®¹i häc quèc gia hµ néi khoa luËt ------------------ trÇn xu©n huÖ Tr¶ hå s¬ ®Ó §iÒu tra bæ sung cña toµ ¸n cÊp s¬ thÈm nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn CHUY£N Ngµnh: LuËt h×nh sù M· sè: 60.40 luËn v¨n th¹c sÜ luËt häc Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: TS, Ph¹m m¹nh hïng hµ Néi –2009 1 MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.2 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. Tính cấp thiết của đề tài. Tình hình nghiên cứu đề tài. Phạm vi và thời gian nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu. Cơ sở phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu.
Những đóng góp mới của Luận văn. Kết cấu của Luận văn.11 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG. Khái niệm về trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Những quy định về trả hồ sơ điều tra bổ sung của Toà án cấp sơ thẩm trong các giai đoạn pháp triển của pháp luật tố tụng hình sự ở Việt Nam.
Quy định về trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Toà án ở một số nƣớc trên thế giới.Quy định về trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Cộng hoà Liên bang Đức. Quy định về trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Liên bang Nga. Quy định về trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Cộng hoà nhân dân Trung Hoa.29 NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ NĂM 2003 VỀ VIỆC TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG CỦA TOÀ ÁN CẤP SƠ THẨM. Những căn cứ ( các trƣờng hợp ) Toà án trả hồ sơ để điều tra bổ sung.
Các căn cứ pháp luật và thẩm quyền trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Thủ tục Toà án trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Việc giải quyết của Viện kiểm sát sau khi Toà án trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Thời hạn chuẩn bị xét xử của Toà án sau khi trả hồ sơ để điều tra bổ sung.54 THỰC TRẠNG ÁP DỤNG CÁC QUY ĐỊNH VỀ TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG CỦA TOÀ ÁN CẤP SƠ THẨM ( TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI) VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP KIẾN NGHỊ, KHẮC PHỤC NHẰM HẠN CHẾ VIỆC TRẢ LẠI HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG.
Thực trạng áp dụng các quy định về trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Toà án cấp sơ thẩm ( trên địa bàn Thành phố Hà nội ). Tình hình Toà án cấp sơ thẩm trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Lý do Toà án các Quận, Huyện thuộc Thành phố Hà nội trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Nguyên nhân của tình trạng Toà án trả hố sơ để điều tra bổ sung.
Một số giải pháp và kiến nghị nhằm hạn chế việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Một số giải pháp. Một số kiến nghị.77 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.85 3 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT BLHS Bộ luật hình sự BLTTHS Bộ luật tố tụng hình sự BCA Bộ Công an BTP Bộ Tƣ Pháp CHLB Cộng hoà Liên bang NQ Nghị Quyết NĐ Nghị Định TANDTC Tòa án nhân dân tối cao TAND Tòa án nhân dân TTLT Thông tƣ liên tịch XHCN Xã hội chủ nghĩa VKSNDTC Viện kiểm sát nhân dân tối cao 4 DANH MỤC CÁC BẢNG 1.Bảng thống kê các vụ án do Toà án trả hồ sơ cho Viện kiểm sát để điều tra bổ sung ( trên toàn quốc). Bảng thống kê các vụ án do Toà án cấp sơ thẩm trên địa bàn Thành Phố Hà Nội trả hồ sơ cho Viện kiểm sát để điều tra bổ sung ( từ năm 2003 - 2007).
Tính cấp thiết của đề tài Công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xƣớng đã và đang đƣợc tiến hành một cách toàn diện, sâu sắc. Những thành tựu to lớn do quá trình đổi mới mang lại đã tạo ra những tiền đề cần thiết đƣa đất nƣớc ta bƣớc vào một thời kỳ mới. Cùng với công cuộc đổi mới kinh tế và cải cách hành chính, Đảng và Nhà nƣớc ta đang chủ trƣơng đẩy mạnh cải cách tƣ pháp và coi đây là nhân tố quan trọng thúc đẩy quá trình xây dựng Nhà nƣớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, góp phần làm cho dân giàu, nƣớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Nhiều tƣ tƣởng, quan điểm, định hƣớng về cải cách tƣ pháp trong các Nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 08 – NQ/ TW ngày 2/1/2002 của Bộ chính trị “ Về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới” và Nghị quyết số 49 – NQ/ TW ngày 2/6/2005 của Bộ chính trị “ Về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020”, đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục đƣợc thể chế hoá thành những quy định của pháp luật trong đó có pháp luật tố tụng hình sự, đồng thời những hạn chế bất cập của pháp luật tố tụng hình sự hiện hành cần đƣợc khắc phục nhằm đảm bảo nâng cao chất lƣợng của hoạt động tƣ pháp, bảo đảm tốt hơn quyền tự do dân chủ của công dân, bảo đảm sự thống nhất và đồng bộ giữa các văn bản pháp luật, đáp ứng yêu cầu cải cách tƣ pháp, yêu cầu của cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm hiện nay.
Trong những năm qua, hoạt động tƣ pháp của các cơ quan tƣ pháp đã có nhiều tiến bộ. Tuy nhiên vẫn còn tình trạng việc áp dụng các quy định của pháp luật hình sự trong việc giải quyết các vụ án không đúng và không thống nhất cũng nhƣ việc áp dụng các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự trong đó có chế định trả hồ sơ để điều tra bổ sung của các cơ quan tiến hành tố tụng còn nhiều hạn chế, bất cập dẫn đến việc giải quyết vụ án còn kéo dài gây lãng 6 phí thời gian, công sức, tài sản của Nhà nƣớc và làm ảnh hƣởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Việc nghiên cứu một cách hệ thống những quy định của Bộ luật tố tụng hình sự hiện hành về việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Toà án cấp sơ thẩm ( trên địa bàn Hà Nội giai đoạn từ năm 2003 đến 2007 ), nhằm đối chiếu với thực tế và đƣa ra những kiến nghị, giải pháp góp phần giải quyết hạn chế tình trạng trên là rất cần thiết. Tình hình nghiên cứu đề tài: Cho đến nay, chƣa có một công trình khoa học nào nghiên cứu một cách đầy đủ và có hệ thống về vấn đề này.
Một số bài viết trong các sách, báo pháp lý có đề cập đến vấn đề trả hồ sơ để điều tra bổ sung, nhƣ bài viết “ Những trƣờng hợp trả hồ sơ để điều tra bổ sung theo quy định tại Điều 179 BLTTHS”. Tạp chí TAND số 5 tháng 3 năm 2006 của tác giả Nguyễn Đức Dũng;. “ Một số ý kiến về việc áp dụng quy định trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong BLTTHS năm 2003”. Tạp chí TAND số 6 tháng 3 năm 2006 của tác giả Nguyễn Minh Đức.
Song các bài viết đó mới đề cập, xem xét đến các trƣờng hợp Toà án trả hồ sơ để điều tra bổ sung nhƣng chƣa giải quyết đƣợc vấn đề tổng thể về lý luận và thực tiễn cũng nhƣ chƣa đƣa ra đƣợc những giải pháp thực hiện trong thực tiễn giải quyết các vụ án hình sự. Phạm vi và thời gian nghiên cứu 1. Phạm vi nghiên cứu Trong khuôn khổ luận văn Thạc sĩ luật học với tên đề tài nhƣ đã nêu trên, tác giả tập trung nghiên cứu các vấn đề sau: - Nghiên cứu những quy định về thủ tục trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Toà án cấp sơ thẩm trong pháp luật tố tụng Việt Nam. - Nghiên cứu thực tiễn áp dụng các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về vấn đề trả hồ sơ điều tra bổ sung của Toà án, những vƣớng mắc trong 7 quá trình áp dụng pháp luật, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng giải quyết các vụ án hình sự.
Thời gian nghiên cứu Luận văn nghiên cứu thực tiễn áp dụng các quy phạm pháp luật Tố tụng hình sự Việt Nam về việc Tòa án cấp sơ thẩm ( trên địa bàn Hà Nội ) trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn từ năm 2003 – 2007. Mục đích nghiên cứu - Làm sáng tỏ thêm một số vấn đề lý luận có liên quan đến thủ tục trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Toà án. - Phân tích, nghiên cứu thực trạng áp dụng pháp luật về trả hồ sơ điều tra bổ sung của Toà án. - Đƣa ra một số đề xuất nhằm hoàn thiện pháp luật và áp dụng pháp luật về thủ tục trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Toà án.
Cơ sở phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu - Cơ sở phƣơng pháp luận của Luận văn là các nguyên lý của Chủ nghĩa Mác - Lênin; Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, những quan điểm của Đảng, Nhà nƣớc về xây dựng Nhà nƣớc pháp quyền. - Để nghiên cứu Luận văn, tác giả sử dụng một cách tổng thể các phƣơng pháp phân tích, quy nạp, đối chiếu, so sánh, phƣơng pháp tổng kết lịch sử, thống kê hình sự. Việc nghiên cứu đề tài dựa vào các văn bản pháp luật có liên quan đến việc Toà án trả hồ sơ để điều tra bổ sung, những số liệu thống kê, tổng kết hàng năm của Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn Hà Nội. Những đóng góp mới của Luận văn Luận văn đƣợc nghiên cứu một cách có hệ thống các quy định của Pháp luật Tố tụng hình sự hiện hành về thủ tục trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Tòa án cấp sơ thẩm và phân tích, đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật hình 8 sự trong việc giải quyết các vụ án của các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn thành phố Hà nội từ năm 2003 – 2007.
Từ kết quả nghiên cứu luận văn, tác giả đƣa ra những giải pháp cụ thể để hoàn thiện các quy định của pháp luật hình sự và pháp luật tố tụng hình sự nhằm hạn chế tình trạng trả hồ sơ để điều tra bổ sung của các cơ quan tiến hành tố tụng ở Việt Nam. Kết cấu của Luận văn Luận văn đƣợc xây dựng dựa trên mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của đề tài, theo đó cơ cấu của luận văn bao gồm: - Chƣơng 1: Những vấn đề chung về trả hồ sơ để điều tra bổ sung.