Luận Văn Thạc Sĩ: Nghiên Cứu Tội Huỷ Hoại Hoặc Cố Ý Làm Hư Hỏng Tài Sản Từ Thực Tiễn Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ phân tích tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, áp dụng thực tiễn tại thành phố Đà Nẵng, đánh giá hiệu quả pháp lý.

• Tác giả: Trần Ngọc Bảo
• Người hướng dẫn: PGS. Trịnh Tiến Việt
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
• Đề tài: Tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI HỦY HOẠI HOẶC CỐ Ý LÀM HƯ HỎNG TÀI SẢN THEO LUẬT HÌNH SỰ
• 1.1. Khái niệm và dấu hiệu pháp lý tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản
• 1.2. Quy định về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo pháp luật hình sự Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH VỀ TỘI HỦY HOẠI HOẶC CỐ Ý LÀM HƯ HỎNG TÀI SẢN THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1. Quy định về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản
• 2.2. Thực tiễn áp dụng quy định về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO ÁP DỤNG ĐÚNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI HỦY HOẠI HOẶC CỐ Ý LÀM HƯ HỎNG TÀI SẢN
• 3.1. Phương hướng hoàn thiện quy định về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trong Bộ luật hình sự năm 2015
• 3.2. Hoàn thiện các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam hiện nay về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản
• 3.3. Một số giải pháp bảo đảm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật đối với tội hủy hoại hoặc làm hư hỏng tài sản
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ này tập trung nghiên cứu về tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản tại Đà Nẵng, dựa trên thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự. Tác giả Trần Ngọc Bảo đã thực hiện nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Trịnh Tiến Việt. Luận văn nhằm mục đích phân tích và đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về tội phạm này, đồng thời nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trong thực tiễn.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Tội phạm liên quan đến tài sản là một vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt tại Đà Nẵng, nơi có tốc độ phát triển kinh tế và xã hội nhanh chóng. Việc nghiên cứu sâu về tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản là cần thiết để đảm bảo công tác phòng ngừa và xử lý tội phạm hiệu quả. Luận văn này góp phần làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể.

1.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích chính của luận văn là phân tích và đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật về tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản tại Đà Nẵng. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm việc phân tích các quy định pháp luật, thực tiễn xét xử, và đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật hình sự.

II. Khái niệm và dấu hiệu pháp lý của tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản

Theo Bộ luật hình sự Việt Nam, tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản được quy định tại Điều 178. Tội phạm này bao gồm hai hành vi độc lập: huỷ hoại tài sản và cố ý làm hư hỏng tài sản. Cả hai hành vi đều xâm phạm quyền sở hữu tài sản của cá nhân hoặc tổ chức.

2.1. Khái niệm tội huỷ hoại tài sản

Huỷ hoại tài sản là hành vi làm cho tài sản bị mất hoàn toàn giá trị sử dụng hoặc bị phá hủy hoàn toàn. Hành vi này thường được thực hiện với mục đích gây thiệt hại nghiêm trọng cho chủ sở hữu tài sản.

2.2. Khái niệm tội cố ý làm hư hỏng tài sản

Cố ý làm hư hỏng tài sản là hành vi làm giảm giá trị sử dụng của tài sản, nhưng tài sản vẫn có thể được sửa chữa hoặc phục hồi. Hành vi này thường ít nghiêm trọng hơn so với huỷ hoại tài sản.

III. Thực tiễn áp dụng pháp luật tại Đà Nẵng

Tại Đà Nẵng, tình hình tội phạm liên quan đến huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản có chiều hướng gia tăng trong giai đoạn 2015-2019. Luận văn đã phân tích số liệu từ các vụ án được xét xử, từ đó chỉ ra những khó khăn và bất cập trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm này.

3.1. Số liệu thực tiễn

Trong giai đoạn 2015-2019, có 101 vụ án liên quan đến tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản được xét xử tại Đà Nẵng, với 287 bị cáo. Tỷ lệ này chiếm 7,89% tổng số vụ án về tội phạm sở hữu.

3.2. Khó khăn trong thực tiễn áp dụng

Một trong những khó khăn lớn là việc xác định mục đích của người phạm tội, đặc biệt khi họ khai báo không rõ ràng. Điều này đòi hỏi các cơ quan tiến hành tố tụng phải có sự đánh giá khách quan và thận trọng.

IV. Giải pháp và kiến nghị

Luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật đối với tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản. Các giải pháp bao gồm việc hoàn thiện các quy định trong Bộ luật hình sự, nâng cao năng lực của các cơ quan tiến hành tố tụng, và tăng cường công tác phòng ngừa tội phạm.

4.1. Hoàn thiện quy định pháp luật

Cần bổ sung và sửa đổi các quy định về tội huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản trong Bộ luật hình sự để phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, cần làm rõ các tiêu chí phân biệt giữa hai hành vi này.

4.2. Nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật

Các cơ quan tiến hành tố tụng cần được đào tạo và nâng cao năng lực để đảm bảo việc xác định tội danh và xử lý vụ án một cách chính xác và công bằng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Đà Nẵng giữ vị trí chiến lược trọng yếu về kinh tế, chính trị và quốc phòng tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên. Trong giai đoạn 2010 - 2019, tốc độ tăng trưởng kinh tế của thành phố duy trì mức tăng bình quân 7,89% GRDP mỗi năm, kéo theo tốc độ đô thị hóa nhanh chóng với 87,7% dân số sống tại khu vực đô thị và quy mô dân số đạt 1.134.310 người vào năm 2019. Cùng với sự phát triển kinh tế và gia tăng dân số cơ học từ 1,0% đến 1,2% mỗi năm, tình hình an ninh trật tự xã hội nảy sinh nhiều diễn biến phức tạp. Trong cơ cấu tội phạm hình sự tại địa phương, các tội xâm phạm sở hữu luôn chiếm tỷ trọng cao vượt trội, chiếm trên 50% tổng số vụ việc vi phạm pháp luật. Trong đó, tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản là hành vi nguy hiểm, trực tiếp xâm phạm quyền sở hữu tài sản hợp pháp của tổ chức, cá nhân được ghi nhận tại Điều 32 Hiến pháp năm 2013 và Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là làm sáng tỏ toàn diện cơ sở lý luận, phân tích các dấu hiệu pháp lý đặc trưng và đánh giá thực tiễn 101 vụ án hình sự với 131 bị cáo bị Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Đà Nẵng đưa ra xét xử sơ thẩm và phúc thẩm trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2019. Nghiên cứu tập trung giải quyết những vướng mắc thực tiễn trong công tác định tội danh, phân định ranh giới giữa hành vi hủy hoại và làm hư hỏng tài sản, cũng như việc lượng hình và áp dụng các tình tiết định khung. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn, cung cấp hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm chuẩn hóa quy trình tố tụng, nâng cao tỷ lệ định tội danh chính xác, góp phần kiểm soát và kéo giảm tỷ lệ tội hủy hoại tài sản vốn đang chiếm 7,89% tổng số vụ án xâm phạm sở hữu trên địa bàn thành phố.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết cấu thành tội phạm trong khoa học luật hình sự Việt Nam nhằm phân tích bốn yếu tố cơ bản của tội danh quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017:

1. Khách thể của tội phạm: Xâm phạm trực tiếp đến quan hệ sở hữu tài sản của công dân, cơ quan, tổ chức được pháp luật bảo vệ.
2. Mặt khách quan của tội phạm: Thể hiện qua hành vi làm cho tài sản mất hoàn toàn giá trị sử dụng hoặc làm giảm sút đáng kể giá trị sử dụng của tài sản, với định lượng thiệt hại từ 2.000.000 đồng trở lên, hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng đi kèm các tình tiết định tội luật định.
3. Mặt chủ quan của tội phạm: Lỗi cố ý trực tiếp hoặc cố ý gián tiếp; người phạm tội nhận thức rõ tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi nhưng vẫn mong muốn hoặc để mặc hậu quả xảy ra.
4. Chủ thể của tội phạm: Cá nhân có năng lực trách nhiệm hình sự, người từ đủ 16 tuổi trở lên đối với cấu thành cơ bản hoặc từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi đối với tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng quy định tại khoản 3 và khoản 4 của điều luật.

Hệ thống khái niệm nòng cốt được làm rõ bao gồm: Khái niệm quyền sở hữu tài sản, hành vi hủy hoại tài sản, hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản và vật đồng bộ theo quy định tại Điều 114 Bộ luật Dân sự năm 2015. Bên cạnh đó, nghiên cứu đối chiếu luật học so sánh với Điều 167 Bộ luật Hình sự Liên bang Nga (áp dụng chế tài phạt tiền từ 50 đến 100 lần thu nhập tháng hoặc buộc lao động công ích từ 100 đến 180 giờ), Điều 275 Bộ luật Hình sự Trung Quốc và các quy định của Bộ luật Hình sự Vương quốc Thụy Điển năm 1962 để rút ra bài học lập pháp giá trị cho Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn diện đối với toàn bộ 101 vụ án hình sự về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản với 131 bị cáo đã được xét xử tại Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng và 7 Tòa án nhân dân quận, huyện trực thuộc trong khung thời gian 5 năm (2015 - 2019). Cỡ mẫu này được trích xuất từ nguồn dữ liệu chính thống gồm 3.650 vụ án hình sự với 5.638 bị cáo được Tòa án hai cấp xét xử trong cùng kỳ.

Hệ thống phương pháp phân tích đa ngành được triển khai đồng bộ:

• Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử: Nhìn nhận sự phát triển của quy định pháp luật qua các mốc lịch sử từ giai đoạn trước năm 1985, Bộ luật Hình sự năm 1985, năm 1999 đến năm 2015.
• Phương pháp thống kê hình sự: Tổng hợp, xử lý chuỗi số liệu định lượng về số lượng vụ án, cơ cấu tội phạm và mức hình phạt áp dụng qua từng năm.
• Phương pháp phân tích bản án và tổng kết thực tiễn: Đánh giá hồ sơ 101 vụ án thực tế để phát hiện những sai lệch trong định tội và giám định tài sản.
• Phương pháp so sánh luật học: Đối chiếu văn bản pháp luật quốc tế nhằm tìm kiếm giải pháp hoàn thiện kỹ thuật lập pháp. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này đảm bảo tính khách quan khoa học, phản ánh thực chất bức tranh tư pháp tại địa bàn nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng toàn diện giai đoạn 2015 - 2019 ghi nhận các kết quả trọng yếu sau:

Thứ nhất, số lượng vụ án và bị cáo có xu hướng gia tăng rõ rệt vào cuối kỳ nghiên cứu. Năm 2015 ghi nhận 18 vụ với 23 bị cáo; năm 2016 có 17 vụ với 22 bị cáo; năm 2017 tăng lên 21 vụ với 29 bị cáo; năm 2018 có 19 vụ với 25 bị cáo; và đạt đỉnh vào năm 2019 với 26 vụ cùng 32 bị cáo. So sánh giữa năm 2016 và năm 2019, số vụ án đã tăng trưởng tới 52,94%. Trong cơ cấu tội phạm xâm phạm sở hữu, tỷ lệ tội danh này chiếm trung bình 7,89% về số vụ (101/1.860 vụ) và 7,04% về số bị cáo (131/1.860 bị cáo), trong đó năm 2019 đạt tỷ lệ cao nhất là 9,45%.

Thứ hai, phát sinh vướng mắc nghiêm trọng trong việc phân định giữa tội hủy hoại tài sản và tội cố ý làm hư hỏng tài sản khi đối tượng tác động là vật đồng bộ. Thực tiễn xét xử cho thấy việc xác định đối tượng xâm hại là toàn bộ chiếc xe hay chỉ là linh kiện phụ tùng độc lập (như gương chiếu hậu, kính chắn gió có giá trị thiệt hại trên 2.000.000 đồng) còn tạo ra nhiều cách hiểu trái chiều giữa các cơ quan tiến hành tố tụng.

Thứ ba, cơ cấu định khung hình phạt tập trung chủ yếu ở khoản 1 Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015 (thiệt hại từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng), chiếm trên 80% tổng số vụ án được đưa ra xét xử. Điển hình như Bản án sơ thẩm số 48/2018/HSST ngày 22/5/2018 của Tòa án nhân dân quận Thanh Khê xét xử bị cáo Nguyễn H về hành vi làm vỡ màn hình tivi nhãn hiệu Sam Sung gây thiệt hại 4.290.000 đồng, tuyên phạt 6 tháng tù giam.

Thứ tư, động cơ phạm tội mang tính bột phát cao, có tới hơn 70% số vụ án xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân, va chạm sinh hoạt tức thời, ghen tuông hoặc các tranh chấp liên quan đến hoạt động siết nợ, đòi nợ của các đường dây tín dụng bất hợp pháp.

Thảo luận kết quả

Diễn biến gia tăng của tội phạm hủy hoại tài sản tại Đà Nẵng bắt nguồn trực tiếp từ tác động của tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư tập trung đông đúc và các hoạt động kinh doanh dịch vụ giải trí nở rộ. Để trực quan hóa diễn biến phức tạp này, dữ liệu nghiên cứu có thể được thể hiện qua biểu đồ cột kép so sánh tốc độ tăng trưởng giữa số vụ thụ lý và số bị cáo xét xử qua 5 năm, kết hợp với bảng phân bổ tỷ trọng phần trăm theo từng nhóm hành vi phạm tội và từng đơn vị quận, huyện.

So sánh với các nghiên cứu giai đoạn trước đây tại các địa phương khác như nghiên cứu tội xâm phạm sở hữu tại Bình Định giai đoạn 2006 - 2010 hay các công trình của Viện Nhà nước và Pháp luật, thực tiễn tại Đà Nẵng phản ánh rõ tính chất manh động hơn của người phạm tội đô thị. Tuy nhiên, việc áp dụng Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015 đã thể hiện bước tiến lập pháp vượt bậc khi loại bỏ hoàn toàn các cụm từ định tính trừu tượng như "gây hậu quả nghiêm trọng", thay thế bằng định lượng giá trị thiệt hại cụ thể, giúp các Thẩm phán và Hội đồng xét xử đánh giá vụ án khách quan, chính xác hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu lực áp dụng pháp luật và kiềm chế loại tội phạm này, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể:

Thứ nhất, ban hành Nghị quyết hướng dẫn áp dụng thống nhất Điều 178 Bộ luật Hình sự. Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao cần khẩn trương ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết các tình tiết định tội như: "Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội", "Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại", đồng thời đưa ra tiêu chí phân biệt rõ ràng giữa việc hủy hoại một bộ phận của vật đồng bộ với việc làm hư hỏng toàn bộ tài sản theo Điều 114 Bộ luật Dân sự năm 2015. Mục tiêu đặt ra là xóa bỏ 100% các vụ án bị hủy, sửa do lỗi định danh sai lệch trong giai đoạn 2021 - 2023.

Thứ hai, hoàn thiện cơ chế định giá tài sản trong tố tụng hình sự. Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng chỉ đạo Hội đồng Định giá tài sản trong tố tụng hình sự cấp quận, huyện chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, đánh giá thiệt hại thực tế; rút ngắn thời gian ban hành kết luận định giá xuống dưới 7 ngày làm việc; đảm bảo xác định chính xác chi phí khôi phục tài sản bị hư hỏng, tránh việc định giá sai lệch làm thay đổi khung hình phạt của bị can, bị cáo.

Thứ ba, tăng cường đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ tư pháp. Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng phối hợp chặt chẽ với Viện Kiểm sát nhân dân và Cơ quan Cảnh sát điều tra tổ chức định kỳ 2 khóa tập huấn nghiệp vụ hình sự mỗi năm cho đội ngũ gồm 88 Thẩm phán và 88 Thư ký tòa án hai cấp. Nội dung tập huấn tập trung vào kỹ năng thu thập chứng cứ điện tử, thẩm tra chất nguy hiểm về cháy nổ và phương pháp phân hóa lỗi của các đồng phạm.

Thứ tư, đẩy mạnh công tác phòng ngừa xã hội và quản lý địa bàn trọng điểm. Công an thành phố Đà Nẵng cùng chính quyền 7 quận, huyện tăng cường các đợt cao điểm tuần tra đêm tại các khu vực tập trung đông cơ sở kinh doanh dịch vụ, giải trí; triệt phá các tổ chức tín dụng đen gắn liền với hành vi đập phá, đòi nợ thuê; phấn đấu kiềm chế và kéo giảm từ 15% đến 20% số vụ việc hủy hoại tài sản phát sinh từ mâu thuẫn xã hội trong giai đoạn 2021 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị khoa học và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

1. Thẩm phán, Kiểm sát viên và Điều tra viên thuộc các cơ quan tiến hành tố tụng: Giúp nắm vững cơ sở lý luận, phương pháp đánh giá chứng cứ và nhận diện chính xác các dấu hiệu định tội danh đối với vật đồng bộ, nâng cao tỷ lệ xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.
2. Luật sư và người thực hiện trợ giúp pháp lý: Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo giá trị để xây dựng chiến lược bào chữa, bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho thân chủ trong các vụ án có tranh chấp phức tạp về định giá thiệt hại tài sản.
3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Luật Hình sự: Làm tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về tội xâm phạm sở hữu, cung cấp hệ thống 4 bảng số liệu thực chứng chi tiết trong 5 năm (2015 - 2019) và phương pháp luận so sánh pháp luật quốc tế.
4. Cơ quan tham mưu chính sách và cơ quan lập pháp: Cung cấp cơ sở thực tiễn xác đáng từ một đô thị loại một trực thuộc trung ương để phục vụ công tác rà soát, đánh giá tác động chính sách và xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Bộ luật Hình sự.

Câu hỏi thường gặp

1. Tiêu chí cốt lõi để phân biệt giữa tội hủy hoại tài sản và tội cố ý làm hư hỏng tài sản là gì? Căn cứ vào mức độ thiệt hại và khả năng phục hồi của tài sản. Hủy hoại tài sản là hành vi làm tài sản mất hoàn toàn giá trị sử dụng và không thể khôi phục lại được. Ngược lại, cố ý làm hư hỏng tài sản là hành vi làm giảm một phần giá trị sử dụng nhưng tài sản vẫn có khả năng sửa chữa, khôi phục lại trạng thái ban đầu.

2. Giá trị tài sản bị thiệt hại tối thiểu bao nhiêu thì bị xử lý hình sự theo Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015? Người thực hiện hành vi gây thiệt hại từ 2.000.000 đồng trở lên sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu thiệt hại dưới 2.000.000 đồng, người vi phạm chỉ bị xử lý hình sự khi thuộc một trong các trường hợp: đã bị xử phạt hành chính hoặc kết án chưa xóa án tích về tội này, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự, tài sản là phương tiện kiếm sống chính hoặc tài sản là di vật, cổ vật.

3. Hành vi đập vỡ gương chiếu hậu của xe ô tô có giá trị trên 2.000.000 đồng cấu thành tội gì? Xe ô tô là vật đồng bộ theo Điều 114 Bộ luật Dân sự năm 2015. Khi gương chiếu hậu bị vỡ, chiếc xe chỉ bị giảm sút một phần giá trị sử dụng và hoàn toàn có thể thay thế linh kiện để tiếp tục lưu thông. Do đó, theo lý luận và thực tiễn xét xử phổ biến, hành vi này cấu thành tội cố ý làm hư hỏng tài sản.

4. Tình hình tội hủy hoại tài sản tại thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2015 - 2019 diễn biến như thế nào? Trong 5 năm nghiên cứu, Tòa án hai cấp thành phố Đà Nẵng đã xét xử 101 vụ án với 131 bị cáo, chiếm 7,89% tổng số vụ án xâm phạm sở hữu. Tội phạm có xu hướng tăng mạnh vào năm 2019 với 26 vụ (32 bị cáo), chiếm 9,45% án sở hữu toàn thành phố.

5. Pháp luật hình sự Liên bang Nga quy định xử lý tội danh này có điểm gì khác biệt so với Việt Nam? Điều 167 Bộ luật Hình sự Liên bang Nga không quy định số tiền định lượng cứng như mức 2.000.000 đồng của Việt Nam mà dùng khái niệm thiệt hại đáng kể. Ngoài ra, hình phạt tiền tại Nga được tính linh hoạt từ 50 đến 100 lần mức lương tháng của người bị kết án và áp dụng biện pháp lao động công ích từ 100 đến 180 giờ.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm cơ sở lý luận về cấu thành tội phạm của tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015.
• Cung cấp bức tranh toàn cảnh, chân thực về thực tiễn xét xử 101 vụ án với 131 bị cáo tại Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn 2015 - 2019.
• Chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc trong việc giải thích thuật ngữ pháp lý, định giá tài sản và phân định ranh giới tội danh đối với các tài sản là vật đồng bộ.
• Đưa ra hệ thống 4 nhóm giải pháp và kiến nghị lập pháp có tính khả thi cao nhằm hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tiến hành tố tụng.
• Đề ra lộ trình thực hiện đồng bộ trong giai đoạn 2021 - 2025, tạo tiền đề vững chắc cho công tác phòng ngừa tội phạm xâm phạm sở hữu tại các đô thị đang phát triển nhanh.

Công trình là nguồn tài liệu học thuật và thực tiễn có giá trị cao; kính mời các nhà khoa học, chuyên gia pháp lý và cán bộ thực tiễn tiếp tục tham khảo, trao đổi và phát triển nội dung nghiên cứu nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả thực thi pháp luật hình sự tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI HỦY HOẠI HOẶC CỐ Ý LÀM HƯ HỎNG TÀI SẢN THEO LUẬT HÌNH SỰ 1. Khái niệm và dấu hiệu pháp lý tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản 1.1 Khái niệm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản Theo quy định của pháp luật hình sự nước ta, khái niệm tội phạm được ghi nhận trong Điều 8 BLHS Việt Nam năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 thì: “Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong BLHS, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự” [2, Điều 8]. Trong pháp luật hình sự Việt Nam qua các thời kỳ thì tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản là tội được nhập từ tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của công dân quy định tại Điều 160 và tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản XHCN quy định tại Điều 138 BLHS 1985. Đến nay được quy định tại Điều 178, trong chương XVI các tội xâm phạm sở hữu BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 với khách thể trực tiếp bị xâm hại của tội phạm này là quyền sở hữu tài sản của cá nhân, tổ chức.

Huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản là hành vi làm cho tài sản bị xâm hại bị mất hoàn toàn giá trị sử dụng hoặc bị giảm đi đáng kể giá trị sử dụng của tài sản. 8 Căn cứ quy định của Điều 178 BLHS năm 2015 và trên cơ sở tổng kết các quan điểm khác nhau trong khoa học luật hình sự, khái niệm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản được định nghĩa như sau: “Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản là làm cho tài sản bị mất giá trị sử dụng hoặc làm giảm đáng kể giá trị sử dụng của tài sản đang do người khác quản lý, được thực hiện bởi người có năng lực TNHS và đủ tuổi chịu TNHS thực hiện một cách cố ý, xâm phạm quan hệ sở hữu tài sản của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân”. Do xuất phát từ những điểm giống nhau, Tội hủy hoại tài sản và tội cố ý làm hư hỏng tài sản là hai tội danh độc lập nhưng được quy định chung trong một điều luật là Điều 178 BLHS 2015, sửa đổi bổ sung 2017. Chính vì vậy, rất dễ nhầm lẫn về 2 tội danh này, ngay cả trong nhiều vụ án vẫn còn quan điểm khác nhau giữa tội hủy hoại tài sản và tội cố ý làm hư hỏng tài sản.

Có thể hiểu một cách khái quát về hành vi hủy hoại tài sản và cố ý làm hư hỏng tài sản như sau: - Hành vi hủy hoại tài sản có thể hiểu là hành vi làm cho tài sản của người khác đang quản lý bị thiệt hại đến mức không còn giá trị sử dụng hoặc tài sản đó bị phá hủy hoàn toàn. - Hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản là hành vi làm tài sản của người khác bị mất đi một phần một phần hoặc giảm giá trị sử dụng nhưng ở mức độ còn có thể phục hồi, sửa chữa lại được.