng hái đã thành một chức vụ xã hội của phu nhân, và đôi khi, mặc dầu không muốn, phu nhân cũng vẫn làm ra vẻ hăng hái để khỏi phụ lòng mong đợi của những người quen biết. Tình cờ Napoleon ngất đi - đó là một chứng bệnh mà y thường có - và thế là lọt vào tay công tước; nhưng công tước không lợi dụng cơ hội đó để hại y (Lev Tolstoi. Chiến tranh và hoà bình, Dịch giả: Cao Xuân Hạo, Nhữ Thành, Hoàng Thiếu Sơn, Thường Xuyên).5 Cинтаксические конструкции предложения Hắn (Chí Phèo) vừa đi vừa chửi (Nam Cao. Nàng vừa nghe giọng nói của chàng, thì một ánh sáng rực rỡ bỗng bừng lên gương mặt nàng, dọi sáng trong cùng một lúc nỗi buồn và niềm vui của nàng. 34 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nhưng trước khi Piotr kịp quyết định, Davu đã ngẩng đầu nâng cặp kính lên trán nheo đuôi mắt nhìn chòng chọc vào Piotr (Lev Tolstoi. Chiến tranh và hoà bình, Dịch giả: Cao Xuân Hạo, Nhữ Thành, Hoàng Thiếu Sơn, Thường Xuyên). còn, cho đến khi. Модальные слова Lập tức, đoán, có lẽ, chắc là, suýt nữa, lỡ, giá như, ước gì . Việc thứ hai: Lão già yếu lắm rồi, không biết sống chết lúc nào: con không có nhà, lỡ chết không biết ai đứng ra lo cho được; để phiền cho hàng xóm thì chết không nhắm mắt: lão còn được hăm nhăm đồng bạc với năm đồng vừa bán chó là ba mươi đồng bạc, muốn gửi tôi để lỡ có chết thì tôi đem ra, nói với hàng xóm giúp, gọi là của lão có tí chút, còn bao nhiêu đành nhờ hàng xóm cả. Chị Dậu đương ở trong bếp, vội vàng chạy lại ngồi kề sau chồng, nỉ non khuyên giải : - Thôi, tôi xin thầy em. Đừng kêu khóc nữa, khổ tôi lắm. Chú Hợi nó chết rồi, dù có thương xót, nó cũng không thể sống lại, cái Tý tuy bị đem bán, nhưng nó sang bên ấy chắc là cũng được cơm no áo lành (Ngô Tất Tố. Natasa thì thào nói rất khẽ, mắt ngước nhìn lên Boris, miệng mỉm cười và suýt bật khóc vì xúc động (Lev Tolstoi. Chiến tranh và hoà bình, Dịch giả: Cao Xuân Hạo, Nhữ Thành, Hoàng Thiếu Sơn, Thường Xuyên). 35 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Анализ примеров показывает, что значение разновременности, выражаемой союзом перед тем как, может быть передано на вьетнамский язык словом trước khi. Перед тем как начинать Trước khi câu chuyện bắt đầu, разговор, князя Андрея поразило công tước Andrey rất ngạc nhiên то, что император как будто thấy Hoàng đế hình như lúng túng. смешался, не зная, что сказать, и Ngài không biết nói gì, đỏ mặt bừng покраснел (Лев Толстой, Война и lên (Lev Tolstoi, Chiến tranh và hoà мир, том 1). В большинстве случаев союз пережде чем переводится trước khi. Например: 36 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Прежде чем ехать к Trước khi đến nhà Bilibin, Билибину, князь Андрей поехал в công tước Andrey đã tạt qua một книжную лавку запастись на hiệu sách mua vài quyền sách để đọc поход книгами и засиделся в лавке trong lúc hành quân và đã nán lại (Лев Толстой, Война и мир, том 1). Запах еды преображенцев и Mùi thức ăn của binh sĩ trong голод вызвали его из этого trung đoàn Preobrazenxki và cơn đói состояния: надо было поесть kéo chàng ra khỏi tình trạng: phải ăn что-нибудь, прежде чем уехать dăm ba miếng trước khi ra đi (Lev (Лев Толстой, Война и мир, том 2). Tolstoi, Chiến tranh và hoà bình, tập 2). Французы успели сделать Quân Pháp đã bắn được ba три картечные выстрела, прежде loạt đạn ria trước khi quân phiêu kỵ чем гусары вернулись к trở về chỗ ngựa đứng. Hai loạt trước коноводам. Два залпа были bắn không chính xác, đạn ria chỉ bay сделаны неверно, и картечь qua đầu, nhưng loạt sau cùng thì всю перенесло, но зато последний trúng vào chính giữa một đám phiêu выстрел попал в середину кучки kỵ đánh ngã ba người (Lev Tolstoi, гусар и повалил троих (Лев Chiến tranh và hoà bình, tập 1). 37 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Прежде чем ехать в армию, Đến tháng năm, trước khi trở находившуюся в мае в Дрисском về quân đội bấy giờ đang đóng ở trại лагере, князь Андрей заехал в Drixxa, công tước Andrey ghé về Лысые Горы, которые были на thăm nhà, vì Lưxye Gorư nằm ngay самой его дороге, находясь в trên đường đi của chàng, cách трех верстах от Смоленского đường cái Smolensk ba dặm. Но прежде чем Пьер успел Nhưng trước khi Piotr kịp на что-нибудь решиться, Даву quyết định, Davu đã ngẩng đầu nâng приподнял голову, приподнял очки cặp kính lên trán nheo đuôi mắt nhìn на лоб, прищурил глаза и chòng chọc vào Piotr. Chiến tranh và hoà bình, tập 4).